fiilde yapı

Report
FİİLDE YAPI
FİİLLER
BASİT FİİLLER
TÜREMİŞ FİİLLER
BİRLEŞİK FİİLLER
YARDIMCI EYLEMLE
YAPILAN BİRLEŞİK FİİLER
KURALLI BİRLEŞİK FİİLER
YETERLİK FİİLİ
SÜRERLİK FİİLİ
TEZLİK FİİLİ
YAKLAŞMA FİİLİ
ANLAMCA KAYNAŞMIŞ
BİRLEŞİK FİİLLER
BASİT FİİLLER
• Yapım eki almamış fiillerdir.
• Çekim eki almış olabilirler.
Örnek:
•
•
•
•
okudum
gitmişler
düşündük
yazacak
TÜREMİŞ FİİLLER
• Yapım eki almış fiillerdir.
• Yapım ekiyle beraber çekim eki de alabilirler.
Örnek:
• ucuzladı: ucuz-la
• bulutlandı: bulut-lan
• kızdırmış: kız-dır
• sevilmiş: sev-il
BİRLEŞİK FİİLLER
1)Yardımcı eylemle yapılan birleşik fiil:
etmek--------fark ettim
olmak---------hasta olmuş
isim+ kılmak--------mutlu kıldınız
eylemek------yardım eyleyin
buyurmak------- emir buyurun
•
•
•
•
Bütün acılara sabrettik: sabır etmek
Böyle olacağını hissetmiştim: his etmek
Zannediyorum gelecek: zan etmek
Beni aradığına memnun oldum.
Önemli Not:
• Olmak ve etmek sözcükleri kendi anlamlarında
da kullanılabilirler. Bu durumda birleşik fiil
oluşturmazlar.
• Tanıştığıma memnun oldum: birleşik fiil
• Meyveler oldu: basit fiil
• Bir kızı oldu: basit fiil
• Geldiğini fark ettim: birleşik fiil
• Ben ettim sen etme: basit fiil
• Bu saat kaç para eder.
2) Kurallı Birleşik Fiiler:
a) Yeterlik fiili (-ebilmek)
Olumlu
çözebilirim
okuyabilirsin
gidebilir
gelebiliriz
Olumsuz
çözemem
okuyamam
gidemez
gelemeyiz
b) Tezlik Fiili (-ivermek)
getiriver
gidiversin
bitiriverelim
yapıversinler
c) Sürerlik Fiili (-ekalmak, - edurmak, -e gelmek)
Sen derslerine çalışadur.
Televizyona bakakaldı.
Bu hikaye yıllardır anlatılagelir.
d) Yaklaşma Fiili (-eyazmak)
Çocuk ayağı takılınca düşeyazdı.
Araba kadına çarpayazdı.
Haberi alınca kadın öleyazdı.
3) ANLAMCA KAYNAŞMIŞ BİRLEŞİK
FİİLLER
•
•
•
•
•
•
•
Yarın sınava başvuracağız.
Beni derslerimden alıkoydu.
Artık bu işten vazgeçemeyiz.
Yapılanlara bıyık altından gülüyordu.
Sınav sorularına şöyle bir göz attı.
Arkadaşının kalbini kırmamalısın.
Bazıları burnundan kıl aldırmıyordu.

similar documents