SEPSİS Mortalitesi

Report
DÜNYA SEPSİS GÜNÜ
13 EYLÜL
‘World Sepsis Day’ Global Sepsis
Alliance (GSA)’nın Bir Girişimidir
GSA, Sepsis ile alakalı, sepsisin tanı/bakım/tedavisin
üstlenmiş kar amacı gütmeyen organizasyonlar tarafından
kurulmuştur
Global Sepsis Alliance (GSA)
• Toplumun, sağlık çalışanlarının, hastaların,
ailelerin eğitilerek sepsisin tıbbi acil durum
olarak erken dönemde fark edilerek tedavi
edilmesini sağlamak amacıyla çalışan gönüllü
bir kuruluş
Türk Yoğun Bakım Derneği
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Kuruluş: 1978 (Avrupa Yoğun Bakım derneği 1981)
1979’dan itibaren kurslar
1984’den itibaren kongreler
1989’dan itibaren uluslararası toplantılar
Avrupa Yoğun Bakım Derneğinde Türkiye Temsilciliği
Avrupa Yoğun Bakım Derneği Yönetim Kurulu Üyeliği
Bilimsel Dergi
Web sayfası
Üye Sayısı: 1300
sepsisi
durdurun
hayat
kurtarın
Dünya Sepsis Günü
13 Eylül
www.world-sepsis-day.org
www.saglik.gov.tr
www.yogunbakim.org.tr
Dünya Sepsis Günü 2020 Hedefleri
• Sepsiste hayatta kalma olasılığının tüm hasta grupları
için dünyanın tamamında arttırılması
• Sepsis sonrasında uygun rehabilitasyon servislerine
daha kolay ulaşılabilinmesini sağlamak
• Gerek sağlık çalışanlarının gerekse toplumun sepsis
farkındalığının arttırılması ve sepsisi anlamalarının
sağlanması
• Global sepsis probleminin, sepsis kontrol ve
yönetiminin pozitif etkilerinin kayıtlar ve
değerlendirmeler ile açık şekilde ortaya koyulması
2020 yılına kadar sepsis
sıklığının % 20 azaltılması
Sunum Akışı
• Tanımlama
•Sepsis Sonrası
• İnsidens
• Sepsisin Önlenmesi
• Mortalite
•Tanı
• Maliyet
• Tedavi
• SONUÇ
Sepsis nedir?
Beyin
Akciğer
İnfeksiyon
Kalp
Karaciğer
Böbrek
Vücudun infeksiyona yanıtının kendi doku ve organlarına hasar vermesi
ile ortaya çıkan ve erken tanı konulmaz ve tedavi edilmezse şoka, çoğul
organ yetersizliğine ve ölüme yol açan hastalık
SİRS = Sistemik İnflamatuar Yanıt Sendromu
İnfeksiyon /
Travma
SİRS
Sepsis
Ağır Sepsis
SİRS + kanıtlanan veya
şüphelenilen infeksiyon
Bakteri
Pankreatit
Virüs
Sepsis
İnfeksiyon
Ağır
Travma
SİRS
Sepsis
Mantar
Yanıklar
Parazit
Diğer
SİRS = Sistemik İnflamatuar Yanıt Sendromu
İnfeksiyon /
Travma
SİRS
Sepsis
Ağır Sepsis
≥ 1 organ disfonksiyonun
eşlik etmesi
SEPSİS’TE Etkilenen Organ
Sistemleri
Altered
Consciousness
Confusion
Psychosis
MSS
Akciğer
Kalp
Böbrek
Koagülasyon
sistemi
Karaciğer,
GİS
Kemik İliği
İmmunolojik
Yanıt
Şiddetli SEPSİS’de
infeksiyon odağı
Diğer/bilinmiyor
Other/Unknown
Endokardit
Endocarditis
Merkezi
sinir sistemi
Central
nervous
system
Yara/yumuşak
doku
Wound/soft tissue
Cihaza bağlı
Device-related
Abdominal
Abdominal
Genitoüriner
Genitourinary
PrimerBacteremia
bakteremi
Primary
Solunumsal
Respiratory
0
5
Angus et al, Crit Care Med 2001; 29: 1303-10
10
15
20
25
30
35
40
İnsidans
• Dünya çapında 20 – 30 milyon / yıl yeni vaka
• 100.000 maternal sepsis / yıl
• Yalnız gelişmekte olan ülkelerde değil, gelişmiş
ülkelerde de insidans yüksek !!!
İnsidans
ABD ve Avrupa*
için 100.000 kişide
vaka sayısı
Akciğer
377 /
100,000
Sepsis
Meme
223 /
100,000
331.8 /
100,000
İnme *
Kanser
Prostat
208 /
100,000
Mİ
Sepsis en sık karşılaşılan
Hastalıktır
22.8 /
100,000
HİV
İnsidans: YAŞ
İNGİLTERE
2008 yılında septisemi ve sepsis tanısıyla
Kadın
Erkek
Oran / 10,000 popülasyon
hastaneye yatırılan hastaların 2/3’ü
65 yaş ve üzerinde
ABD
< 65 Yaş: 95/100.000
< 65
 85
Yaş
> 65 Yaş: 1.220
/100.000
Gelişmekte olan ülkelerde her yıl
> 6,000,000 yenidoğan ve
çocukta SEPSİS gelişmektedir.
Sepsis insidansı her yıl % 8 – 13
artmaktadır
Sepsis (Temel tanı veya sekonder tanı) nedeni ile
hastaneye yatışlar
Oran / 10,000 popülasyon
Hastaneye Yatış
Septisemi veya sepsis primer tanısıyla hastaneye yatış
Septisemi veya sepsis primer tanılı veya sekonder tanı
Sepsis nedeniyle
hastaneye yatış oranlarında
2 kat artış
Yıl
(2000-2008)
Sepsis, halk sağlığı problemi
İngiltere’de senelik ölüm sebepleri (bin/yıl)
39
34
Sepsis
AC
kanseri
NHS Evidence 2009
25
Barsak
kanseri
10
Meme
kanseri
SEPSİS Mortalitesi
1000 ölüm / saat
24.000 ölüm / gün
8 milyon ölüm / yıl
Sepsiste Mortalite: %30-60
Reinhart K. Rev Bras Ter Intensiva. 2013; 25(1):3-5
Maternal SEPSİS Mortalitesi
Gelişmekte Olan Ülkeler
1.120 / 100.000
Malawi
TÜRKİYE:
16.5 / 100.000
Orta Gelir Düzeyindeki Ülkeler
540 / 100.000
Hindistan
Gelişmiş Ülkeler
13 / 100.000
İngiltere
WHO
Sağlık Bakanlığı Anne Ölümleri Merkez
Komisyonu
Mortalite (%)
SEPSİS’te Organ Yetmezliği SayısıMortalite İlişkisi
Organ yetersizliği sayısı
Hebert et al. Chest 1993;104:230-5
Ortalama maliyet / hasta
Toplam hastane maliyeti
Yaş
Age
• Ortalama yatış süresi 19.6 gün
• Ortalama maliyet $ 22,100 / vaka
• Toplam hastane maliyeti $ 16.7 MİLYAR
• Maliyetin % 52.3’ü 64 yaş üzerinde
• Maliyetin % 30.8’i 74 yaş üzerinde
Angus et al, Crit Care Med 2001; 29: 1303-10
Toplam hastane maliyeti (milyar $)
Ortalama maliyet / hasta ($)
Maliyet
Maliyet
• 2008 yılında ABD’de sepsise bağlı toplam hastane
maliyeti $ 14.6 MİLYAR
Maliyette artış
• Avrupada sepsis maliyeti 25,000 Euro / vaka
% 11.9bilinmiyor
/ yıl
• Uzun dönem sekellere bağlı maliyet
National Center for Health Statistics DOI: http://www.cdc.gov/nchs/data/databriefs/db62.htm
SEPSİS Sonrası
Yaşam Kalitesi
Kronik ağrı
Kognitif bozukluklar
CIP/CIM
Yaşam
kalitesinde
azalma
Depresyon
Posttravmatik stres bozukluğu
Kaşeksi
Posttravmatik Stres
Bozukluğu Insidensi
Tecavüz
Savaş
ICU’dan taburcu olanlar*
Fiziksel şiddet
Yangın, doğal afet
*Sepsis, tüm ICU
vakalarının %50-60’ını
oluşturur
SEPSİSİN ÖNLENMESİ
Aşılama
El Hijyeni
Temiz
Doğum
Sanitasyon
Tanı
İlk 6 saat
Resüsitasyon
Başlangıç tedavisi
İlk 24 saat
İdame
Hastane
Derlenme
Taburculuk öncesi ve sonrası
Sepsis Tanısı Atlanmamalı
•
•
•
•
•
•
•
Ateş (≥ 38.3°C)- Hipotermi (< 36°C)
Lökositoz (> 12,000/µL)- Lökopeni (< 4000/µL)
Taşikardi (> 90/dk)
Takipne
Bilinç durumunda değişiklik
İleri derecede ödem veya pozitif sıvı dengesi
Hiperglisemi (> 140 mg/dl)
+
• KANITLANMIŞ VEYA ŞÜPHE EDİLEN ENFEKSİYON
Yeni Organ Disfonksiyonu?
• Ensefalopati: somnolans, konfüzyon, deliryum
• Koagülasyon: trombositler < 100,000 /µL veya INR>1.5 veya
aPTZ>60 sn
• Renal: idrar çıkışı < 0.5ml /kg/h veya en az iki saat süreyle ve
yeterli sıvı resüsitasyonuna rağmen
• Asidoz: laktat artışı (> 1 mmol/l)
• Akciğerler: takipne, hızlı nefes alma
• Arteryal hipoksemi: oksijensiz SpO2 <90%, PaO2/FiO2 < 300
• Dolaşım: hipotansiyon (SKB≤ 90 mmHg / OAB < 70 mmHg), ciltte
lekelenme, soğuk ekstremiteler
• Karaciğer: total bilirübin > 4 mg/dl
SKB: Sistolik kan basıncı; OAB: ortalama arter basıncı; SpO 2: pals oksimetrede oksijen satürasyonu
Şüphe varlığında hızla tedavi
başlanmalı !!!!
Kardiyak arrest (dakikalar)
Travma (1 saat)
Kazanılmış her saat mortaliteyi
AMI (1 saat)
yaklaşık % 8 azaltır !
Şiddetli sepsis (1 saat)
İnme (3 saat)
Tanı
İlk 6 saat
Resüsitasyon
Başlangıç tedavisi
İlk 24 saat
İdame
Hastane
Derlenme
Taburculuk öncesi ve sonrası
İlk ÜÇ saat içerisinde
• Kan kültürleri (2- 3 set)
• İntravenöz geniş spektrumlu antibiyotik
• Laktat ölçümü
• TA düşük veya laktat artışı var (≥ 4 mmol/l);
30 ml/kg kristaloid ile sıvı replasmanı
• Oksijen, gerekirse entübasyon (SpO2 > % 90)
TA: arteriyal tansiyon
sağkalım
etkin antibiotik tedavisi
uygulanan hastalar
Ölüm oranı (OR)
Survival(%)
Antibiyotikler – Olabildiğince erken !!!
Şok tablosu ortaya çıktıktan antibiyotik
tedavisinin başlamasına kadar geçen süre
< 2 saat olursa yılda 32,360 kişinin hayatı
kurtulabilir.
(Günde 89 kişi)
Hipotansiyon
başlangıcından
sonraki
süre
(saat)
Hipotansiyon
başlangıcından
sonraki
süre
(saat)
Hipotansiyon başlangıcından sonraki süre (saat)
• Antibiyotik tedavisinde her saat gecikme = yaşam şansını %7.6
oranında azaltıyor.
• Ortalama AB başlama süresi = 6 saat
SEPSİS Tıbbi Bir Acildir
• Dünya Sağlık Örgütü'nün araştırmasına göre Türkiye antibiyotiğin etkisiz
kaldığı 3 ülkeden birisi.
Kumar et al. Crit Care Med 2006; 34: 1589-96.
İlk ALTI saat içerisinde
• Sıvı resüsitasyonuna cevap yok ve TA düşükse
OAB ≥ 65 mmHg olacak şekilde vazopresör
(noradrenalin)
• Sıvı resüsitasyonuna devam et. Hedefler;
SVB > 8mmHg*
ScvO2 ≥ 70% (Hct > 30% dobutamin düşün)
Laktat’ın normale dönmesi
• Mümkünse infeksiyon kaynağı tespiti ve kontrolü
TA: arteriyal tansiyon; OAB: ortalama arter basıncı; SVB: santral ven basıncı; ScvO 2: santral venöz oksijen satürasyonu
* Hasta mekanik ventilasyon desteğinde ise SVB > 12 mmHg
Sepsis, vücudun infeksiyona yanıtının
kendi doku ve organlarına hasar
verdiği hayatı tehdit eden bir
hastalıktır.
Dünya çapında her yıl 20 – 30 milyon yeni vaka gelişmekte
ve insidans her yıl % 8 – 13 artmaktadır.
Sepsisin mortalitesi yüksektir. (%30-60)
Sepsis acil bir durumdur.
Tanı ve tedavide kazanılmış her saat mortaliteyi
yaklaşık % 8 azaltmaktadır.
Ulusal Sepsis Kampanyası
Hedefleri
• Sepsisin gündemin öncelikli maddesi olması
• Sepsisin artan tıbbi ve ekonomik yüküyle ilgili
farkındalık yaratmak
• Sepsis hastalarının tedavisi ile akut ve uzun süreli
bakımı için iyi eğitimli personel sağlamak.
• Sepsisin daha erken anlaşılmasını, tedavisinin daha
etkili olmasını sağlayacak uluslararası sepsis
kılavuzlarının uygulanmasını desteklemek.
• Sepsis görülme sıklığını azaltacak ve sepsisle ilgili
sonuçları iyileştirecek stratejilerin planlanması
Dünya Sepsis Günü 2020 Hedefleri
• Sepsiste hayatta kalma olasılığının tüm hasta grupları
için dünyanın tamamında arttırılması
• Heryerde uygun rehabilitasyon servislerine daha kolay
ulaşılabilinmesini sağlamak
• Gerek sağlık çalışanlarının gerekse toplumun sepsis
farkındalığının arttırılması ve sepsisi anlamalarının
sağlanması
• Global sepsis probleminin, sepsis kontrol ve
yönetiminin pozitif etkilerinin kayıtlar ve
değerlendirmeler ile açık şekilde ortaya koyulması
2020 yılına kadar sepsis
sıklığının % 20 azaltılması
SEPSİS
ERKEN ŞÜPHE
EDİN !!!!
ERKEN
TEŞHİS EDİN !!!!
ERKEN TEDAVİ
EDİN !!!!
sepsisi
durdurun
hayat
kurtarın
Dünya Sepsis Günü
13 Eylül
www.world-sepsis-day.org
www.saglik.gov.tr
www.yogunbakim.org.tr

similar documents