k***lerarası *l**k*ler ve çek*m

Report
Başkalarına Neden İhtiyaç Duyarız?
 Kişilerarası Çekimi Yaratan Nedir?
 İlişkiler Nasıl Gelişir?
 İlişkiler Nasıl Sürer?
 İlişkiler Neden Biter?
 İlişkiler Nasıl Biter?
 ‘Farklı’ İlişkiler Nelerdir?

‘İnsanlar diğer insanlara gereksinim duyarlar.’
‘Ait olmak bir istekten çok ihtiyaçtır.’
‘İnsanlar kalıcı, olumlu, anlamlı kişilerarası
ilişkiler geliştirmek ve bu ilişkileri sürdürmek için
yaygın bir güdüye sahiptir.’
Baumeister ve Leary (1995)





İnsanların beni kabul etmesini isterim.
Yalnız olmaktan hoşlanmam.
Arkadaşlarımdan uzun süre ayrı kalmak beni
rahatsız eder.
İnsanların planlarına dahil edilmediğimde
çok rahatsız olurum.
Diğerlerinin beni kabul etmediğini
hissettiğimde duygularım kolaylıkla incinir.

Bebekler en sık ve en severek etkileştikleri
kişilere duygusal olarak bağlanırlar.

Düzenli temas kurdukları kişiye (genellikle
ana babadır) olumlu tepki verir,
yanlarındayken daha rahat hisseder,
korktuğunda onu arar.

Güvenli bağlanma (%59)

Kaçınmacı bağlanma (%25)

Kaygılı/kararsız bağlanma (%11)

Güvenli bağlanma stili:
Sevgilimle kolaylıkla yakınlık kurabiliyorum.
Rahatlıkla ona bağlanabiliyorum ve o da bana
bağlanabiliyor. Terk edilmekten ya da bir
başkasının bana çok yakınlaşmasından
endişelenmem.

Kaçınmacı bağlanma stili:
Başkalarıyla rahatlıkla yakınlık kuramıyorum ve bağlanmakta
güçlükler yaşıyorum. Sevgilim bana çok yakın olduğunda
sinirleniyorum. Benim istediğimden daha fazla benimle
yakınlık kurmak istediğini düşünüyorum.

Kaygılı- kararsız bağlanma stili:
Sevgilim benim istediğim kadar benimle yakınlık
kurmak istemiyor. Genellikle sevgilimin beni
gerçekten sevmediğini ya da benimle birlikte
olmak istemediğini düşünüyorum.

Bağlanma ölçümü üç yerine dört biçemi
kapsayacak biçimde geliştirilmiştir (örn.
Bartholomew, 1990):
› güvenli,
› saplantılı,
› kaçınmacı (gözden çıkarıcı) ve
› korkulu kaçınmacı

Evrimsel görüşe göre;
güzel ya da yakışıklı bir yüz iyi genlerin
belirtisi olabilir, sağlıklı ve üremeye uygun
olmaya işaret eden bir ipucu olabilir.
Hale Etkisi
Ayın halesi yakında olanları içine çeker

Güzelliğin yayılan etkisi
Güzel ya da yakışıklı biriyle görülmek
ödüllendiricidir


Küçük burun, küçük çene, büyük göz,
parlak saç

Kadınlarda bel-kalça oranı 0.7

Erkeklerde bel-kalça oranı 0.9

Mahrem mesafe (45 cm)

Kişisel mesafe (45 cm-1.25 m)

Sosyal mesafe (1.25 m- 3.70 m)

Kamusal mesafe (vücuttan 3.70 m nin
ötesi)
Hall (1966)

Başlangıçta kişileri birbirine çeken kimi
özelliklerin ilişkinin bitmesine neden olması
Partnerin başlangıçtaki yoğun ilgisi sonradan kıskanç
ve sahiplenici olma kusuruna dönüşebilir
Toplumsal cinsiyet rollerine uymayan,
genelden farklı ve partnerin kendinden
farklı bireylerde daha yaygın
 %30


Din, siyaset, toplumsal sınıf, eğitim, yaş,
zeka, tutum benzerlikleri çekiciliği artırır.

Görme sıklığı kişinin uyarıcıya yönelik
olumlu tutum geliştirmesi için yeterli bir
koşuldur
Zayonc, 1968
Dışadönüklük
 Neşelilik
 Orta derecede seçicilik
 Üstün yetenekleri ama aynı zamanda
insani kusurları olmak

İnsanların başkalarına kendi düşünce,
duygu ve deneyimleriyle ilgili bilgileri
açıklama düzeyi
 Karşılıklılık ilkesi:
biz, bize açılana açılıyoruz!
 Kadınlar >Erkekler

Kayıtsızlık
 Reddedilme
 Kontrol kaybı
 Ele verme

Evrim Kuramı
 Mellen’e göre aşk, bebeklerini besleyip
koruyacak olan ana babaları birbirine
bağlamak için evrim geçiren daha ilkel
duygusal bağlanmanın çağdaş
sürümüdür.
 Böyle bir bağlanma, türlerin hayatta
kalmasını kolaylaştıracaktır

Fiziksel çekiciliğe, aşka dair tutumlarımız
kültür, akran, ana baba vb etkisi ile
şekillenmektedir
Benliği Genişletme Kuramı
(Aron ve Aron, 1996)
İnsanlar, deneyimleri, insanları ve sahibi
oldukları şeyleri kendi benlik kavramları
içinde kaynaştırarak büyümeye ve
benliklerini geliştirmeye çalışırlar.
 Başka biriyle paylaşılan aşk, benliği
genişletmenin temel bir kaynağıdır.

Romantik Aşk
 Sahiplenici Aşk
 En iyi arkadaş aşkı
 Yararcı aşk
 Özgeci aşk
 Oyun aşkı

Sevgi (öncelikle yakınlık)
Romantik Aşk
(yakınlık +
tutku)
Arkadaşça Aşk
(yakınlık +
bağlanma)
Kusursuz Aşk
(yakınlık, tutku
ve bağlanma)
Delicesine Aşk
(öncelikle tutku)
Aptalca Aşk
(tutku +
bağlanma)
Boş Aşk
(öncelikle
bağlanma)

Uyumsal davranış

Özveri göstermeye isteklilik

İhaneti bağışlama

Bilişsel karşılıklı bağımlılık

Pozitif yanılsama

Çekici seçenekleri küçümseme
Aşırı kıskançlık
 Aldatma
 Sevgi eksikliği
 Kötü eşleşmiş partnerler
 Savunmacılık
 Partnere karşı saygılı olmama
 Cinsel uyumsuzluk
 Eleştiricilik


Seslendirme (voice)

Bağlılık (loyalty)

Boş verme (neglect)

Bitirme (exit)
Rusbult (1987)

Çözülme

İç ruhsal evre

İkili evre

Toplumsal evre

Kefenleme/Mezar Düzenleme
Duck (1985)

Geleneksel aile biçimi; birlikte yaşayan,
sürekli, cinsel olarak başkalarına kapalı,
ilk evliliklerini yaşayan, yasal olarak
birleşmiş, çocukları olan, bir erkek ve bir
kadından oluşur.

Yeniden evlilik yoluyla oluşan aileler

Eşcinsel kadın ve eşcinsel erkek ilişkileri

Çok kültürlü/çok ırklılık ilişkiler

Birlikte yaşayan çiftler

similar documents