A.B.D. Eğitim Sistemi (American Education System)

Report
GELİŞMİŞ ÜLKELERDE EĞİTİM
Prof.Dr. Mustafa Ergün
A.B.D. Eğitim Sistemi
(American Education
System)
Amerika Birleşik Devletleri (United
States of America, USA), Birleşik
Devletler (United States, U.S.) veya
Amerika adını da taşır. 50 federal
devlet ve bir federal bölgeden
oluşur.
10 milyon km2’ye yakın toprağı ve 300
milyonun üstünde nüfusu vardır. Toprak
olarak dünyanın 4. büyük devleti.
Dünyanın etnik ve kültür olarak en karma
ülkesi ve dünyanın en önde gelen
ekonomi ve askeri güçlerinden biridir.
Amerikan eğitim tarihi
http://www.nd.edu/~rbarger/www7/
Sömürge dönemi
New England bölgesindeki
Puritanların, eğitim vasıtasıyla
kendi dini cemaatlerini bir
arada tutmak ve geliştirme
çalışmaları yaptılar.
Grammar School adlı okullar esas olarak Latince, ek olarak da
Yunanca ve İbranice öğretiyordu.
Bağımsızlık Savaşından sonra Amerika’da «Amerikan milliyetçiliği» birden gelişti;
kendilerine göre bir dil, bir ulusal ruh ve yurtseverlik (vatandaşlık) duygusu
geliştirmeye başladılar. Noah Webster’in “Schoolmaster of America” adlı eseri
1830-40’larda Ortak Okul Hareketi
okullaşma problemini büyük ölçüde
çözdü. Horace Mann, kamu okullarının
babası (“father of the common
school”) oldu.
www.xtimeline.com
en.wikipedia.org
Milli Eğitim Birliği (National Education Association, NEA), Onlar
Komitesi (The Committee of Ten) 1892’de 8 yıllık temel eğitim
ve 4 yıllık ortaöğretim önerisi yaptı.
Amerika’da 19. yüzyıl sonuna
kadar sanayileşme,
şehirleşme ve göçmenlerin
ülkeye ve devlete uyumları
yönünde çok yoğun
çalışmalar yapıldı ve başarıldı.
Hedef, herkesin toplumda
hak ettiği yeri alması
(Meritocracy) idi.
Yani kişilerin sosyal ve
ekonomik kökenleriyle değil,
yetenek ve çalışmasıyla hak
ettiği yeri alması
Herkese Şans ve fırsat eşitliği
sağlanması
Zeka testleri geliştiriliyor, zeka
ölçülüyor, mesleki rehberlik
yapılıyor ve Eğitim Bilimi
(Science of Education) doğuyor.
1838’de Amerikan eğitim
amaçları belirleniyor,
1944’te ortaöğretim gençliğinin
ihtiyaçları belirleniyor.
1948’de Eğitim Politikası
Komisyonu bütün Amerikalı
çocuklar için eğitim kararı alıyor.
1957 Sputnik şokundan sonra
Amerika bilimsel eğitim ve
bilimsel araştırmaya büyük bir
önem vermeye başladı ve Milli
Savunma Eğitim Yasasını
(National Defense Education Act,
NDEA) çıkardı.
1964’te Öğrenme Engelli Çocuklar
Derneği kuruldu.
1965 İlk ve Ortaöğretim Yasası
«Fakirliğe Savaş» sloganıyla
çıkarıldı.
1975 Tüm Engelli Çocukların
Eğitimi Yasası çıkarıldı.
1983 – Kamu
eğitiminde ve öğretmen
yetiştirmede reform
yapılmasını öneren «A
Nation at Risk» raporu
yayınlandı.
1993 - Massachusetts
Eğitim Reformu Yasası,
bütün ülkede ortak
programlar ve ortak
test uygulamalarını
getirdi.
www.masslive.com
Okul programları, harcama
fonları, öğretim, öğretmen
seçme ve diğer politikalar
mahalli olarak seçilen okul
kurulları (school boards) ile
okul bölgeleri üzerinde
yetkili resmi görevliler
tarafından kararlaştırılır.
Eğitim standartları ve standard test uygulamaları kararları eyalet hükümetleri
tarafından verilir.
Zorunlu öğretim yaşı eyaletten eyalete değişir. 5 ila 8 yaşlarında başlar ve 14-15 yaşlarında
biter. Bazı eyaletler, velisinin izni ile 14–17 yaş arasında çocukların okulu bırakmalarına izin
verirler. Ama genelde çocuklar 18 yaşına kadar okulda kalırlar.
Eğitim üç kademelidir: elementary school,
middle school (bazen junior high school
denir) ve high school (bazen secondary
education denir). Bu öğretim sisteminin
hepsine K-12 de denir.
Amerikan okulları Ağustos veya Eylül’de
başlar, Mayıs veya Haziran’da biter. Yılda
175-187 gün eğitim öğretim ve günde 6 saat
civarında ders yapılır.
Okul başarıları No Child Left
Behind Act gibi çabalarla
yükseltilmeye çalışılır..
Öğrencilerin %85’i resmi kamu
okullarında, kalanı özel
okullardadır.
Bazı aileler (dini-ahlâki veya
çocuğun özel rahatsızlıklarından
dolayı) çocuklarının evde
eğitilmesini isteyebilirler (home
schooling). Bu şekilde eğitilenler
%3 civarındadır.
Öğretmen dernekleri ve bölge
okul yöneticileri bu evde okul
uygulamasına karşıdırlar. Burada
okulların gelirinin düşmesi, dini ve
sosyal aşırı grup ve kişilerin
çıkması, sosyalleşememe, eğitim
kalitesinin düşmesi gibi kaygılar
sergilemektedirler.
Doktora sonrası Çalışma ve Araştırma
Doktora veya İleri Düzeyde Profesyonel
Derece
Doktora Derece Çalışması
Yüksek Lisans Derecesi
Y.Lisans Derece Çalışması
Meslek Okulları (Tıp,
İlahiyat, Hukuk, vb.)
Lisans Derecesi
Mesleki Eğitim
Ön Lisans Derecesi veya Sertifika
Lise Diploması
http://www.ed.gov
17
16
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
Yaş
4 Yıllık Liseler
Ön lisans ya da
Lisans 3. sınıf
Lisans Programları
Lise-2. kademe (Senior)
Birleşik Liseler
(SeniorJunior)
(4-4-4)
İlkokul
Anaokulu
Kreş
Ortaöğrenim
Sonrası Eğitim
(Yüksekokul,Ü
niversite,
Mesleki,,
Mesleki
Teknik,
Teknikerlik
Okulları)
Ortaöğretim
(Akademik,
Mesleki,
Teknik)
Okullar)
Sınıf
Ortaokul
(6-3-3)
K
PK
Lise-1. kademe (Junior)
(8-4)
7
6
5
4
3
2
1
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
(6-6)
İlköğretim
veya İlkokul
Eğitimi
www.oocities.org
• Okul öncesi eğitim: Zorunlu
bir kamusal eğitim değil, ama
her aile çocuklarına bu
eğitimi aldırır. Az gelirli
ailelere Head Start programı
ile yardım edilir.
• Büyük şehirlerde zengin aile
çocukları için çok mükemmel
okul öncesi eğitim
uygulamaları vardır. Eğitim
programları Uluslararası
Okulöncesi Ders Programına
(International Preschool
Curriculum) uygundur.
www.weedenfamily.net
Temel okul (Elementary school)
okulöncesi sınıf dahil 4-8 yıl arasında
değişir. Beden eğitimi, müzik, resim gibi
derslerin dışında genelde 1-2
dershanede temel dersleri alırlar.
Öğrenme standartlarını eyalet belirler,
okul kurulları da buna göre ders
kitaplarını seçer. No Child Left Behind
Kanunu bu standartları eyalet
düzeyinden devlet (national) düzeyine
çıkarmıştır. Özellikle okuma ve
Matematik alanlarında katı standartlar
vardır.
Dershanelerde 20-30 öğrenci bulunur.
No Child Left Behind Act’a göre, bütün Amerikan eyaletleri kamu
okullarındaki öğrencilerin arzu edilen minimum başarı seviyesine
ulaşıp ulaşmadığını öğrenmek için eyalet çapında test uygularlar.
Özel okullar ve evde eğitim bunun dışındadır.
Kanun, bütün çocukların ve okulların «uygun yıllık gelişme»
göstermesini ister.
www.oocities.org
Orta öğretim: Amerika’da
ortaöğretim 6, 7, 8, 9, veya 10-12.
sınıfları kapsar.
Middle school ve Junior high school
ilköğretim ile liseler arasındaki
bağdır. "Middle school" genelde 6-78, "Junior high" ise 7-8-9. sınıfları
bulundurur.
Junior high school’dan sonra Senior
high school’ a geçilir. Burası genelde
lisedir. Liseler 9-12 veya 10-12.
sınıfları kapsar. Öğrencileri de
freshmen (9. sınıf), sophomores (10.
sınıf), juniors (11. sınıf) ve seniors
(12. sınıf) adını alırlar.
Öğrenciler bazı zorunlu dersleri almak
zorundadır, geri kalan saatlerini
seçmeli derslerle doldururlar.
Zorunlu dersler (Mandatory subjects): Fen
(biyoloji, kimya ve fizik), Matematik (cebir,
geometri, istatistik), İngilizce, Sosyal bilimler
(tarih, yönetim / ekonomi), Beden eğitimi.
Seçmeli (Electives) dersler: Bilgisayar,
Atletizm, Yayıncılık, Sanat dersleri, yabancı
diller…
Birçok lise Advanced Placement (AP)
veya International Baccalaureate (IB)
dersleri verirler. Bu belgeleri veren
başarılı sınıflar standart eğitimden çok
daha ağır bir eğitim uygularlar.
Lisede, genellikle 11.sınıfta, öğrenciler
daha sonra devam edecekleri
yükseköğretim tercihlerine veya
üniversitelerin taleplerine göre bazı
standart test sınavlarına girerler.
Teoride bu testler öğrencilerin bilgi ve
öğrenme yeteneklerini ölçerler. SAT
(eski Scholastic Aptitude Test ve
Scholastic Assessment Test) ve ACT
(American College Testing) lisans
eğitimine girişte kullanılan en yaygın
testlerdir. Bir öğrenci, daha sonraki
yükseköğretim planlarına göre, bu
testlerin ikisine birden de girebilir.
Amerika’da eğitim için 13 özür
grubu belirlenmiştir: otizm,
kör-sağır, sağır, işitme engelli,
zihinsel gerilik, çoklu özür,
ortopedik özürlü, diğer sağlık
özürleri, ciddi duygusal
bozukluk, özel öğrenme
bozuklukları, konuşma ve dil
özürlü, beyin yaralanmaları ve
görme özürlüler.
Bunlar için özel okullar
(special schools) vardır. Ya da
bunlar özel sınıf ve ortamlarda
arkadaşları ile kaynaştırılır
(mainstreaming).
ABD’de 2006-2007 öğretim yılında özel eğitim alan 6-21 yaş grubu sayı ve
oranları
İlköğretim ve sınıf
öğretmeni olabilmek için
lisans veya yüksek lisans
mezunu olmak gerekir.
Öğretmenlerin
sertifikaları her eyalet
tarafından ayrı belirlenir.
Bazı eyaletler
öğretmenlik meslek
bilgisi testinin
(instructional skills tests)
yanı sıra alan eğitimi testi
(content area tests) de
yapar.
Lisans eğitimi (Undergraduate Education)
• En az bir alanda diploma veren yaklaşık
1700 kurum var.
• Yaklaşık 282 kurum yılda en az 20 doktora
verir.
• 674 kurum yılda en az 50 yüksek lisans ve
20 doktora verir.
2008’de 4,352 fakülte, üniversite veya
yüksek okul vardı. Öğrencilerin %36’sı
dört yıllık lisans programlarına kayıtlı
idi. 2009’da 18-24 yaş grubunun %40’ı
fakültelere kayıtlı idi.
Amerika’da fakültelerin çoğu yılda iki dönem (semester) eğitim yapar. Bir dönem 16
haftadır. Belki 8-12 haftalık bir yaz dönemi de yaparlar. Öğretim yılı Ağustos veya
Eylül’de başlar.
Az sayıda fakülte yılda üç dönem (trimester) eğitim yapar; ancak eğitimler 12 hafta
civarında olur.
Bazı fakülteler de bir yılda yaklaşık onar haftalık dört dönem (quarter system)
yaparlar.
Yükseköğretime giriş liselerde alınan notlara
(GPA (Grade Point Average), sınıftaki sırası) ve SAT veya
ACT gibi standart test sınavı sonuçlarına göre
yapılır. Birçok fakülte mülakat, ders dışı
aktivitelere katılma veya kişisel kompozisyon gibi
başka ölçütler de koymaktadır.
Fakültelerde alan (major) ve yan alan (minor)
diplomalarla çift dal (double majors) diplomaları
vardır.
Fakülte diplomaları edebiyat diploması (Bachelor of Arts, B.A.),
fen diploması (Bachelor of Science, B.S.), bazı özel fakültelerden
de güzel sanat diploması (Bachelor of Fine Arts, B.F.A.), sosyal
çalışma diploması (Bachelor of Social Work, B.S.W.), mühendislik
diploması (Bachelor of Engineering, B.Eng.,) veya felsefe
diploması (Bachelor of Philosophy, B.Phil.) şeklinde verilir. Beş
yıllık Mimarlık Fakülteleri mimarlık diploması (Bachelor of
Architecture Degree, B.Arch.) verirler.
The 50 Best Community Colleges in the United States
http://www.thebestschools.org/blog/2013/05/28/50community-colleges-united-states/
Bazı öğrenciler başka fakülte
veya üniversiteler yerine
community college adlı iki
yıllık yükseköğretim
okullarına giderler. Bunlar
bazen aynı kampüs içinde
dört yıllık fakültelerin iki yıllık
ön hazırlığını yaparlar. Çoğu
zaman da bağımsız olarak
edebiyat ve fen alanlarında
yüksekokul diploması
(Associate of Arts, AA veya
Associate of Science, AS)
verirler.
usembassybridgetown.blogspot.com
Lisans üstü eğitim (Graduate study), yüksek mesleki eğitim
almak veya akademi kariyer için yapılır. Şu yüksek lisans
dereceleri (master's degree) vardır: edebiyat yüksek
lisansı (Master of Arts, MA), fen yüksek lisansı (Master of
Science, MS), işletme yönetimi (Master of Business
Administration, MBA), eğitim (Master of Education, MEd)
ve güzel sanatlar yüksek lisansı (Master of Fine Arts,
MFA).
Yüksek lisans programlarına giriş genelde öğrencinin
lisans diploma notu (undergraduate academic
performance) veya ALES (Graduate Record Examination,
GRE), tıp alanında TUS (Medical College Admission Test,
MCAT) veya hukuk sınavı (Law School Admission Test,
LSAT) ile yapılır.
Yüksek lisansı üzerine bağımsız veya bağlantılı
(yl+doktora) doktora programları vardır. Buradan felsefe
doktorası (Doctor of Philosophy, Ph.D.) veya sanat, eğitim,
ilahiyat, tıp, eczacılık, fizik tedavi, pediyatri, psikoloji,
hukuk gibi alanlarda doktora dereceleri alınır.
www.dukechronicle.com
Amerika’da 2.5 milyonun
üstünde lisans üstü eğitim
yapan öğrenci vardır.
Bunların %25’i doktora
düzeyindedir.
• Yılda yaklaşık 60.000 kişi
doktor unvanı alır.
• Doktorayı tamamlama
süresi (TTD, total time to
degree, time to completion of
the doctorate degree) bütün
bilimler için yaklaşık 8.5
yıldır.
Yararlanılan Kaynaklar
• Boers, David. (2007), History of American education,
http://books.google.com.tr/books?id=0597lsf3SlUC
• Şahin, S. (2009). Amerika Birleşik Devletleri Eğitim Sistemi. S. Ada & N. Baysal
(Ed.), Eğitim yapıları ve yönetimleri açısından çeşitli ülkelere bir bakış (s. 115133). Ankara: Pegem Akademi
• Ergün, M. (1985). Karşılaştırmalı Eğitim [Elektronik versiyon]. İnönü Üniversitesi
Malatya
• Güçlü, N. ve Bayrakçı M. (2004). Amerika Birleşik Devletleri Eğitim Sistemi ve
Hiçbir Çocuğun Eğitimsiz Kalmaması Reformu. Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim
Fakültesi, Cilt 5, Sayı 2, s. 51-64
• The National Commission on Excellence in Education (1983). A Nation at Risk:
The Imperative for Educational Reform.
http://www.ed.gov/pubs/NatAtRisk/index.html adresinden 12.10.2009
tarihinde ulaşıldı.
• History of education in the United States.
http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_education_in_the_United_States

similar documents