Rivier de Ebola in Zaïre

Report
Rivier de Ebola in Zaïre
J A A Hoogkamp-Korstanje
Ebola – een nieuwe Ziekte?
1976 Antwerpen Tropisch Instituut
•
Dr Piot krijgt een thermosfles
•
handbagage uit Zaïre
•
bloed
•
overleden non
•
microscoop
Marburgvirus - haemorrhagische Koorts
Piot
“we zagen een wormachtige structuur. Eén ander ziet er
ook zo uit: het Marburg virus”.
Marburg virus
• dodelijke ziekte bij apen in Uganda
• besmetting lab personeel in 1967
• 7 medewerkers
in Marburg (D) en Belgrado (Y)
Marburg en Ebola
• één familie - Filovirussen
Ebola - Epidemieën 1976-2012
BDBV
Uganda en Congo
2x vanaf 2007
aap, mens N = 206
EBOV
Congo en Gabon
12x vanaf 1976
aap, mens N = 1389
32%
TAFV
Ivoorkust
1x in 1994
aap, mens (lab)
> 50%
54%
RESTV
Philippijnen, China, Indonesië 2008
aap, varken
SUDV
Sudan en Uganda
6x vanaf 1976
aap, mens N = 792
Epidemie 2014 EBOV
2-11-2014 (gemeld)
Guinee
Liberia
Sierra Leone
Nigeria
Senegal
Mali
USA
Spanje
Totaal
ziek
1731
6525
4759
20
1
1
4
1
1041
2697
1070
8
0
1
1
0
13042
4818
Bacterie of Virus?
Bacterie
•
1 – 10 micron
•
zelfstandig
•
eigen fabriek
•
eigen huishouding
•
vele gastheren
Bacterie of Virus?
Virus
•
0,01 – 1 micron
•
onzelfstandig
•
geen fabriek
•
geen huishouding
•
specifieke gastheren
Virus “Huishouding - Vermenigvuldiging”
Virus - natuurlijke Gastheer
Specifieke relatie
•
gastheer van één soort
•
specifieke gastheercel, b.v.
•
neusslijmvlies mens - verkoudheidsvirus
•
darmslijmvlies hond - parvovirus - hondenziekte
•
immuniteit - kudde immuniteit
•
symbiose
Virus - onnatuurlijke Gastheer
Verandering in virus - mutatie
•
sprong naar onnatuurlijke gastheer
•
geen immuniteit
•
geen “symbiose”
•
ernstiger ziekte
•
geen “kudde immuniteit”
•
snelle verspreiding in populatie
Ebola - natuurlijke Gastheer
Vliegende honden
•
niet ziek - symbiose
•
uitscheiding virus
•
speeksel
•
urine
•
ontlasting
•
bloed
Ebola - Virus overdracht
Vliegende hond
•
onnatuurlijke gastheer
besmet speeksel, urine, ontlasting op
•
fruit
•
bladeren
•
bomen
•
bodem
Ebola - onnatuurlijke Gastheren
Chimpansee
Gorilla
Aap
Contact
• huidwondjes
• slijmvliezen
•
Antiloop
•
Stekelvarken
•
•
Mens
•
•
mond
neus
oog
vagina
anus
inademen?
Infectie
•
•
•
•
ziek
beter
dood
drager?
Ebola - Infectie bij de Mens
Afweer van Huid en Slijmvlies
huid
Frank O. Nestle, Paola Di Meglio, Jian-Zhong Qin & Brian J. Nickoloff
Nature Reviews Immunology 9, 679-691 (October 2009)
slijmvlies
Marian R. Neutra & Pamela A. Kozlowski
Nature Reviews Immunology 6, 148-158 (February 2006)
Ebola Verspreiding in Lichaam
antistofcellen
afweercellen
matig respons
lever
orgaan falen
bloeding
virus
circulatie
RES
lekkage
bloeding
ontsteking
koorts
malaise
viraemie
virus storm
Ebola - Ziekteverschijnselen
•
Koorts - doodmoe
•
Misselijk - braken - diarree
•
Bloedingen
•
organen, huid, slijmvliezen - spieren
•
Hevige Pijn
•
Sterfte > 50%
Besmettelijk - Patiënt
Lichaamsvloeistoffen
•
speeksel
•
bloed
•
urine
•
ontlasting
•
sperma
•
zweet
Begrafenis Ritueel - traditioneel
Rituele wassing en kleding
Rouw
Begeleiding naar begraafplaats
Begrafenis - traditioneel
Vervoer op een open
draagbaar; familie legt
het lichaam
in het graf.
Zo heeft Marie Kamano vijf familieleden begraven.
Ebola - Marie Kamano twee dagen later
misselijk, braken
doodmoe, koorts, diarree, bloedingen
Ebola - Marie Kamano - vervolg
in de ambulance
bloedingen in oog en
arm
in het noodziekenhuis
Ebola - Marie Kamano - Einde
twee dagen na opname in het ziekenhuis
Ebola - de Familie
Familie vraagt het lichaam te mogen begraven
Begrafenis - Ebola Slachtoffer
Voorbereiding
Begrafenis door
gezondheidsmedewerkers
Crematie - Ebola Slachtoffer
Vervoer
Ontsmetting
Crematie
en
massagraf
Ebola - Bestrijding
Preventie besmetting
Besmette mens
besmet contact
Besmet dier
besmet voedsel
isolatie
eliminatie
hygiëne
isolatie
Mens
isolatie
Mens
Besmettelijke Periode
Mens en dier
•
tijdens de ziekte
•
na herstel
•
•
3 maanden positief (oogslijmvlies, vagina, anus
sperma)
ogenschijnlijk gezond
•
•
kan al of nog besmettelijk zijn!
Besmettelijk - Patient
Lichaamsvloeistoffen
•
speeksel, bloed, urine, ontlasting, sperma, zweet
Kleding
Omgeving
•
contact
•
huisraad
Preventie - Besmetting Mens
Opsporen van besmette mensen
Preventie - Besmetting Mens
Isolatie van patiënten
Beschermende kleding
Preventie - Besmetting Contact
Desinfecteren van besmet materiaal
Preventie - Problemen
Patienten / herstelden / dragers
•
schuldvraag
•
onwetendheid
•
onbereikbaarheid
•
schaamte
•
verdriet
•
argwaan
Besmettelijk - Dier met Ebola
Lichaamsvloeistoffen
•
speeksel, bloed, urine, ontlasting, sperma,
zweet
Vlees, organen, darmen, huid
Omgeving
•
slager, gereedschap, messen,
tafels, roosters, verpakking
Preventie - Besmet Dier / Voedsel
Apen en impala’s - bushmeat
•
voedselprobleem
•
•
economisch belang - export
•
•
80% vlees Kameroen = bushmeat
jaarlijks 11.000 ton naar UK
toeristisch belang
•
souvenir
Bushmeat
Populair
•
goedkoop
•
voedzaam
•
lekker
•
handelswaar
•
magisch
Bushmeat - Besmet?
Vlees van in het wild levende dieren
•
aap, chimpansee, gorilla
•
impala / herten
•
egel / stekelvarken
•
slang
•
vele andere dieren
Bushmeat - Besmet?
op de markt……
vers impalavlees op droogrekken…..
Ebola - Therapie
Antistoffen
•
•
serum van genezen patient
antistoffen - Zmapp
• 3 monoklonale antistoffen - chemisch
• testfase op apen
• 5 testpersonen: 4 genezen, 1 overleden
Vaccin
•
•
langere termijn?
economische haalbaar?
Voorlichting
Ebola - de nieuwe Pest?
Ebolavirus
Pestbacterie
natuurlijke gastheer
natuurlijke gastheren
vlo
mens/voedsel
mens
1976-heden
N=15.000
4800 (37%)
mens mens mens
mens mens mens
1976-heden
N = 65.000
5000 (8%)
Ebola en Pest - Bestrijding
Ebola
Pest
• hygiëne
• hygiëne
• isolatie
• isolatie
• antibiotica
• antibiotica resistentie !
• antistoffen
• antistoffen
• vaccin
• vaccin
WHO: "THERE IS AN EPIDEMIC IN MADAGASCAR.“
2013: 256 PATIËNTEN - 60 DODEN

similar documents