Hafta7

Report
TEST AŞAMASI ÖZET
Kara Kutu
 Saydam Kutu (Birim testi, Deyim Kapsama, Dal
Kapsama, Yol Kapsama)
 Gri Kutu

1
TEST AŞAMASI ÖZET
Statik Kod Analizleri ( Fonksiyon Analizi, Veri
Akış Analizi, İşaretçi Analizi, Yanlış Yol
Budama, Kodlama Standardı Analizi)
 Dinamik Test: Performans, Uyumluluk,
Yükleme, Zorlama, Uygunluk, Yineleme, Duman,
Geri Alma Testleri

2
İÇERİK

Bakım

Düzeltici, Uyarlayıcı, İyileştirici,Önleyici Bakım
Bakım Aşamaları
 Raporlama


Değişiklik Önerisi, Yazılım Sorun Raporu
Bakım Sorunları
 Bakım için Kurallar
 Bakımın Yan Etkileri


Kodlama, Veri, Belgelendirme, Başarım Etkilenmesi
Tersine Mühendislik
 Yeniden Yapılanma

3
BAKIM
Test işlemleri bitirilen yazılımın kullanıcı
alanına yüklenmesi ve uygulamanın başlatılması
gerekmektedir.
 Yazılım kullanıma geçtikten sonra, yaşam
döngüsünün en önemli ve hiç bitmeyecek
aşaması olan "bakım" aşaması başlar.

4
BAKIM



Yazılım gelistirme çabasının amacı, yazılım
kullanıcılarının gereksinimlerini karsılayarak ve
sistemi sürdürülebilir, güvenli ve güvenilir
kılmaktır.
Yazılım, yazılım ortamının veya uygulama alanının
değismesi, yeni gereksinimlerin belirmesi,
yazılımdaki mevcut kusur ve eksikliklerin
giderilmesine yönelik değisim isteklerinden
dolayı, sürekli değisim baskısı altında
tutulmaktadır.
Yazılım bakımı için harcanan kaynaklar ve giderler,
yazılımın yasam döngüsüne ait tüm kaynak ve
giderlerin yaklasık %40 ila %70’ini
olusturmaktadır [
5
BAKIM
Yazılım bakımına olan gereksinim, yazılım
kullanıldığı sürece devam etmektedir.
 Bakımına gerek duyulmasının temel nedenleri
asağıdaki sekilde belirtilmektedir :
 Hizmet sürekliliğini sağlamak.
 Zorunlu güncellestirme desteğini sağlama
 Kullanıcı gereksinimlerindeki değisim
isteklerini sağlamak

6
BAKIM-TANIM



Bakım, işletime alınan yazılımın sağlıklı
olarak çalışması ve ayakta tutulabilmesi için
yapılması gereken çalışmalar bütünüdür.
Bakım yazılım yaşam döngüsünün en önemli
ve en maliyetli aşamalarından biridir. Bakım
süreci, yazılım yaşam döngüsünde
"buzdağının görünmeyen kısmı" olarak
adlandırılır.
Uygulamada çalışan bir yazılımın üç tür
bakım gereksinimi bulunmaktadır:
Düzeltici Bakım
 Uyarlayıcı Bakım
 İyileştirici Bakım
 Önleyici Bakım

7
DÜZELTICI BAKIM





Çalışan bir yazılımda her an hata ile karşılaşma
olasılığı vardır. Bundan dolayı zaman zaman, çalışan
yazılımda ortaya çıkan yazılımların düzeltilmesi
gerekir.
Bir kısım yazılım kusuru ancak kullanım
sırasında ortaya çıkar.
Bu kusurlar giderilmesi için geliştiriciye bildirilir.
Kusurun kaynaklama sebebini araştırmaya ve
gidermeye yönelik işlere düzeltici (corrective) bakım
adı verilir.
Kullanım sırasında bulunan ve raporlanan yazılım
kusurlarının giderilmesi, hatanın önemine bağlı
olarak, ya hemen yapılır ya da birkaç tanesi ile
beraberce ele alınıp düzeltmeler uygulanır ve yeni bir
sürüm çıkarılır.
.
8
UYARLAYICI BAKIM
Her kuruluş yada işletme canlı bir varlık gibi
düşünülebilir. İşletme yada kuruluşlarda
değişiklik, yapılan işlerin yapılma tarzının
değişmesi, yeni iş türlerinin ortaya çıkması
biçiminde kendini gösterebilir.
 İşletme yada kuruluşlarda yaşanan
değişikliklerin, o kuruluşun işlerini bilgisayar
yardımı ile yapmalarını sağlayan uygulama
yazılımlarına da yansıtılması gerekir.
 Bu yansıtma işlemi “Uyarlayıcı Bakım” olarak
tanımlanır.

9
UYARLAYICI BAKIM



Bilgi işleme dünyasındaki hızlı değişmeler ve
teknolojik gelişmeler nedeniyle yazılımın yeni
donanıma, işletim sistemlerine, bunların yeni
sürümlerinegöre uyarlanması, sürümünün
yükseltilmesi ve güncelleştirilmesi işlerine de
uyarlayıcı (adaptive) bakım denmektedir.
Yazılım kullanan işletmeler zaman içinde çeşitli
nedenlerle işlerin yürütülme şeklinde, kullanılan
yöntemlerde (örneğin yazıcıdan alınan kağıt baskının
biçiminde değişiklik gerekmesi) değişiklikler yapma
gereksinimi duyabilirler.
Son yıllardaki gelişmelere bakarak, bir yazılım ın
ortalama ömrünün 10 yıl olduğunu. Fakat donanım
birimlerinin yürürlükte kalma sürelerinin 1 ya da 2
yıl olduğunu görmekteyiz.
10
İYILEŞTIRICI BAKIM


En İyileyici Bakım: Zaman zaman uygulama
yazılımlarının çalışma performanslarının
iyileştirilmesi amacıyla yapılan çalışmalar “En
İyileyici Bakım” olarak tanımlanır.
Yazılım geliştirip test edilerek başarılı bir şekilde
kullanıcıya sunulduktan sonra yeni işlevler eklemek,
var olanlara başarımı ve verimi artırıcı
düzenlemelerıleri yapmak, iyileştirici (perfective)
bakım işleri içinde yer alır.

Bu şekilde yazılımın yeni sürüm ortaya çıkar ve
kullanıcının hizmetine sunulur. Örneğin, veritabanı
erişimi ortalama 5 saniye olan bir yazılımda yeni bir
arama algoritmasının kullanımı ile 3 saniyeye
indirilebiliyorsa bu değişikliğin uygulanması bir iyileştirici
bakımdır.
11
ÖNLEYICI BAKIM
Yazılımın gelecekte uygulanabilecek
değişikliklere daha iyi bir temel
oluşturulması, bakılabilirliği ve
güvenilirliğinin arttırılması için ön tedbir
niteliğindeki işlemler önleyici (preventive)
bakım kapsamına girmektedir.
 Bu tür bakım geliştiricinin uzun süreli bakım
anlaşması kapsamında yer alabilir.

12
DEĞIŞIKLIK ÖNERISI









Sistem veya altsistem adı, öge adı
Değişikliğin tanımı
Değişikliğin yapılacağı öge, bileşen veya birim
Yapılan degişiklikten etkilenmesi olası diğer öge, bileşen
veya birimler
Değişiklikleri yapabilmek için harcanması gereken tahmini
işgücü
İsteğin öncelik derecesi
İsteğin numarası (takip edebilmek için)
Öneriyi inceleyen makamların imzaları ve tarihler
Karar (inceleme sonunda oluşturulur)
13
YAZILIM SORUN RAPORU
Sistem veya altsistem adı, öge adı
 Sorunun açık tanımı
 Hatalı duruma düşülmesine neden olan giriş
veriler
 Hatalı duruma düşüldügünde sistemin ya da
birimin içinde bulunduğu durum
 Varsa raporlama sisteminin yarattığı kayıtlar
(log data)
 Sorunu rapor eden kişiye ait erişim bilgileri
 Sorun Raporu numarası (takip edebilmek için)
 Karar (inceleme sonunda oluşturulur)

14
BAKIM SORUNLARI
Bakım sırasında karşılaşılan sorunları bilmek
ona karşı hazırlıklı olabilmek için yarar
sağlayacaktır.
 Genellikle, geliştirilen yazılımın
bakılabilirlik özelliğinin eksikliği, bir
disiplin içinde geliştirilmiş olmaması
sorunların asıl kaynağını oluşturur.
 Bu sorunları şu şekilde listeleyebiliriz:

15
BAKIM SORUNLARI





Yazılımın çok fazla sürümü ortaya çıkarsa, bakımı
da o derece güçleşir.
Bir başkasının yazdığı kodu anlamak genellikle
çok zaman alır. Eğer belgelendirme ve kod içindeki
açıklamalar yetersiz ise ciddi sorunlar ortaya çıkar.
Belgelendirme yetersiz, eksik, hatalı olabilir ya da
hiç olmayabilir. Bu durumda yalnızca kodu okuyup
anlamak gerekecektir.
Yazılımların çoğunun üzerinde değişiklik
yapılabilecek şekilde tasarlanmadıkları bir gerçektir.
Eğer yazılım işlevsel olarak modüllere ayrılmamışsa
veya belirli nesnelerden oluşmuyorsa sonradan bir
değişiklik yapmak yeniden geliştirmekten daha
zor olabilir.
16
BAKIM SORUNLARI
Personel devamlılığı her zaman karşılaşılan
yaygın bir sorundur.
 Bakım işiyle görevlendirilmiş kişilerden hiç
değilse bir kısmı geliştirme sırasında çalışmış
olmalıdır.
 Tamamen yeni personelin konuyu anlayıp
değişiklikleri uygulayabilmesi fazla zaman
alabilir.

17
BAKIM İÇIN KURALLAR

Yüksek nitelikli yazılım üretmeyi amaçlayan
geliştiricilerin bakım evresinde uyması gerekli
kurallar arasında şunları sayabiliriz:
Bakım istekleri her zaman resmi bir Değişiklik
Denetim Süreci kapsamında ele alınmalıdır.
 Bakım istekleri için süre ve maliyet kestirimi
doğru olarak yapılabilmelidir.

18
BAKIM İÇIN KURALLAR
Bakım projeleri tanımlanmalı ve yönetilmelidir.
Diğer bir deyişle, bakım istekleri belirli bir
şekilde toplanarak bir proje haline getirilmeli ve
yönetilmelidir.
 Bakım sırasında da geliştirme sürecinin
belgelendirme standartlarına uyulmalıdır.
 Uygun nitelikte teknik personel kullanılmalıdır.

19
BAKIMIN YAN ETKILERI





Yazılımın bakımı genellikle biraz "tehlike" içerir.
Zira, test edilmiş ve kullanıma sunulmuş bir üründe
yapılacak küçük sayılabilen bir değişiklik iyi çözümlenmez
ve etkileri iyi takip edilmezse daha büyük yan etkilere yol
açabilir.
Karmaşık bir algoritma içinde yer alan bir tek değişkenin
değerinin değiştirilmesi ya da yeni bir deyim eklenmesi
gibi küçük sayılabilecek bir değişiklik, tüm yazılımın
çalışmasına veya çökmesine yol açabilir.
Tasarımın ve kodun iyi belgelendirilmesi dikkatli bir test
bu tür sonuçları azaltabilir.
Genellikle, kod içinde, verilerde, belgelemede ve
başarımda ortaya çıkan bu istenmeyen sonuçlara
bakımın yan denmektedir.
20
TERSINE MÜHENDISLIK
(REVERSE ENGINEERING)
Temel olarak elektronik ya da mekanik, mühendisliğinde
uygulanmaya başlamıştır.
 Üreticisi dışında başka geliştiriciler ticari casusluk için,
bir elektronik sistem donanımının veya mekanik
parçaların nasıl çalıştığını, bu ürünün nasıl üretildiğini
anlamak üzere inceleme ve testler yaparlar üretim
sırlarını ortaya çıkarmaya çalışırlar.
 Bu şekilde bir ürünün kopyasını elde etmeye veya
benzerini geliştirmeye gayret ederler.
21

TERSINE MÜHENDISLIK
Yazılımda uygulanan tersine mühendislik de
aynı sayılır.
 Üzerinde çalışılan ürün başka bir geliştiriciye ait
veya aynı geliştiriciye ait daha önceden üretilmiş
yazılımlar da olabilir.
 Ancak, herhangi bir tanımlayıcı belge
bulunmamaktadır
 Böyle durumlarda uygulanan tersine
mühendislik. yazılımı kaynak kod dan daha üst
düzeyde bir soyutlama ile yeniden tanımlamaya
çalışma sürecidir

22
TERSINE MÜHENDISLIK
Tersine mühendislikte amaç, kaynak kodu
girdi olarak alıp tam tasarım
belgelendirmesini çıktı olarak elde
etmektir.
 Tersine mühendisliğin uygulandığı bir başka
alan da kaynak kodu hiç bulunmayan çalışır
durumdaki programlardan tasarımı elde
etmektir.

23
YENIDEN YAPILANMA (RE-ENGINEERING)
Yeniden yapılanma (re-engineering) süreci, var olan
yazılımı daha iyi bir nitelige ulaştırmak, yeni
işlevler eklemek üzere yeniden tasarlamak ve
gerçekleştirmektir.
 Bunun ana nedeni geliştiricinin o alanda daha fazla
deneyim kazanması nedeniyle mevcut yazılımlarını
daha iyi hale getirme arzusudur.
 Önleyici bakım için geliştiricinin yapması gereken işte
bu yeniden yapılanmadır.
 Değişikliğe uğraması olası olan yazılımlar seçilmeli ve
ona göre işgücü ve maddi yatırım yapılmalıdır.

24

similar documents