egitim-iceriginin-sunumu

Report
Yard. Doç. Dr. Sevil Büyükalan Filiz
[email protected]
Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü
AEP Formatör Eğitimi
İstanbul, 30 Kasım-06 Aralık 2012
Bu dersin kazanımları şunlardır
Ders planının gereklerini yapar.
Anlatım yönteminin önemini açıklar.
Anlatım yöntemini ilkelerine göre uygular
Grup tartışması yönteminin amaçlarını bilir.
Grup tartışması içinde yer alan teknikleri uygular.
Örnek olay yöntemini derslerinde uygular.
Soru cevap yönteminin fayda ve sınırlılıklarını sıralar.
Soru sorma düzeylerine göre uygulamalarında soru
sorar.
Altı düşünce şapkasını derslerinde etkinlikle uygular
Ders Sunumunun Üç Ögesi
 Konuya giriş (giriş)
 Sunuş ve uygulamalar (gelişme)
 Pekiştirme ve sonlandırma (sonuç)
“Konuya Giriş” Ögesine Göz Atalım
 Dikkatin toplanması
 Ünite amaç ve içeriğinin aktarılması
 Konuların gündelik hayatla ve katılımcıların ön
öğrenmeleri ile bağlantılandırılması
 Katılımcıların öğrenme için cesaretlendirilmesi
Dikkatin toplanması
Öğrenmeye yönelme(eğitici +öğrenme çevresi+katılımcı)
50 dak/5 dak
Buz kırma etkinliği – ortama ısınma
Dikkat çekmek için
Soru sorma,
Beden dili, ses tonu,
Günlük yaşamdan örnek,
Derse araç-gereçle girmek,
Şekil, resim, grafik kullanmak,
Dramatizasyon, oyun, rol yapma
İlgi çekici bir anekdot anlatabilir
Buz kıralım mı?
Şu anda nerede kiminle ve kaç yaşında olmak isterdiniz?
Neden?
Bu programla ilgili olduğunu düşündüğüz 3 kelime söyler
misiniz?
Ünite amacının ve içeriğinin aktarılması
(ısınmadan sonra)
Öğrenme sürecinin çerçevesini çizen ana unsurlar amaç
ve içeriktir.
Katılımcı içerik organize edilmelidir. Süreç şu şekildedir.
Amaç ve içerik
Katılımcı ihtiyaç ve beklentileri,istekleri
Eğiticinin uzmanlık alanları
Ders planının içerisine eklemeler
Hayatla bağlantı kurmak
Yetişkinlerin öğrenmeye motive edilmesi
Motivasyon bir amaç için bireyi harekete geçiren güçtür.
Eğitim içeriğinin pratik yaşantıları ile ilgisi ortaya çıkartılır.
(formatörlükte tartışma tekniklerini kullanabileceksiniz)
Aldıkları eğitimin yaşam kalitelerini arttıracağı belirtilir
Cesaretlendirme
Yetişkin öğrenmelerinde katılımcılara;
Yetişkinlerde öğrenme zorluğu,düşük beklenti geliştirme ve
yersiz korkular olabilir.
Bu konularda zaten çeşitli bilgilere sahip oldukları
Eğitimle birlikte bunları hatırlamış ve düzene sokmuş
olacakları
Kolayca öğrenecekleri yönünde vurgular yapılmalıdır.
Bir dersin özellikleri
Her ders bir bütün olmalıdır.
Her ders yeni şeyler öğretmelidir.
Her dersin bir uygulama alanı olmalıdır.
Her ders öğrenenlerin ihtiyaçlarına uygun olmalıdır.
Her dersin başlangıcı,sunumu ve sonucu olmalıdır.
Her ders standart bir başarı gerektirmelidir.
Amaçların yazılması : Konuya ilişkin tek bir genel amacın
yazılmasının ders işlemek için yeterli olmayacağı
hatırlanmalıdır. Amaçlar, ders sonunda öğrenenin
edindiklerinin yalnızca bilgi değil kavrama, uygulama, analiz,
sentez değerlendirme ve benzeri düzeyleri kapsayacağı
düşünülerek ifadelendirilmelidir.
Ders sırasında izlenecek basamakların düzenlenmesi
Hazırlık: Bu aşamada öğrencilerin dersi izlemeye hazır hale
getirilmesi gerekir.bunun için her şeyden önce öğrenciye Bu
konuyu niçin öğrenmeleri gerektiği belirtilmelidir.
“Sunuş ve Uygulama” Ögesine Göz Atalım
 Yeni içeriğin sunulması
 Aktarılan bilgilerin somutlaştırılması
 Öğrenilenlerin uygulamaya dökülmesi
Sunu:
Sunu basamağında öğretilecek noktalar kilit kavramlar
halinde yer almalıdır.
Sunu
Konular ve alt bölümler
Açık anlaşılır bir dil kullanma
Ön bilgilerle ilişki kurma,
Davranışı ortaya çıkarma etkinlikleri,
Strateji, yöntem, teknik,
Örnekler,
Araç-gereç kullanımı,
Sunumda Yardımcı materyaller kullanma
OKUDULARIMIZIN %10’NU
İŞİTTİKLERİMİZİN %20’SİNİ
GÖRDÜKLERİMİZİN %30’UNU
HEM GÖRÜP HEM İŞİTTİKLERİMİZİN %50’SİNİ
SÖYLEDİKLERİMİZİN %70’İNİ
YAPIP SÖYLEDİKLERİMİZİN %90’NI
HATIRLARIZ
Hedef davranışlar ve Görsel işitsel destek
Bilişsel hedeflerin öğretiminde grafiksel şekiller, kavram
haritaları, anlam çözümleme tabloları ve kavram ağları
Duyuşsal hedeflerin öğretiminde filmler, günlük hayatla
ilgili resim, çizim ve konu uzmanı insanlar
Davranışsal hedeflerin öğretiminde davranışların sırasını
gösteren resim filmler
Araç gereçler Hatırlamayı Kolaylaştırır
Bilgilerin uzun süreli belleğe nasıl kodlandığı ve
saklandığı ile ilgili en önemli kuramlardan biri ikili kodlama
(dual coding) bellek kuramıdır. Bu kurama göre bilgi uzun
süreli bellekte hem sözel hem de görsel olarak kaydedilir.
Dolayısıyla, hem görsel hem de sözel olarak sunulan
bilgilerin hatırlanma ihtimali daha yüksektir.
Sözel bilgilerin öğretiminde
Bilgilerin gruplandırılması(kavram ve bilgi haritaları )
Aralıklarla sözel tekrarların yapılması
Sözcüklerin baş harflerinden kısaltmaların yapılması
Hareketleri öğretirken
Hareketleri gösteren video izletmek
Otomatikleşinceye kadar bu hareketleri tekrar ettirmek
Somutlaştırma
Eğer konu anlatılıyorsa; kavramlara ilişkin
Örnek verme, benzer ve benzer olmayan durumları
açıklama
Uzman görüşleri, araştırma sonuçları,
İstatistiksel bilgilerle destekleme
Uygulama
Öğrenenin anlamadığını düşündüğünü ve önemli gördüğü
noktalar hakkında soru sorar
Öğrenilenlerin hayata geçirilmesi
Eğer öğrenilecek şey bir bilgi ise bilgiyi ölçen soru formları
Davranış ise uygulama yaptırılması
Ünite sonunda yer alan etkinlikler
“Pekiştirme ve Sonlandırma” Ögesine Göz Atalım
 Tekrar, Geribildirim, Düzeltme ve pekiştirmeler
 Sunumu sonlandırma
Tekrar
Sununun son bölümünde eğiticinin yapacağı vurgular ve
temel bilgi beceri ve davranışların tekraren sunulmasıdır.
Geri bildirim
Öğrenenin yaptığı davranış hakkında ona bilgi vermek.
Bu aşamada çeşitli sorular sormak ve alınan cevaplara
göre yanlış ve eksik bilgileri düzeltici geri bildirimlerde
bulunmak
 Yönlendirici,
 Güdüleyici,
 Pekiştirici
Pekiştirme
Bir davranışın ileride tekrarlanma olasılığını arttırmaya
pekiştirme uyarıcılara ise pekiştireç denir.
Sonlandırma
Her sunumun sonunda konunun bütün içindeki yeri ve
gelinen nokta ifade edilir sonraki oturumlarda işlenecek
konular belirtilir.
DERS PLANI ÖRNEĞİ
Ders:
Süre:
Konu:
Amaç:
Hazırlık: (Öğrencinin Hazırlanması)
Sunu(Bilginin Takdimi): Konunun alt bölümleri, hatırlanacak önemli noktalar, kilit kavramlar, anahtar sorular,
kurallar, şekiller, formüller, vs.
Uygulama: Özetleme,tekrarlama, karşılaştırma , genelleme, sözlü soru vs.
Değerlendirme: İşlenen konuya ilişkin öğrencinin edindiği bilgilerin ölçülmesi
Görsel ve İşitsel Araçlar: Sınıfta kullanılacak görsel işitsel araçlar, materyaller, kaynak kitaplar
DERSİN İŞLENMESİYLE İLGİLİ ÖĞRETİCİYE
İPUÇLARI
Öğrenim sürecini kısaltma yolları
Konuyu bilmek
Öğrencinin ilgisini çelmek
İşlemleri basitleştirmek
Her bir fikri tek tek ve mantıklı bir sıra ile vermek
Bütününü resmetmek
Öğrenciyi düşündürmek
Hareketli olmak
İŞLEMLERİ BASİTLEŞTİRMEK
İşlemleri basitleştirmenin 2 yolu vardır.
Basit kelimeler kullanmak
Karmaşık şeyleri öğrencinin anlayacağı günlük şeyler ile
açıklamak
BİLGİYİ BÜTÜN OLARAK VERMEK
Öğretmen her bir fikrin bütüne ne kattığını öğrencinin
görmesini sağlamalıdır.Böylece anlatılan konu daha çok
akılda kalıca olur.
ÖĞRENCİYİ DÜŞÜNDÜRMEK
Öğrenciyi düşündürmenin 3 yolu vardır.
Soru sormak
Tartışma yaratmak
Yaptırma
Eğitim Öğretim Yöntemleri
Strateji, dersin hedeflerine ulaşmayı sağlayan oldukça genel
bir yaklaşımdır. Strateji içeriğin seçimi örgütlenmesi ve öğretim
yöntemlerinin belirlenmesi gibi süreci içerir.
Yöntem,öğrenme ünitesinin hedeflerini gerçekleştirmek
amacıyla teknikleri,içeriği,araç gereç ve kaynakları ilişkili
biçimde hizmete sunan öğretme yoludur.
Teknik ise,öğretim materyallerini sunmada ve öğretim
etkinliklerini yapılandırmada izlenen özel bir yoldur.Aynı
hedefi gerçekleştirmek üzere bir çok tekniğin bütünlük
oluşturacak şekilde bir arada sunulması yöntemi oluşturur.
Yöntemin Seçimini Etkileyen Faktörler
 Öğretmenin yöntem konusundaki becerisi
 Zaman (süre kısa ise klasik yöntemler-uzun ise öğrenci
merkezli yöntemler)
 Fiziksel imkanlar(spor salonu-laboratuar-bil.dershanesi)
 Maddi imkanlar (gezi-gözlem)
 Öğrenci grubunun büyüklüğü (küçük gruplarda öğrencibüyük gruplarda öğretmen merkezli)
 Kazandırılacak hedef davranışlar
Anlatım Yöntemi
Anlatım eğiticinin bilgilerini, pasif bir şekilde oturarak
dinleyen öğrencilere otokratik bir biçimde ilettiği geleneksel
bir yöntemdir
 Kullanıldığı yerler:
 Derse giriş yaparken,
 Konuyu özetlerken,
 Konuyla bilgi aktarırken, bir konuya ilgi çekmek
 Sunuş yoluyla öğretim stratejisinin kullanımında ,
 Bilgi düzeyindeki davranışların kazandırılmasında
Anlatım Yöntemi
Özellikleri;
Yeni bir konuya başlarken
Aynı anda çok sayıda kişiye bilgi aktarılır,
Dinleyenler konuyla ilgili organize bir görüş kazanırlar,
Öğrencilere kısa zamanda çok bilgi verilir,
Kalabalık gruplara bilgiyi kısa sürede vermek için
Not alma becerilerini geliştirir
Anlatımın etkili olması için;
Sesi, beden dilini iyi kullanma,
Resimler,modeller ve diğer görsel-işitsel araçlarla anlatımı
zenginleştirme
Anlatım sırasında sorulardan yararlanarak "kuru"
anlatımdan sakınma
Dinleyicileri gözleme
Anlatılan konunun yazılı bir özetini dağıtma.
Anlatım sonunda konunun daha açık duruma gelmesi için
vızıltı grupları ya da diğer küçük grup çalışmaları
düzenleme.
ANLATIM YÖNTEMİNİN TEKNİKLERİ
Takrir(Düz Anlatım)
İnformal Öğretmen Konuşması
Brifing(sunu)
Demeç(Basın açıklaması)
Söylev(nutuk)
Konferans
Brifing (Sunu)
Bir kurumun yapısı ve işleyişinin ayrıntıları hakkında ilgili kurula
ya da yöneticiye bilgi vermek amacıyla kısa ve öz olarak
yapılan bir sözel iletişim türüdür.
Söylev (Nutuk)
Herhangi bir konu hakkında bir kişinin, duyuşsal yönü
baskın olarak ve dinleyicileri coşturmak amacıyla yaptığı bir
konuşma türüdür.
Örnek: Anma günlerinde günün anlam ve önemi üzerinde
yapılan konuşmalar.
KONFERANS
Bilim ve sanat konularında yazar,bilim adamı, sanatçı ve
düşünürlerin bir konu hakkında derin bilgisi,görüşleri olan
kimselerin,özel toplantılarda dinleyicilerine karşı
düşüncelerini, bilgilerini açıklamak,öğretmek amacıyla
yaptıkları konuşma türüdür.
Demeç (Basın Açıklaması)
Bir konu hakkında, halkı ve basını bilgilendirici konuşma türü.
ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ
Örnek olay incelemesi, katılımcıların sorunlu bir olaya aktif
bir şekilde katılmalarını gerektiren bir yöntemdir.
Konusu, gerçek ya da gerçeğe yakın sorunlu bir olay
olabilir
Tıp, hukuk ve sosyal bilimlerde sıklıkla kullanılır.
YÖNTEMİN FAYDALARI
Örnek olay yönteminin en büyük yararı katılımcıların
bildiklerini uygulama fırsatı sağlamasıdır.
Katılımcıların belli bir sorunla ilgilendikleri için ilgi ve güdüleri
yüksektir.
YÖNTEMİN FAYDALARI
Özelikle sosyolojik ya da psikolojik bir durum anlatılmışsa kişi
kendisiyle ilgili bazı problemlerin farkına varır. Bu problemi
tartışma ortamında çözüme ulaştırır.
YÖNTEMİN SINIRLILIKLARI
Bilgi düzeyindeki hedefler için uygun değildir.
Yeterli olgunluğa ulaşamamış gruba uygulanamaz.
Tek bir çözüm gerektiren ve bu çözümün tek bir doğru
olduğu durumlarda kullanılamaz.
ÖRNEK OLAY TÜRLERİ
Biçim Olarak Örnek Olay
Tüm metin (bütün bilgi)
Kısaltılmış örnek olay (tek bir sorun)
Düzensiz örnek olay (sıraya öğrenci koyar)
Eksik metin (sınırlı bilgi , öğrenci ek bilgi ister
Etkileşim durumu(eksik bilgi – ek bilgileri kurum yada
kişilerden alırlar
Birbirini izleyen örnek olaylar sınırlı bir bilgi ile başlanırbasamak basamak ilerlenir.
Sunuş Biçimi Olarak Örnek Olay
a)Yazılı
d)filmle
b)Sözlü
e)Slaytla
c)Oyunla
f)Resimle
Uygulama
Örnek Olay İncelemesine Bir Örnek
Lisede Edebiyat öğretmeni Ahmet Bey’i Müdür odasına çağırttı.
Ahmet Bey nedenini tahmin edemediği için oldukça meraklandı.
Müdür oturmasını rica ettikten sonra bir velinin kendisine
telefonda öğrencilere okumaması gereken kitaplar tavsiye ettiği
için Ahmet Bey’den şikayette bulunduğunu söyledi.Müdür şikayet
yazılı olmadığı için işleme koymayacağını belirterek Ahmet
Bey’den biraz dikkatli olmasını rica etti.Ahmet Bey’in canı çok
sıkıldı.Dersi olduğu 9B sınıfına doğru isteksizce yürüdü.
SORULAR
Ahmet Bey’in yerinde olsanız ne yapardınız?
Müdür Bey’in tutumunu beğendiniz mi?
Sizce veli şikayetinde haklı mı? Doğru bir yol izledi mi?
Siz okul müdürü olsanız ne yapardınız?
Olayı veli, öğretmen, müdür ilişkisi açısından
değerlendiriniz.
ASLA VAZGEÇME
6 DÜŞÜNCE ŞAPKASI
Çok alternatifli düşünmedir.
Bu süreçte problem çözmede farklı yollar aranır.
Edward De Bono tarafından geliştirilmiştir.
EĞİTİMDE NİÇİN 6 Düşünce Şapkası
 Yaratıcılığı ve düşünce gücünü geliştirme amacıyla kullanılan
bir yöntemdir.
 En önemli özelliği problemi çözme konusundaki düşünce ve
önerilerini şapkaların rengine göre şekillendirmeleridir.
 6 düşünce şapkası aracılığıyla katılımcılar duygularının,
mantığının, bilgisinin, yaratıcılığının hepsine aynı anda dikkat
etmek yerine ,onlara tek tek yer verme olanağı bulur.
 Değişik düşünme biçimlerine istendiğinde geçiş yapabilmesini
sağlar.
BEYAZ ŞAPKA
 Beyaz tarafsızlığın rengidir.
 Beyaz şapka düşünmesi olgu ve
rakamların objektif bir şekilde
ortaya konmasını ister
 Kişisel görüşe yer vermez.
 Beyaz şapkanın amacı pratik
olmaktır.
AÇIK VE TARAFSIZ OL
Net bilgileri içerir
Görüşülen konu ile ilgili, sayılar, araştırmalar, kanıtlanmış
veriler ortaya konur
Hangi bilgilere sahibiz?
Hangi bilgiler eksik?
İhtiyacımız olan bilgiyi nasıl elde ederiz?
“Kızamık çoğunlukla tehlikesizdir, ancak bazen onu kulak iltihabı
gibi ikincil fonksiyonlar izleyebilir.”
Neden ,iş değiştirdiğim konusundaki beyaz şapka düşüncemi
sordunuz. Maaşım daha iyi değil,iş yerinin evden uzaklığında
fark yok, kariyer olanakları benzer durumda, işin türü de hemen
hemen aynı.
SİYAH ŞAPKA
Bu şapka eleştirme şapkasıdır. Ancak bir Tartışmada taraf
tutmak anlamına gelmediğini özellikle belirtmek gerekir.
Sonradan olacak olumsuz durumlar için önceden tedbir
almayı gerektirir.
Siyah şapka düşünmesi daima mantıklıdır.
Olumsuzdur, ancak duygusal değildir.
Siyah şapka düşünmesinin bir diğer görevi de ileride ortaya
çıkabilecek risklere tehlikelere ve potansiyel sorunlara dikkati
çekmektedir.
KIRMIZI ŞAPKA
 Kırmızı renk öfke, tutku ve duyguyu
çağrıştırır.
 Önseziler etkilidir.
 Beyaz düşünme şapkasının tam zıttı dır.
 Kırmızı şapka takmak düşünüre ”Konu
hakkında duygularım ve hislerim bunlardır”
deme olanağı sağlar.
DUYGUSAL
TEPKİLERİNİ
AÇIKLA
Bana nedenini sormayın. Tek söyleyebileceğim bu
anlaşmanın içime sinmemiş olduğu.”
“Bu tasarım çok berbat. Hiçbir zaman tutulmaz. Tümüyle
para kaybı.”
“İtiraf etmeliyim ki hiç mutlu değilim.”
SİYAH ŞAPKA UYGULAMALARINA ÖRNEK
VERECEK OLURSAK
Örneğin; internetin gençlere etkisi konusuyla ilgili siyah şapka
söylemleri şunlardır. İnternet sağlığa zararlıdır, gençlerin
vakitlerinin boşa geçmesine neden olur şeklinde
yorumlayabilir.
ÖRNEK SORU
Bu önerinin veya durumun bize zararı ne olabilir?
Mesela karnesinde kırık not getiren çocuğa babası siyah şapka
takarak “böyle bir karneyle üniversite sınavını kazanamazsın.”
şeklinde tepki verebilmektedir.
SARI ŞAPKA
Sarı; güneş gibi aydınlık ve olumludur. İyimser umutlu
ve olumlu düşünme ile ilgilidir.
Bunun iyi yönü ne?" deriz.
sarı şapka bizden, bu önerinin iyi yönlerini de
bulmamızı ister.
Bunun ne gibi yararları var?
Bundan kim yararlanacak?
Bu yararlar nasıl ortaya çıkabilir?
SARI ŞAPKALI SÖYLEMLER
İşten eve az önce geldim. Akşam yemeğinde yine
yumurta var. Eşim bugün de çok yorgun
olduğundan yemek yapamamış. Ama olsun aç da
kalabilirdim. En azından yiyebileceğim bir şeyler
hala var.
Öğretmenlik sınavından geçmemesi onun için
olabilecek en iyi şeydi. Çünkü öğretmenlik işinde
mutlu olamazdı.
Uçurumdan yuvarlanmış olan otobüste sağ kalanların
olması ihtimali zayıf olsa da var.
Oraya gidip bakmamız gerek.
İflas ettim ve her şeyimi kaybettim. Ama olsun
kaybettiklerimi tekrar kazanabilirim.
Eşim iflas ettiğim için beni terk etti.
Az önce haciz memurları geldi ve evde ne
var ne yok aldılar. Ama olsun daha kötüsü
de olabilirdi. Hala sağlıklıyım ve hayattayım.
ÖRNEK SORU
Bu olayın bize sağlayacağı yarar ne olabilir?
YEŞİL ŞAPKA
Yeşil, bereket ve verimli büyüme
demektir.Yaratıcılık ve yeni fikirlerle ilgilidir.
Yeşil renk, büyümenin, enerjinin ve yaşamın
simgesi olan bitkileri çağrıştırır. Yeşil şapka
enerji şapkasıdır.
Yeşil şapkayla düşündüğünüz zaman, öneriler
ileri sürer, yeni görüş ve seçenekler ortaya
koyabilirsiniz. Yine bu şapkayla, ortaya atılan
bir görüşe ilişkin değişiklikler önerebilirsiniz.
Yeşil düşünce şapkası özellikle yeni fikirlerle ve yeni
bakış açılarıyla ilgilidir. Yeşil şapka düşünmesi
değişim yönünde bilinçli ve yoğun çaba harcamak
demektir.
Yeşil şapkamı takarak uzun yıllar hapis yatmış
kişilere,hapisten çıktıklarında makul bir emekli maaşı
bağlanmasını öneriyorum. Bu onların topluma
kazandırılmasına yardımcı olabilir,onlara ellerinde
kaybedecekleri bir şey olduğu duygusunu verebilir ve tekrar
suç işlemelerini önleyebilir.
ANAHTAR SORU
Konuyla ilgili alternatifler nelerdir?
Alternatif değişim gibi kavramlarda yeşil şapka düşünmesi
içerisinde yer alır. Fikirlerin orijinal olması önemlidir.bu
düşünce şapkasında fikirlerin mantıklı olup olmadığına
bakılmaz.
Yeşil şapka size çeşitli olabilirlikler sunar.
Yeşil şapkayı kullanan herkes yaratıcı olmaya çaba gösterir.
Ancak bu yolla yeşil şapka düşünürlere daha yaratıcı
olmaları için gerekli zamanı ve dikkati sağlayabilir.
Yuvarlak hamburgerlerden sıkıldık. Artık kare hamburger yemek
istiyoruz.
Batağa saplanmış durumdayız. Dönüp dolaşıp sürekli eski
fikirlere geliyoruz. Yeni bir yaklaşıma şiddetle gereksinim
duymaktayız. Artık yeşil düşünme şapkasını takma zamanı geldi.
Haydi işe koyulalım…
ANAHTAR SORU
Konuyla ilgili alternatifler nelerdir?
MAVİ ŞAPKA
Mavi serinkanlılığı temsil eder . Düşünme sürecinin
düzenlenmesi ve kontrolü ile uğraşır. Bundan sonra ne
yapmalıyız?
Şu ana değin neler başardık?"
Mavi şapkayı ne düşüneceğimizi açıklamak ve bu
düşüncenin sonunda neyi elde etmek istediğimize karar
vermek için tartışmanın sonunda kullanırız.
MAVİ ŞAPKA
Mavi şapka, kullanacağımız şapkaları sıraya koymak ve
sonuçta elde ettiklerimizi özetlemekte de kullanılabilir.
Mavi şapka düşünme sürecini gözler ve oyunun kurallarına
dikkat edilmesini sağlar. Tartışmayı durdurur ve disiplini
sağlar.
Mavi şapkayı takarken konuyu artık düşünmeyiz;onun yerine
konuyu artık araştırmak için nasıl bir düşünme yolu seçilmesi
gerektiğini düşünürüz. Mavi renk tarafsızlığı sükuneti ve
hakim olmayı gerektirir.
ANAHTAR SORU
Ne oldu?Ne oluyor?Sonra ne olmalı?
MAVİ ŞAPKA UYGULAMALARINA ÖRNEK
VERECEK OLURSAK
Mavi şapkayı takan baba karnesinde kırık not getiren
çocuğuna ise“Bu kırık notların sebebini birlikte tartışalım.
Nedenlerini bana anlat ve birlikte çözüm arayalım
çocuğum.” şeklinde bir davranış ortaya koymaktadır.
Uygulama konuları
Teknolojinin insan hayatına etkisi
Yabancı dil ve Türkiye
En az üç çocuk sahibi olmak
Avrupa birliği için çabalar
Kpss sınav uygulamaları
Yeni anayasa hazırlanması
GRUP TARTIŞMASI
Tartışma Yöntemi
Bir konu üzerinde,iyi anlaşılmayan noktaları açıklamak ve
verilen bilgileri pekiştirmek amacıyla kullanılan bir
yöntemdir.
Daha çok konunun kavrama aşamasında karşılıklı
görüşler ortaya konurken
Tartışma Yöntemi’nin Özellikleri
Öğretmen-öğrenci merkezlidir,
Öğrencilerin bir konu üzerinde kendi düşüncelerini
söylemesi ve yorum yapmasını sağlar,
Analiz,Sentez ve Değerlendirme gücü kazandırır,
En önemli iki özelliği ,
Açık bir amacının olması ve ön hazırlık gerektirmesidir.
Demokratik bir yöntemdir.
SINIRLILIKLARI
Zaman gerektirir.
Çok kalabalık sınıflarda uygulanamaz.
Konuşmaları konu üzerinde tutmak oldukça zordur. Kolayca
amacından sapabilir.
Büyük Grup Tartışması
Bu yöntemde öğretmen konuyu tüm sınıfın katıldığı bir
tartışma ortamında işler.
Sorular sorar, öğrencilerin görüşlerini açık hale getirir ve
konuyu daha iyi anlamaları için sık sık özetler.
Bu tartışma türü öğretmenin çok bilgili olmasını ve üst düzey
sınıf yönetimi becerisine sahip olmasını gerektirir.
Küçük
Grup
Tartışması
Küçük grup tartışması
 Münazara
 Panel
 Forum
 Kollegyum
 Zıt panel
 Açık Oturum
 Çember Tekniği
 Sempozyum
 Vızıltı Grupları(Philips,22,44,66)
MÜNAZARA
Bir konuda zıt görüşleri savunan iki farklı grup oluşturulur ve her
grup kendi görüşünü belli zaman dilimlerinde tarafsız bir dinleyici
gruba anlatır.
Tartışmalar fazla bilimsel olmaz;bir fikri savunma söz ustalığı ve
hazır cevaplılık gibi yetenekleri geliştirdiği için sıklıkla kullanılan bir
yöntemdir.
Münazara
TEZ GRUBU
ANTİ- TEZ GRUBU
•
J
Ü
R
İ
Panel
Üye sayısı: 3-5 kişiden oluşur.
Belli bir konusu var, ancak bu konu üzerine farklı
yaklaşımlar sergilenmesi gerekir.
Amaç: Bir konuyu çeşitli yönleriyle ele alıp tartışmaktır.
Ön hazırlık yapılır, sonra panel üyeleri görüşlerini sırayla
açıklarlar.
Konuşma süreleri eşittir,
Tartışırlar ve buldukları verileri incelerler.
Genellikle sohpet havası içinde geçer.
Forum
Panel grubu 3-5 kişiden oluşur,
küçük bir grubun geniş bir dinleyici kitlesine bilgi
aktarması(Panel),
Daha sonra da dinleyicilerden gelecek sorulara yanıt
vermesi.(FORUM)
Hangi kişinin konu alanına giriyorsa o kişiye söz vererek kısa
cevaplandırılmasını sağlar,
Forum toplantıları bir geniş grup toplantısına dönüşebilir.
Örneğin : “Sanatın insan üzerine psikolojik ve sosyolojik
etkileri.”
Panel ve Forum
Panel
Forum
AÇIK OTURUM
Konu :Toplumu yakından ilgilendiren güncel bir konunun
değişik görüşlerdeki kişiler tarafından izleyiciler önünde
tartışılmasıdır.
Açık oturumun amacı bir sonuca ulaşmak değil,
bilgilendirmektir.
Konuşmalarbaşkanın tercihine göre gerçekleşir.
Biçim olarak Panel’e benzer ancak kişilerin tebliğvari sunuları
yoktur.
Üyeler başkandan söz alarak konu üzerine de defalarca
konuşabilirler.
Açık Oturum
BAŞKAN
ÇEMBER(YUVARLAK MASA TOPLANTISI)
 Bir başkan bir sekreter ve bir süre ayarlayıcısının
belirlenerek en fazla 15 kişilik bir grubun çember
şeklinde oturduğu başkanın sağından başlayarak
üyelere birer dk lık söz verildiği,sekreterin notlar
aldığı bir küçük grup tartışma tekniğidir.
Zıt Panel
Amacı ; İşlenmiş bir konunun tekrarını yapmaktır.
Öğrenme yetersizliklerinin giderilmesi amacıyla uygulanır,
iki grup oluşturulur,soru soranlar ve soruya cevap verenler
grubu,
Soru hazırlamak için ve cevaplamak için 15-20 dakika arası
süre verilmelidir.
Zıt Panel
S
O
R
U
G
R
U
B
U
soru
cevap
C
E
V
A
P
G
R
U
B
U
VIZILTI GRUPLARI
Vızıltı gruplarında önemli olan belli bir öğrencinin belirli bir süre bir
konu üzerinde tartışması ve sonunda varılan kararların
açıklanmasıdır. Vızıltı 22,33,44,55,66 uygulamaları vardır
Vızıltı gruplarına, KISA SÜRELİ tartışma grupları da denilmektedir.
Görüş Geliştirme
Belirgin çelişkiler ve kutuplaşmış tutumlar içeren konuların
öğretiminde,öğrencilerde görüş geliştirmek amacıyla
kullanılan bir tartışma tekniğidir.Ele alınacak konular geçerli
sayılabilecek karşıt bakış açıları içermelidir.
Uygulama örnekleri
Örneğin :
Nükleer santrallerin sayıları arttırılmalıdır,
Altın aramalarında siyanür kullanılmalıdır,
Evlatlık olarak verilmiş çocuklar, istiyorlarsa biyolojik annebabalarını tanımalıdır,
Haklarda eşitlik sağlamanın en iyi yolu yasalarda değişiklik
yapmaktır.
FİKİR TARAMASI
4 yada 9 kişiden oluşan gruplarda belli bir konu üzerinde 5-10
dk konuşulur. Burada önemli olan husus yaratıcı düşünce ve
soruna değişik çözümler getirmedir. Örneğin bir ders yada
tartışma ölü noktaya gelir sessizlik başlarsa en iyi yol fikir
taramasını başlatmaktır. Bazen de derse eğlenceli bir başlangıç
yapmak için kullanılır. Elbise askısı kullanım amacının dışında
başka ne işe yarayabilir.
Soru Cevap
Soru cevap yöntemi öğretmenin bir konu ile ilgili
hazırladığı soruların öğrencilere sorulması ve onlardan
alınan cevapları değerlendirerek öğretim yapması
esasına dayanır
SORU CEVAP YÖNTEMİNİN YARARLARI
Öğrencilerin;
Düşünme yeteneklerini geliştirir,
Geri besleme sağlar,
Gözden geçirme stratejisi sağlar,
Merakı artırır.
SORULARIN SINIFLANDIRILMASI
Soruları sınıflandırmanın yararı;
öğreticilerin uygulamalarını kolaylaştırması
öğrencilerin bilişsel düzeylerinin gelişmesidir.
HEDEFİN DÜZEYİNE GÖRE
Bilgi
Kavrama
Uygulama
Analiz
Sentez
Değerlendirme
BİLGİ BASAMAĞINDA SORU SORMA
Bilgi basamağında bir durumun
hatırlanması söz konusudur.
Herhangi bir nesne ve olguyla
ilgili bazı özellikleri kişinin
ezberden aynen tekrar ederek
söylenmesi beklenmektedir.
Bilgi basamağında soru sorma kendi içinde 7’ye
ayrılır:
Kavramlara yönelik soru sorma
Olgulara yönelik soru sorma
Araç gereçlere yönelik soru sorma
Alışılara yönelik soru sorma
Sıralamaya yönelik soru sorma
Sınıflamaya yönelik soru sorma
Ölçütlere yönelik soru sorma
Örneğin,
YETİŞKİN NEDİR
ÖĞRENME nedir?
FORMATÖR EĞİTİMİ NE ZAMAN BAŞLAMIŞTIR
Aile nedir?
AİLE KAÇA AYRILIR SINIFLAYIN?
Tartışma yönteminin tekniklerini sıralayın?
Grup tartışması yöntemi kaça ayrılır sınıflayın?
6 düşünce şapkasının renklerini sıralayın?
KAVRAMA BASAMAĞINDA SORU SORMA
Bilgi düzeyinde kazanılan davranışların öğrenci tarafından
özümsenmesi, anlamın yakalanması söz konusudur.
Kavrama basamağındaki soru türlerinde; kazanılan
bilgilerin yeni bir anlatım biçimine çevrilmesi, grafiğin
çizilmesi, verilen bir grafiğin sözlü olarak açıklanması
istenir.
örnekler
Panel ve forumun benzerlik ve farklılıklarını belirtin?
“vızıltı 33 tekniğini açıklayınız?
Münazara yapmak için konusuna örnek veriniz?
Boşanmaların önüne geçmek için yeşil şapkanızı takarak
fikirler üretin?
Gençlerde madde bağımlılığının önüne geçilmezse gelecek
10 yılda bizi ne gibi tehlikeler bekliyor tahmin ediniz?
UYGULAMA BASAMAĞINDA SORU SORMA
Uygulama basamağında, bilgi basamağı ve kavrama
basamağında kazandığı davranışlara dayanarak öğrenciden
kendisi için yeni olan bir sorunun çözmesi istenmektedir.
Öğrenci bu sorunu çözerken ilgili ilkeleri, genellemeleri,
yöntem ve teknikleri işe koşmalıdır Anahtar Kelimeler:
Uygula, kullan, seç, çöz.
örnekler
Sınıfta bir panel etkinliği düzenleyin
Boşanma konusunu 6 düşünce şapkasına göre irdeleyin?
Panel ve forumun benzerlik ve farkını şekil çizerek
gösterin?
Bir aile sorununu drama ile oynayın(senaryo hazır)?
Sigaraya hayır demek için bir afiş hazırlayın?
analiz
Analiz soruları, öğrencilerin daha derin ve üst düzey
düşünmesini gerektirir. Bir bilgi bütünün öğelerine, ilişkilerine
yönelik sorular analiz düzeyinde sorulardır. Analiz düzeyinde
soruların sorulabilmesi için öğrencinin bilgi, kavrama ve
uygulama düzeyindeki hedeflere çıkarılmış olması
gerekmektedir.
ANALİZ SORULARI:
Belli olayların neden ve sonuçları arasındaki
ilişkileri belirlemek amacıyla sorulur.
Bilgilerin analizini yaparak sonuca ulaşmak
için kullanılır.
Olayların delillerini açığa çıkarmak ve
ayrıntıları keşfetmek için sorulur.
 Aile ve sosyal politikalar bakanlığı formatör eğitimine
neden ihtiyaç duymuştur.
 Eğer toplumda bir dejenerasyon var ise bunun nedenleri
neler olabilir?
 İnternetin topluma etkileri nasıl olmuştur?
ANALİZ
Soru sözcükleri
Niçin
Hangi etkenler
Delilleri açığa çıkar
Sonucu açıkla
Analiz et
Destekle
SENTEZ BASAMAĞINDA SORU SORMA
Sentez basamağındaki sorular, öğrencinin üst
düzey düşünmesini gerektiren yüksek düzeydeki
sorulardır. Bu basamaktaki sorular, öğrencinin
orijinal bir ürün meydana getirmesini, tahmin
etmesini ve problem çözmesini gerektirmektedir.
Anahtar Kelimeler: tahmin et, üret, öner, ne olurdu
------ eğer x olsaydı, orijinal bir ürün oluştur.
Hayalinizde nasıl bir toplum var? Bu konuyla ilgili
önerilerinizi kompozisyon olarak yazınız.
Çeşitli toplumsal sorunlarla ilgili senaryolar yazın ve
canlandırın?
Trafik kazalarını önlemekle ilgili daha önce alınmamış bir
önlem söyleyiniz? Ne yapılabilir?
Boşanmaların önüne geçmek veya velayet durumları ile
ilgili orijinal önerilerde bulunun
Eğer dünyada canlılar ölmeseydi, neler olabilirdi tahmin
ediniz?
Bu güne kadar gördüğünüz yöntemlerin dışında
uygulanabilir bir öğretim yöntemi tasarlayın?
Bugün Türkiye’de çöplerden kurtulmak için onları ya
görmüyoruz yada yakıyoruz. Bu iki uygulama dışında
başka ne gibi bir önlem alınabilir.
DEĞERLENDİRME BASAMAĞINDA SORU SORMA
taksonomisinin en üst basamağıdır. Değerlendirme
problemlerinin çözümü için kendi görüş ve değer yapısına
göre kritik yapması gerekmektedir.
Anahtar kelimeler; Fikrin nedir, hangisi en iyisi, bu görüşe
katılıyor musun, karar ver, değerlendir, haklılığını savun.
Değerlendirme 2 türlüdür:
DEĞERLENDİRME
Savunur
Önemini belirtir
Değer biçer
Bir fikri besler
Destekler
Sahiplenir
Doğrular
Haklılığı savunur
Reddeder
Çelişkileri belirler
Farka dikkat çeker
Sorgular
Eleştirir
Yanlış ve hataları belirler
Tenkit eder
Yargılar
Eğitim İçeriğinin Sunumu

similar documents