positief of negatief? En voor wie?

Report
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
Steunpunt SSL Conferentie 2011
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
De relatie tussen ervaringsgericht
kleuteronderwijs en leerlinguitkomsten
Positief of Negatief? En voor wie?
Jerissa de Bilde, Bieke De Fraine & Jan Van Damme
Steunpunt SSL Conferentie 2011
Ervaringsgericht werken
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
 Gerichtheid op ervaringswereld kinderen

Uit: Laevers & Van Sanden (1992). Basisboek voor een ervaringsgerichte kleuterklaspraktijk.
CEGO Publishers
.
Steunpunt SSL Conferentie 2011
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
 Betrokkenheid en welbevinden criteria voor
kwaliteit onderwijsproces
CONTEXT

aanpak
principes
PROCES
Welbevinden
Steunpunt SSL Conferentie 2011
EFFECT
 doelen
resultaten
Betrokkenheid
Bevorderende factoren
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
 Leerkrachtstijl
 Autonomieondersteuning
 Gevoeligheid voor beleving
 Stimulerend tussenkomen
 Organisatorische aspecten




Vrije initiatief
Aantrekkelijke hoeken (rijk milieu)
Aandacht voor interesses in thema’s (open projecten)
Aandacht voor socio-emotionele vaardigheden
Steunpunt SSL Conferentie 2011
Onderzoeksvragen
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
 2 onderzoeksvragen
1. Verband tussen EGO aspecten en taalprestaties,
rekenprestaties, schools plezier en
onafhankelijkheid? Hoofdeffecten
2. Zijn deze verbanden hetzelfde voor risicoleerlingen
en kansrijke kinderen? Interactie-effecten
o 3 manieren om risicoleerlingen te definiëren
– Sociaal economische status (lage SES, gemiddelde SES, hoge SES)
– Beginprestatie taal (lage taalprestatie, gemiddelde taalprestatie, hoge
taalprestatie)
– Beginprestatie rekenen(lage rekenprestatie, gemiddelde
rekenprestatie, hoge rekenprestatie)
Steunpunt SSL Conferentie 2011
Vorig onderzoek
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
 LEARN project 2003-2007 in Suriname
 Vergelijking LEARN- met gelijkaardige scholen
o LEARN scholen meer leertaakgerichtheid, concentratie en
huiswerkattitude
o Geen verschillen in taal- en rekenprestaties
 Basisrapportage observaties (Van Heddegem, Laevers, & Van
Damme; 2004)
 Relatie met geobserveerde betrokkenheid
o Stimulerend tussenkomen consistent geassocieerd met
hogere betrokkenheid
Steunpunt SSL Conferentie 2011
Huidig onderzoek
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
 139 derde kleuterklassen (SiBO)
 2360 kleuters gemiddeld 5 jaar en 10 maanden
 Kind kenmerken
 Taal- en rekenprestaties begin en eind kleuterklas
o Taal voor Kleuters en Rekenbegrip
 Leerkrachtrapportage
o Plezier op school (‘Dit kind houdt niet van school’)
o Onafhankelijkheid (‘Dit kind kan zijn eigen doelen stellen’)
 Socio-Economische Status (SES)
o Het opleidingsniveau en beroepsniveau van ouders en
gezinsinkomen
Steunpunt SSL Conferentie 2011
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
Klaskenmerken
 Leerkrachtstijl
(ADOS, Laevers et al. 1997)
o Autonomieondersteuning (‘Deze leerkracht reageert niet op
wat kinderen interessant vinden’)
o Gevoeligheid voor beleving (‘Deze leerkracht bekritiseert en
ontmoedigt kinderen’)
o Stimulerend tussenkomen (‘Deze leerkracht introduceert
activiteiten op een boeiende wijze’)
 Percentage tijd besteed aan Activiteiten
o Verplichte activiteiten
o Beperkte keuze activiteiten (max. 4 keuzemogelijkheden)
o Vrije keuze activiteiten (>4 keuzemogelijkheden)
Steunpunt SSL Conferentie 2011
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
 Op interesse gebaseerde projecten = open projecten
o Traditionele thema’s (e.g. Christmas)
o Niet-traditionele thema’s
o Thema’s gebaseerd op interesses
Steunpunt SSL Conferentie 2011
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
Bereik
Gem.
SD
Min.
Max.
Stimulerend tussenkomen
1-4
3.09
0.58
1.38
4.00
Autonomieondersteuning
1-4
2.84
0.61
1.00
4.00
Gevoeligheid voor beleving
1-4
3.22
0.54
1.50
4.00
Open projecten
1-4
2.02
0.74
0.41
4.00
Tijd verplichte activiteiten
0-100
0.61
0.18
0.00
1.00
Tijd beperkte keuzeactiviteiten
0-100
0.16
0.15
0.00
0.64
Tijd vrije keuze activiteiten
0-100
0.26
0.18
0.00
0.67
Leerkrachtstijl
Organisatorische aspecten
Steunpunt SSL Conferentie 2011
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
 2 onderzoeksvragen
1. Is er in het algemeen een verband met
leerlinguitkomsten? Hoofdeffecten
2. Verschilt het verband met leerlinguitkomsten afh. van
SES en initiële taal- of rekenprestaties? Interactieeffecten
 Multilevel regressie analyse (MLWin)
 2 niveaus (leerlingen binnen leerkrachten)
 Stapsgewijze procedure
→ Gecombineerd model
Steunpunt SSL Conferentie 2011
1. Taal- en rekenprestatie
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
1. Hoofdeffecten
Taalprestaties
Kindvariabelen
B
Rekenprestaties
SE
B
SE
Intercept
52.63
***
0.27
51.19
***
0.19
Gender (jongen)
-0.95
***
0.22
0.61
***
0.17
Leeftijd (in maanden)
-0.12
***
0.03
-0.10
***
0.02
Beginprestatie taal
0.35
***
0.02
0.15
***
0.01
Beginprestatie wiskunde
0.39
***
0.02
0.62
***
0.02
SES
0.02
0.16
0.60
***
0.12
0.40
1.38
***
0.35
-3.86
**
1.19
Klaskenmerken
Stimulerend tussenkomen
1.09
**
Tijd beperkte keuze
Steunpunt SSL Conferentie 2011
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
 2. Interactie-effecten
Kindvariabelen
Intercept
Gender
Leeftijd (in maanden)
Beginprestatie taal
Beginprestatie rekenen
SES
Klaskenmerken
Tijd beperkte keuze
SES x Tijd beperkte keuze
Autonomieondersteuning
Taal x Autonomieondersteuning
Stimulerend tussenkomen
Rekenen x Stimulerend tussenkomen
B
52.52
-0.97
-0.12
0.36
0.39
0.05
Taalprestaties
SE
***
0.27
***
0.22
***
0.03
***
0.02
***
0.02
0.16
-1.27
2.56
-0.21
0.09
1.71
1.03
0.40
0.02
Steunpunt SSL Conferentie 2011
*
***
Rekenprestaties
B
SE
51.16 ***
0.19
0.61
***
0.17
-0.10
***
0.02
0.15
***
0.01
0.62
***
0.02
0.61
***
0.12
-3.62
1.61
-0.86
0.05
1.16
-0.06
**
*
*
***
***
***
1.19
0.77
0.34
0.02
0.35
0.02
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
Taalprestatie
Rekenprestatie
Perc. tijd aan beperkte keuze activiteiten
Steunpunt SSL Conferentie 2011
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
Taalprestatie
Rekenprestatie
Autonomie-ondersteuning
Steunpunt SSL Conferentie 2011
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
Rekenprestatie
Stimulerend tussenkomen
Steunpunt SSL Conferentie 2011
2. Schools plezier en
onafhankelijkheid
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
1. Hoofdeffecten
Geen significante hoofdeffecten
2. Interactie-effecten
Schools plezier
Kindkenmerken
B
Onafhankelijk functioneren
SE
B
SE
Intercept
5.09
***
0.04
3.96
***
0.05
Gender
-0.19
***
0.03
-0.17
***
0.03
Age
0.01
0.00
0.01
*
0.00
ILA
0.01
***
0.00
0.03
***
0.00
IAA
0.01
***
0.00
0.05
***
0.00
SES
0.06
**
0.02
0.13
***
0.02
Klaskenmerken
Tijd vrije keuze
_
_
0.09
Rekenen x Tijd vrije keuze
_
_
0.03
Tijd verplichte keuze
-0.02
0.19
Rekenen x Tijd verplichte keuzen
-0.02
Open projecten
0.03
Rekenen x Open projecten
0.00
Steunpunt SSL Conferentie 2011
*
*
0.23
***
0.01
0.01
_
_
0.05
_
_
0.00
_
_
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
 Significante verschillen, doch geen significant positief of
negatief verband voor risico- of nietrisicoleerlingen
-Open projecten
-Perc. vrije
Keuze
-Perc. verplichte
keuze
Steunpunt SSL Conferentie 2011
Bevindingen
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
 Gedifferentieerd beeld
 Geen significante verbanden tussen EGO aspecten
en leerlinguitkomsten bij de groep kinderen met een
hoge SES of hoge beginprestaties
 Bij de risicoleerlingen werden wél significante
verbanden gevonden
o Stimulerend tussenkomen positief geassocieerd met
prestaties
o Autonomie-ondersteunende leerkrachtstijl, grote hoeveelheid
tijd besteed aan beperkte keuzeactiviteiten is negatief
geassocieerd met prestaties
o Beeld mbt. niet-cognitief functioneren in zelfde lijn, maar
minder uitgesproken
Steunpunt SSL Conferentie 2011
Betekenis interacties?
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
 Hebben risicoleerlingen andere
onderwijsbehoeften?




Presteren ze beter in een gestructureerd,
prestatiegericht klimaat?
‘Vrije’ omgeving te complex, te ongestructureerd of
te weinig leeropportuniteiten?
Kansrijke kinderen hechten meer belang aan het
krijgen van keuzes en vrijheid?
Kloof tussen context en cultuur thuis en op school?
Steunpunt SSL Conferentie 2011
Bedenkingen
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
 Design
 Correlationeel, geen causale verbanden
 Problemen leerkrachtrapportage van
kindfunctioneren
 hoge gemiddeldes en weinig spreiding
 Problemen observaties
 Veel observatoren, moeilijke instrumenten
 Weinig variatie leerkrachtgedrag (<-> USA)
Steunpunt SSL Conferentie 2011
Conclusie
Onderzoek gefinancierd door de Vlaamse Regering in het kader van het programma ‘Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek’
 Ander onderzoek noodzakelijk
 Interventie-onderzoek
 Oudere leerlingen
 Belang onderzoek bij implementatie vernieuwing
→ Evidence-based werken
[email protected]
Steunpunt SSL Conferentie 2011

similar documents