Het zelfstandig bijberoep - Unie van zelfstandigen in bijberoep

Report
Het zelfstandig
bijberoep
Persconferentie 14 juni 2012
Een onderzoek door Wendy Compernol
(studente Handelswetenschappen)
In opdracht van UniZeb
UniZeb vzw
•
•
•
•
•
•
Unie van zelfstandigen in bijberoep
Opgericht in juli 2011
Yves Vandewal – directeur
Dirk Pareit - Voorzitter
www.unizeb.be
09/225.98.34
Unizeb: onze missie
• UniZeb heeft als doelstelling de zelfstandige ondernemers in
bijberoep te verenigen, te informeren, te adviseren, hun
belangen te behartigen en aangepaste sociale en
bedrijfseconomische dienstverlening aan te bieden.
• UniZeb ijvert voor de economische leefbaarheid van de
zelfstandige ondernemer in bijberoep en voor een
overheidsbeleid dat de gelijkwaardige toegang van alle
ondernemers op de economische markt verzekert.
1. Inleiding
• We vroegen aan de Hogeschool Gent om een bevraging uit te
voeren bij de zelfstandigen in bijberoep.
• Doel onderzoek: waarom zit het ZB zo in de lift? Wat drijft
mensen naar het ZB? Hoeveel verdienen ze hiermee?
Resulteert het ZB in een zelfstandig hoofdberoep? Welke is de
economische relevantie van het ZB in Vlaanderen?
• Kunnen er beleidsaanbevelingen gedistilleerd worden uit het
onderzoek?
• Het onderzoek leverde 440 respondenten op.
Overzicht
•
•
•
•
•
•
•
Inleiding
Enkele cijfers
Algemene gegevens
Economische toegevoegde waarde
Stellingen
Besluit
Beleidsaanbevelingen UniZeb
2. Enkele cijfers
•
•
•
•
•
De populariteit van het ZB blijft pijlsnel stijgen.
178.936 in 2006,
212.665 in 2010
219.369 in 2011.
Zo’n 140.000 daarvan wonen in Vlaanderen.
Procentuele groei van het aantal zelfstandigen
ten opzichte van het vorig jaar
Aard van bezigheid
2006
2007
2008
2009
2010
Hoofdbezigheid
+ 0,59%
+ 1,71%
+ 1,17%
+ 0,27%
+ 1,07%
Nevenbezigheid
+ 5,06%
+ 6,25%
+ 5,02%
+ 3,07%
+ 3,38%
Actief na pensioen
+ 1,11%
+ 2,74%
+ 2,64%
+ 3,54%
+ 5,07%
2011
+ 3,10%
Evolutie aantal zelfstandigen per
categorie
Jaren
Hoofdbezigheid
Bijkomende bezigheid
Actief na
Totaal
pensioenleeftijd
Absol.
%
Absol.
%
Absol.
%
Absol.
%
2006
640.732
72,76
178.926
20,32
60.964
6,92
880.622 100
2007
652.000
72,05
190.268
21,02
62.686
6,93
904.954 100
2008
659.907
71,42
199.650
21,61
64.389
6,97
923.642 100
2009
662.039
70,83
205.862
22,03
66.741
7,14
934.642 100
2010
669.726
70,31
212.665
22,32
70.194
7,37
952.585 100
Evolutie startende zelfstandigen per
categorie
Aard van bezigheid
2006
2007
2008
2009
2010
Hoofdbezigheid
45.918
52.279
51.393
47.842
53.768
Nevenbezigheid
24.801
27.268
27.086
26.304
29.659
Actief na pensioen
1.154
1.255
1.270
1.446
1.605
Totaal
71.873
80.802
79.749
75.592
85.032
3. Resultaten onderzoek
Leeftijd, geslacht
• Gemiddelde leeftijd van de respondenten is 39 jaar.
• 72% mannen, 28% vrouwen.
• De zelfstandige in bijberoep start gemiddeld op de leeftijd van
33,5 jaar.
3. Resultaten onderzoek
Hoogste diploma
• Lager onderwijs
• Middelbaar onderwijs
• Bachelor
• Master
3%
30%
38%
29%
3. Resultaten onderzoek
Inkomsten uit het hoofdberoep
Reden waarom men koos voor een
zelfstandige activiteit in bijberoep.
Waarom koos u voor een zelfstandig bijberoep?
Andere
Als medewerkende in bestaande onderneming
Wil om te ondernemen
Hobby werd een lucratieve beroepsactiviteit
Tussenstap naar zelfstandig hoofdberoep
Op zoek naar nieuwe uitdagingen
Risico's vermijden
meer verdienen
Gebrekkig sociaal statuut voor zelfstandigen
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
40%
45%
Gemiddeld aantal uur per week gespendeerd
aan zelfstandig bijberoep
Categorie
Aantal uur
Landbouw
11,75
Nijverheid en ambachten
15,22
Handel
14,13
Intellectuele beroepen
13,12
Diensten
13,16
Andere
9,10
Gemiddeld
13,30
Natuurlijk persoon of vennootschap ?
Natuurlijk persoon
Rechtspersoon
Bestaande
vennootschap
Landbouw
100,00%
0,00%
0,00%
Nijverheid en ambachten
96,90%
3,10%
0,00%
Handel
62,50%
33,90%
3,60%
Intellectuele beroepen
88,10%
10,40%
1,50%
Diensten
93,50%
0,00%
6,50%
Andere
85,00%
15,00%
0,00%
• 83% start als natuurlijk persoon
• 14% richt een vennootschap op.
4. Indirecte toegevoegde
economische waarde
Diensten
%
Gemiddelde
uitgaven (€)
Boekhouder
74%
1.064,81
Reclamebureau
8%
1.096,15
Web ontwikkelaar
17%
1.226,56
Advocaat, notaris
14%
693,55
Verzekeringsmakelaars
32%
1.477,27
Zelfstandigenorganisatie
25%
/
Beroepsfederaties
28%
/
Andere:
8%
1.111,11
4. Indirecte toegevoegde
waarde
Boekhouder
Reclame
Webontwikkelaar
%
Gemiddelde
uitgave (€)
%
Gemiddelde
uitgave (€)
%
Gemiddelde
uitgave (€)
Landbouw
100%
750,00
0%
.
0%
.
Nijverheid en
ambachten
55%
750,00
3%
750,00
6%
250,00
Handel
69%
1.554,05
11%
1.083,33
28%
1.300,00
Intellectuele beroepen
61%
931,25
2%
750,00
14%
916,67
Diensten
74%
663,04
10%
416,67
6%
750,00
Andere
57%
1.326,92
9%
2.500,00
17%
2.375,00
Totaal
74%
1.064,81
8%
1.096,15
17%
1.226,56
4. Indirecte toegevoegde
economische waarde
Verzekeraar
Advocaat
Andere
%
Gemiddelde
uitgave (€)
%
Gemiddelde
uitgave (€)
%
Gemiddelde
uitgave (€)
Landbouw
25%
750,00
0%
.
25%
750,00
Nijverheid en
ambachten
27%
1.555,56
15%
250,00
6%
250,00
Handel
35%
1.723,68
20%
840,91
6%
583,33
Intellectuele beroepen
21%
1.464,29
14%
361,11
3%
500,00
Diensten
32%
650,00
16%
350,00
0%
.
Andere
9%
3.375,00
4%
6.000,00
4%
6.000,00
Totaal
32%
1.477,27
14%
693,55
8%
1.111,11
4. Indirecte toegevoegde
economische waarde
Aangegane verzekeringen in functie van het zelfstandig bijberoep
Soort verzekering
%
Geen
45%
Objectieve aansprakelijkheid
12%
BA Uitbating
32%
BA Voertuigen
20%
Bestuurdersaansprakelijkheid
7%
Brand
12%
Omnium voertuigen
12%
Rechtsbijstand
22%
Arbeidsongevallen
6%
Groepsverzekering
3%
Hospitalisatieverzekering
5%
Persoonlijke ongevallen
7%
Gewaarborgd inkomen
4%
VAPZ
4%
Andere:
4%
45% is NIET verzekerd!
4. Indirecte toegevoegde
economische waarde
Percentage per categorie van personen die geen verzekering hebben
aangegaan
Categorie
%
Landbouw
50,00%
Nijverheid en ambachten
46,90%
Handel
41,10%
Intellectuele beroepen
41,80%
Diensten
45,20%
Andere
45,00%
Totaal
45,00%
Meest risicovolle sector onderverzekerd
4. Indirecte toegevoegde
economische waarde
Welke verzekeringen heeft u aangegaan in het kader van het zelfstandig
bijberoep?
Soort verzekering
Objectieve aansprakelijkheid
BA Uitbating
BA Voertuigen
Bestuurdersaansprakelijkheid
Brand
Omnium voertuigen
Rechtsbijstand
Arbeidsongevallen
Groepsverzekering
Hospitalisatieverzekering
Persoonlijke ongevallen
Gewaarborgd inkomen
VAPZ
Andere:
%
23%
58%
34%
11%
23%
22%
40%
11%
6%
10%
13%
8%
7%
7%
42 % is niet verzekerd
tegen BA
5. Directe toegevoegde
economische waarde
• Investeringen gedaan bij de opstart van de onderneming
Investeringen
%
Gemiddelde uitgave (€)
Onroerend goed
Rollend materieel (auto,
camionette,
vrachtwagen,...)
Overnamesom
Inrichting
Kantoormeubilair (pc,
meubels,...)
11%
32%
55.729,17
14.017,86
3%
32%
56%
8.714,29
1.858,33
1.300,48
Ander materieel
Opleiding
Andere:
44%
44%
9%
1.584,42
Niet bevraagd
5. Directe toegevoegde
economische waarde
• Investeringen gedaan de afgelopen 3 inkomstenjaren
Investering
%
Gemiddelde uitgave (€)
Onroerend goed
14%
69.500,00
Rollend materieel (auto,
camionette,
vrachtwagen,...)
Inrichting
44%
16.583,33
36%
2.160,71
Kantoormeubilair
33%
2.047,62
Andere:
34%
2.087,12
5. Directe toegevoegde
economische waarde
• Toekomstige investeringen
Investeringen
%
Gemiddelde uitgaven (€)
Onroerend goed
15%
76.195,65
Rollend materieel (auto,
camionette,
vrachtwagen,...)
Inrichting
34%
15.817,55
30%
2.762,20
Kantoormeubilair
27%
1.647,44
Andere:
40%
2.135,87
5. Directe toegevoegde
economische waarde
• Financiering
Categorie
Eigen middelen (€)
Geen lening
Landbouw
12.812,5
50,00%
Nijverheid en ambachten
4.132,81
68,80%
10.609,09
69,10%
Intellectuele beroepen
7.534,09
71,20%
Diensten
7.758,33
83,30%
Andere
6.171,11
94,70%
Gemiddelde
7.836,17
77%
Handel
5. Directe toegevoegde
economische waarde
Aangegane leningen
Geen
Leningen bij vrienden, familie, ...
Hypothecaire lening
Banklening
Kaskrediet
Waarborgregeling bij het participatiemaatschappij Vlaanderen
Andere:
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
5. Directe toegevoegde
economische waarde
Percentage van de personen die een lening hebben aangegaan in functie
van het aantal jaar actief
Geen
Een lening
Niet ingevuld
Minder dan drie jaar actief
80,50%
17,10%
2,40%
Meer dan drie jaar actief
60,90%
28,80%
10,30%
5. Directe toegevoegde
economische waarde
• Omzet
Categorie
Gemiddelde (€)
Landbouw
67.092,50
Nijverheid en ambachten
13.109,03
Handel
47.542,91
Intellectuele beroepen
22.341,23
Diensten
11.914,33
Andere
45.716,67
Gemiddelde:
29.173,00
5. Directe toegevoegde
economische waarde
• Financieel resultaat
Verlies:
31,06%
Winst:
68,94%;
2/3 van ZIB maken winst
5. Directe toegevoegde
economische waarde
• Gemiddelde winst/verlies per categorie
Categorie
Winst (€)
Verlies (€)
Landbouw
2.166,67
3.000,00
Nijverheid en ambachten
5.653,85
2.500,00
Handel
4.896,55
4.142,86
Intellectuele beroepen
5.277,78
2.600,00
Diensten
2.947,37
1.500,00
Andere
6.500,00
500,00
Gemiddelde
4.845,45
2.928,57
De sector handel kamp met het grootste verlies.
5. Directe toegevoegde
economische waarde
• Gerealiseerde winst/verlies in functie van het aantal jaar
100%
80%
60%
40%
90%
61%
39%
71%
29%
69%
31%
20%
89%
78%
69%
31%
22%
10%
11%
Winst
Verlies
0%
1-3
jaar
4-6
jaar
7-9
jaar
10-15 16-23 24-34 Totaal
jaar jaar jaar
Gerealiseerde winst recht evenredig met duur zelfstandige activiteit.
5. Directe toegevoegde
economische waarde
• Vergelijking winst/verlies met omzet
Omzet (€)
0-5580
5.58010.000
10.00050.000
50.000100.000
100.000200.000
> 200.000
Winst
52,60%
81,80%
87,80%
75,00%
75,00%
85,71%
Verlies
47,40%
18,20%
12,20%
25,00%
25,00%
14,29%
Stijging winst recht evenredig met stijging omzet
5. Directe toegevoegde
economische waarde
56% betaalt sociale bijdragen!
6. Plannen
Keuze
%
Volledig zelfstandig worden
19,9
Behoud van het zelfstandig bijberoep
69,2
Stoppen met het zelfstandig bijberoep
4,3
• 1/5 wil overstappen naar het zelfstandig hoofdberoep.
• Slechts 4% denkt te stoppen.
7. Stellingen
Vraag
Helemaal
akkoord
Akkoord
Geen
mening
Niet
akkoord
Helemaal
niet
akkoord
1
Het statuut van het zelfstandig bijberoep
moet beperkt worden tot maximum 3 jaar
1,5%
0,5%
5,9%
12,8%
79,3%
2
De bedrijfsverliezen in het kader van het
zelfstandig bijberoep mogen niet langer
aftrekbaar zijn van de persoonsbelasting
3,5%
12,4%
19,3%
16,3%
48,5%
3
Het zelfstandig bijberoep dient strenger
gereglementeerd te worden
2,5%
7,8%
11,8%
34,8%
43,1%
4
Men zou de mogelijkheid moeten krijgen om
pensioenrechten op te bouwen in verhouding
tot de betaalde sociale bijdragen
48,8%
35,5%
13,3%
0,5%
2,0%
5
Zelfstandigen in bijberoep die geen sociale
bijdragen betalen zijn een verliespost voor de
sociale kassen. Een forfaitaire bijdrage voor
administratiekosten zou dit tekort wegwerken
6,4%
17,2%
28,9%
22,1%
25,5%
8. Besluit
• De ZIB maken een steeds belangrijker deel uit van alle
ondernemers in België (22%). Het is dan ook hoog tijd om dit
statuut te herkwalificeren en het belang ervan te erkennen.
• De bijdrage van ZB tot de economie is relevant!
• De connotatie met oneerlijke concurrentie en zwartwerk moet
met alle mogelijke middelen bestreden worden door een
positief klimaat te scheppen. Bestaande misbruiken moeten
evenzeer geweerd worden.
8. Besluit
• ZIB vaak onvoldoende geïnformeerd. (zie
verzekeringskwestie)
• De veel gehoorde kritiek dat ZB geen sociale bijdragen betalen
is onterecht.
• 1 op 5 ZIB groeit door naar een hoofdberoep. Reden dus om
het ZB aan te moedigen.
• Ondernemerszin in Vlaanderen duidelijk aanwezig.
• Winst uit ZB matig.
9. Beleidsaanbevelingen
UniZeb
• 9 BELEIDSAANBEVELINGEN van UNIZEB
• 1. Sensibiliseren om te ondernemen, mogelijks via Zelfstandig
Bijberoep.
• 2. Negatieve bijklank van het Zelfstandig Bijberoep
wegwerken.
• 3. Startleningen en begeleiding voor startende zelfstandigen
in bijberoep (nav Plan Jonge Zelfstandigen van het
Participatiefonds).
• 4. Stimuli creëren voor zelfstandigen die van bijberoep naar
hoofdberoep overschakelen.
• 5. Het statuut van zelfstandig bijberoep niet uithollen.
9. Beleidsaanbevelingen
UniZeb
• 6. Beperkte forfaitaire sociale bijdrage verplicht maken maar
tegelijkertijd opbouw van sociale rechten creëren voor
zelfstandigen in bijberoep.
• 7. Winsten uit het zelfstandig bijberoep apart belasten in de
personenbelasting.
• 8. Inkomengrenzen na pensioen mogen niet gelimiteerd
worden.
• 9. Misbruiken en/of oneerlijke concurrentie bestrijden.
Wanneer de ZIB dezelfde activiteit uitoefent als zijn
werkgever moet hij de toelating vragen aan zijn werkgever.

similar documents