Yerel Yönetimlerde Stratejik Planlamanın Önemi

Report
YEREL YÖNETIMLERDE
STRATEJIK PLANLAMANIN ÖNEMI
 Tarihsel süreç 1980’li yıllardan itibaren kamu
sektörüne yöneltilen eleştirilerde gözle
görülür bir artışa işaret etmektedir.
 Bu bağlamda devletin rolü ve büyüklüğü ile
kullandığı yöntemler ciddi biçimde
sorgulanmaya başlanmıştır.
 Bu nedenle dar anlamda kamu hizmetlerinde,
geniş anlamda ise devlet ve vatandaş ilişkilerinde
yenilik arayışları hız kazanmıştır.
 Bu yenilik arayışları ile birlikte,
 sanayi devriminin koşullarına göre biçimlenmiş
 merkeziyetçi,
 dikey örgütlenmeye dayanan,
 sert, kapalı ve hantal klasik kamu yönetimi
anlayışı yerini,
 yereli,
 etkinliği,
 verimliliği,
 tüm toplumsal paydaşların katılımını ve
vatandaş memnuniyetini temel alan,
 yatay ve esnek örgütsel yapılı,
 hesap veren,
 şeffaflığa ve etkileşime açık yeni kamu
yönetimi anlayışına bırakmıştır.
 Kamu sektöründeki yeni yönetim anlayışının




temel unsurları ise;
Devletin küçültülmesi ve etkinleştirilmesi,
Siyaset-yönetim dengesinin yeniden
kurulması,
Şeffaf ve dürüst yönetim,
Merkeziyetçilikten uzaklaşma eğilimi olarak
sıralanabilir.
 Yeni kamu yönetim anlayışının başarılması kamu
da faaliyet gösteren kurumların el yordamı ve
günü birlik politikalar uygulaması ile değil
konulacak hedef ve amaçlara ulaşılmasını
sağlayacak etkin stratejik yönetim anlayışı ile
geliştirilebilir.
 Stratejik Yönetimin temelinde;
 demokratik katılımcı anlayış,
 şeffaflık,
 bunları sağlayacak bilimsel yöntemler
 ve bütünsel bir zihniyet değişikliği
yatmaktadır.
 Stratejik plan ise, stratejik yönetimin
dönemsel bir parçası olarak belirlenen
stratejik anlayış ve yaklaşım çerçevesinde
içerik kazanır.
 Bu bağlamda stratejik planlama stratejik
yönetimin kullandığı bir aygıt ve uygulama
aşamalarından birisidir.
 Çağdaş kamu yönetim yaklaşımının bir gereği
olarak stratejik planlama, klasik planlama
anlayışından farklı olarak yapılıp biten bir
planlama sürecini değil, uygulama ile birlikte
sürekli devam eden ve günün koşullarına göre
uyarlanan bir planlama yaklaşımını temsil
eder.
Stratejik Planlama
 Kurumun mevcut durumu ile gelecekte
başarmayı arzuladığı ideali arasındaki
boşluğu belirleyerek belirli bir dönemde
(örneğin 5 yılda) ne tür uygulamalara
(amaçlara, hedeflere, projelere, bütçelere vs.)
gidilmesi gerektiğinin belirlenmesi süreci
olarak tanımlanabilir.
 Hem özel hem de kamu sektörü için
stratejinin nasıl geliştirilmesi gerektiğine
ilişkin çalışmalarda, üzerinde uzlaşılan tek
payda, stratejik düşünmenin de özüne aykırı
olan, tek bir “doğru” veya “en iyi” yaklaşımın
olmadığı veya olamayacağıdır.
 Kamu kurumları ve yerel yönetim birimleri için
stratejik planlamaya gitmenin nedeni kamusal
değer yaratmaktır.
 Bu hedef, kamu sektörünü özel sektörden ayırt
eden en önemli ölçüttür. Kamu yönetimi,
kararlarını alırken, hizmetleri sunarken, bireysel,
sınıfsal veya kesimsel çıkarları değil toplumun
genel çıkarlarını korumak ve kollamakla
görevlidir.
 Stratejik planlamanın amacı olan kamusal değer
yaratmak; kamusal yararı ve ortak iyiliği





arttıracak
girişimler,
politikalar,
programlar,
projeler,
hizmetler veya altyapılar(fiziki, teknolojik, sosyal
vs.) üretmek anlamına gelmektedir.
 Ülkemizde küreselleşmenin ve bilgi toplumu
olma hedefinin gerekliliklerinin sonucu olarak
gerek merkezi gerekse yerel yönetim
kurumlarına stratejik plan ve performans
programı hazırlama görev ve sorumluluğu
getirilmiştir.
 Stratejik planlama ile tüm hizmetlerin daha
etkin ve kamu- vatandaş yakınlaşmasını
sağlayacak biçimde sunulması
amaçlanmaktadır.
 Tüm bunların yanı sıra vatandaşların iline,
kentine ve gündelik yaşamına sahip
çıkmasının yolu açılmaktadır.

YEREL YÖNETİMLER
 Yerel yönetimler, merkezden uzaktaki
birimlere, merkezi yönetim tarafından
tanınan yetkiler doğrultusunda hizmet
sağlayan tüzel kişiliğe sahip kurumlar olarak
tanımlanabilir.
 Merkezi yönetimin dışında olmasının yanı sıra
yönetim kadrosunu halkın seçmesi ve ortak
ihtiyaçları karşılamak için çalışması bu
birimlerin kamusal yönünü ortaya
koymaktadır.
Halk için demokrasi okulu olarak görülen yerel
yönetimler, merkezin tanıdığı özgürlük
sınırları içerisinde görevini yerine
getirmektedirler.
Hâlbuki yerel yönetimler, merkezin tanıdığı
bu yetkileri en özgürlükçü ve yaratıcı sınırlar
çerçevesinde kullandığı müddetçe demokrasi
gerçekleşmiş demektir.
 Yerel yönetimlerin kuruluşundaki temel
amaç, merkezi yönetim tarafından
zamanında, yeterince iyi ve verimli
yürütülmeyen yerel kamu hizmetlerinin
halkın ortak gereksinimlerine daha uygun ve
etkin bir biçimde, yerel yönetim birimlerince
sağlanması düşüncesidir.
 Ülkemizde sürekli değişen ve çeşitlenen kamu
beklentileri karşısında yerel yönetim
birimlerinin stratejik yönetim anlayışına
uygun bir yapılanma ve zihniyet değişikliğine
ihtiyaçları tespit edildiğinden bu konu ile ilgili
gerekli yasal düzenlemeler yapılmıştır.
 Stratejik planlama kavramı 5018 sayılı KMYK,
5216 sayılı Büyükşehir Belediyeleri kanunu ve
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ile Türk
Kamu Mevzuatına girerek bir zorunluluk
halini almıştır. Bu yasal düzenlemelere göre
artık her kamu kurumu birer kurumsal
stratejik plan yapmak, uygulamalarını ve
bütçelerini bu plana göre oluşturmak
zorundadır
Bunun yanı sıra Avrupa Birliği Katılım
Ortaklığı Belgesinde Türkiye’nin en kısa
sürede etkin, şeffaf ve katılımcı yerel
yönetimler oluşturması gerekliliğinin ifade
edilmiş olması stratejik planlarının önemine
vurgu yapmaktadır
 Yerel yönetim alanında yapılan düzenlemeler
ile bazı belediyelere geleceğe ilişkin amaç,
hedef ve ilkelerini içeren stratejik plan
hazırlama zorunluluğu getirilmiş ve nüfusu
50.000 üzeri olan belediyeler stratejik
planlarını hazırlamaya başlamışlardır.
Türlerine Göre Mahalli İdarelerin Sayısı
TÜRÜ
İL ÖZEL
İDARESİ
BELEDİYE
KÖY
TOPLAM
SAYISI
81
2.950
34.283
37.314
Belediyelerin Türlerine Göre
Dağılımı
TÜRÜ
BÜYÜKŞEHİR
BELEDİYESİ
BÜYÜKŞEHİR
İLÇE
BELEDİYESİ
İL
BELEDİYESİ
İLÇE
BELEDİYESİ
BELDE
BELDİYESİ
TOPLAM
SAYISI
16
143
65
749
1.977
2.950
Türlerine ve Nüfus Aralıklarına
Göre Belediyelerin Dağılımı
NÜFUS
ARALIĞI
BÜYÜK
ŞEHİR
İL
BÜYÜK
ŞEHİR
İLÇE
İLÇE
BELDE
TOPLAM
0-49.999
---------
7
34
682
1975
2.698
50.00050.000 +
16
58
109
67
2
252
TOPLAM
16
65
143
749
1.977
2.950
 Yeni düzenlemelerle birlikte yerel
yönetimlerle ilgili temel mevzuat bütünüyle
yenilenerek, yerel yönetim sistemimizin
çağdaş normlara ve özellikle de Avrupa
Konseyi Yerel Yönetimler Özerklik şartına
uyumu sağlanmaya çalışılmıştır.
 Yeni düzenlemelerle yerel yönetimlerin daha
esnek bir organizasyon sistemine
kavuşturulması amaçlanmıştır.
 Yerel boyuttaki kamu hizmetlerinin
sağlayıcısı olarak vatandaşa en yakın kamu
örgütü olan belediyeler ve diğer yerel
yönetim birimleri, sahip oldukları gelir ve
kaynakları efektif bir biçimde kullanma
konusunda çoğu zaman zafiyet içine
düşmektedirler.
 Bu zafiyetlerin giderilebilmesi için son yıllarda
yerel yönetimlerinin klasik yönetim
anlayışlarından kurtularak, çağdaş yönetim
anlayışını benimseyen ve geleceğe dönük
hedefleri saptama gibi amaç, strateji ve proje
üretme aşamalarını içeren stratejik planlar
hazırlamaları gerekmektedir.
 Yerel yönetim birimleri açısından etkin bir
yönetim anlayışının başarılması ancak;
-Kurumsal stratejik planların hazırlanması,
- Kentsel faktörlerdeki değişimin sürekli
izlenmesi ve analiz edilmesi,
-Hizmet önceliklerinin tespiti,
-ve kıt kaynakların en uygun biçimde tasnif ile
mümkün olacaktır.
 Stratejik planlama, yerel yönetimlerin görev
anlayışı ve hedefleri ile kaynakları arasında ilişki
kurmasını sağlayarak, temel stratejilerini
yeniden gözden geçirmesini sağlamaktadır.
 Stratejik planlama uygulayan yerel yönetim
birimleri, sürekli gözden geçirilen ve
yenilenen, uzun vadeli bir planlama yaklaşımı
ile, yaşanabilir ve sürdürülebilir bir yerleşim
birimi oluşturulmasında katkı sağlarlar.
 İster kamu kurumu isterse özel sektör
kuruluşu olsun gelecekte de var olmak isteyen
ve sürekliliği hedefleyen kurumların stratejik
düşünceden ayrılma lüksü bulunmamaktadır.
 Yerel Yönetimlerin yapmayı planladıkları yatırım ve





hizmetlerinin kalkınma planları ile yıllık programlara
uygun şekilde yapılması,
hizmetleri vatandaşlara kolay ve zamanında
ulaştırılabilmesi,
karar süreçlerine vatandaşların da katılımının
sağlanması,
yerel yönetim birimine mensup personellerin
eğitilmesi,
personel kadro standartlarının tespit edilmesi,
Yerel yönetim birimlerinin geliştirilmesi için
araştırmalar yapılması stratejik planlama dahilinde
daha etkin başarılabilecek faaliyetlerdir.
 Yerel yönetimlerde stratejik planlar birer imar
planı yada yatırım programı değildir. Ulusların
kentlerin, kurumların önceliklerini ve
hedeflerini belirledikleri kavramsal planlardır.
Ancak bu güne kadar böylesine bir planlama
anlayışı yerine maalesef kentler ve kurumlar
el yordamıyla hareket etmeyi ve günübirlik
çözümlerle uğraşmayı tercih etmişlerdir
Bunun sonucunda da hizmetler yetersiz kalmış ve
verimsizleşmiş, dayatmacı anlayışında bir sonucu
olarak devlet-vatandaş birbirinden uzaklaşmış,
aynı işler farklı kurumlarca gereksiz yere
tekrarlanmış, yetki kargaşası ortaya çıkmış,
hepsinden ötesi demokrasi kültürü yerleşmemiş
ve kurumsal yapılar olgunlaşamamıştır. Yapılan
planlar çoğunlukla raflarda kalmış, uygulananlar
ise istenen sonuçlara ulaşılmasını
sağlayamamıştır.
Yerel Yönetimlerin Stratejik Planlamaya
geçişiyle birlikte
 Plan, program ve bütçe arasındaki ilişki
güçlendirilmeye çalışılmış,
 Kamuda etkin bir yönetim ve harcama sisteminin
oluşturulmaya çalışılmış,
 Kuruluşların belirli bir hedefe yönelik olmayan
kısa vadeli ve anlık işlerde yoğunlaşmaları yerine,
orta vadeli ve somut hedeflere dayalı planlama
anlayışı yerleştirilmeye çalışılmış,
 Süreçlere entegre olmuş bir şekilde denetim ve
izleme faaliyetleri kolaylaşmıştır.
Yararlanılan Kaynaklar

Balcı, A. (2008), “e-Devlet: Kamu Yönetiminde Yeni Perspektifler, Fırsatlar
ve Zorluklar”, Kamu Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar, Seçkin Yayınları.

Barca M. ve A. Nohutçu (2008), “Kamu Sektöründe Stratejik Yönetim ve
Türk Kamu Yönetiminde Stratejik Planlama Uygulamasına Eleştirel Bir
Bakış” Kamu Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar, Seçkin Yayınları.

Çevik H.H.(2004), Türkiye’de Kamu Yönetimi Sorunları,2. Baskı, Seçkin
Yayınları.

Kutlucan K.Ü.(2009), Belediyelerde Stratejik Planlama Uygulaması,
Yayınlanmamış Y.L.Tezi, Atılım Üniversitesi.
Yararlanılan İnternet Siteleri
 www.migm.gov.tr
 www.mevzuat.gov.tr
 www.todaie.gov.tr
 www.ankarailozelidare.gov.tr
 www.sgb.gov.tr
Beni Dinlediğiniz İçin
Teşekkürler…

similar documents