Od czego zależy sukces Regionalnej Strategii Innowacyjności?

Report
Od czego zależy sukces
Regionalnej Strategii
Innowacyjności ?
Elżbieta Książek
25 marca 2010
Warsztaty Regionalnego Komitetu
Sterującego ds. Regionalnej Strategii
Innowacyjności
Plan prezentacji
1. Co oznacza dla nas sukces RIS?
W tym powtórka –
•
Co to jest RIS?
oraz
• Jak się wdraża RIS?
2.
3.
4.
5.
Różne rozumienie sukcesu RIS w Europie
Osiągnięcia RIS w Europie - przykłady
Mierniki sukcesu
Wnioski
Co oznacza sukces RSI?
• Mini burza mózgów
Powtórzenie – po co RIS?
Konkurencyjny region
Źródło: Saxon Brettel
Cel
Warsztaty MLP
Dobrobyt
Gospodarka regionu
Konkurencyjność
Produktywność
Zatrudnienie
Źródła
konkurencyjności
Badania i
rozwój
Struktura
gospodarcza
Środowisko
Rozwój
MŚP
Inwestycje
Infrastruktura i
Instytucje i
zewnętrzne
zasoby ludzkie
Kapitał
społeczny
Działalność
innowacyjna
Dostępność
regionu
Wykwalifikowane
Centra decyzyjne
Struktura społeczna
Kultura regionu
kadry
Powtórzenie
Co to jest RIS?
• Regionalna Strategia Innowacji – wspólna wizja
jako siła napędowa polityki oraz działań,
• Eksperyment społeczny– zaangażowanie
odpowiednich aktorów (ludzi oraz instytucji) w
proces tworzenia polityki innowacyjnej,
• „Operacjonalizacja’’ koncepcji regionalnego
systemu innowacji
• Przedsiębiorstwa są najważniejsze w koncepcji
systemu innowacji i polityki innowacyjnej,
• RIS – bardziej proces a nie projekt/dokument etc.
RIS jako początek procesu rozwijania
długookresowej polityki regionu???
Powtórzenie Etapy RIS (typowe projekty)
Etap 0
Konsensus
Etap 1
Analizy
Etap 2
Strategia
oraz
Plan Działań
~12 miesięcy ~12 miesięcy~8 miesięcy
Akcje pilotażowe ???
Implementacja
Wdrażanie RIS –
idealny model
Diagnoza
sytuacji
Definicja
strategii i
planu
działań
Monitoring
i
ewaluacja
Wdrażanie
polanu
działań
Dyskusja - dekonstrukcja
•
•
•
•
Jaki jest cykl wdrażania RIS?
Jakie są oczekiwane efekty?
Jaki jest budżet wdrażania?
Jaki mamy wpływ na programy
finansujące?
• Jakie korekty możemy wprowadzać?
Dyskusja - rekonstrukcja
• Co można zrobić?
• Czy można zarządzać nie całkiem
zależnymi elementami?
Różne rozumienie sukcesu RIS
• Zmiana regionu w bardziej innowacyjny
• Wdrożenie planu działań RIS
• Stworzenie konsekwentnej i spójnej
polityki innowacji
• Podniesienie kapitału społecznego dla
RIS
• Poprawa systemu innowacji ?
Czynniki sukcesu
Czynniki sukcesu
•
•
•
•
Warunki brzegowe
Proces
Aktorzy
Zasoby
Czynniki sukcesu
Warunki brzegowe
• Typowe warunki brzegowe
–
–
–
–
Stan gospodarki, kapitału społecznego
Potencjał innowacyjny firm
Potencjał intelektualny B+R
Atrakcyjność regionu itp..
• Potencjał polityczny regionu:
–
–
–
–
–
Autonomia regionu
Dojrzałość w prowadzeniu polityki innowacyjnej
Potencjał instytucjonalny – tworzenie polityki
Potencjał instytucjonalny – dostarczanie wsparcia i usług
Otwartość na uczenie się
Czynniki sukcesu
Proces RIS
• Przywództwo i wzięcie odpowiedzialności za
proces
• Elastyczność i improwizacja
• Nacisk aktorów na wykazanie wyników (what
you measure is what you get)
• Umiejętne radzenie sobie z polityką–
dyplomacja, wciąganie w proces, ‘apolityczność’
• Wiara w wizję i potrzebę zmian
• Konsekwencja i stabilność
Wiedza dla dobrej implementacji
• Znajomość różnych narzędzi polityki
innowacyjnej
– Mechanizmów
– Wad i zalet
• Korzystanie z doświadczeń innych
• Śledzenie trendów
• Ewaluacja
* Assessment of the Community regional innovation and
technology transfer strategies, Luxemburg, 2001
Wnioski z oceny projektów RITTS w Europie*
• Jeśli chodzi o przełożenie wyników analiz w
politycznie zaaprobowaną koncepcję innowacji
oraz efektywną politykę – niewiele regionów
może się pochwalić dojściem do tego poziomu,
• RIS jest ambitnym programem, zawierającym
wiele komplementarnych wobec siebie celów,
które wzięte razem są poza zasięgiem większości
regionów
• Bardziej stosownym pytaniem jest: ‘Jak daleko
region poprawił swoją sytuację w porównaniu do
pozycji wyjściowej”?
Najczęstsze problemy wdrażania
• Ciągłość procesu, ‘utworzenie cyklu polityki’
• Brak wizji, całościowej odpowiedzialności za
wdrażanie strategii
• Brak koordynacji: RIS a strategia rozwoju oraz
programowanie i wdrażanie funduszy
strukturalnych
• Wiele działań wprowadzono w życie ALE brak
strategicznej perspektywy oraz trwałości
• Wiele działań dla infrastruktury brak
perspektywy kapitału społecznego
RIS Western Scotland
W poszukiwaniu „głębii przyczynowej’
INNOWACJE JAKO ACHIPELAG
Brak wykorzystania wiedzy
Widoczne elementy
Mało nowych firm
Zamknięty model firm
Wyspy
---- ‘Poziom morza
Połączenia
Brak strategicznego planowania
Głębokie przyczyny
Strategiczny problem
Połączenia
Niewykorzystywanie nowych technologii podwodne
Statyczne praktyki biznesowe
Podstruktura
Nieinnowacyjna kultura
Tektonika
Przykłady efektywnych strategii
Kraj Basków - od kryzysu do zaawansowanego
technologicznie regionu
Gipuzkoa
Powierzchnia
(Donostia)
7.234 km2
Ludność
2.1 M
Bezrobocie (2008)
4,6%
PKB na głowę
128 % UE
Nakłady na B+R
1,65% PKB
W tym przemysł
1,34% PKB
Bizkaia
(Bilbao)
Capital:
Araba
(VitoriaGasteiz)
•Od 1979 szeroka autonomia
•Do 2009 ciągłość polityczna rządów
•Od załamania przemysłu ciężkiego do nowych sektorów gospodarki
•Od 25% bezrobocia w latach 90tych do 4,6% 2008
•Od braku tradycji naukowych do czołowych ośrodków w Europie
Kraj Basków - rozwój polityki 1980-2010
1980-1990
SUPPLY POLICY
1991-2000
DEM AND POLICY
Building Scientific &
Technological capacities
which push business base
Science & Technology supply
pulled by firms’ demand
• 2001- 2010
• S&T POLICY ORIENTED
TO MARKET RESULTS
• Demand pull & supply push
BASQUE
STRATEGY
2015
Interinstitutional
plan for EC.
Promotion 0003
Information Society
Plan
2nd Industrial
Policy plan
Creation
of
96-99
1st
Industrial
Technological
the
Development
Policy Plan 91- Science
Technological
Infrastructure
and
95
Strategy Unit
Guardianship
Technolog
(UET)
Industrial
decree
First steps of
y Plan 97technolog
the
Support to
00
technological
R&D
y Plan 93Strategy
business
96
Units
RIS
RIS+
Science,
Technology
and
Innovation
Plan
01-04
Science,
Technology
and
Innovation Plan
2006-2009
Strategy
Planification
(PET)
Strategy
nanoBASK 2015
SCIENTIFIC POLICY PROGRAMMES
1982
1990
1993
BUSINESS
COMPETITIVENESS AND
SOCIAL INNOVATION
PLAN 06-09
1997
2000
2004
2008
Przykład kontynuacji RIS –
Dolna Austria
Development of the
RIS NÖ Strategy
Implementation of
the RIS NÖ Strategy
• Achieving consensus
on the orientation of
the RIS Strategy
Lower Austria
• Definition of 5
strategic corner
pillars for RIS Lower
Austria
• Definition of role
allocation of the
regional actors
1997
1999
Development of the
holistic Regional
Innovation System
• Start of
implementation
of strategic corner
pillars
• Start and realisation of
projects that complement
the corner pillars
• Orientation of the Obj. 2
New and INTERREG IIIa
Programme towards the
Regional Innovation
Strategy Lower Austria
2001
Vision:
Establishment of NÖ
as benchmark for European
„Top“ innovation regions
• Intensification of
cooperation of
enterprises, research
and administration in
Lower Austria in the
field of innovation
• Sharpening the
innovation profile of
Lower Austria and
international
positioning of the
region
2004
• Establishment of
Lower Austrian
innovation system as
European benchmark
• Positioning and Lead
of Lower Austria for
an innovation
strategy „Vienna
Region“
2008
Przykład kontynuacji RIS –
Dolna Austria
Development of the
RIS NÖ Strategy
Implementation of
the RIS NÖ Strategy
• Achieving consensus
on the orientation of
the RIS Strategy NÖ
• Start of
implementation
of strategic corner
pillars (soft measures)
• Definition of 5
strategic corner
pillars for RIS Lower
Austria
• Start and realisation of
projects that complement
the corner pillars
• Definition of roles
and responsibilities
within the regional
support system
1997
Development of the holistic
Regional Innovation System
1999
• Orientation of regional
schemes and the Obj. 2
new Programme towards
the Regional Innovation
Strategy Lower Austria
Vision: Establishment of NÖ
as benchmark for European
„Top“ innovation regions
VISION: Establishment of
Lower Austria among the
TOP EU Innovative Regions
• Intensification of
cooperation of
enterprises, research
and administration in
the field of innovation
• Establishment of
Lower Austrian
innovation system as
European benchmark
(Best Practices)
• Sharpening the
innovation profile of
Lower Austria
• International
positioning of Lower
Austria as lead in
Innovation“
2001
2004
2008
• Consolidation of
Lower Austria’s
innovation system as
European benchmark
• Sustainable (economic and)
innovation policy –
HR/society, environment,
regional added value
• Improving the Innovation
Assessment Methodology
Lower Austria
(I-AM Lower Austria)
2013
Włączania w główny nurt programów
Standaryzacja i ciągłe doskonalenie
Weryfikacja wyników akcji
pilotażowych
Decyzja o kontynuacji i ew.
zmianach
Analizy obecnej sytuacji
Opracowanie strategii i
narzędzi
Testowanie strategii i narzędzi poprzez
Akcje pilotażowe
Dolna Austria – czynniki sukcesu
• Konsekwentna konsytuacja RIS od 1997, ci sami ludzie
• Wsparcie polityczne – ministerstwo i Komitet Sterujący
RIS
• Ciągłe sieciowanie i dialog
• Konkretne środki na implementacje – własne i fundusze
strukturalne
• Jasny podział zadań i odpowiedzialności pomiędzy
aktorami
• Nakierowanie na klienta – MŚP
• Eksperymentowanie, wyciąganie wniosków
Przykład RIS – Dolna Austria
Najnowsze priorytety:
• Kapitał ludzki w przedsiębiorstwach
• Holistyczne wspieranie MŚP
• Benchmarking z innymi regionami
Dolna Austria – „Asystent Innowacji’’
• Cel – wzmocnienie zdolności i kultury innowacji w MŚP
• Zatrudnienie absolwenta uczelni do konkretnego projektu
innowacyjnego w przedsiębiorstwie:
– Projekt B+R
– Usprawnienie organizacyjne
– Informacja i komunikacja
• Finansowanie (max 15 miesięcy)
• Koszt zatrudnienia ‘asystenta’ (50% w pierwszych 8 mmiesiącach,
35% następnych 7) max. ok. 20 tyś euro
• Obowiązkowe szkolenie – specjalny kurs podyplomowy (100%)
• Trener (zewnętrzny ekspert) dla projektu i asystenta (50%, max.
2.620 euro)
• Monitoring przez zewnętrznego konsultanta – 100 %
Przykłady przedsięwzięć
Castilla y Leon - Sieć agentów innowacji LEGITE
• Grupa docelowa – tradycyjne MŚP w peryferyjnych miejscach regionu
• Cel – promocja innowacyjnych technik i procesów
• Agenci z struktur zakorzenionych w tych regionach
–
–
–
–
–
Informacja o programach wsparcia
Poszukiwanie partnerów
Audyty strategiczne i technologiczne
Analiza ekonomiczno-finansowa projektów innowacyjnych
Poszukiwanie finansowania
• Współpraca z instytutami naukowymi
– Wizyta agenta – identyfikacja problemu/potrzeby
– Dyskusja problemu z instytutami
– Instytut proponuje konkretne rozwiązanie
• Współpraca sieciowa i problemy/rozwiązania na poziomie regionu
‘Vouchery badawcze’ dla
MŚP
• Limburgia (NL)
Cel – pobudzenie współpracy
MŚP i ‘dostawcami wiedzy’ (nie
 finansowanie badań dla MŚP)
• Wartość voucheru – 3 dni
pracy eksperta
– Brak formalności, wybór z
‘książki telefonicznej’
– ‘Agenci’ regionalnej agencji
rozwoju
• Pierwszy kontakt, diagnoza
problemu, identyfikacja eksperta
• ‘Podobne’ Instrumenty
finansowanie badań dla MŚP
Cel - finansowanie badań
dla MŚP)
– Często większa
wartość
– MŚP aplikuje o voucher
(‘uproszczona’
procedura)
Problem oraz `partner
badawczy w gestii MŚP
MADRI+D
MADRI+D
MADRI+D
•
•
•
•
•
•
•
– Nagroda IRE
Portal + sieć instytucji
Wspólna marka
Transfer technologii – B2B, uczelnie-przemysł
Doradztwo, szkolenia
‘Technology Watch’
Wirtualny inkubator
Itd....
Uniwersytet w Umeå
Studenci w przedsiębiorstwach – program Biura Relacji
Zewnętrznych
• Cele
– Wzmocnienie konkurencyjności firm
– Zwiększenie zatrudnialności absolwentów
• Proces: Rozmowy (wizyty) z przedsiębiorstwami – Opracowanie
projektów (konsultanci UU) – nabór studentów
• Prace magisterskie:
–
–
–
–
–
–
Analizy rynku dla nowych produktów
Ulepszenie istniejących produktów
Redukcja zużycia energii
Analiza satysfakcji z pracy
Nowe metody produkcji
Relacje z klientami
Peloponez (Grecja)
Peloponez (Grecja)
• Ludność 700.000 ( 6.5% ludności kraju)
of the country’s population
• 15.000 metrów kwadratowych (11,7 %
powierzchni kraju)
• PKB 80% of the średniej krajowej - 50%
średniej UE
• Produkcja 30% PKB, 40% zatrudnienia
• Usługi 46% PKB, 40% zatrudniania
Program innowacyjny Peloponezu
• Specjalizacja – 4 typowe produkty
–
–
–
–
Oliwa
Wino
Suszone owoce
Ser Feta
• Biznes Plany promocji produktów
• Wsparcie firm:
– Pakowanie, ISO, HACCP, marketing
• Klastry –
– 1 krok - wspólna promocja i marketing – kanały dystrybucji
– 2 krok – innowacyjne produkty
– 3 krok – megaklaster – promocja marki regionu
Podsumowanie
• Mix polityki
– Warunki brzegowe (infrastruktura, system fiskalny i
wsparcia)
– Kapitał społeczny i kultura innowacji
– Instrumenty finansowe
– Wsparcie miękkie (szkolenia, doradztwo)
– Sieci współpracy, przepływy w systemie innowacji
– Produkcja wiedzy
• Lepsze procesy tworzenia i wdrażania polityki Współpraca, podział ról, przywództwo
–
–
–
–
Monitoring i ewaluacja polityki (i ich stosowanie w praktyce)
Inteligentne praktyki benchmarking
Długoterminowe wizje (foresight)
Zaangażowanie partnerów społeczno-gospodarczych
Dziękuję za uwagę
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

similar documents