de presentatie

Report
Normalisering
Een nieuwe lente of herfsttij voor de ambtenarij?
Lunchcollege Albeda-leerstoel 6 maart 2014, CAOP
prof.mr. B. Barentsen
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.
Normaliseringstendens
Een kwestie van ‘framing’:
• werknemer is de norm
• alleen afwijken van de norm als bijzondere positie
overheid dat noodzakelijk maakt
Voorbeelden:
•
•
•
•
Stakingsrecht
Medezeggenschap (WOR)
Werknemersverzekeringen (OOW)
Ziekteverzuim (Wvp)
Ongelukkig voorbeeld:Sectorenmodel/
“overheids-cao’s”
Hoe eenzijdig is ambtelijke aanstelling nog?
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.
Wetsvoorstel 32550
• Artikel I
•
•
•
•
Ambtenarenwet 201. (17?, 18?)
Nieuwe definitie ambtenaar
Hernummering Titel III Ambtenarenwet 1929
Overgangsrecht
• Artikel IIa en IIb
• Aanvulling Politiewet/Militaire ambtenarenwet
tbv politieambtenaren/burgerpersoneel defensie
• Artikel III
• Intrekking art. 7:615 BW
• Artikel X en XI
• Geen instemmingsvereiste/inwerkingtreding
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.
Uitzonderingen (art. 3)
• Overheidswerkgever sluit geen
arbeidsovereenkomsten met:
• Eenhoofdige bestuursorganen, leden
organen/colleges publieke rechtspersonen
• O.a. politieke ambtsdragers, leden Hoge Colleges
van Staat, bestuur ZBO’s
• ± art. 2 AW 1929
• Rechterlijke ambtenaren (rechters, OM)
• Politieambtenaren
• Militaire en burgerlijke ambtenaren defensie
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.
Positie ‘blijfambtenaren’
• Rechters c.a. en militairen: houden eigen wet
• Politie
• Grondslag/plicht nadere regels (art. 125 AW 1929)
naar art. 47 Politiewet
• Materiële bepalingen AW 201. van toepassing
• Burgerpersoneel defensie
• Grondslag/plicht nadere regels (art. 125 AW 1929)
naar art. 12o MAW
• Materiële bepalingen AW 201. van toepassing
• Expliciet stakingsrecht (12o lid 4 MAW)
• Aanstelling berust op art. 12o MAW
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.
Wie zijn er NIET uitgezonderd?
• Belastingambtenaren
• Inspecteurs, douane
•
•
•
•
•
•
Cipiers (Medewerkers DJI)
BOA’s (vgl. TAR 2014/8)
Niet-rechterlijke ambtenaren bij de gerechten
Medewerkers Raad van State/Hoge Colleges
Medewerkers AIVD
Griffier Kamer, Provinciale Staten,
Raadsgriffier
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.
Maar: er komen ambtenaren bij!
• Art. 1 lid 1 Ambtenarenwet 201.
Ambtenaar in de zin van deze wet is degene die
krachtens een arbeidsovereenkomst met een
overheidswerkgever werkzaam is.
• Overheidswerkgever:
• Staat, provincie, gemeente, waterschap
• Overige krachtens publiekrecht ingestelde
rechtspersonen
• Niet-publiekrechtelijke rechtspersoon bekleed met
openbaar gezag met gezagsuitoefening als
kernactiviteit
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.
Nieuwe overheidswerkgevers:
voorbeelden
•
•
•
•
•
Hun werknemers gaan onder AW vallen
Uwv en Svb
SER en publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie
TNO, Staatsbosbeheer
Stichting Afm, DNB N.V. , Stichting CBR
• Private instelling met gezag als kerntaak
• Niet alle bestuursorganen
• Niet alle door overheid ‘beheerste’ private
instellingen (vgl. Blijdorp, TAR 2007/196)
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.
Voor alle duidelijkheid…
• Zonder arbeidsovereenkomst met
overheidswerkgever GEEN ambtenaarschap!
• Vrijwilligers/stagiairs
(TAR 2013/53)
• Uitzendkrachten
• Gedetacheerden
• Payrollkrachten
• Pas op: soms wordt wél arbeidsovereenkomst
met overheidswerkgever aangenomen
(schijnconstructies JAR 2013/95 en 144)
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.
De grote verandering
• Awb niet langer van toepassing
• Interne ‘voorprocedure’ kan ook in cao zijn
vastgelegd
• Bestuursrechter niet meer bevoegd
• ‘Verambtelijkt’ civiel ontslagrecht
• Nieuw ontslagrecht per 1 juli 2015
• Gesloten stelsel ontslaggronden
• Toestemming UWV bij reorgansatie-ontslag en
ziekte-ontslag
• Ontbinding via kantonrechter bij ‘persoonlijke’
ontslagredenen
• Transitievergoeding ipv ontslagvergoeding
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.
Wat blijft het zelfde?
• Materiële bepalingen AW 1929 gehandhaafd,
maar hernummerd
• § 2 t/m 4 AW 201.
• Voeren integriteitsbeleid
• Ambtseed
• Plichtsvervulling & goed ambtenaarschap
• Beperking grondrechten
• nevenfuncties, geheimhouding, vrijheid van
meningsuiting/vereniging, visitatie,
vetrouwensfunctie, reisverbod
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.
Individuele
positie ‘nieuwe ambtenaar’
• Art. 14 AW 201.
• ‘Big bang’: omzetting aanstelling in
arbeidsovereenkomst
• Inclusief ‘bestaande beslissingen, afspraken en
toezeggingen’
• In ieder geval m.b.t.: duur dienstverband,
bezoldiging, werktijden & rooster, verlof,
faciliteiten functie-uitoefening en studie
• Lopende procedures: Awb en bestuursrechter
(art. 16 lid 2 AW 201.)
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.
Rechtspositieregeling
(art. 17 AW 201.)
• Krachtens AW 1929 vastgestelde voorschriften
vervallen
• Blijven van kracht bij uitblijven cao
• voor welke regeling komt cao in de plaats?
• Blijven van kracht ‘als waren zij cao’
• Uitzonderingen: bepalingen in strijd met AW 201. en
dwingend burgerlijk recht
• wetsgeschiedenis: ontslagrecht, verval vakantie-uren,
boetes, schadevergoeding
• maar: is afwijken hoofdregels BW per se ‘in strijd met’ die
regels?
• voorbeeld: extra ontslagbescherming 35-minners,
VWNW-traject uit Hoofdstuk 10d CAR/UWO
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.
Nieuwe overheidscao’s
• Vrijheid van collectief onderhandelen
• geen onderhandelingsplicht, geen
overeenstemmingsvereiste
• cao-afspraken over procedure en partijen mogelijk
• Géén automatische binding ambtenaren
• Lidmaatschap cao-partij vereist
• Incorporatiebeding
• in marktsector gebruikelijk, maar bij ambtenaren
onbekend
• telt verwijzing naar rechtspositieregeling in
aanstellingsbesluit als incorporatie rechtsopvolger?
• Aanbod en aanvaarding toepassen cao
• kan dat ook stilzwijgend?
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.
Gaat het er van komen?
• Voorstanders Tweede Kamer hebben ruime
meerderheid in Eerste Kamer (56 zetels)
• Maar: constitutionele argumenten wegen
mogelijk zwaarder voor Eerste Kamer
• Maar: onzekere politieke tijden
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.
Art. X: uitschakeling
overeenstemmingsvereiste
• overlegregels m.b.t. arbeidsvoorwaarden (125
lid 1, onder n AW 1929) n.v.t.:
• bij totstandkoming en inwerkingtreding wet
normalisering
• bij aanpassing andere wetten en lagere regels
aan de wet normalisering en treffen van
voorzieningen ter uitvoering van deze wet
• ratio: wetgever gaat over kader (± BW),
werkgever & werknemer over materiële
arbeidsvoorwaarden (± cao)
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.
Overeenstemmingsproblemen
• Verbodsactie contraseign minister
• Plaats van de rechter en de bonden in het
Staatsbestel beperkt kansen hiervan
• Onderscheid materiële en formele
arbeidsvoorwaarden diffuus
• Bijv: cao-afspraken over ontslagvolgorde en
ontslagvoorwaarden
• Onderscheid ook niet zo duidelijk gemaakt bij
opstellen ‘overlegregels’ (KB 1997)
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.
Werk aan de winkel!
• Aanpassen ambtenarenreglementen
• CAO-onderhandelingen
• Verduidelijken individuele rechtspositie
(incorporatie?)
• Voortbestaan bezwaaradviescommissies en
andere rechtspositionele gremia (disciplinaire
zaken, functiewaardering)
• Voortbestaan overlegstructuren (incl. advies
en arbitrage)
Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen.

similar documents