طراحی تحقيق (Research Design)

Report
‫به نام خدا‬
‫روش تحقيق‬
‫‪1‬‬
)Knowledge Source( ‫منابع کسب دانش‬
)‫(سنت‬Tradition
)‫(افراد صاحبنظر‬Authorities
)‫(تجربیات شخص ی‬Personal Experiences
)‫(آزمون و خطا‬Try & Error
)‫(شهود‬Intuitions
)‫(استدالل منطقی‬Logical reasoning
‫(روش علمی یا روش‬Scientific method (Research)
)‫تحقیق‬







2
Scientific method:
‫ کسب دانش‬،‫روش علمی شیوه ای برای بررس ی پدیده ها‬
‫جدید و اصالح دانش موجود است که بر اساس مراحل‬
.‫منظم و از پیش تعریف شده و عینی انجام می شود‬
Isaac Newton (1687, 1713, 1726). "[4] Rules for the study of natural philosophy", Philosophiae
Naturalis Principia Mathematica, Book 3, The System of the World. Third edition, the 4 rules as
reprinted on pages 794-796 of I. Bernard Cohen and Anne Whitman's 1999 translation, University of
California Press ISBN 0-520-08817-4, 974 pages.
3
Scientific Method
4
‫تعریف تحقیق‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪5‬‬
‫تحقیق فرآیند منظم و هدفمند جستجوی اطالعات‪ ،‬تحلیل و‬
‫تفسیر داده ها جهت کسب دانش جدید یا تایید دانش موجود‬
‫است‪.‬‬
‫فرایندی بودن‪ ،‬منظم بودن و تولید دانش جدید از نکات مهم‬
‫در تعریف تحقیق است که آن را از سایر فعالیت ها تفکیک‬
‫می کند‪.‬‬
‫رفتن به آزمایشگاه و جمع آوری اطالعات آنجا ؟‬
‫نوشتن یک مفاله مروری ؟ کنفرانس کالسی یا پروژه درسی؟‬
‫(سازمان دهی مجدد دانش موجود است )‬
‫خصوصیات اصلی تحقیق کمی‪:‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪6‬‬
‫نظم و ترتیب‪ :‬مراحل کار بصورت از قبل تعریف شده و منظم‬
‫پیش می رود که شامل شناسایی مشکل‪ ،‬تعریف دقیق مشکل‪،‬‬
‫طراحی روش مناسب‪ ،‬جمع آوری داده های مرتبط‪ ،‬تحلیل داده‬
‫ها‪ ،‬کسب نتایج‪ ،‬بحث و ارزیابی آن می باشد‪.‬‬
‫کنترل‪ :‬کلیه عوامل غیر مرتبط با تحقیق (متغیر های مخدوش‬
‫کننده) از تحقیق خارج شده یا کاهش داده می شوند‪.......‬‬
‫خصوصیات اصلی تحقیق‪:‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪7‬‬
‫عینیت‪ :‬تمام مراحل کار از دستخوش تاثیر ذهنیت محقق خارج شده‬
‫و تمام اندازه گیری ها بصورت عینی و دقیق انجام می شوند‪.‬‬
‫تعمیم پذیری‪ :‬با اتخاذ روش های خاص یافته های حاصل از‬
‫جمعیت محدود (نمونه) به جمعیت بزرگتر (جامعه) تعمیم داده می‬
‫شود‪.‬‬
‫محدودیت های تحقیق‪:‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪8‬‬
‫عدم امکان استفاده از آن برای پاسخگویی به سواالت اخالقی‬
‫(‪)Moral‬‬
‫ضرورت رعایت اصول اخالقی شدید (‪)Ethic‬‬
‫تاریخچه تحقیق در پرستاری‬
‫•سالهای ‪ 1900‬تا ‪ :1950‬در این سالها یک مسئله مهم در پرستاری‪،‬‬
‫آموزش پرستاری بود بنابراین بسیاری از تحقیقات این دوره به‬
‫مقوله راه کار های آموزش ی می پردازند‪.‬‬
‫•در ‪ 1929‬اولین تحقیقات موردی ( ‪ )study Case‬در مجله‬
‫‪ AJN‬منتشر شد‪.‬‬
‫•از سال ‪ 1930‬در تحقیقات پرستاری نیاز به تمایز بین دستورات‬
‫پرستاری از پزشکی مطرح شد‪.‬‬
‫‪9‬‬
‫تاریخچه تحقیق در پرستاری‬
‫•از ‪ 1940‬پس از جنگ جهانی مفهوم پرستاری و نقش ها و وظایف‬
‫آن گسترش یافت و تحقیقات پرستاری حوزه های گوناگونی از جمله‬
‫بهداشت عمومی‪ ،‬مراقبت از خانواده و همکاری بین بخش ی‬
‫(‪ )Interdisciplinary‬را شامل شد‪.‬‬
‫‪10‬‬
‫مراحل تحقیق‬
‫•انتخاب حوزه مورد عالقه •طراحی تحقیق و روش جمع آوری‬
‫داده ها‬
‫تحقیق‬
‫•جستجوی منابع و مرور متون •انجام مطالعه راهنما (‪)Pilot study‬‬
‫•تعیین سوال اصلی یا فرضیه •جمع آوری داده ها‬
‫•تحلیل داده ها‬
‫تحقیق‬
‫•انتشار نتایج تحقیق‬
‫•تعیین اهداف تحقیق‬
‫•انتخاب نوع تحقیق‬
‫‪11‬‬
‫موضوع تحقيق (‪)Research Topic‬‬
‫منابع انتخاب موضوع پژوهش‪:‬‬
‫‪‬تجربیات بالینی‬
‫‪‬منابع علمی‬
‫‪‬مشورت با صاحبنظران‬
‫‪‬اولویت های پژوهش ی تدوین شده توسط مراجع ذیصالح‬
‫‪‬نظریه ها‬
‫‪‬موضوعات اجتماعی مطرح شده‬
‫‪12‬‬
‫عنوان تحقيق (‪)Research Title‬‬
‫تعریف‪ :‬عبارت است از تابلوی تحقیق که همان بیان دقیق و‬
‫خالصه ماهیت تحقیق است‪.‬‬
‫مثال‪ :‬بررس ی شیوع عفونت پس از عمل جراحی آپاندیسیت در‬
‫بیمارستان های آموزش ی شهر مشهد در سال ‪.1387‬‬
‫‪13‬‬
‫عنوان تحقيق (‪)Research Title‬‬
‫نکات قابل توجه در عنوان پژوهش‪:‬‬
‫‪‬اولین قسمت در یک تحقیق است که مورد توجه قرار می گیرد‪.‬‬
‫‪‬باید جامع‪ ،‬کامل و در بر گیرنده متغیر های اصلی تحقیق باشد‪ .‬حتی‬
‫االمکان خالصه و فاقد کلمات اضافه باشد‪.‬‬
‫‪‬از عبارات واضح و روشن در آن استفاده شده باشد‪.‬‬
‫‪‬در مطالعات اپیدمیولوژیک شامل جامعه تحقیق و سال تحقیق باشد‪.‬‬
‫‪14‬‬
‫عنوان تحقيق (‪)Research Title‬‬
‫نکات قابل توجه در عنوان پژوهش‪:‬‬
‫‪‬نشان دهنده ماهیت تحقیق باشد‪.‬‬
‫‪‬تکراری نباشد‪.‬‬
‫‪‬عامل هزینه‪/‬اثر بخش ی در آن لحاظ شده باشد‪.‬‬
‫‪‬از اولویت بر خوردار باشد‪.‬‬
‫‪‬منافاتی با مسائل اخالقی تحقیق و مبانی اعتقادی و باور های‬
‫عمومی جامعه نداشته باشد‪.‬‬
‫‪ ‬مورد عالقه محقق باشد‪.‬‬
‫‪15‬‬
‫مثال‪ :‬بررس ی شیوع عفونت‬
‫جامع و کامل نیست‪ .‬چه نوع عفونتی؟ در کجا؟ در چه بیمارانی؟ و‬
‫‪....‬‬
‫بررس ی شیوع عفونت پس از عمل جراحی آپاندیسیت در‬
‫بیمارستان های آموزش ی شهر مشهد در سال ‪.1387‬‬
‫‪16‬‬
‫مثال‪ :‬بررس ی شیوع عفونت پس از عمل جراحی آپاندیسیت در‬
‫بیماران بستری در بیمارستان های آموزش ی شهر مشهد در سال‬
‫‪.1387‬‬
‫حاوی کلمات اضافه است ‪ ... :‬در بیماران بستری ‪....‬‬
‫بررس ی شیوع عفونت پس از عمل جراحی آپاندیسیت در بیماران‬
‫بستری در بیمارستان های آموزش ی شهر مشهد در سال ‪.1387‬‬
‫‪17‬‬
‫عنوان تحقيق (‪)Research Title‬‬
‫مثال‪ :‬بررس ی رابطه بین ‪ MS‬با تولد زودرس‪.‬‬
‫حاوی کلمات مبهم است ‪ :‬ام اس؟!؟ تولد زودرس چه کس ی؟!؟‬
‫بررس ی رابطه بین سن بارداری در زمان تولد با بروز بیماری‬
‫مولتیپل اسکلروزیس‪.‬‬
‫‪18‬‬
‫مسئله پژوهش (‪)Research Problem‬‬
‫تعریف‪ :‬عبارت است از مسئله یا مشکلی که محقق در صدد حل‬
‫آن یا یافتن پاسخ به آن است‪.‬‬
‫مسئله پژوهش به خواننده نشان می دهد که محقق در پی‬
‫چیست‪.‬‬
‫مسئله پژوهش در قالب یک یا چند جمله یا پاراگراف نوشته می‬
‫شود که در این صورت به آن ‪Problem statement‬‬
‫می گویند‪.‬‬
‫‪19‬‬
‫مسئله پژوهش (‪)Research Problem‬‬
‫عنوان‪ :‬تاثیر روش آرامسازی در کاهش تهوع و استفراغ بیماران مبتالء‬
‫به سرطان تحت شیمی درمانی‪.‬‬
‫بیان مسئله پژوهش‪ :‬شیمی درمانی رایج ترین روش درمان سرطان‬
‫است که علی رغم بهبود وضعیت بیمار‪ ،‬عوارض ی هم ایجاد می کند‬
‫که یکی از شایعترین آنها تهوع و استفراغ است‪ .‬داروهای ضد تهوع که‬
‫برای کنترل این عارضه بکار می روند نتوانسته اند آن را بطور کامل‬
‫برطرف کنند‪ ،‬لذا روش های جدیدی مورد نیاز است‪ .‬در این مطالعه‬
‫اثر روش آرامسازی در کاهش تهوع و استفراغ ناش ی از شیمی درمانی‬
‫‪20‬بررس ی می شود‪.‬‬
‫زمينه پژوهش‬
‫(‪)Research Background‬‬
‫تعریف‪ :‬متنی است که در ابتدای طرح تحقیق یا مقاله یا پایان‬
‫نامه نوشته می شود و در آن ضمن اشاره به مسئله پژوهش‪،‬‬
‫ضرورت‪ ،‬دالیل و اهمیت تحقیق بصورت مستند بیان می شود به‬
‫نحوی که خواننده را قانع نماید که انجام این تحقیق ضروری‬
‫است‪.‬‬
‫‪21‬‬
‫زمينه پژوهش‬
‫(‪)Research Background‬‬
‫‪‬باید واجد ساختار منطقی باشد‪.‬‬
‫‪‬مشتمل بر آمارهای جدید باشد که نشان دهنده وسعت و‬
‫شدت مشکل و مخاطرات و هزینه های مترتیب بر آن باشد‪.‬‬
‫‪‬بر اساس منابع معتبر و نیز در صورت لزوم تجربیات محقق‬
‫باشد‪.‬‬
‫‪ ‬ضمن توصیف مشکل‪ ،‬روش های موجود برای حل مشکل‬
‫توضیح داده شده و دالیل موثر نبودن این روش ها بحث شوند‪.‬‬
‫‪22‬‬
‫زمينه پژوهش‬
‫(‪)Research Background‬‬
‫‪‬ضرورت یافتن پاسخ برای سوال اصلی تحقیق بیان شود‪.‬‬
‫‪‬فواید راه حل مورد بررس ی در این تحقیق بیان گردد‪.‬‬
‫‪‬چنانچه دلیل انجام تحقیق‪ ،‬مناقشه در پاسخ های موجود یا‬
‫اثر بخش ی راه حل هایی موجود است‪ ،‬این مطلب بطور مبسوط‬
‫بیان شود‪.‬‬
‫‪‬مسئله پژوهش به وضوح بیان گردد‪.‬‬
‫‪23‬‬
‫اهداف تحقيق‬
‫(‪)Research Objectives‬‬
‫تعریف‪ :‬عبارت است از جمالتی که مبین منتهای تحقیق‪ ،‬مسیر و‬
‫مراحل آن باشد‪.‬‬
‫شامل‪:‬‬
‫هدف کلی (‪)General‬‬
‫اهداف اختصاص ی(‪)Specific‬‬
‫اهداف کاربردی(‪)Applied‬‬
‫‪24‬‬
‫اهداف تحقيق‬
‫(‪)Research Objectives‬‬
‫هدف کلی بصورت یک جمله که تقریبا منطبق بر عنوان تحقیق‬
‫است نوشته می شود‪.‬‬
‫مثال‪:‬‬
‫عنوان‪ :‬تاثیر روش آرامسازی در کاهش تهوع و استفراغ بیماران‬
‫مبتالء به سرطان تحت شیمی درمانی‪.‬‬
‫هدف کلی‪ :‬تعیین تاثیر روش آرامسازی در کاهش تهوع و استفراغ‬
‫بیماران مبتالء به سرطان تحت شیمی درمانی‬
‫‪25‬‬
‫اهداف تحقيق‬
‫(‪)Research Objectives‬‬
‫اهدف اختصاص ی‪ :‬هدف کلی وقتی به اجزایی تقسیم می شود تا‬
‫امکان انجام پیدا کند تبدیل به اهداف اختصاص ی می شود‪ .‬به‬
‫عبارت دیگر در اهداف اختصاص ی‪ ،‬هدف از پژوهش بصورت‬
‫جزئی تری بیان می گردد‪.‬‬
‫‪26‬‬
‫اهداف تحقيق‬
‫(‪)Research Objectives‬‬
‫اهدف اختصاص ی باید‪:‬‬
‫‪ ‬بصورت جمله کامل و واجد فعل رفتاری مثل تعیین‪ ،‬مقایسه‪،‬‬
‫برآورد و ‪ ....‬نوشته شوند‪.‬‬
‫‪‬در راستای هدف کلی و عنوان پژوهش باشند‪.‬‬
‫‪‬واضح و صریح باشند‪.‬‬
‫‪27‬‬
‫اهداف تحقيق‬
‫(‪)Research Objectives‬‬
‫مثال‪:‬‬
‫عنوان‪ :‬تاثیر روش آرامسازی در کاهش تهوع و استفراغ بیماران‬
‫مبتالء به سرطان تحت شیمی درمانی‪.‬‬
‫هدف کلی‪ :‬تعیین تاثیر روش آرامسازی در کاهش تهوع و استفراغ‬
‫بیماران مبتالء به سرطان تحت شیمی درمانی‪.‬‬
‫اهداف اختصاص ی‪:‬‬
‫‪ ‬تعیین تاثیر روش آرامسازی بر شدت تهوع ‪.........‬‬
‫‪‬تعیین تاثیر روش آرامسازی بر مدت زمان تهوع ‪....‬‬
‫‪‬تعیین تاثیر روش آرامسازی بر دفعات تهوع ‪........‬‬
‫‪28‬‬
‫اهداف تحقيق‬
‫(‪)Research Objectives‬‬
‫اهداف کاربردی‪ :‬توضیح مختصری در مورد کاربرد های اصلی‬
‫یافته های تحقیق پس از دستیابی است‪ .‬عموما چنانچه کاربرد‬
‫خاص ی مد نظر محقق باشد در اینجا بیان می شود‪.‬‬
‫‪29‬‬
‫اهداف تحقيق‬
‫(‪)Research Objectives‬‬
‫مثال‪:‬‬
‫عنوان‪ :‬ارزش تشخیص ی روش االیزا در عفونت های ژیاردیایی‬
‫اطفال‪.‬‬
‫هدف کاربردی‪ :‬راه اندازی آزماش االیزا برای تشخیص عفونت‬
‫های ژیاردیایی اطفال در بیمارستان دکتر شیخ مشهد‪.‬‬
‫‪30‬‬
‫فعاليت کالس ی‬
‫‪‬سه موضوع پژوهش ی در حیطه رشته تحصیلی خود انتخاب‬
‫کنید‪.‬‬
‫‪‬برای هر کدام یک عنوان تحقیق بنویسید‪.‬‬
‫‪‬برای یک عنوان انتخابی‪ ،‬مسئله پزوهش‪ ،‬زمینه پژوهش و‬
‫اهداف پژوهش بنویسید‪.‬‬
‫‪31‬‬
‫فرضیه تحقیق‬
‫(‪)Research Hypothesis‬‬
‫تعریف‪:‬‬
‫عبارت است از پیشگویی عاملانه نتیجه تحقیق‬
‫پیش بینی رابطه بین دو یا چند متغیر تحقیق‬
‫منشاء‪:‬‬
‫تجربیات پژوهشگر‬
‫نتایج سایر تحقیقات‬
‫نظریه ها (‪ )Theories‬موجود‬
‫مثال‪:‬ورزش گروهی افسردگی ساملندان را کاهش می دهد‪.‬‬
‫‪32‬‬
‫فرضیه تحقیق‬
‫(‪)Research Hypothesis‬‬
‫دالیل استفاده از فرضیه‪:‬‬
‫‪‬تفسر نتایج تحقیق را آسان می کند‪.‬‬
‫‪‬به تفکر خالق کمک می کند‪.‬‬
‫‪‬رابطه بین متغیر ها را تبیین می کند (بر خالف سوال پژوهش‬
‫که نشان دهنده هیچ رابطه ای نیست)‬
‫آیا فرضیه پژوهش موجب جهت گیری پژوهشگر(‪)Bias‬‬
‫و تغییر نتایج تحقیق نمی شود؟!؟‬
‫‪33‬‬
‫فرضیه تحقیق‬
‫(‪)Research Hypothesis‬‬
‫فرضیه پژوهش ‪:‬‬
‫‪‬باید قابل آزمون باشد (واضح‪ ،‬دارای فعل رفتاری و بصورت‬
‫جمله کامل نوشته شود)‬
‫شیوع سل در مشهد زیاد است‪( .‬؟؟؟!!!)‬
‫پرستاران در مورد فرایند پرستاری نظر خوبی دارند‪( .‬؟؟؟!!!)‬
‫رابطه رضایت شغلی با مدرک تحصیلی(؟؟؟!!!)‬
‫عامل بیماری مولتیپل اسکلروزیس یا ویروس است یا غیر ویروس‪( .‬؟؟؟!!!)‬
‫‪‬در مطالعات تحلیلی و مداخله ای بجای سوال پژوهش نوشته‬
‫می شود‪.‬‬
‫‪34‬‬
‫فرضیه تحقیق‬
‫(‪)Research Hypothesis‬‬
‫انواع فرضیه پژوهش ‪:‬‬
‫‪‬از نظر تعداد متغیر‪:‬‬
‫‪‬ساده(‪ )Simple‬یا دو متغیره‬
‫‪‬پیچیده (‪ )Complex‬یا چند متغیره‬
‫ساده‪ :‬شرکت در فعالیتهای اجتماعی‪ ،‬افسردگی ساملندان را کاهش‬
‫می دهد‪.‬‬
‫پیچیده‪ :‬افزایش اعتماد به نفس و کاهش نگرانی پرستاران موجب‬
‫افزایش رضایت شغلی آنان می شود‪.‬‬
‫‪35‬‬
‫فرضیه تحقیق‬
‫(‪)Research Hypothesis‬‬
‫انواع فرضیه پژوهش ‪:‬‬
‫‪‬از نظر چگونگی پیشگویی‪:‬‬
‫‪‬جهت دار(‪)Directional‬‬
‫‪‬بدون جهت (‪)Nondirectional‬‬
‫جهت دار‪ :‬شرکت در فعالیتهای اجتماعی‪ ،‬افسردگی ساملندان را‬
‫کاهش می دهد‪.‬‬
‫بدون جهت‪ :‬بین میزان نگرانی و کیفیت زندگی دانشجویان رابطه‬
‫وجود دارد‪.‬‬
‫‪36‬‬
‫فرضیه تحقیق‬
‫(‪)Research Hypothesis‬‬
‫انواع فرضیه پژوهش ‪:‬‬
‫‪‬از نظر ماهیت فرضیه‪:‬‬
‫‪‬تحقیقی (‪ )Research‬یا ‪،Substantive‬‬
‫‪Declarative‬‬
‫‪‬آماری (‪ )Statistical‬یا ‪Null‬‬
‫فرضیه تحقیق بیان رابطه مورد انتظار پژوهشگر است‪.‬‬
‫فرضیه آماری فرض عدم وجود ارتباط بین متغیر ها در آزمون آماری مربوطه است‬
‫که ممکن است پذیرفته شود یا نشود‪( .‬مثال‪ :‬میانگین فشار خون آقایان و خانمها‬
‫‪37‬یکسان است)‬
‫فرضیه تحقیق‬
)Research Hypothesis(
Hypothesis are never Proved
through hypothesis testing;
rather they are Accepted or
Supported.
‫“ پذیرفته‬........” ‫ فرضیه پژوهش مبنی بر‬،‫بر اساس یافته های این تحقیق‬
)‫ (یا رد می شود‬.‫می شود‬
38
‫پیش فرض‬
‫(‪)Assumption‬‬
‫تعریف‪:‬‬
‫عبارت است از اصول و مبانی و واقعیت های مورد پذیرش‬
‫اجتماع بدون آنکه نیاز به تایید داشته باشند‪.‬‬
‫مثال‪:‬‬
‫عنوان‪ :‬مقایسه تاثیر تکنیک زد و روش معمول تزریق عضالنی بر‬
‫درد ناش ی از تزریق‬
‫پیش فرض ها‪:‬‬
‫درد قابل سنجش است‪.‬‬
‫تزریق عضالنی یکی از اقدامات پرستاری است‪.‬‬
‫‪39‬‬
‫پیش فرض‬
‫(‪)Assumption‬‬
‫کاربرد پیش فرض در تحقیق‪:‬‬
‫با قبول پیش فرضها از دور باطل جلوگیری شده و توجه محقق بر‬
‫موضوع اصلی تحقیق متمرکز می شود‪.‬‬
‫نکات قابل توجه در انتخاب و نوشتن پیش فرض درتحقیق‪:‬‬
‫‪‬تنها پیش فرضهایی که اثر مهمی در تحقیق دارند انتخاب و نوشته‬
‫شوند‪.‬‬
‫‪‬منبع پیش فرض (در صورت وجود) نوشته شود‪.‬‬
‫‪40‬به تفاوت فرضیه و پیش فرض توجه شود‪.‬‬
‫تعریف واژه ها‬
‫(‪)Word definiation‬‬
‫تعریف‪:‬‬
‫عبارت است از توضیح و معنی کردن کلمات اصلی تحقیق شامل‬
‫کلمات اصلی عنوان‪ ،‬اهداف‪ ،‬فرضیه و سواالت تحقیق‪.‬‬
‫کاربرد‪:‬‬
‫به شفاف سازی تحقیق و جلوگیری از تعبیر و تفسیر های اشتباه از‬
‫عبارات توسط خواننده تحقیق کمک می کند‪.‬‬
‫مثال‪:‬‬
‫عنوان‪ :‬بررس ی حساسیت و اختصاصیت آپکار دقیقه اول نوزاد در‬
‫تشخیص وقفه تنفس ی‬
‫‪41‬حساسیت؟؟! اختصاصیت؟!! آپکار؟!!! وقفه تنفس ی؟!!!‬
‫تعریف واژه ها‬
‫(‪)Word definition‬‬
‫انواع تعریف واژه ها‪:‬‬
‫‪‬نظری‬
‫‪‬عملی یا عملیاتی‬
‫تعریف نظری همان معنی فرهنگنامه ای کلمه مورد نظر است که می‬
‫تواند شامل کاربرد های متعددی باشد‪.‬‬
‫تعریف عملی‪ ،‬تعریف اختصاص ی کلمه مورد نظر در تحقیق حاضر می‬
‫باشد که تنها شامل یک کاربرد است‪.‬‬
‫‪42‬‬
‫تعریف واژه ها‬
‫(‪)Word definition‬‬
‫مثال تعریف واژه ها‪:‬‬
‫وقفه تنفس ی‪:‬‬
‫تعریف نظری‪ :‬قطع عمل دم و بازدم (فرهنگ پزشکی ‪)....‬‬
‫تعریف عملی‪ :‬در این تحقیق منظور از وقفه تنفس ی‪ ،‬قطع عمل دم و‬
‫بازدم به مدت بیش از ‪ 30‬ثانیه است که با عالیم سیانوز همراه باشد‪.‬‬
‫‪43‬‬
‫مرور بر متون‬
‫(‪)Literature reviewing‬‬
‫تعریف‪:‬‬
‫عبارت است از جستجوی هدفمند‪ ،‬منظم و گسترده منابع موجود‬
‫(مجالت‪ ،‬کتابها‪ ،‬اسناد و ‪ )....‬به منظور یافتن مطالب مرتبط با‬
‫تحقیق و گزارش هدفمند‪ ،‬منظم و خالصه آن‪.‬‬
‫‪44‬‬
‫مرور بر متون‬
‫(‪)Literature reviewing‬‬
‫اهداف مرور بر متون در تحقیق‪:‬‬
‫‪‬آگاهی از دانسته ها و نادانسته ها در مورد یک موضوع برای انتخاب‬
‫موضوع مناسب پژوهش و پرهیز از تکرار‬
‫‪‬شناخت مسئله پژوهش یرای بیان مسئله پژوهش‬
‫‪‬انتخاب چهارچوب نظری یا ادراکی برای پژوهش‬
‫‪‬نوشتن فرضیه ها یا سواالت پژوهش‬
‫‪‬انتخاب طرح مناسب پژوهش (نوع تحقیق‪ ،‬ابزار جمع اوری‪ ،‬روش ها‪،‬‬
‫نمونه برداری و ‪)....‬‬
‫‪‬کمک به تفسیر یافته های پژوهش‬
‫‪ 45‬شناخت یا توسعه اقدامات بالینی جدید برای انجام تحقیق‬
‫مرور بر متون‬
‫(‪)Literature reviewing‬‬
‫زمان انجام مرور بر متون ‪:‬‬
‫‪‬قبل از انتخاب موضوع تحقیق آغاز می شود‪.‬‬
‫‪ ‬برای نوشتن طرح تحقیق تداوم می یابد‪.‬‬
‫‪ ‬قبل از شروع تحقیق‪ ،‬بخش عمده مرور بر متون باید انجام شده‬
‫باشد و نباید آن را موکول به زمان نوشتن گزارش تحقیق نمود‪.‬‬
‫‪46‬‬
‫مرور بر متون‬
)Literature reviewing(
:‫متون قابل جستجو‬
Electronic Resources
Print Resources
:Print Resources
Print indexes
Library indexes 
:Electronic Resources
CD-ROM
Intranet
Internet
47
‫مرور بر متون‬
‫(‪)Literature reviewing‬‬
‫نکات قابل توجه برای انجام مرور متون صحیح و کامل ‪:‬‬
‫‪‬انتخاب کلید واژه های مناسب‬
‫‪‬ترکیب مناسب کلید واژه ها ( حروف رابط ”و“‪” ،‬یا“ ”بدون“ ‪” ،‬عین‬
‫عبارت“ )‬
‫‪‬انتخاب فیلد جستجو (عنوان‪ ،‬چکیده‪ ،‬متن‪ ،‬نویسنده‪ ،‬کلید واژه‪،‬‬
‫منابع)‬
‫‪‬محدود کردن تدریجی جستجو با استفاده از کلید واژه ها‪ ،‬فیلد ها‪،‬‬
‫سال انتشار‪ ،‬نوع مطلب)‬
‫‪‬ذخیره الکترونیکی متن پیدا شده و در صورت لزوم چاپ آن‪.‬‬
‫‪48‬طبقه بندی متون پیدا شده‪( ......‬ادامه)‬
‫مرور بر متون‬
‫(‪)Literature reviewing‬‬
‫نکات قابل توجه برای انجام مرور متون صحیح و کامل ‪:‬‬
‫‪....(‬ادامه) مطالعه‪ ،‬خالصه برداری و برجسته کردن قسمت های مهم‪.‬‬
‫‪‬استفاده از مطالب پیدا شده‪ ،‬در قسمت های مختلف تحقیق‪.‬‬
‫‪‬بیان مسئله‬
‫‪‬مرور متون‬
‫‪‬بحث‬
‫‪‬و ‪....‬‬
‫‪‬بیطرف بودن در نوشتن گزارش مرور بر متون‪.‬‬
‫‪‬رعایت امانتداری و اصول اخالقی تحقیق در گزارش نویس ی‪.‬‬
‫‪49‬‬
‫مرور بر متون‬
‫(‪)Literature reviewing‬‬
‫استفاده از متون در بیان مسئله ‪:‬‬
‫‪‬بصورت خالصه یک یا چند خطی تحقیق انجام شده و یا آمار های‬
‫بیان شده با ذکر منبع‬
‫مثال‪:‬‬
‫‪ ‬سرطان بعد از بيماريهاي قلبي‪-‬عروق دومین علت مرگ و میر در آمريكاوسومین‬
‫علت مرگ و میر در ايران است[‪.]1‬‬
‫‪ ‬عبدالهی و همکاران (‪ )1379‬با انجام مطالعه ای بر روی بیماران مبتالء به‬
‫سرطان تحت شیمی درمانی گزارش کردند که استفاده از اسانس نعناع به میزان ‪24‬‬
‫درصد از شدت تهوع ناش ی از شیمی درمانی می کاهد‪.‬‬
‫‪50‬‬
‫مرور بر متون‬
‫(‪)Literature reviewing‬‬
‫استفاده از متون در بخش مرو بر متون ‪:‬‬
‫بصورت خالصه یک یا چند پاراگرافی تحقیق انجام شده شامل ‪:‬‬
‫‪‬نویسندگان‬
‫‪‬محل و سال تحقیق‪،‬‬
‫‪ ‬عنوان تحقیق‪،‬‬
‫‪‬هدف تحقیق‬
‫‪‬روش تحقیق‪،‬‬
‫‪ ‬نتایج تحقیق‪،‬‬
‫‪‬تفسیر محقق اصلی‪،‬‬
‫‪51‬جمع بندی محقق فعلی و ارتباط و کار برد آن در مطالعه حاضر‬
‫مرور بر متون‬
‫(‪)Literature reviewing‬‬
‫مثال‪ :‬ويو(‪ )1996‬مطالعه اي تحت عنوان « تأثیر وضعيت بدن بر اکسیژناسيون بيماران با مشکالت‬
‫ريوي در يکي از ريه هايشان» درايسلند با هدف تعيین تأثیر وضعيت بدن بر اکسیژناسيون ‪ ،‬فشار خون و‬
‫نبض بيماران انجام داد ‪ .‬اين مطالعه بر روي ‪ 39‬بيمار مبتال به بيماري ريوي صورت گرفت‪ .‬در اين‬
‫مطالعه بيماران در سه وضعيت خوابيده به طرف ريه مبتال ‪ ،‬خوابيده به طرف ريه سالم و نيمه‬
‫نشسته قرار گرفتند‪ .‬اشباع اکسیژن شرياني و عالئم حياتي(فشار خون ‪ ،‬نبض) در شروع مطالعه و‬
‫سپس در دقايق ‪15‬و ‪ 30‬اندازه گیري شد‪ .‬نتايج حاصل از پژوهش نشان داد که تفاوت معني داري بین‬
‫اکسیژناسيون شرياني و همچنین فشار خون سيستولي در سه وضعيت وجود نداشت(‪.)30‬‬
‫ً‬
‫در اين مطالعه مشخص شده است که در سه وضعيت فوق تفاوتي در فشار خون وجود ندارد ‪ ،‬احتماال‬
‫در ضمن هموديالیز نیز تغيیراتي که بيمار از يک پهلو به پهلو ديگر در وضعيت خوابيده به پشت انجام مي‬
‫دهد نمي تواند تأثیري بر فشار خون او بگذارد ضمن اينکه فشار خون دو وضعيت فوق نیز با وضعيت‬
‫نيمه نشسته تفاوتي ندارد که اين خود دليلي بر انجام کار ما می باشد‪.‬‬
‫‪52‬‬
‫مرور بر متون‬
‫(‪)Literature reviewing‬‬
‫نحوه منبع دهی در متن‪:‬‬
‫استفاده از نام محقق‪:‬‬
‫داندی (‪ )2006‬در زمینه روش های درمانی سرطان خون می نویسد‪....... :‬‬
‫استفاده از کد منبع‪:‬‬
‫کیفیت زندگی در علوم پزشکی به عنوان یک روش ارزیابی برنامه های درمانی و مراقبتی‬
‫مطرح می باشد ]‪[2‬‬
‫‪53‬‬
‫مرور بر متون‬
‫(‪)Literature reviewing‬‬
‫نحوه مرتب کردن فهرست منابع در انتهای گزارش یا فصل گزارش‪:‬‬
‫به ترتیب حروف الفبای فامیل نویسنده اول‬
‫به ترتیب استفاده در متن‬
‫نحوه نوشتن منابع‪:‬‬
‫طبق روش ونکور‬
‫‪54‬‬
‫مرور بر متون‬
‫(‪)Literature reviewing‬‬
‫بخش مرور بر متون یک تحقیق یا طرح تحقیق باید واجد اجزای زیر باشد‪:‬‬
‫‪‬مقدمه ‪:‬‬
‫روش جستجوی منابع‪ ،‬کلید واژه های مورد استفاده‪ ،‬بانک های اطالعاتی مورد استفاده‬
‫تعداد مقاالت بدست آمده‪ ،‬تعداد مقاالت گزارش شده و دلیل آن‪ ،‬ترتیب گزارش‪.‬‬
‫‪‬گزارش خالصه تعداد ‪ 5-3‬مقاله (و نه کتاب یا وب سایت) مورد استفاده‬
‫‪‬‬
‫‪‬جمع بندی هر مقاله در پایان آن و ارزیابی محقق و کار برد آن در تحقیق حاضر‬
‫‪55‬‬
‫طراحی تحقيق‬
‫(‪)Research Design‬‬
‫‪ ‬نوع تحقیق‬
‫‪ ‬منبع داده ها (جامعه تحقیق‪ ،‬نمونه تحقیق‪ ،‬محیط تحقیق‪ ،‬مشخصات‬
‫واحد تحقیق‪ ،‬روش نمونه برداری‪ ،‬حجم نمونه)‬
‫‪ ‬ابزار تحقیق‬
‫‪ ‬روش های جمع آوری داده ها‬
‫‪ ‬متغیرهای تحقیق‬
‫‪ ‬روش تحلیل داده ها‬
‫‪ ‬محدودیت های تحقیق‬
‫‪ ‬مالحظات اخالقی‬
‫‪56‬‬
‫انواع تحقيق‬
‫‪‬‬
‫بر اساس فلسفه زمينه و ماهيت داده ها‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫بر اساس كاربرد (‪)Application‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪57‬‬
‫‪( Quantitative‬کمی)‬
‫‪( Qualitative‬کيفی)‬
‫‪( Applied‬کاربردی)‬
‫‪( Pure‬بنيادين)‬
‫انواع تحقيق‬
)Objectives( ‫ بر اساس اهداف‬
)Descriptive( ‫ توصیفی‬
)Analytic( ‫ تحلیلی‬
)Interventional( ‫ مداخله ای‬
58
‫تحقيقات توصيفی‬
‫مثال‪ :‬بررس ی شيوع مولتيپل اسکلروزيس در شهر مشهد در سال ‪.1387‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪59‬‬
‫به توصيف يک پديده يا بيماری يا مشکل می پردازند‪.‬‬
‫تک متغیره بوده يا هر متغیر را بصورت جداگانه مورد بررس ی قرار می‬
‫دهند‪.‬‬
‫در مواردی که اطالعات اندکی در مورد مشکل يا پديده مورد نظر در‬
‫دسترس است مفيد هستند‪.‬‬
‫هر چند خود زمينه ساز حل مشکل هستند اما مستقيما راه حلی ارائه‬
‫نمی دهند‪.‬‬
‫تحقيقات تحليلی‬
‫مثال‪ :‬بررس ی رابطه بین وضعيت خلقی با بروز مولتيپل اسکلروزيس‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪60‬‬
‫به بررس ی عوامل مرتبط با ايجاد يک پديده يا بيماری يا مشکل می‬
‫پردازند‪.‬‬
‫دو متغیره يا بيشتر هستند و ارتباط آنها را مورد بررس ی قرار می‬
‫دهند‪.‬‬
‫اطالعات دقيق تری در مورد عوامل دخيل در يک مشکل يا پديده‬
‫به دست مي دهند‪.‬‬
‫بر اساس تفسیر يافته ها قادرند راه حل هايی برای مشکل ارائه‬
‫دهند‪.‬‬
‫تحقيقات تحليلی‬
‫انواع تحقيقات تحليلی‬
‫‪ ‬همبستگی (‪)Correlational‬‬
‫‪ ‬موردی شاهدی (‪)Case-Control‬‬
‫‪ ‬کوهورت (‪)Cohort‬‬
‫‪61‬‬
‫تحقيقات همبستگی‬
‫مثال‪ :‬بررس ی رابطه بین رضايت شغلی و بهره وری شغلی در کارکنان‬
‫علوم پزشکی‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪62‬‬
‫رابطه دو متغیر اصلی را مورد بررس ی قرار می دهند‪.‬‬
‫متغیر های مورد بررس ی غالبا از نوع نسبتی يا رتبه ای هستند‪.‬‬
‫تک گروهی هستند‪.‬‬
‫اين رابطه الزاما نشان دهنده رابطه علت و معلولی نيست‪.‬‬
‫تحقيقات موردی ‪ -‬شاهدی‬
‫مثال‪ :‬بررس ی رابطه بین استعمال دخانيات و سرطان ريه‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪63‬‬
‫نقش يک متغیر مستقل (عامل خطرزا) را در ايجاد يک متغیر وابسته‬
‫(بيماری) بررس ی می کنند‪.‬‬
‫دو گروهی يا بيشتر هستند‪.‬‬
‫دارای يک گروه کنترل مستقل (افراد فاقد بيماری) هستند که جداگانه‬
‫انتخاب می شوند و بايد از هر جهت بجز از نظر بيماری مشابه هم‬
‫باشند‪.‬‬
‫از بيماری به عامل خطرزا بر می گردند (گذشته نگر)‬
‫تحقيقات موردی ‪ -‬شاهدی‬
‫مثال‪ :‬بررس ی رابطه بین استعمال دخانيات و سرطان ريه‬
‫آينده‬
‫گذشته‬
‫حال‬
‫گروه مورد‪ :‬بيماری دارد‬
‫گروه شاهد‪ :‬بيماری ندارد‬
‫عامل خطرزا داشته است‪.‬‬
‫عامل خطرزا نداشته است‪.‬‬
‫گذشته نگر (‪)Retrospective‬‬
‫‪64‬‬
‫تحقيقات کوهورت‬
‫مثال‪ :‬بررس ی تاثیر عوامل محيطی بر رشد عاطفی در دوقلوهای‬
‫همسان‬
‫‪ ‬نقش يک متغیر مستقل (عامل خطرزا) را در ايجاد يک متغیر وابسته‬
‫(بيماری) بررس ی می کنند‪.‬‬
‫‪ ‬دو گروهی يا بيشتر هستند‪.‬‬
‫‪ ‬دارای يک گروه کنترل مستقل (افراد فاقد عامل خطرزا) هستند که‬
‫جداگانه انتخاب می شوند و بايد از هر جهت بجز از نظر عامل خطرزا‬
‫مشابه هم باشند‪.‬‬
‫‪65 ‬از عامل خطرزا به سمت بيماری می روند (آينده نگر)‬
‫تحقيقات کوهورت‬
‫مثال‪ :‬بررس ی تاثیر عوامل محيطی بر رشد عاطفی در دوقلوهای‬
‫همسان‬
‫آينده‬
‫بيماری دارد‪.‬‬
‫بيماری ندارد‪.‬‬
‫حال‬
‫گروه مورد‪ :‬عامل خطرزا دارد‬
‫گروه شاهد‪ :‬عامل خطرزا ندارد‬
‫آينده نگر (‪)Prospective‬‬
‫‪66‬‬
‫گذشته‬
‫تحقيقات مداخله ای‬
‫مثال‪ :‬تاثیر آرامسازی بر اضطراب قبل از عمل جراحی‬
‫‪ ‬به بررس ی تاثیر يک مداخله بر يک متغیر می پردازد‪.‬‬
‫‪ ‬انواع کلی‪ )1 :‬تجربی حقيقی ‪Experimental‬‬
‫‪ )2‬نيمه تجربی ‪Quasi-Experimental‬‬
‫‪ ‬تحقيق تجربی حقيقی دارای سه ِويژگی مهم است‪:‬‬
‫‪ ‬مداخله (‪)Manipulation‬‬
‫‪ ‬گروه کنترل (‪)Control‬‬
‫‪ ‬تصادفی بودن (‪)Randomization‬‬
‫‪ ‬چنانچه فاقد شرط دوم يا سوم باشد به آن نيمه تجربی می گويند‪.‬‬
‫‪67‬‬
‫انواع تجربي حقيقي‬
)Pretest/Posttest Control group( ‫ پس آزمون‬-‫گروه كنترل پيش آزمون‬

)Solomon four-group ( ‫چهار گروهي سولومون‬

)Posttest only control group( ‫گروه کنترل پس آزمون‬

)Matching sample( ‫همگن سازی نمونه‬

)Factorial( ‫عاملی‬

68
‫انواع تجربي حقيقي‬
‫گروه كنترل پيش آزمون‪ -‬پس آزمون‬
‫‪Pretest/Posttest Control group‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫گروه تجربي‪ :‬پيش آزمون‬
‫گروه كنترل‪ :‬پيش آزمون‬
‫مداخله‬
‫عدم مداخله‬
‫پس آزمون‬
‫پس آزمون‬
‫مثال‪:‬‬
‫‪69‬‬
‫انواع تجربي حقيقي‬
‫گروه كنترل پيش آزمون‪ -‬پس آزمون‬
‫‪Pretest/Posttest Control group‬‬
‫مثال‪ :‬تاثیر ریالکسیشن بر اضطراب قبل از عمل جراحی‬
‫‪ 60‬بیمار که قرار است عمل جراحی شوند انتخاب شده بصورت شیر یا‬
‫خط در دو گروه تجربی و کنترل قرار می گیرند‪ .‬در هر دو گروه ابتدا میزان‬
‫اضطراب سنجیده می شود‪ .‬سپس برای گروه تجربی یک جلسه نیم‬
‫ساعته ریالکسیشن انجام می شود و برای گروه کنترل هیچ اقدمی‬
‫صورت نمی گیرد‪ .‬در هر دو گروه یک ساعت بعد میزان اضطراب مجددا‬
‫سنجیده می شود‪.‬‬
‫‪70‬‬
‫انواع تجربي حقيقي‬
‫چهار گروهي سولومون ( ‪)Solomon four-group‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪71‬‬
‫گروه تجربي‪ :1‬پيش آزمون‬
‫گروه كنترل‪ :1‬پيش آزمون‬
‫گروه تجربي‪ :2‬عدم پيش آزمون‬
‫گروه كنترل‪ :2‬عدم پيش آزمون‬
‫مداخله‬
‫عدم مداخله‬
‫مداخله‬
‫عدم مداخله‬
‫پس آزمون‬
‫پس آزمون‬
‫پس آزمون‬
‫پس آزمون‬
‫مثال‪:‬‬
‫انواع تجربي حقيقي‬
‫چهار گروهي سولومون ( ‪)Solomon four-group‬‬
‫مثال‪ :‬تاثیر داروی ‪ X‬بر کلسترول خون مبتالیان به آنژین صدری‬
‫‪ 120‬بیمار مبتالء به آنژین صدری انتخاب شده بصورت شیر یا خط در چهار‬
‫گروه تجربی‪1‬و‪ 2‬و کنترل ‪1‬و‪ 2‬قرار می گیرند‪ .‬در گروه های تجربی ‪ 1‬و کنترل‬
‫‪ 1‬ابتدا میزان کلسترول خون سنجیده می شود‪ .‬سپس برای گروه های‬
‫تجربی‪ 1‬و ‪ 2‬به مدت یک هفته داروی ‪ X‬داده می شود و برای گروه های‬
‫کنترل ‪1‬و‪ 2‬دارو تجویز نمی شود‪ .‬در هر چهار گروه یک هفته بعد میزان‬
‫کلسترول خون مجددا سنجیده می شود‪.‬‬
‫‪72‬‬
‫انواع تجربي حقيقي‬
‫گروه کنترل پس آزمون (‪)Posttest only control group‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫پس آزمون‬
‫گروه تجربي‪ :‬عدم پيش آزمون مداخله‬
‫پس آزمون‬
‫گروه كنترل‪ :‬عدم پيش آزمون عدم مداخله‬
‫(مشابه دو گروه آخر سولومون)‬
‫‪73‬‬
‫مثال‪:‬‬
‫انواع تجربي حقيقي‬
‫گروه کنترل پس آزمون (‪)Posttest only control group‬‬
‫مثال‪ :‬تاثیر آموزش مراقبت از خود بر عملکرد بیماران دیابتی جدید‬
‫‪ 60‬بیمار جدید دیابتی انتخاب شده بصورت شیر یا خط در دو گروه تجربی و‬
‫کنترل قرار می گیرند‪ .‬در گروه تجربی آموزش مراقبت از خود داده شده و‬
‫برای گروه کنترل آموزش داده نمی شود‪ .‬در هر دو گروه یک هفته بعد‬
‫عملکرد مراقبتی بیماران سنجیده می شود‪.‬‬
‫‪74‬‬
‫انواع تجربي حقيقي‬
‫همگن سازی نمونه (‪)Matching sample‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫گروه تجربي‪ :‬پيش آزمون‬
‫گروه كنترل‪ :‬پيش آزمون‬
‫مداخله‬
‫عدم مداخله‬
‫پس آزمون‬
‫پس آزمون‬
‫تخصیص افراد به دو گروه بر اساس همگن سازی است‪ .‬یعنی دو‬
‫گروه از نظر خصوصیات اصلی جفت می شوند‪.‬‬
‫‪75‬‬
‫مثال‪:‬‬
‫انواع تجربي حقيقي‬
‫همگن سازی نمونه (‪)Matching sample‬‬
‫مثال‪ :‬تاثیر ریالکسیشن بر اضطراب قبل از عمل جراحی‬
‫‪ 60‬بیمار که قرار است عمل جراحی شوند انتخاب می شوند و ضمن‬
‫تخصیص تصادفی به دو گروه سعی می شود گروهها از نظر حنس‪ ،‬سن‪،‬‬
‫سابقه استفاده از ریالکسیشن و میزان اظطراب پیش آزمون جفت شوند‪.‬‬
‫در هر دو گروه ابتدا میزان اضطراب سنجیده می شود‪ .‬سپس برای گروه‬
‫تجربی یک جلسه نیم ساعته ریالکسیشن انجام می شود و برای گروه‬
‫کنترل هیچ اقدمی صورت نمی گیرد‪ .‬در هر دو گروه یک ساعت بعد میزان‬
‫‪76‬اضطراب مجددا سنجیده می شود‪.‬‬
‫انواع تجربي حقيقي‬
‫عاملی (‪)Factorial‬‬
‫اثر چند مداخله سنجیده می شود‪ .‬بدین منظور گروههای‬
‫تجربی در معرض ترکیبی از مداخالت قرار می گیرند‪.‬‬
‫مداخله ‪B‬‬
‫بله‬
‫بله‬
‫مداخله‪A‬‬
‫‪77‬‬
‫نه‬
‫تجربی ‪1‬‬
‫تجربی ‪3‬‬
‫نه‬
‫تجربی ‪2‬‬
‫کنترل‬
‫مثال‪:‬‬
‫عاملی (‪)Factorial‬‬
‫مثال‪ :‬تاثیر تحریک شنوایی و پوستی بر پاسخ قلبی نوزادان نارس‬
‫‪ 75‬نوزاد نارس انتخاب می شوند و بصورت تصادفی در سه گروه تجربی و یک گروه‬
‫کنترل قرار می گیرند‪.‬‬
‫گروههای تجربی مطابق جدول زیر‬
‫در معرض تحریک قرار گرفته و‬
‫گروه کنترل هیچ تحریکی دریافت‬
‫تحریک پوستی‬
‫نمی کند‪ .‬سنجش پاسخ قلبی‬
‫بله‬
‫نه‬
‫قبل و بعد از مداخله در گروهای‬
‫تجربی ‪2‬‬
‫بله تجربی ‪1‬‬
‫تجربی و نیز کنترل بصورت‬
‫تحریک‬
‫کنترل‬
‫همزمان صورت می گیرد‪.‬‬
‫تجربی ‪3‬‬
‫شنوایی نه‬
‫‪78‬‬
‫انواع تحقيق نيمه تجربي‬
‫‪‬‬
‫تك گروهي پيش آزمون‪ -‬پس آزمون ‪one group pretest/Posttest‬‬
‫‪‬‬
‫گروه تجربي‪ :‬پيش آزمون‬
‫‪‬‬
‫گروه كنترل غیر تصادفي ‪Nonrandomized control group‬‬
‫مداخله‬
‫پس آزمون‬
‫مشابه طرح پیش آزمون پس آزمون اما بدون تقسيم تصادفي دوگروه‬
‫‪‬‬
‫متقاطع‪Cross over‬‬
‫جابجايي انواع درمان‬
‫هرگروه همه درمانها را در زمانهاي متفاوت دريافت مي كند‬
‫گروه تجربی ‪ :1‬پیش آزمون درمان ‪ 1‬پس آزمون ‪ 1‬درمان ‪ 2‬پس آزمون ‪2‬‬
‫گروه تجربی ‪ :2‬پیش آزمون درمان ‪ 2‬پس آزمون ‪ 1‬در مان ‪ 1‬پس ازمون ‪2‬‬
‫‪79‬‬
‫طراحی تحقيق‬
‫(‪)Research Design‬‬
‫‪ ‬نوع تحقیق‬
‫‪ ‬منبع داده ها (جامعه تحقیق‪ ،‬نمونه تحقیق‪ ،‬محیط تحقیق‪ ،‬مشخصات‬
‫واحد تحقیق‪ ،‬روش نمونه برداری‪ ،‬حجم نمونه)‬
‫‪ ‬ابزار تحقیق‬
‫‪ ‬روش های جمع آوری داده ها‬
‫‪ ‬متغیرهای تحقیق‬
‫‪ ‬روش تحلیل داده ها‬
‫‪ ‬محدودیت های تحقیق‬
‫‪ ‬مالحظات اخالقی‬
‫‪80‬‬
‫طراحی تحقيق‬
‫(‪)Research Design‬‬
‫منبع داده ها‬
‫‪‬جامعه تحقیق (‪ :)Population‬مجموعه ای از افراد یا موجودات یا‬
‫اشیاء که دارای یک یا چند ویژگی مشترک هستند و نمونه پژوهش از بین آن‬
‫انتخاب می شوند‪.‬‬
‫‪‬نمونه تحقیق(‪ :)Sample‬تعدادی از افراد یا موجودات یا اشیاء که‬
‫تحقیق بر روی آنها انجام می شود‪.‬‬
‫‪‬واحد تحقیق(‪ :)Subject‬هر یک از افراد یا موجودات یا اشیاء‬
‫‪81‬‬
‫انتخاب شده برای تحقیق‪.‬‬
‫طراحی تحقيق‬
‫(‪)Research Design‬‬
‫منبع داده ها‬
‫(ادامه)‬
‫‪‬مشخصات واحد تحقیق‪:‬‬
‫‪ ‬معیار های ورود (‪)Include criteria‬‬
‫‪ ‬معیار های خروج (‪)Exclude criteria‬‬
‫‪ ‬روش نمونه برداری (‪:)Sampling method‬‬
‫‪‬احتمالی(‪)Randomized‬‬
‫‪ ‬غیر احتمالی(‪)Nonrandomized‬‬
‫‪82‬‬
‫طراحی تحقيق‬
‫(‪)Research Design‬‬
‫منبع داده ها‬
‫(ادامه)‬
‫نمونه برداری احتمالی‪:‬‬
‫‪ ‬تصادفی ساده (‪)Simple‬‬
‫‪ ‬تصادفی منظم (‪)Systematic‬‬
‫نمونه برداری غیر احتمالی‪:‬‬
‫‪ ‬دردسترس (‪)Convinence‬‬
‫‪ ‬هدفمند (‪)Purposeful‬‬
‫‪ ‬داوطلبانه (‪)Voluntary‬‬
‫‪  83‬گلوله برفی (‪)Snow ball‬‬
‫طراحی تحقيق‬
‫(‪)Research Design‬‬
‫منبع داده ها‬
‫(ادامه)‬
‫نمونه برداری از نظر مراحل‪:‬‬
‫‪ ‬یک مرحله ای (‪)one step‬‬
‫‪ ‬چند مرحله ای (‪)Poly steps‬‬
‫نمونه برداری چند مرحله ای‪:‬‬
‫‪ ‬طبقه ای (‪)Categorical‬‬
‫‪ ‬خوشه ای (‪)Cluster‬‬
‫توضیح‪ :‬تعداد افراد انتخاب شده در هر طبقه یا خوشه می تواند‬
‫‪ 84‬بصورت سهمیه ای یا متناسب با حجم باشد‪.‬‬
‫طراحی تحقيق‬
‫(‪)Research Design‬‬
‫منبع داده ها‬
‫(ادامه)‬
‫حجم نمونه (‪:)Sample size‬‬
‫‪ ‬حجم نمونه تحقیق باید به اندازه ای باشد که بتوان به سوال تحقیق‬
‫یا فرضیه ان پاسخ گفت‪.‬‬
‫‪ ‬چنانچه کمتر از میزان کافی باشد نمی توان به پاسخ بدست آمده‬
‫اعتماد کرد‪.‬‬
‫‪ ‬چنانچه بیشتر از میزان کافی باشد موجب اصراف هزینه و منابع و‬
‫اتالف وقت می شود‪.‬‬
‫‪85‬‬
‫طراحی تحقيق‬
‫(‪)Research Design‬‬
‫منبع داده ها‬
‫(ادامه)‬
‫حجم نمونه (‪:)Sample size‬‬
‫‪ ‬در مطالعات توصیفی حجم نمونه به وسعت شیوع مشکل در جامعه‬
‫بستگی دارد‪.‬‬
‫‪ ‬در مطالعات تحلیلی همبستگی حجم نمونه به شدت رابطه بین متغیر‬
‫های اصلی بستگی دارد‪.‬‬
‫‪ ‬در مطالعات مداخله ای حجم نمونه به شدت تاثیر متغیر مستقل بر‬
‫متغیر وابسته بستگی دارد‪.‬‬
‫در تمام این موارد حجم نمونه بر اساس برآورد تقریبی موارد فوق و فرمول‬
‫‪86‬‬
‫های مربوط به تعیین حجم نمونه بدست می آید‪.‬‬
‫طراحی تحقيق‬
‫(‪)Research Design‬‬
‫منبع داده ها‬
‫(ادامه)‬
‫‪ ‬محیط تحقیق(‪ :)Field‬محل یا محیط فیزیکی که واحد های پژوهش در‬
‫آن قرار دارند و تحقیق در آنجا انجام می شود‪.‬‬
‫‪ ‬روش جمع آوری داده ها(‪:)Data gathering methods‬‬
‫‪ ‬مصاحبه (‪)Interview‬‬
‫‪ ‬مشاهده(‪)Observation‬‬
‫‪ ‬پاسخ به پرسشنامه (‪)Questionnaire‬‬
‫‪ ‬ابزار های خاص‬
‫‪87‬‬
‫طراحی تحقيق‬
‫(‪)Research Design‬‬
‫ابزار جمع آوری داده ها (‪:)instruments‬‬
‫‪ ‬پرسشنامه (‪)Questionnaire‬‬
‫‪ ‬چک لیست (‪)Cheklist‬‬
‫‪ ‬ابزار های خاص (مثل فشارسنج‪ ،‬ترمومتر‪ ،‬خط کش و ‪)....‬‬
‫‪88‬‬
‫طراحی تحقيق‬
‫(‪)Research Design‬‬
‫ویژگی های ضروری ابزار جمع آوری داده ها ‪:‬‬
‫‪ ‬روایی (‪)Validity‬‬
‫یعنی اینکه مطمئن باشیم ابزار‪ ،‬ویژگی مورد نظر محقق را می سنجد نه چیز‬
‫دیگری را‪.‬‬
‫‪ ‬پایایی (‪)Reliability‬‬
‫یعنی اینکه مطمئن باشیم ابزار‪ ،‬ویژگی مورد نظر محقق را به درستی می‬
‫سنجد (ثبات نتیجه)‪.‬‬
‫‪89‬‬
‫طراحی تحقيق‬
‫(‪)Research Design‬‬
‫‪ ‬روش های تایید روایی‪:‬‬
‫• محتوی (‪)Content‬‬
‫• سازه (‪)construct‬‬
‫• معیار (‪)Criterion‬‬
‫‪90‬‬
‫‪ ‬روش های تایید پایایی‪:‬‬
‫• آزمون مجدد(‪)Test-Retest‬‬
‫• فرمهای جایگزین(‪)Alternative forms‬‬
‫• دو نیمه کردن(‪)Split Half‬‬
‫• بین مشاهده گرها(‪)Interrater‬‬
‫طراحی تحقيق‬
‫(‪)Research Design‬‬
‫متغیر های تحقیق(‪:)Variables‬‬
‫‪ ‬مستقل(‪)Independent‬‬
‫‪ ‬وابسته(‪)Dependent‬‬
‫‪ ‬واسطه ای (‪)Mediating‬‬
‫• زمینه ای‬
‫• مداخله گر(‪)Confounding‬‬
‫‪91‬‬
‫واسطه ای‬
‫سرطان ریه‬
‫وابسته‬
‫واسطه ای‬
‫سیگار‬
‫مستقل‬
‫طراحی تحقيق‬
‫(‪)Research Design‬‬
‫متغیر های واسطه ای باید به روش های زیر مورد توجه قرار گیرند‪:‬‬
‫‪ ‬حذف کردن (کنترل)‬
‫‪ ‬همگن کردن (‪)Matching‬‬
‫‪ ‬تحت نظر قرار گرفتن‬
‫چنانچه هیچکدام از روش های زیر انجام نشود‪ ،‬متغیر مذکور به عنوان‬
‫محدودیت تحقیق (‪ )Limitation‬منظور خواهد شد‪.‬‬
‫‪92‬‬
‫طراحی تحقيق‬
‫(‪)Research Design‬‬
‫روایی تحقیق‪:‬‬
‫‪ ‬داخلی (‪)Internal validity‬‬
‫درجه اطمینان از اینکه تغییرات متغیر وابسته تحت اثر متغیر مستقل‬
‫بوده است‪.‬‬
‫‪ ‬خارجی (‪)External validity‬‬
‫میزان تعمیم پذیری نتایج تحقیق از نمونه تحقیق به جامعه‪.‬‬
‫‪93‬‬
‫طراحی تحقيق‬
)Research Design(
:‫روایی خارجی‬
Sample size
Sampling Method
:‫روایی داخلی‬
History
Selection
Maturan
Mortality
94
‫طراحی تحقيق‬
‫(‪)Research Design‬‬
‫روش تحلیل داده ها‬
‫‪ ‬روش های آمار توصیفی مورد استفاده‬
‫‪‬شاخص های اماری (میانگین‪ ،‬انحراف معیار‪ ،‬فراونی نسبی و مطلق و ‪)...‬‬
‫‪ ‬روش های امار تحلیلی مورد استفاده‪:‬‬
‫‪‬آزمون های آماری ( آزمون تی‪ ،‬کای اسکوئر و ‪)....‬‬
‫‪‬ضریب اطمینان مد نظر (‪ 95‬درصد یا ‪ 99‬درصد)‬
‫‪‬توان آزمون (‪)Power‬‬
‫‪‬نرم افزار آماری مورد استفاده (… ‪)SPSS, Matlab,‬‬
‫‪95‬‬
‫طراحی تحقيق‬
‫(‪)Research Design‬‬
‫مالحظات اخالقی‬
‫‪ ‬عدم ضرر (منفعت بیشتر از ضرر)‬
‫‪ ‬مشارکت آگاهانه و کتبی‬
‫‪ ‬حق خروج از مطالعه‬
‫‪ ‬حق دریافت نتایج تحقیق‬
‫‪96‬‬

similar documents