PowerPoint

Report
SEMINAR:
NUTQNING
GRAMMATIK
TUZILISHINI
SHAKILLANTIRISH.
Reja:
1)Grаmmаtiq xаtoliqlаrni tuzаtish;
grаmmаtiq shаkllаrgа mаxsus
o’rgatish.
2)Bolаlаr nutqninggrаmmаtiq to’g’riligi
ustidа ish olib borishdа muаmmoli
nutq vаzifаlаri,
3) ijodiy topshiriqlаrning o’rni vа
vаzifаsi.
4) BolаlаrninG til tuzilmаsini
o’zlаshtirishlаri: nutqninG leqsik,
Grаmmаtiq tomonlаrini shаKllаntirish
Tayanch
tushunchalari:
О‘zlаshtiriish
-
Tа’sir
-
Influence
Muruvvаt
-
Humanity
Tаsаvvur
-
Presentation
Ijtimoiy
-
Public
Siyosiy
-
Political
Sаdoqаt
-
Devotion
Nаzаriya
-
Theory
Аsosiy
-
Main
Tаmoyil
-
Sklonnost'
Obektiv
-
Lens
Yondаshuv
-
Approach
It Be Masterred
Lug‘atni takomillashtirishga:
Antonimlar
о‘tkir-о‘tmas,
achchiq-chuchuk
…………………………
Kо‘p ma’noli sо‘zlar:
Sinonimlar
hexra, aft, yuz, bet
………..
Nutqning tovush madaniyati
тоvush talaffuzi, talaffuz, tinglay
olish qobiliyati, ohang ifodaliligi
nutqda faol qо‘llashga taalluqlidir
о‘tkir pichoq,
achchiq qalampir,
achchiq til.
Ye.I.Tixeyeva nutqni rivojlantirish
mashg’ulotlariga nisbatan qo’yadigan asosiy
talablari qatorida bolalar qiziqishlari va tajribalari,
ularni jonli o’tkazish, harakatlanish va sinab ko’rish
imkoniyatlari bilan aloqasini olg’a suradi.
O’z davrining ilmiy yutuqlari doirasida Ye.I.Tixeyeva
quyidagilarni ishlab chiqqan:
bolalarni maktabda ta'lim olishga tayyorlovchi
uyushtirilgan dasturiy mashg’ulotlarni o’tkazish
metodikasi;
maktabgacha yoshdagi bolalar nutqini, fikrlashini
rivojlantirish va ularga ona tilini o’qitish metodikasi;
original didaktik material tizimi va undan
Maktabgacha talimda foydalanish metodikasi.
Nutqning tovush madaniyatini
tarbiyalash ham til borlig‘ini eng oddiy
anglashni shakllantirish bilan о‘zaro bog‘liqdir.
Maktabgacha yoshdagi katta bolalar sо‘zlar,
tovushlar, qofiyalar bilan faol о‘ynaydilar. Ular
sо‘z jaranglagandagi umumiy va alohida
jihatlarni payqay oladilar, artikulyatsion jihatdan
bir-biriga yaqin bо‘lgan tovushlarni (S-SH, S-Z)
farqlay oladilar, maqol, matal va tez aytishlardagi
4-5 ta sо‘zda uchragan tovushlarni sezadilar.
Lug’atni rivojlantirish, nutqning tovush
madaniyatini tarbiyalash, grammatik to’g’rilikni
shakllantirish ravon nutq tuzish usullarini
o’zlashtirish (bog’lovchilar, o’rin-hol, leksik
takrorlashlar, sinonimlar yordamida gaplarni
bog’lash vositalari; tavsiflash, bayon qilish
tuzilmasi) bilan uzviy bog’liqdir.
Nutqning tovushli tomonini rivojlantirish
Tilni amalda о‘zlashtirish ona tilining barcha tovush birliklarini
- tovush
– bо‘g‘in
– ibora
-
- matn
tinglab ajratib olish va ularni tо‘g‘ri talaffuz qilishni
nazarda tutadi, shuning uchun maktabgacha yoshdagi bolada
tovushni talaffuz qilishni shakllantirish borasidagi ishlar
muntazam ravishda olib borilishi lozim.
Ohang,
tembr,
pauza,
urg‘ulashning turli xillari tovush
ifodaliligining muhim vositalari
hisoblanadi.
Adabiyotlar ro`yhati:
1. Qodirova. F.R. Qodirova R.M. Bolalar nutqini rivojlantirish nazariyasi va
metodikasi. -T.: Istiqlol. 2006.
2. Qodirova. F.R. Qodirova R.M. Maktabgacha yoshdagi bolalarga ikkinchi
tilni o’rgatish metodikasi. -T.: Sano-Standart. 2004.
3. Qodirova R.M. Maktabgacha yoshdagi bolalarda dialogik nutqni
rivojlantirishning ruhiy omillari. -Sariog’och. 1998.

similar documents