Document

Report
Brainstorming, Structuring,
Evaluation & Choice
1
‫‪ ‬ضرورت استفاده از طوفان فکری و قواعد پياده سازي آن‬
‫‪ ‬شيوه هاي ارزيابي ايده ها و كيفيت اطالعات حاصل از هر روش‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫راي گيري‬
‫درجه بندي‬
‫ترجيح نسبي‬
‫‪ ‬ساختاردهي ايده ها با توجه به اهداف تصميم گيري و ويژگي ايده ها‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫روش باال به پائين‬
‫روش پائين به باال‬
‫‪ ‬نقش روش فرايند تحليل سلسله مراتبي تحليل (‪)AHP‬‬
‫‪2‬‬
‫‪ ‬مواجهههه بهها ماههبل االههن بهراي انسههان ناخوشههايند اسههت و بهراي رههها ي از آن‬
‫بدنبال اولين راه حل ممكن مي گردد‪ّ .‬اما‬
‫‪ ‬داش ههقن فق ههه ي ههه ار ههده ر هها راهب ههار مچ ههاطره آميه ه محس ههو م ش ههود راك ههه‬
‫انعطاف پذرری‪ ،‬شرط بقا در دنياي امروز‪ ،‬را کاهش م دهد‪.‬‬
‫‪ ‬با داشقن فقه رک ايده‪ ،‬امکان مقایسه مي ان کارای ارده‪ ،‬وجود ندارد‪.‬‬
‫‪ ‬بهقههررن راه ب هرای بههه دسههت آوردن رههک ارههده خههو داشههقن ارههدههای مچتل هف‬
‫است‪.‬‬
‫‪ Emile‬مه ه گو ههد‪ « :‬ه ههیی ام ههری‬
‫‪ ‬فیلس ههوف فرانس ههوی‪Chartier ،‬‬
‫خطرناک تر از آن نیست که فرد فقه رک ارده داشته باشد‪».‬‬
‫‪ ‬روش طوف ه ههان فک ه ههری‪ ،‬ر ه ههک تکنی ه ههک راره ه ه به ه هرای تولی ه ههد ار ه ههده اس ه ههت‪ .‬به ه هراي‬
‫شناسا ي راهبارهاي مچتلف يه مسئله ‪ /‬مابل قابل استفاده است‪.‬‬
‫‪3‬‬
‫‪ ‬در رک جلسه طوفان فکری‪ ،‬افراد مچتلف صاحن نظر درباره رک‬
‫موضوع خاص دور هم جمع شده و نظرات را که به ذهناان م رسد‪،‬‬
‫بدون هیی گونه محدودرتی بیان م کنند‪.‬‬
‫‪4‬‬
‫‪ ‬تمام افرادی که در ارن مرحله سهیم هستند‪ ،‬در رک اتاق گردهم م‬
‫آرند‪.‬‬
‫‪ ‬ابتدا خالصهای از ماکل مطرح مي شود‪.‬‬
‫‪ ‬قواعد برگزاري جلسه و هدف جلسه‪ ،‬به همه افراد گفته م شود‪.‬‬
‫‪ ‬کااذ و قلم در اختیار افراد گذاشته مي شود‪.‬‬
‫‪ ‬افراد اردههای خود را به صورت شفاهی و کتبی بیان مي کنند‪.‬‬
‫‪5‬‬
‫‪ ‬بهقررن یدمان برای اتاق‪ U ،‬شبل است‪ .‬ارن بهدان معیهی اسهت كهه صهند یها بهه‬
‫ص ههورت ن ههیم دار ههره در ات ههاق ی ههده ش ههوند و در وس ههه کاا ههذ رادداش ههت ار ههده ه ههای‬
‫مچتلف‪ ،‬به گونهای قرار گيرد كه كلیهی حاضران به راحتی بتوانند آن را ببینند‪.‬‬
‫‪6‬‬
‫‪ ‬مدت زمان پيانهاد شده براي خلق ايده در جلسه ‪ 30‬تا ‪ 40‬دقیقه است‪.‬‬
‫ً‬
‫‪ ‬ناست طوفان فکری عمال در هر ساعتی از روز به جز بعد از صرف ناهار امبان‬
‫پذرر است‪ .‬ز را بعد از ناهار فعالیت مغز كاهش م رابد‪ .‬بهقر است كه ناستها‬
‫در ساعت ‪ 10‬ا ی ‪ 11‬صبح برگزار گردند‪ ،‬را كه در ارن زمان سطح فعالیت مغز‬
‫باالست و جلسات عصر ني بازدهي باال دارند‪.‬‬
‫‪ ‬اتاق بارد آرام باشد؛ تهو ه مناسن داشته باشد؛ و از روشنای كافی برخوردار‬
‫باشد‪ .‬وجود رنگهاي مچتلف به فعالیت مغز كمه م كند‪.‬‬
‫‪7‬‬
‫‪ ‬خل ههق اي ههده‪ :‬ه ههدف از اي ههن مرحل ههه‪ ،‬تولي ههد ي ههه گ ههروه ب ههزر و انب ههوه از اي ههده‬
‫هاست‪.‬‬
‫‪‬‬
‫در طههي ايههن مرحلههه‪ ،‬مهمقههرين ي ه ‪ ،‬پرهي ه از انتقههاد از ايههده هاسههت‪ .‬ارزيههابي ايههده ههها بايههد تهها‬
‫زماني كه اعضاي تيم قبول كنند كه ايده ديگري به نظر آنها نمي رسد به تعويق بيفتد‪.‬‬
‫‪ ‬كوتاه نمودن ليست ايده ها‪ :‬عواملي مانند امبان ناپهذيري‪ ،‬ناموجهه بهودن و‬
‫هزينه براي حذف ايده هاي نامناسن استفاده مي شوند‪.‬‬
‫‪ ‬دسههته بنههدي و تركيههن اي ههده ه ههاي باقيمانههده‪ :‬ه ههدف از اي ههن مرحلههه‪ ،‬انتچ ها‬
‫تعدادي از ايده ها براي ارزيابي است‪.‬‬
‫‪8‬‬
‫‪ ‬همه م توانند (بارد) در آن شرکت کنند‪.‬‬
‫‪ ‬اج ههازه خی ههال پ ههردازی در تولی ههد ار ههده وج ههود دارد‪ .‬در اي ههن گ ههام‪ ،‬کمی ههت و ن ههه‬
‫کیفیت ارده ها مورد توجه است‪.‬‬
‫‪ ‬ي ي بنام ارده بد وجود ندارد‪ .‬پس هیی گونهه قضهاوت دربهاره پیاهنهاد و رها‬
‫نظر افراد‪ ،‬انجام ندهيد‪.‬‬
‫‪ ‬به ههه ش ه هراره اره ههده آل فکه ههر کنیه ههد‪ .‬مسه ههائل حه ههدی را در نظه ههر بگيرره ههد‪ .‬ش ه هراره‬
‫ايرمحتمههل را ماننههد شهراره محتمههل در نظههر بگيررههد‪ .‬از ترکیههن ارههده هها بهرای‬
‫تولید ارده جدرد کمک بگيررد‪.‬‬
‫‪9‬‬
‫‪ ‬ف ه هراهم آوردن مح ه ههرک ه ه هها‪ ،‬عام ه ههل کلی ه ههدی در اف ه هزایش‬
‫خالقیت است‪.‬‬
‫‪ ‬در االههن طوفههان فکههری ههها‪ ،‬تولیههد ارههده ابتههدا از سههطح‬
‫بيرون مغز شروع مه شهود و سهبس بها عمیهق تهر شهدن‬
‫در الره های مغز ادامه م رابد‪.‬‬
‫‪ ‬اگههر محههرک ههها بههه انههدازه کههافی باشههد‪ ،‬افهراد از مغزشهان‬
‫فقه برای بيرون کاهیدن ارهده هها اسهتفاده نمهی کننهد‬
‫بلكههه از آن ب هرای تولیههد ارههده بهها ترکیههن ارههده هههای درگههر‬
‫ني استفاده مي کنند‪.‬‬
‫‪10‬‬
‫‪ ‬محههرک م ه توانههد هههر ي ه ی باشههد کههه اف هراد را از قالههن‬
‫معمول فکر کردن بهه منظهور سهاخقن پیونهدهای جدرهد‬
‫خارج کند‪.‬‬
‫‪ ‬محههرم مههي توانههد هههر يه ي باشههد كههه شههما مههي شههنويد‪،‬‬
‫مزه‪ ،‬ملس‪ ،‬يا بومي كنيد يا مي بينيد‪.‬‬
‫‪ ‬در يه ههه تحقيه ههق در داناه ههراه اكالهمه هها به هها شه ههركت گه ههروه‬
‫هه ههاي ‪ 4‬نفه ههره دانمه ههشو ي ماه ههاهده شه ههد كه ههه متوسه ههه‬
‫تع ههداد اي ههده ه هها در م ههورد ا ههذاي س ههبه ( ‪snack‬‬
‫‪ )food‬ب ه ه هها اس ه ه ههتفاده از نمون ه ه ههه محص ه ه ههوالت‪ ،‬تص ه ه ههوير‬
‫مج ه ه ههالت‪ ،‬و تغيي ه ه ههر يكب ه ه ههاره ش ه ه هرايه محيط ه ه ههي م ه ه ه ال ب ه ه هها‬
‫موسه ه ههيقي بلنه ه ههد و اه ه ههذاي خه ه ههو ‪ ،‬از ‪ 29/7‬به ه ههه ‪310/8‬‬
‫افزايش يافت‪.‬‬
‫‪11‬‬
‫‪ ‬بها در نظههر گهرفقن عملههی بهودن‪ ،‬موجههه بهودن‪ ،‬هز نههه و ‪ ...‬تعهداد كههم يها ز هادی‬
‫از ارده ها حذف م شوند‪.‬‬
‫‪ ‬گر ه در مرحله اول‪ ،‬انتقاد از ارده های درگران ممنوع است‪ ،‬اما پس از آن‪ ،‬ارده ههاي نامناسهن حهذف‬
‫مي شوند‪.‬‬
‫‪ ‬ارههده هههای بههابی مانههده بهها فرارنههد هههای كههه در يههه طيههف از سههاده تهها تچص ه ي م ه ال از ر ی گيههری تهها فراينههد‬
‫سلسله مراتبي تحليل (‪ )AHP‬ارز اب م شوند‪.‬‬
‫‪ ‬نانچههه تعههداد زيههادي از ايههده ههها حههذف شههوندو فقههه ايههده ههها ي كههه بسههيار‬
‫مناسن تهر بنظهر مهي رسهند بهابي بماننهد مرحلهه ارزيهابي آسهان تهر خواههد بهود‪.‬‬
‫ّام ا امبههان حههذف ايههده ههها ي كههه در بررب ه ي تفصههيلي مناسههن تههر باشههند ني ه‬
‫افزايش مي يابد‪.‬‬
‫‪12‬‬
‫‪ ‬قبل از رد كردن يه ايده‪ ،‬امبان يبي شدن آن با بقيه نظريات بايد بررب ي‬
‫و رس ههيدگي ش ههود‪ .‬نظ ههر نه هها ي را ت هها زم ههاني ك ههه ار ههده اي ارزي ههابي نا ههده اس هت‪،‬‬
‫ارائه ندهید‪.‬‬
‫‪ ‬همياه اين نكته را به ياد داشته باشيد كه احتمال ارزيهابي در جزئيهات در‬
‫مرحله ي بعد فرايند وجود خواهد داشت ‪.‬‬
‫‪13‬‬
‫‪ ‬بعد از حذف ارده های اير عملی‪ ،‬دسته بندی‬
‫و ترکیه ههن که ههردن اره ههده هه ههای به ههابی مانه ههده‪ ،‬ب ه هرای‬
‫رافقن بهقررن ارده مفید است‪.‬‬
‫‪ ‬برخ ه ههي اي ه ههده ه ه هها فق ه ههه ب ه ههه جنب ه ههه ای خ ه ههاص از‬
‫ما ههکل پرداخت ههه و از ترکی ههن آن ب هها ار ههده ه ههاي‬
‫ديگههر مههي تههوان راه حلههي كههل نگههر و جههامع ارجههاد‬
‫کرد‪.‬‬
‫‪ ‬برخي ايده ها براي حل ماكالتي ايهر از مسهئله‬
‫تح ه ههت بررب ه ه ي مناس ه ههن هس ه ههتند‪ .‬آنه ه هها را به ه هراي‬
‫استفاده در آينده نگهداري نماييد‪(.‬ب نك ايده)‬
‫‪14‬‬
‫‪ ‬بط ههور م ههال‪ ،‬ر ههک راه ح ههل فق ههه ب ههه محص ههول و ديگ ههري ب ههه ب ههازار م ههي پ ههردازد‪ .‬از‬
‫تركيههن آنه هها ي ههه گزينههه جدي ههد م ه توانههد ترکیب ههی از ار ههده هههای محص ههول‪ ،‬بچ ههش‬
‫بندی بازار و فروش باشد‪.‬‬
‫‪ ‬مي ه ان وسههواد خههود در مههورد كيفيههت راهبارههها ‪ /‬گزينههه ههها را بهها سههطح اهميههت‬
‫مسئله متناسن سازيد‪.‬‬
‫‪ ‬پس از اين مرحله‪ ،‬نوبت به ارزيابي گزينه ها ميرسد‪.‬‬
‫‪15‬‬
‫‪ ‬ر ی گيری روش ي پرطرفدار و ساده برای ارز اب ارده ها است‪.‬‬
‫‪ ‬ر ی گيری به سه شکل انجام م شود‪.‬‬
‫‪ ‬بله ‪ /‬خير‬
‫‪ ‬ندگزينه اي‬
‫‪ ‬درجه بندی‬
‫‪16‬‬
‫‪ ‬فرض كنيد با هدف جايگزيیي ساعت كار معمول شركتي كه در آن كار مي‬
‫كنيد (‪ 9‬صبح تا ‪ 5‬بعدازظهر) جلسه تاكيل شده و در انتها با روش ند‬
‫گزينه اي از شركت كنندگان در جلسه نسبت به گزينه برتر آنها نظرخواهي‬
‫مي شود (م ال با كمه بسته نرم افزاري ‪.) Team Expert Choice‬‬
‫‪ ‬حاصل ارزيابي ؟‬
‫‪17‬‬
18
‫‪ ‬در اين دو شيوه‪ ،‬كارشناسان شرکتکننده فقه اجازه دارند به رک از‬
‫گز نهها ر ی دهند‪.‬‬
‫‪ ‬کیفیت اطالعات حاصل از انتچا گزينه ها توسه كارشناسان با اين‬
‫روش حداقل و پائين است‪.‬‬
‫‪ ‬افراد قادر نیستند توضيح دهند كه نسبت به شدت برتري گزينه اي كه‬
‫انتچا كرده اند در مقايسه با سايرين ه احساب ي دارند‪.‬‬
‫‪19‬‬
‫‪ ‬برای افزایش کیفیت اطالعات حاصل از پاسخ دهي كارشناسان‪ ،‬هرفرد اجازه‬
‫مي يابد هر يه از ارده ها را در محدوده ممخص شده م ال بين ‪ 1‬تا ‪10‬‬
‫امتيازدهي کند‪.‬‬
‫‪ ‬سبس از درجه های اختصاص يافته به هر ارده میانگين گرفته م شود‪.‬‬
‫‪ ‬براي معنادار شدن اين متوسه‪ ،‬درجه بندي به صورت فاصله اي صورت‬
‫پذيرد (م ال بين ‪ 9‬و ‪ )9/5‬ماروط بر آنكه به كارشناسان تذكر داده شود كه‬
‫ً‬
‫فاصله هاي يكسان به يه اندازه بزر هستند‪ .‬م ال فاصله ‪ 1‬تا ‪ 2‬با فاصله‬
‫‪ 3‬تا ‪ 4‬و فاصله ‪ 8‬تا ‪ 9‬به يه اندازه اند‪.‬‬
‫‪ ‬مقایسه ارده ها در روش درجه بندي واقعی تر و ملمود تر است‪.‬‬
‫‪20‬‬
‫‪:ratio judgment ‬‬
‫نانچه براي ما مهم باشد كه بطور متوسه يه گزينه نسبت به‬
‫ديگري ند برابر ترجيح داده شده است بايد به كارشناسان‬
‫بروييم كه در مرحله امتيازدهي دقت كنند كه تچصيص ‪ 8‬به يه‬
‫گزينه و ‪ 4‬به گزينه ديگر بدين معناست كه گزينه اول در نراه او‬
‫‪ 2‬برابر گزينه دوم ترجيح دارد‪.‬‬
‫‪21‬‬
‫‪ ‬به نموداري كه ارزيابي گزينه ها براساد درجه بندي (اساليد بعد) را ناان‬
‫ميدهد توجه كنيد‪.‬‬
‫‪ ‬در روش راي گيري (نمودار قبل) ‪ flextime‬با حدود يه دوم راي گزينه هاي‬
‫اول و دوم رتبه هارم را به خود اختصاص داد‪ .‬حال آنكه با دادن اجازه درجه‬
‫بندي گزينه ها به كارشناسان توانست بطور متوسه بياقرين امتياز را بدست‬
‫آورد‪.‬‬
‫‪ ‬اما تفاوت كو بي بين اين گزينه و تعداد ديگري از گزينه ها وجود دارد و نمي‬
‫توان ادعا كرد كه اين گزينه به روشیي نسبت به سايرين ترجيح دارد‪.‬‬
‫‪ ‬برای پرداخقن به مسائل مهم و حیات ر یگيری و درجهبندی کافی نیستند‪ .‬را ؟‬
‫‪22‬‬
23
‫‪ ‬در اين م ال با تغيير روش از راي گيري به درجه بندي مي ان اطالعات بدست‬
‫آمده از ارزيابي افزايش يافت اما ارتباط هر ايده (گزينه) با اهداف و جنبه هاي‬
‫م بت و منفي آنها را در ارزيابي در نظر نگرفته ايم‪!! .‬‬
‫‪ ‬بارد به سواالت از ارن قبیل پاسخ داده شود ‪:‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫را رک از گزينه ها بر ديگري ترجیح دارد؟‬
‫ه اهدافی با حل ارن مسئله تصمیمگيری تعقين مي شوند؟‬
‫هر يه از اهداف ه قدر اهمیت دارد؟‬
‫هر يه از گزينه ها قدر به هر هدف م تواند کمک کند؟‬
‫‪ ‬با استفاده از روش ‪ AHP‬م توان اهميت نسبي اهداف و ترجيحات نسبي‬
‫گزينه ها براي هر هدف را معين نمود‪.‬‬
‫‪24‬‬
‫‪ ‬ايجاد يه ساختار نردباني و درخت تصميم براي مسئله تحت بررب ي‬
‫مدنظر قرار دارد كه به دو روش باال‪-‬به‪ -‬پائين و پائين‪-‬به‪-‬باال قابل انجام‬
‫است‪.‬‬
‫‪ ‬روش باال‪-‬به‪ -‬پائين (‪ )top-down‬يا راهبردي (‪)strategic‬‬
‫‪‬‬
‫تاكيد بر اينست كه ابتدا به شناسا ي اهداف پرداخته شود‪.‬‬
‫‪ ‬روش پائين‪-‬به‪-‬باال (‪ )bottom-up‬يا تاكتيبي (‪)tactical‬‬
‫‪‬‬
‫تاكيد بر اينست كه ابتدا به شناسا ي نقاط م بت و منفي ايده ها (گزينه ها) پرداخته‬
‫شود‬
‫‪ ‬در عمل‪ ،‬روش تركيبي استفاده مي شود و بين دو روش به دفعات رفت و‬
‫برگات صورت مي گيرد‪.‬‬
‫‪25‬‬
‫‪ ‬فرض‪ :‬تصميم گيرنده اطالعات و فهم بياقري نسبت به اهداف دارد‪ .‬پس‬
‫ابتدا به شناسا ي اهداف اصلي و جزئي مرتبه با هر هدف اصلي و خوشه‬
‫بندي آنها مي پردازد تا در ادامه با كمه آنها نقاط م بت و منفي ايده ها‬
‫نسبت به هريه از اهداف را استچراج نمايد‪.‬‬
‫‪ ‬در م ال ”تغييرساعت كار“ پس از حذف ايده هاي با درجه پائين‪ 6 ،‬ايده برتر‬
‫را در كنار ايده ”حفظ وضع موجود“ به مرحله ساختاردهي مي رسانيم‪ .‬سبس‪،‬‬
‫اهداف را شناسا ي مي نماييم‪:‬‬
‫‪‬‬
‫پس از شناسا ي اهداف به روش پائين‪-‬به‪-‬باال سوئيی مي كنيم‬
‫‪26‬‬
‫‪ ‬با شناسا ي نقاط قوت و ضعف هر يه از گزينه ها آااز مي كند‪ .‬الزم‬
‫نيست فهرست كاملي تهيه شود ون هدف نها ي شناسا ي اهداف است‪.‬‬
‫البته مستند نمودن فهرست كامل به دفاع در مقابل نقدها كمه مي‬
‫نمايد‪.‬‬
‫‪ ‬در م ال ”تغييرساعت كار“ براي هريه از ايده ها با استفاده از بسته نرم‬
‫افزاري ‪ Team Expert Choice‬براي هر ايده اقدام شد‪ .‬م ال‪:‬‬
‫‪27‬‬
‫‪ ‬با استفاده از فهرست كامل نقاط م بت و منفي استچراج شده و فهرست‬
‫اهداف در يه ار و ممكن است بتوان با تفسير برخي نبات اهداف‬
‫جديدي استچراج نمود‪.‬‬
‫‪28‬‬
‫‪ ‬نمایش خوشه ای و درختی اهداف‬
‫‪29‬‬
30
‫‪ ‬اهمیت خلق ارده های جدرد‬
‫‪ ‬نکات کاربردی مهم در طراحی فضای في رک و روان جلسه‬
‫‪ ‬مجاز نبودن انتقاد در گام اول‬
‫‪ ‬عشله نکردن در حذف ارده ها در گام دوم‬
‫‪ ‬اشکاالت استفاده از روشهای رای گيری و امتیازدهی برای انتچا‬
‫‪ ‬روشهای باال‪-‬به –پارين و پارين‪-‬به‪-‬باال برای‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫شفاف سازی ارتباط اهداف با گز نه ها‬
‫شناسای اهداف جزئ و تکمیل فهرست اهداف‬
‫‪31‬‬
32

similar documents