CSF

Report
‫كليات‬
‫مايع مغزي نخاعي (‍‪)CSF‬‬
‫• روزانه حدود ‪ 500‬س ي س ي توليد مي شود‪.‬‬
‫• حجم كلي در بزرگساالن ‪ 90-150‬س ي س ي است‪.‬‬
‫• حجم كلي در نوزادان ‪ 10-60‬س ي س ي است‪.‬‬
‫• حدود ‪ 70‬درصد آن از منشأ اولترا فيلتراسيون و ترشح شبكه کوروئيد است‪.‬‬
‫• مابقي از پوشش اپانديمي بطن ها و فضاي ساب آراكنوئيد است‪.‬‬
‫• جذب ‪ CSF‬بوسيله پرزهاي آراكنوئيد است‪.‬‬
‫وظايف ‪CSF‬‬
‫• حمايت فيزيكي مغز‬
‫• محافظت در برابر تغييرات ناگهاني فشار‬
‫• عملكرد دفعي (مغز فاقد سيستم لنفاوي است)‪.‬‬
‫• تغذيه و حفظ هومئوستاز يوني ‪CNS‬‬
‫• انتقال مواد مترشحه از هيپوتاالموس (به ساير نقاط ‪)CNS‬‬
‫انديكاسيونها و آزمايش هاي توصيه شده‬
‫• عفونت هاي مننژ (مهمترين دليل)‬
‫• خونريزي زير عنكبوتيه‬
‫• بدخيمي هاي ‪CNS‬‬
‫• بيماري هاي ميلين زدا‬
‫بیماریهای تشخیص داده شده با آزمایش ‪CSF‬‬
‫آزمون های توصیه شده‪CSF‬‬
‫متغيرهاي پره آناليتيكال در جمع آوري نمونه‬
‫• فشار باز شدن ‪( CSF‬مربوط به كلينیسين مي باشد)‬
‫• در حالت طبيعي ‪ 90-180‬ميلي متر آب در بزرگساالن در حالت خوابيده‬
‫• در افراد چاق به حدود ‪ 250‬ميلي متر آب هم مي رسد‪.‬‬
‫• ‪ 10-100‬ميلي متر آب در شير خواران و خردساالن‬
‫• فشار بيشتر از ‪ 250‬ميلي متر آب مطرح كننده هيپرتانسيون داخل جمجمه به علل‬
‫مختلف است‪.‬‬
‫متغيرهاي پره آناليتيكال در جمع آوري نمونه‬
‫• به طور طبيعي تا ‪ 20‬س ي س ي مايع مي توان گرفت‪.‬‬
‫• ذكر تاريخچه باليني بر روي برگه درخواست الزامي است‪.‬‬
‫• ذكر محل نمونه گيري به دليل تغييرات سيتولوژي و بيوشيميايي الزامي است‪.‬‬
‫• قند سرم ‪ 2-4‬ساعت قبل از ‪ Lp‬گرفته شود‪.‬‬
‫• نمونه در سه لوله استريل جمع آوري شود‪.‬‬
‫• لوله اول براي مطالعات بيوشيميايي و ايمونولوژي‬
‫• لوله دوم براي مطالعات ميكروبيولوژي‬
‫• لوله سوم براي شمارش و افتراق سلولي و سيتولوژي‬
‫متغيرهاي پره آناليتيكال در جمع آوري نمونه‬
‫• در صورت پونكسيون تروماتيك لوله سوم براي همه تستها استفاده شود‪.‬‬
‫• لوله اول هرگز براي مطالعات ميكروبيولوژيك استفاده نشود‪.‬‬
‫• به دليل چسبندگي سلولي از لوله شيشه اي استفاده نشود‪.‬‬
‫• گذاشتن نمونه در يخچال ممنوع است‪.‬‬
‫• به علت جلوگيري از انهدام سلولي قبل از گذشت يك ساعت نمونه مورد آزمايش قرار‬
‫گيرد‪.‬‬
‫آزمايش وضعيت ظاهري‬
‫• ‪ CSF‬طبيعي شفاف‪ ،‬بدون رنگ و داراي ويسكوزيته مشابه آب است‪.‬‬
‫• ‪ WBC > 200‬و ‪ RBC > 400‬در ميكروليتر سبب كدورت يا ابري شدن ‪ CSF‬مي شود‪.‬‬
‫• ‪ RBC > 6000‬در ميكروليتر سبب خوني شدن ‪ CSF‬مي شود‪.‬‬
‫• ‪ > 150‬پروتئين ميلي گرم در دس ي ليتر هم كدورت مي دهد‪.‬‬
‫• باكتري‪ ،‬قارچ‪ ،‬آميب ها‪ ،‬مواد حاجب راديوگرافي‪ ،‬آسپيراسیون چربي اپيدورال هم كدورت مي دهند‪.‬‬
‫آزمايش وضعيت ظاهري‬
‫تشكيل لخته‬
‫•‬
‫پونكسيون تروماتيك‬
‫•‬
‫مننژيت چركي و سلي‬
‫•‬
‫انسداد كامل نخاعي (‪)Froin’s syndrome‬‬
‫آزمايش وضعيت ظاهري‬
‫‪ CSF‬چسبنده‬
‫•‬
‫آدنوكارسينوم توليد كننده موسين‬
‫•‬
‫مننژيت كريپتوكوكي‬
‫•‬
‫آسيب ناش ي از سوزن به آنولوس فيبروزيس‬
‫آزمايش وضعيت ظاهري‬
‫گزانتوكروميا‬
‫•‬
‫گزاتنوکرومی و بیماری ها یا اختالالت مرتبط با آن‬
‫آزمايش وضعيت ظاهري‬
‫گزانتوكروميا‬
‫• ليز گلبولهاي قرمز به علت مواد ضد عفوني كننده لوله آزمايش (‪)merthioilate‬‬
‫• تأخير بيش از يكساعت در سانتريفيوژ كردن ‪ CSF‬خوني‬
‫• مصرف ريفامپين‬
‫افتراق پونكسيون تروماتيك از خونريزي واقعي‬
‫• شفافيت تدريجي لوله ها‬
‫• شواهد اريتروفاگوسيتوز و ماكروفاژهاي حاوي هموسيدرين‬
‫• ‪LDH‬‬
‫• ‪D-dimer‬‬
‫• وجود ذرات لخته در ‪( CSF‬به نفع پونكسيون تروماتيك)‬
‫آزمايش ميكروسكوپي‬
‫شمارش سلولي‬
‫• بر روي ‪ CSF‬رقيق نشده انجام مي شود‪.‬‬
‫• تعداد طبيعي لكوسيتها در ‪ CSF‬طبيعي ‪ 0-5‬سلول در ميكروليتر و در نوزادان ‪0-30‬‬
‫سلول در ميكروليتر‬
‫• ‪ CSF‬طبيعي ‪ RBC‬ندارد‪.‬‬
‫• تعداد ‪ RBC‬ها تخمين مناسبي از تعداد صحيح ‪ WBC‬يا مقدار پروتئين تام در‬
‫حضور کمسیون تروماتيك است‪.‬‬
‫• به ازاء هر ‪ 700‬عدد ‪ 1  RBC‬عدد ‪WBC‬‬
‫• به ازاء هر ‪ 10000‬عدد ‪RBC‬‬
‫‪ 8‬ميلي گرم در دس ي ليتر پروتئين‬
‫آزمايش ميكروسكوپي‬
‫شمارش افتراقي‬
‫• روش توصيه شده سيتوسانتريفيوژ است‪.‬‬
‫• با اين روش از ‪ 0/5‬س ي س ي مايع ‪ 30-50‬سلول به دست مي آيد‪.‬‬
‫• در ‪ CSF‬طبيعي بالغين نسبت لنفوسيت به منوسيت ‪ 70‬به ‪ 30‬است (در نوزادان برعكس)‬
‫• با تعداد طبيعي لكوسيتها‪ ،‬حدود ‪ 7‬درصد نوتروفيل ديده مي شود‪.‬‬
‫• در نوزادان پرخطر بدون مننژيت نوتروفيل ها تا بيشتر از ‪ 60‬درصد گزارش شده است‪.‬‬
‫• در صورت تأخير‪ ،‬در دو ساعت اول بعد از نمونه گيري تعداد ‪ PMN‬تا ‪ 68‬درصد كاهش‬
‫دارد‪.‬‬
‫آزمايش ميكروسكوپي‬
‫شمارش افتراقي‬
‫• سلولهاي آپانديمي‬
‫بندرت ديده مي شوند‬
‫• سلولهاي شبكه كوروئيد‬
‫• سلولهاي مغز استخوان‬
‫• سلولهاي غضروفي‬
‫• سلولهاي سنگفرش ي‬
‫در پونكسيون تروماتيك‬
‫• سلولهاي گانگليوني‬
‫• ساير عناصر بافت نرم‬
‫• سلولهاي شبه بالست در نوزادان نابالغ از منشأ ماتريكس ژرمينال‬
‫آزمايش ميكروسكوپي‬
‫علل افزايش نوتروفيل ها‬
‫علل افزایش نوتروفیل ها در ‪CSF‬‬
‫آزمايش ميكروسكوپي‬
‫• ‪ PMN‬بيشتر از ‪ 1180‬در هر ميكروليتر‬
‫• (‪ WBC > 2000‬در ميكروليتر) براي مننژيت باكتريال ارزش اخباري ‪ 99‬درصد‬
‫دارد‪.‬‬
‫آزمايش ميكروسكوپي‬
‫• در ‪ 25‬درصد از موارد مننژيت ويروس ي نوتروفيلي (بيش از ‪ 60‬درصد) وجود دارد‬
‫كه طي دو تا سه روز به لنفوسيتوز تبديل‬
‫شود‪.‬‬
‫مي‬
‫آزمايش ميكروسكوپي‬
‫افزايش لنفوسيتها‬
‫علل افرایش لنفوسیت ها در ‪CSF‬‬
‫آزمايش ميكروسكوپي‬
‫• لنفوسيتوز (< ‪ 50‬درصد) در مننژيت باكتريال حاد زماني كه‬
‫تعداد گلبولهاي سفيد كمتر از ‪ 1000‬در ميكروليتر باشد ناشايع‬
‫نيست‪.‬‬
‫آزمايش ميكروسكوپي‬
‫پالسموسيتوز‬
‫علل پالسماسیتوز در ‪CSF‬‬
‫آزمايش ميكروسكوپي‬
‫پالسماتيل ها‬
‫• ميلوم متعدد به ندرت پرده هاي مغز را گرفتار مي كند‪.‬‬
‫• در تعدادي از وضعيتهاي التهابي و بدخيم همراه لنفوسيت ها مشاهده‬
‫مي شوند‪.‬‬
‫آزمايش ميكروسكوپي‬
‫ائوزنيوفيلي‬
‫علل افزایش ائوزینوفیل ها در ‪CSF‬‬
‫آزمايش ميكروسكوپي‬
‫• در واكنشهاي التهابي ‪ 1-4‬درصد ائوزينوفيل ديده مي شود‪.‬‬
‫• معيار پيشنهادي براي مننژيت ائوزينوفيليك ‪ 10‬درصد است‪ .‬که علل آن‬
‫می تواند تهاجم انگلي‪ cossidioides iinitis ،‬باشد‪.‬‬
‫آزمايش ميكروسكوپي‬
‫افزايش منوسيتها‬
‫• قسمتي از يك واكنش التهابي مختلط است‪.‬‬
‫• فاقد ويژگي مي باشد‪.‬‬
‫آزمايش ميكروسكوپي‬
‫• گرفتاري لوكميك در ‪ ALL‬بيشتر از ‪ AML‬است‪.‬‬
‫• گرفتاري لوكميك در لوسمي ها مزمن از لوسمي هاي حاد‬
‫بسيار كمتر است‪.‬‬
‫• شمارش ‪ WBC‬بيشتر از ‪ 5‬عدد در هر ميكروليتر همراه با‬
‫لنفوبالستهاي واضح در نمونه هاي سيتوسانتريفيوژ‬
‫شده‪،‬دليل بر گرفتاري ‪ CNS‬است‪.‬‬
‫آزمايش ميكروسكوپي‬
‫• لنفوم هاي غير هوجكيني با درجه باال (از لنفوم هاي هوجكيني و لنفوم هاي‬
‫با درجه پايين)بيشتر ‪ CNS‬را درگير مي كند‪.‬‬
‫• سلول غالب در وضعيتهاي التهابي و طبيعي ‪ ‬سلول ‪T‬‬
‫• بيشتر لنفوم ها از رده سلول ‪ B‬هستند‬
‫• قارچ ها (كريپتوكوكوس نئوفورمنس) و توكسوپالسما گوندي درگيري ‪CNS‬‬
‫مي دهند‪.‬‬
‫تجزيه شيميايي پروتئين‬
‫• ‪ 80‬درصد از پالسما مشتق مي شود‪.‬‬
‫• اختالالت پروتئين شايع ترين اختالالت مشاهده شده در آزمايش ‪ CSF‬است‪.‬‬
‫• محدوده ‪ 15-45‬ميلي گرم در دس ي ليتر در بالغين طبيعي است‪.‬‬
‫• محدوده ‪ 90-150‬ميلي گرم در دس ي ليتر در شيرخواران ترم‬
‫• محدوده ‪ 115-170‬ميلي گرم در دس ي ليتر در شيرخواران پره ترم‬
‫• پره آلبومين و ترانسفرین‪ ،‬پروتئين هاي اختصاص ي بافت عصبي‪ ،‬علت تفاوت‬
‫پروتئين پالسما و ‪ CSF‬است‪.‬‬
‫تجزيه شيميايي‬
‫علل افزايش پروتئين‬
‫وضعیت های مرتبط با افزایش پروتئين تام ‪CSF‬‬
‫تجزيه شيميايي‬
‫علل افزايش پروتئين‬
‫• در الكتروفورز پروتئين ها ‪ CSF‬تغليظ شده ‪:‬‬
‫‪-1‬باند آشكار ترانس تايرتين (ساخت توسط شبكه كوروئيد)‬
‫‪-2‬وجود بتادو‪ ،‬ترانسفرين (پروتئين ‪ ) Tau‬كه آهسته تر از معادل‬
‫سرمي حركت مي كند)‪.‬‬
‫متدهاي اندازه گيري پروتئين در ‪CSF‬‬
‫‪-1‬کدورت سنجي (‪ ، SSA ، TCA‬سولفات سديم)‬
‫• ساده‪ ،‬سريع‪ ،‬عدم نياز به تجهيزات خاص‬
‫• به حرارت حساسند‪ ،‬حجم نمونه زياد مي خواهند‪.‬‬
‫• تزريق اينترا تكال متوتركسات سبب افزايش كاذب پروتئين در روش ‪ TCA‬مي شود‪.‬‬
‫‪-2‬روش هاي رنگ سنجي (لوري‪ ، CBB ،‬پانسواس‪ ،‬بيوره تعديل يافته‬
‫‪-3‬روشهاي ايمونولوژيك‬
‫نفوذ پذيري ‪BBB‬‬
‫• باالترين حد طبيعي ‪ 0/004‬است‪.‬‬
‫• سالم ‪Index < 9  BBB‬‬
‫• ضايعه اندك‬
‫• ضايعه متوسط‬
‫• ضايعه شديد‬
‫‪9 < Index <14 ‬‬
‫‪14 < Index <30 ‬‬
‫‪30 < Index <100 ‬‬
‫افزايش ‪ IgG‬اينتراتكال‬
‫• ميزان طبيعي‬
‫يا ‪ 0/003‬است‪.‬‬
‫•‬
‫باالترين حد طبيعي ‪ 0/8‬است‪.‬‬
‫افزايش ايندكس ‪IgG‬‬
‫• در نوروسيفيليس‬
‫• گيلن باره‬
‫• مالتيپل اسكلروز (در ‪ MS‬تشخيص داده شده حساسيت ‪ 90‬درصد دارد)‬
‫• بیماری های كالژن واسكوالر‬
‫نوارهاي اوليگوكلونال‬
‫• الكتروفورز ژل آگارز با قدرت تفكيك باال در ‪ CSF‬مبتاليان به ‪ MS‬اغلب نوارهاي‬
‫اليگوكلونال را به صورت جمعيت هاي مجزايي ‪ IgG‬نشان‬
‫مي دهد‪.‬‬
‫• در ‪ MS‬قطعي بيشتر از ‪ probable MS‬و بيشتر از ‪ possible MS‬مي باشد‪.‬‬
‫• البته اين نوارها در بيماري هاي ديگر مانند ‪ ، GBM‬بيماري بهجت‪ ،‬سيفليس‬
‫عصبي‪،‬سندرم گيلن باره و ‪ ....‬ديده مي شوند‪.‬‬
‫• روش ‪ IFE‬حساس تر از الكتروفورز ژل آگارز است‪.‬‬
‫• زنجيره هاي كاپا و المبدا در ‪ 90‬درصد مبتاليان به ‪ MS‬ديده مي شود (حتي در غياب‬
‫نوارهاي اوليگوكلونال)‪.‬‬
‫• به طور خالصه تشخيص ‪ MS‬و بسياري از اختالالت نورولوژيك باليني‬
‫است و نتايج آزمايشگاهي مانند افزايش اندكس ‪ IgG‬و نوارهاي‬
‫اليگوكلونال در كنار روش هاي تصوير برداري ارزش فراواني درتشخيص‬
‫دارند‪‍.‬‬
‫پروتئين قليايي ميلين (‪)MBP‬‬
‫• از اجراي غالف عصب هنگام دميليناسيون در انواع اختالالت عصبي مثل ‪ MS‬آزاد مي‬
‫شود‪.‬‬
‫• در سندرم گيلن باره‪ ،‬لوپوس ‪ ،‬تومورهاي مغز و ‪ ....‬هم ديده مي شود‪.‬‬
‫• نشانگر پيش آگهي در مبتاليان به ضربه مغزي شديد است‪.‬‬
‫آلفا دو ماكروگلوبولين (‪)AMG‬‬
‫• به علت اندازه بزرگش به ‪ CSF‬وارد نمي شود‪.‬‬
‫• پلي نوروپاتي ها‬
‫• خونريزي ساب دورال (افزايش شديد )‬
‫• مننژيت باكتريال‬
‫• ‪...‬‬
‫بتادو ميكروگلوبولين‬
‫• لوسمي‪ ،‬لنفوم لپتومننژ‬
‫• سندرم بهجت‬
‫• ‪HIV‬‬
‫پروتئين واكنش ‪)CRP( C‬‬
‫• افتراق مننژيت باكتريال از ويروس (آسپتيك)‬
‫• طبيعي بودن ريال‪ CRP‬سرم يا ‪ CSF‬به احتمال قوي تشخيص مننژيت باكتريال را رد مي كند‪.‬‬
‫• مقدار آن در مننژيت باكتريايي گرم منفي بيشتر از گرم مثبت است‪.‬‬
‫فيبرونكيتن‬
‫• در تمام بافتها و مايعات بدن وجود دارد‪.‬‬
‫• در كودكان مبتال به ‪ ، ALL‬افزايش آن با پيش آگهي بد همراه است‪.‬‬
‫• در لنفوم بوركيت‪ ،‬تومورهاي متاستاتيك‪ ،‬آستروسيتوم و مننژيت باكتريايي و ‪ ....‬افزايش دارد‪.‬‬
‫پروتئين بتاآميلوئيد و پروتئين تائو‬
‫• كاهش بتا ‪ ،‬آميلوئيد‬
‫افزايش صحت تشخيص ي بيماري آلزايمر‬
‫• افزايش پروتئين تائو‬
‫• البته نسبت پروتئين تائو به پپتيد بتا‪ -‬آميلوئيد ارزش تشخيص ي بيشتري دارد‪.‬‬
‫پروتئين ‪14-3-3‬‬
‫• آنسفالوپاتي هاي اسفنجي شكل‬
‫• كروتزفلت‪ ،‬ژاكوب (‪)cjD‬‬
‫ترانسفرين و نشت ‪CSF‬‬
‫• ايزوفرم بتا ‪ -2-‬ترانسفرين اختصاص ی ‪ CSF‬است‪.‬‬
‫• حاصل از تجزيه بتا ‪ -1-‬ترانسفرين در اثر نورآمينيداز مغزي است‪.‬‬
‫تجزيه شيميايي‬
‫متهوگلوبين و بيلي روبين‬
‫• خونريزي ساب آراكنوئيد (بخصوص بيلي روبين ‍)‬
‫• سنجش به وسیله روشهاي اسپكتروفتومتري‬
‫تجزيه شيميايي‬
‫گلوكز‬
‫• به طور طبیعی ‪ 50-80‬ميلي گرم در دس ي ليتر است‪.‬‬
‫• ‪ 60‬درصد گلوكز پالسما است‪.‬‬
‫• نتايج با سطوح پالسمايي (به طور مطلوب بعد از ‪ 4‬ساعت گرسنگي) سنجيده شود‪.‬‬
‫• نسبت طبيعي گلوكز ‪ CSF‬به پالسما از ‪ 0/3‬تا ‪ 0/9‬متغير است‪.‬‬
‫• قند كمتر از ‪ 40‬ميلي گرم در دس ي ليتر نسبت كمتر از ‪ 0/3‬غير طبيعي است‪.‬‬
‫• در مننژيت هاي ويروس ي (اوريون‪ ،HSV -2 ،‬اكوويروس) قند كاهش دارد‬
‫افزايش قند در ‪CSF‬‬
‫• اهميت باليني ندارد‪.‬‬
‫• نشانه باالرفتن گلوكز دو ساعت قبل از پونكسيون‬
‫• پونكسيون تروماتيك‬
‫تجزيه شيميايي‬
‫الكتات‬
‫• نشانه متابوليسم بي هوازي داخل ‪ CNS‬است‪.‬‬
‫• مقدار الكتات در مننژيت ويروس ي هميشه كمتر از ‪ 35‬ميلي گرم در دس ي ليتر است‪.‬‬
‫• افزايش پايدار الكتات در ‪ CSF‬بطني بيماران ترومايي نشانه پيش آگهي ضعيف است‪.‬‬
‫تجزيه شيميايي‬
‫ايزوپروستان هاي ‪F2‬‬
‫• افزايش صحت تشخيص بيماري آلزايمر‬
‫تجزيه شيميايي‬
‫آنزيم آدنوزين دآميناز (‪)ADA‬‬
‫• در بيماري سل‪ ،‬جنب‪ ،‬صفاق‪ ،‬مننژ ديده مي شود‪.‬‬
‫• در لنفوسيتهاي ‪ T‬فراواني بيشتري دارد‪.‬‬
‫• ميزان بيشتر از ‪ 15‬واحد در ليتر شاخص قدرتمندي برای مننژيت سلي است‪.‬‬
‫تجزيه شيميايي‬
‫آنزيم كراتين كيناز‬
‫• ‪ CK-BB‬در حدود ‪ 6‬ساعت پس از حوادث ايسكميك يا آنوكسيك ‪ CSF‬افزايش دارد‪.‬‬
‫• ليتر‪/‬واحد ‪  CK-BB < 5‬آسيب جزيي‬
‫• ليتر ‪/‬واحد ‪CK-BB < 20‬‬
‫• ليتر ‪/‬واحد ‪< CK-BB < 50‬‬
‫‪5‬‬
‫‪ ‬آسيب خفيف تا متوسط‬
‫‪21‬‬
‫‪ ‬مرگ‬
‫تجزيه شيميايي‬
‫الكتات دهيدروژناز‬
‫• ايزوآنزيم هاي ‪ LD1‬و ‪ LD2‬در مغز غالب هستند‪.‬‬
‫• افتراق يونكسيون تروماتيك از خونريزي داخل مغزي‬
‫• در مننژيت باكتريايي‪ ،‬باالتر از مننژيت ويروس ي است‪.‬‬
‫• لوسمي‪ ،‬لنفوم و كارسينوم ‪ CNS‬افزايش دارد‪.‬‬
‫• نسبت ‪ LDS‬به ‪ LD‬تام در كارسينوم متاستاتیک پستان‪ ،‬ريه و مالنوم به ‪ CNS‬افزايش دارد‪.‬‬
‫• كاهش ‪ LD1‬وافزايش ‪ LD2‬در كودكان مبتال به اسپاسم شيرخواري ‪ ،‬تشنج تب دار دیده می‬
‫شود‪.‬‬
‫• افزايش ‪ LD‬در حدود ‪ 36‬ساعت بعد از احياء نشانه پروگنوز بد است‪.‬‬
‫تجزيه شيميايي‬
‫ليزوزيم‬
‫• در مننژيت باكتريال افزايش دارد‪.‬‬
‫• در آتروفي مغز ‪ ،‬تومورهاي ‪ MS ، CNS‬و صرع و ‪ ....‬افزايش دارد‪.‬‬
‫تجزيه شيميايي‬
‫آمونياك‬
‫• افزايش آمونياك ‪ CNS‬در آنسفالوپاتي كبدي ديده مي شود ولي اندازه گيري آن ارزش باليني‬
‫ناچيزي دارد‪.‬‬
‫• سطح گلوتامين (آمونياك ‪ +‬اسيدگلوتاميك) نشان دهنده آمونياك مغزي است‪.‬‬
‫• گلوتامين باالتر از ‪ 35‬ميلي گرم در دس ي ليتر نشانه آنسفالوپاتي كبدي است‪.‬‬
‫تجزيه شيميايي‬
‫آمين ها‬
‫• سطح ‪ HVA‬در ‪ CSF‬با شدت جنون اسكيزوفرني مرتبط است‪.‬‬
‫• كاهش سطح ‪ 5- HIAA‬در مبتاليان به اسكيزوفرني با رفتار خودكش ي‬
‫ديده مي شود‪.‬‬
‫تجزيه شيميايي‬
‫اسيدهاي آمينه‬
‫• اسيدهاي آمينه آزاد در مبتاليان به تشنج تب دار و مننژيت باكتريايي افزايش دارد‪.‬‬
‫• ‪ GABA‬در بيماري آلزايمر و بيماري هانتينگتون كاهش دارد‪.‬‬
‫• افزایش ‪ GABA‬در سردرد ميگرني در ‪ CSF‬ديده مي شود‪.‬‬
‫• ‪ GABA‬در سندرم كودك سفت (‪)stiffy baby‬و كودك مبتال به پرش (‪)startle disease‬‬
‫كاهش دارد‪.‬‬
‫تجزيه شيميايي‬
‫• اندازه گيري الكتروليت ها در ‪ CSF‬ارزش ندارد و عملي نيست‪‍.‬‬
‫تومور ماركرها‬
‫• ‪ CEA‬در كارسينوم متاستاتيك ‪ CSF‬ارزش دارد‪.‬‬
‫• آلفافتوپروتئين و بتا ‪ HCG‬در تومورهاي سلول زايا ارزش دارد‪.‬‬
‫• افزايش فريتين ‪ CSF‬نشانگر بدخيمي است ولي ويژگي پاييني دارد‬
‫زيرا در بيماريهاي نرولوژيك التهابي هم ديده مي شود‪‍.‬‬
‫آزمایش میکروبیولوژی‬
‫• تشخیص عفونت ‪ CNS‬محکمترین دلیل آزمایش ‪ CSF‬است‪.‬‬
‫• تشخیص قطعی با رنگ آميزی گرم و کشت می باشد‪.‬‬
‫• رنگ آميزی گرم روش دقیق و سریع تشخیص عفونت ‪ CNS‬است‪.‬‬
‫• حتی در غیاب دیدن لکوسیت در ‪ ،CSF‬رنگ آميزی گرم اجباری است‪.‬‬
‫• قبل از رنگ آميزی گرم و کشت نمونه سانتریفوژ شود‪.‬‬
‫• اگر تعداد باکتری بیشتر از ‪ ،10 5 cfu/ml‬باشد‪ ،‬رنگ آميزی گرم بیشترین حساسیت را‬
‫دارد‪.‬‬
‫• درصورت مشاهده ‪ ، PMN‬و فقدان ارگانیسم در رنگ آميزی گرم از رنگ آميزی‬
‫آکریدین‪ -‬اورنج استفاده کنید‪.‬‬
‫آزمایش میکروبیولوژی‬
‫• آنتی ژن استرپتوکوک پنمونیه (ایمنوکروماتوگرافیک) برای تشخیص مننژیت پنموکوکی‬
‫سودمند است‪.‬‬
‫• بهترین کاربرد آگلوتیناسیون التکس در مننژیت ناقص درمان شده با رنگ آميزی گرم‬
‫منفی است‪.‬‬
‫• درصورت عدم دسترس ی به امکانات‪ ،‬می توان از نوارهای اداراری برای تشخیص مننژیت‬
‫باکتریال استفاده کرد‪.‬‬
‫آزمایش میکروبیولوژی‬
‫لیمولوس ليزات‬
‫• شناسایی آندوتوکسين باکترهای گرم منفی‬
‫• استریل بودن محلول های تزریقی‬
‫‪PCR‬‬
‫• تعیين توالی ‪ RNA‬ریبوزومی ‪ 16 s‬در ‪ CSF‬در تشخیص مننژیت باکتریایی سودمند است‪‍.‬‬
‫مننژیت اسپيروکتی‬
‫• نروسیفیلیس در مبتالیان به ایدز افزایش یافته است‪.‬‬
‫• اختصاصیت ‪ VDRL‬باال است به شرطی که ‪ RBC‬در ‪ CSF‬نباشد‪.‬‬
‫• ‪ FTA_ ABS‬بسیار حساس است‪.‬‬
‫• ‪ FTA- ABS‬منفی سرم نرو سیفیلیس را رد می کند‪.‬‬
‫• ‪ FTA- ABS‬مثبت سرم و در کنار ‪ FTA- ABS‬منفی ‪ CSF‬نروسیفیلیس را رد می کند‪.‬‬
‫• ‪ FTA- ABS‬مثبت ‪ CSF‬در نروسیفیلیس فعال‪ ،‬بدون عالمت‪ ،‬درمان شده یا مثبت‬
‫کاذب است‪.‬‬
‫مننژیت ویروس ی‬
‫• حساسیت کشت ویروس ی بسیار پایين است‪.‬‬
‫• قبل از روش های مولکولی‪ ،‬تشخیص مننژیت ویروس ی با رد سایر علل صورت می‬
‫گرفت‪.‬‬
‫• ‪ RT-PCR‬حساسیت بیشتری از کشت دارد‪.‬‬
‫• ‪ RT- PCR‬استاندارد طالیی مننژیت آنترو ویروس ی‪ ،‬هرپس سیمپلکس‪ ، CMV ،‬واریسال‬
‫زوستر است‪.‬‬
‫مننژیت هرپس ی‬
‫• ‪ PCR‬برای تشخیص ‪ )HSV-2( DNA‬ارزش تشخیص ی با یافته های بیوپس ی دارد‪.‬‬
‫• نتایج منفی کاذب در مراحل ابتدایی و پونکسیون تروماتیک دیده می شود‪.‬‬
‫• ‪ 1-14‬روز پس از شروع عالیم‪ PCR ،‬منفی می شود‪.‬‬
‫• آزمایشات سرولوژیک سرم در ‪ CSF‬در کنار ‪ PCR‬توصیه می شود‪.‬‬
‫مننژیت ناش ی از ‪HIV‬‬
‫• پلئوسیتوز لنفوسیتی‬
‫• افزایش اندکس ‪IgG‬‬
‫• نوارهای اولیگوکلونال‬
‫• عفونت های فرصت طلب (مهمترین دلیل آزمایش ‪)CSF‬‬
‫مننژیت قارچی‬
‫• رنگ آميزی مرکب چینی یا رنگ های نیگروزین برای مشاهده کپسول کریپتوکوک‬
‫• آگلوتیناسیون التکس برای شناسایی آنتی ژن کربپتوکوکی جایگزین رنگ آميزی شده‬
‫است ‪.‬‬
‫ فاکتور روماتوئید و تریکوسپورن نتایج مثبت کاذب می دهد‪.‬‬‫ اثر پروزون ‪ ،‬گونه های بدون کپسول و درمان نتایج منفی کاذب می دهد‪.‬‬‫‪ -‬حجم باالی ‪ CSF‬الزم است‪.‬‬
‫مننژیت سلی‬
‫• رنگ آميزی اسید فاست و کشت‬
‫• ‪ PCR‬در تشخیص سریع و دقیق‬
‫• البته ‪ PCR‬منفی رد کننده مننژیت سلی نیست و درصورت شک بالینی قوی درمان‬
‫تجربی توصیه می شود‪.‬‬
‫مننگوآنسفالیت آمیبی اولیه‬
‫• گونه های نگلریا فولری یا آکانتاموبا از علل آن می باشند‪.‬‬
‫• نگلریا‪ ،‬واکنش التهابی حاد‪ ،‬پلئوسیتوز نوتروفیلی و رنگ آميزی گرم منفی دارد‪.‬‬
‫• تروفوزئیت های نگلریا در گستره مرطوب دیده می شود‪.‬‬
‫• آکانتامویا‪ ،‬مننژیت گرانولومایی می دهد‪.‬‬
‫• در رنگ آميزی آکریدین نارنجی آمیب های قرمز آجری و لکوسیت ها سبز روشن می شود‪.‬‬
‫با تشکـر از توجـه شمـا‬
‫خـدانگهـدار‬

similar documents