pobierz

Report
„Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie”
Projekt opracowany przez Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Pomocy Technicznej Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Instytucja Zarządzająca Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
- Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Rola ekspertów w procesie
identyfikacji wartości dodanej na
obszarach objętych wdrażaniem LSR
dr Jacek Puchała – Uniwersytet Rolniczy w Krakowie
Projekt zatytułowany:
Budowanie systemu wsparcia eksperckiego i doradczego dla lokalnych grup działania (LGD) we wdrażaniu
lokalnych strategii rozwoju - cztery seminaria regionalne i jedno seminarium krajowe
Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Krakowie
Kraków 2012
1
Rysunek 1. LEADER to współpraca
trzech sektorów
Publiczny
Społeczny
Prywatny
2
Znaczenie LEADERA
"LEADER" stał się czwartym filarem podtrzymującym rozwój
obszarów wiejskich (rysunek 1).
Rysunek 2. Wizualizacja miejsca programu Leader w podtrzymaniu zrównoważonego
rozwoju obszarów wiejskich
Źródło: opracował Jacek Puchała.
3
3
Lokalna Grupa Działania po obecnym
okresie programowania
• Osoby znające lepiej swój teren
funkcjonowania,
• Osoby z wizją obszaru działania,
• Osoby zorientowane w prawidłowościach
(może lepiej) praktycznej realizacji zadań z
wykorzystaniem środków Unii Europejskiej.
4
Pod pojęciem „wartość dodana”
należy rozumieć:
• przyrost wartości
- zasobów fizycznych (ruchomości i
nieruchomości)
- kapitału ludzkiego (wiedzy i umiejętności)
- kapitału społecznego (zdolności do
współpracy).
5
Ograniczenia percepcji
• Zasoby fizyczne są najłatwiej identyfikowalne
(np. prace remontowo budowlane – wartość,
liczba)
• Zasoby wiedzy i umiejętności są już trudniej
dostrzegalne (nie chodzi tu tylko o wysokość
kosztów kursu/szkolenia ale o rzeczywisty jego
wpływ na dalsze losy osoby szkolonej)
6
Ograniczenia percepcji
• Największe trudności wiążą się z identyfikacją
kapitału społecznego,
• Dostrzegane są najbardziej jaskrawe skutki
jego obecności (stowarzyszenia, akcje
społeczne, współpraca gospodarcza),
• Długotrwałość procesu budowania kapitału
społecznego powoduje, że dostrzec jest go
najtrudniej.
7
Kapitał społeczny jako element
wartości dodanej
• Kapitał społeczny tworzony jest w oparciu o
zasoby fizyczne i zasoby ludzkie (stąd
znaczenie tworzenia miejsc i wydarzeń – sale,
święta lokalne)
• Kapitał społeczny pomiędzy osobami
należącymi do różnych sektorów – kapitał
najbardziej pożądany z punktu widzenia
trójsektorowosci.
8
Kapitał społeczny jako element
wartości dodanej
• Zbyt silne więzi kapitału społecznego
wiążącego wewnątrz np. grupy społecznej
mogą powodować wykluczanie osób nie
należących do grupy – kapitał społeczny może
przyjmować wartość ujemną
9
Lokalne Grupy Działania
• Nie zawsze są jednak w stanie zidentyfikować
całościowo wartość dodaną wynikającą ze
swojego funkcjonowania,
• Stąd pojawiają się pytania do
doradców/ekspertów o pomoc w identyfikacji
możliwości wykorzystania powstałego
potencjału infrastrukturalnego i społecznego
w przyszłości.
10
Wartość dodana współpracy
• Grono osób znających teren stworzyło jego
plan rozwoju,
• Zrealizowano szereg działań promujących
możliwość włączenia się do realizacji planu
rozwoju (Lokalnej Strategii Rozwoju),
• Przeprowadzono szereg działań
aktywizujących mieszkańców obszaru,
• Wzajemne poznanie swoich słabych i mocnych
stron i samokształcenie.
11
Wartość dodana współpracy
• Za każdym ze zrealizowanych projektów, które
przeszły przez ręce pracowników biura i Rady
LGD kryje się inna opowieść.
• Beneficjenci zyskali wiedzę, że środki unijne
nie są „do wzięcia od zaraz” – najpierw trzeba
środki finansowe mieć i to najlepiej swoje.
12
Różnicowanie w kierunku działalności
nierolniczej
Zakup maszyn i urządzeń, środka transportu, założenie
działalności gospodarczej związanej ze sprzątaniem
budynków
13
Różnicowanie w kierunku działalności
nierolniczej
Zakup maszyn i urządzeń, środka transportu, założenie
działalności gospodarczej związanej ze sprzątaniem
budynków
14
Różnicowanie w kierunku działalności
nierolniczej
Zakup maszyn i urządzeń, środka transportu, założenie
działalności gospodarczej związanej ze sprzątaniem
budynków
15
Doradca w zakresie identyfikacji
wartości dodanej w LGD pomaga
• Spojrzeć z innego punktu widzenia,
zewnętrznego obserwatora na efekty
współpracy,
• Podpowiedzieć nowe możliwości rozwoju
organizacji/obszaru funkcjonowania łącząc
dotychczasowe dokonania LGD ze swoją
wiedzą,
16
Doradca pomaga dostrzec
• Obecną konfigurację podstawowych
elementów układanki rozwoju lokalnego,
• Tematyczny zakres wykorzystania potencjału
infrastrukturalnego i społecznego,
17
Doradca jako ekspert rozwoju
lokalnego
• Możliwości wyboru kierunków rozwoju nie mamy
zbyt wiele
• Funkcje, które możemy rozwijać na obszarach
wiejskich można zamknąć w czterech
podstawowych: rolnicza, mieszkaniowa, usługowa
i przemysłowa.
• Te funkcje oznaczmy jako „klocki” o różnych
kolorach i spróbujmy je ułożyć tak aby
odpowiadały one obecnej konfiguracji lokalnej.
18
Rysunek 3. Schemat przekształceń funkcjonalnych gmin
Funkcja:
rolnicza
mieszkaniowa
Funkcje towarzyszące:
transportowa, łącznościowa.
usługowa
przemysłowa
Funkcje towarzyszące:
turystyczna, wypoczynkowa,
rekreacyjna, uzdrowiskowa.
Źródło: opracowanie własne na podstawie „Strategie rozwoju funkcji pozarolniczych
województwa małopolskiego” D. Sochackiej i innych [1999] s. 413.
19
Określenie wartości dodanej w
zakresie:
• Rozwoju/podtrzymania funkcji rolniczej
(funkcje te nie powinny całkowicie zaniknąć),
• Rozwoju funkcji mieszkaniowej,
• Rozwoju funkcji usługowej,
• Rozwoju funkcji przemysłowej.
20
Wskazywany przez doradcę
tematyczny zakres wykorzystania
potencjału
• Wynikać powinien z wiedzy eksperckiej
(znajomości teorii i praktyki rozwoju lokalnego)
• Doradca nie tylko wskazuje na przyrost wartości
dodanej ale także potrafi podpowiedzieć
wspieranie jakich funkcji przyniesie relatywnie
większy efekt dodany
• Dla przykładu: doradca podpowiada działania z
zakresu sprzedaży bezpośredniej i marketing
artykułów rolnych na małą skalę – ostateczna
decyzja zawsze w rękach LGD.
21
Doradca pomaga dostrzec szansę
• Po wyborze zakresu tematycznego należy się
zastanowić nad bardziej szczegółowymi
pytaniami.
• Dla przykładu ważne jest pytanie o to w jaki
sposób utrzymać dostępność powstałej
infrastruktury i kto ma to robić oraz jak może
w tym pomóc LGD?
22
Rysunek 2. Lokalna Grupa Działania może łączyć różne inicjatywy
w spójną całość - doradca pobudza kreatywność
Źródło: opracowanie własne.
23
Doradcy źródłem inspiracji,
np. jak wykorzystać sale wiejskie?
• Można prowadzić w nich szkolenia, spotkania
tematyczne grup zainteresowań,
• Mogą one być i już są miejscem, gdzie
udostępniany jest Internet dla mieszkańców wsi,
• Można pomyśleć o sfinansowaniu w ramach
nowego okresu odnawialnych źródeł energii przy
każdym z tych miejsc – promocja proekologicznej
aktywności mieszkańców (dobre przykłady)
24
Doradcy poznają przykłady rozwiązania
konkretnego problemu np. czas wolny
starszych osób
• Uruchomienie uniwersytetu trzeciego wieku,
którego zajęcia odbywają się w każdej
lokalizacji (sali wiejskiej) po kolei,
• Gry, hobby, grupy zainteresowań osób
starszych,
• Lokalne miejsce wymiany myśli i wiedzy.
25
Doradcy mogą pokazywać możliwości
– LGD podejmuje decyzje
• Dla przykładu: organizowanie imprez
integracyjnych dla firm (w tym czasie dzieci
pod specjalistyczną opieką – wyjazdy
rodzinne)
• Ten i inne pomysły wynikać powinny z
uwarunkowań lokalnych obszaru.
• Nikt tych uwarunkowań nie zna lepiej niż ich
mieszkańcy i poprzez kontakt z terenem samo
LGD.
26
Podsumowanie
• Doradcy są w stanie ocenić wartość pomysłów
projektowych z perspektywy pracy z różnymi
Lokalnymi Grupami Działania.
• Praca z Grupą wnosi wartość poznawczą dla
eksperta, który – co tu dużo mówić – uczy się też
od osób pracujących w LGD.
• Być może to jest największa wartością dodaną, że
zaczęliśmy się bardziej przyglądać rozwojowi
danego miejsca i dobre praktyki przenosić w
inne im podobne.
27
Dziękuję za uwagę
28

similar documents