gis kanama

Report
TANIM
• Orofarinks ile anüs arasından kaynaklanan
kanamalar.
• Gastrointestinal kanamalar tek basına bir
hastalık değil, kanamaya neden olan hastalığın
semptomudur.
Ust GİS
Kanamaları(%75)
Hematemez,
Melena,
Hematokezya (nadir)
Alt GİS
Kanamaları(%25)
Melena,
Hematokezya
HEMATEMEZ
Yeri: Orofarinks-treitz arası kanamalar
Hastanın kanlı kusmasıdır.
Kan, parlak kırmızı yada siyaha yakın koyu
renkte olur.
Rengi: Parlak kırmızı veya pıhtılaşmış kan.
MELENA
Yeri: orofarikns ile transvers kolonun hayali
orta noktası. Katran gibi siyah feces
Renk: FeS
En az miktar: 50-100 ml kanama
1000 ml kanama
5 gun kanama
3 hf gizli kan(+)
HEMATOKEZYA
Yeri: Transvers kolonun hayali orta
noktası-anüs arası
Dışkıda renkli taze kanın görülmesi
olarak adlandırılır
Ust Gastrointestinal Sistem Kanamaları
Lokalizasyon: Ozofagus – Treitz ligamenti
Siddet: Gizli kan kaybı – Masif kanama
Yıllık insidens: Her 100.000 kisiden 100150’sinde
Mortalite: %10 (60 yas üstü, yandas hastalık)
%0.6 (60 yas altı)
%40 (Yoğun bakım hastaları)
Sık Gorulen Ust GİS Kanaması Nedenleri
Peptik ulser:
% 40-50
Mukozal lezyonlar:
% 25-30
(Eroziv gastrit ve duodenit, hemorajik
gastrit)
Portal hipertansiyon:
% 10-20
(Varisler, Portal hipertansif gastropati)
Klinik Tablo
Akut Kan Kaybı
• Kanamanın miktarına ve hızına göre klinik bulgular
değisir. Hematemez, melena, hematokezya
• Solukluk, taşikardi, hipotansiyon, şok
• Önceden var olan iskemik hastalıklara ait
semptomlar artar.
• Hipovolemi nedeniyle prerenal azotemi (Böbreğe
gelen kan akımının azalması) oluşabilir.
• Sirozlu hastalarda hepatik ensefalopati olur.
Kanamanın Şiddetinin ve Devam Edip Etmediğinin
Belirlenmesi
• Nazogastrik lavaj
• Vital fonksiyonların takibi
• Hb, Htc takibi
• Endoskopi
Hemodinamik bulgular Htc ve Hb değerinden daha
önemlidir.
Tanısal Değerlendirme
Anamnez
• Bilinen ulser, siroz, kanser, hemorajik diyatez gibi hastalıklar varmı?
• Peptik ulsere uyan yakınmalar varmı?
• Aşırı alkol alımı, NSAĐĐ, kortizon, antikoagulan ilaç kullanımı varmı?
• Hematemez-melena -hematokezya?
• Bol miktarda, kırmızı-pelte seklinde pıhtılar iceren kusma?, kahve telvesi
tarzında kusma?
• Kanama oncesi oğurme ve kansız kusmalar olmuş mu ?
• Burun kanaması var mı?
Fizik Muayene
• Genel fizik muayene
• Rektal tuse
• Siroza ait periferik bulgular
• Portal HT bulguları
Tanısal Değerlendirme
• Hepatik ensefalopati bulguları
• Pigmante dudak lezyonları
(Peutz-Jeghers sendromu)
• Petesi, purpura, ekimoz var mı ?
Akut Ust GiS Kanamalı Hastaya Yaklaşım
• Hemodinamik durumunun değerlendirilmesi
• Resusitasyon hazırlığı
• Kan grubu, hemogram, rutin biyokimyasal tetkikler
• Kan temini ve cross match
• Kanama kaynağının saptanması (nazogastrik sonda,
Endoskopi)
• Vital fonksiyonların takibi
• Yandaş hastalıkların tanı ve tedavisi
Nazogastrik Lavaj
• Mide iceriği kanlı
-Taze -kırmızı kan
-Kahve telvesi gorunumunde hematinize kan
-Yıkama yapıldıkca aspiratın rengi acılıyor mu ?
• Mide iceriği temiz
-Safralı
-Safrasız
Endoskopi
• Kanamanın yerini, nedenini, şiddetini ve
devam edip etmediğini belirleme
• Prognozu tahmin etme
• Endoskopik tedavi imkanı
• H. Pylori enfeksiyonunun belirlenmesi
Eroziv Gastritler
Hemorajik ve eroziv gastrit kanamaya neden
olabilen ve endoskopik olarak tespit edilen
erezyonlar ve subepitelyal kanamalardır.
3 önemli nedeni vardır. Alkol,
NSAĐĐ(non-steroit antenflamatuar), stress
Alkol ve ilaclara bağlı olan kanamalar suclu
ajan kesildikten sonra hızla iyilesir.
•Strese bağlı gelişen kanamalar; mukozal kan
akımında, mukus ve bikarbonat gibi koruyucu
faktörlerde azalma nedeniyledir.
• Mukozada diffüz yüzeyel yırtılma
• Major cerrahi, ağır yanıklar, kafa travması, ağır
intrakranial hastalık, solunum yetmezliği
ventilatöre bağımlılık) , akut böbrek yetmezliği,
peritonit, sarılık, şok
Stres ilişkili gastrik lezyonlarda altta yatan
hastalığın
ciddiyeti arttıkca kanama riski artar.
Kanama olması hastanın mortalitesini 2-3 kat
arttırır.
Kanama olduktan sonra kanama kontrolu
amacıyla
yapılan tedavilerin hepsinin başarısızlık oranı
yüksektir.
Bu nedenle proflaksi çok önemlidir.
Proflaksi
• Antiasitler
• H2 Reseptor blokorleri
• Sukralfat
Kanamaların azaltılmasında hepsi etkili
bulunmuştur.
•Diğer stres ülserli hastaların aksine kafa travmalı
hastaların gastrik asiditesi çok yüksektir. Stres
ulseri daha derin ve perfore olmaya eğilimli olup
Cushing ulseri adını alır.
Hafif-Orta Siddette Kanama
TA>100mmHg, nabız <100/dk, komorbid hastalık
yok ise hasta takibe alınır. Saatlik TA, nabız, idrar
volümu izlenir.
• Takibinde sorun olmayan hastalara erken elektif
endoskopi yapılabilir.
• Endoskopide kanama bulguları yoksa, varis ve GĐS
malignitesi saptanmazsa prognoz mukemmeldir,
hasta kısa zamanda taburcu edilebilir.
Siddetli Kanama
Yas >60, TA<100mmHg, Nabız >100/dk Hb<10gm/dl
(coğunda ek hastalık da vardır)
• Resusitasyonun ardından yoğun bakım unitesinde
yakın takip gereklidir.
• Monitorizasyon, TA, nabız, idrar, CVP takibi
• Hemodinamik durum stabillestirilip acil endoskopi
yapılmalıdır.
ilac Tedavisi
• Vazopressin
• Sekretin
• H2 reseptor antagonistleri
• Proton pompası inhibitorleri
• H. Pylori eradikasyon tedavisi
• Antifibrinolitik ilaclar
• Prostaglandinler
• Doğal somatostatin ve analogları
Hicbirinin aktif kanamayı durdurucu etkisi
kanıtlanamamıstır.
Endoskopik Tedavi
• Termal Yontemler
(Laser, mono-bi-multipolar elektrokoagulasyon, heater
probe)
• Enjeksiyon Tedavisi
(Adrenalin, absolualkol, polidocanol, sodium tetradecyl
sulfate, %50 dextrose, serum fizyolojik, distile su)
• Fibrin yapıstırıcı
• Hemoklips uygulaması
Varis Kanamasında Risk Faktorleri
• Varislerin büyük olması
• Varis içi basıncın yüksek olması
• Varislerin uzerinde kanama isaretlerinin varlığı
(kırmızı noktalar -redspot-vb.)
• Karaciğer hastalığının ilerlemiş olması
Ozofagus Varis Kanamasında Tedavi
• Balon tamponadı (Sengstaken-Blakemore tupu)
(Balonlar 24 saatten fazla sisik kalmamalıdır !)
• Vazopressin
(Glypressin: 2mg bolus+ 4-6 saatte bir 1-2mg ĐV)
• Somatostatin
(Octreotid: 25-50mg bolus+ 25-50mg/h/24h infuzyon)
• Endoskopik tedavi: Skleroterapi, bant ligasyonu
• TIPS : Transjugular intrahepatik porta-sistemik stent
Shunt
• Cerrahi tedavi: Porta-kaval sant, transseksiyon, KC tx
HEMŞİRELİK TANILARI
KARDİAK OUTPUTUN AZALMASI
ENFEKSİYON ALMA RİSKİ
BEDEN GEREKSİNİMİNDEN AZ BESLENME
SIVI VOLÜMÜNDE DENGESİZLİK RİSKİ
ANKSİYETE
DERİ BÜTÜNLÜĞÜNDE BOZULMA RİSKİ
KARDİAK OUT PUTUN AZALMASI
 Yaşam bulgularının sık kontrolü,yatak istirahati
 Sıvı tedavisini sağlamak
 Aldığı çıkardığı takibi yapmak
 Kan transfüzyonun komplikasyonları yönünden
izlenmesi
 Kanama kontrolü
 Dehidratasyon belirtilerinin izlenmesi
 Labaratuvar bulgularının izlenmesi
 Bilinç düzeyini izlemek
ENFEKSİYON ALMA RİSKİ
 Enfeksiyonun klinik bulguları değerlendirilir
 Aseptik tekniğe uygun girişimler yapılır
 Dikkatli el yıkanmalıdır
 Beslenmesinin desteklenmesi
 Enfeksiyonun belirtileri konusunda bireyin eğitimi
BEDEN GEREKSİNİMİNDEN
AZ BESLENME
 Hesaplanan kalorideki diyeti alması sağlanır
 Az ve sık aralıklarla beslenir
 Yorgun olduğu zaman beslenmeye yardım edilir
 Yemeklerden önce uygun ağız bakımı verilir
 Sık kilo izlemi yapılır
SIVI VOLÜMÜNDE DENGESİZLİK
RİSKİ
 AÇT takibi
 KİLO TAKİBİ
 Labaratuvar değerlerinin kontrolü
 Ödem değerlendirilmesi yapılır
 Yatak istirahati
ANKSİYETE
 Hastalığına ilişkin bilgilendirme ekip ile işbirliği içinde
yapılır
 Hastanın korkularını ve endişesini ifade etmesi sağlanır
 Kronik bir hastalığa yakalanmış olmanın getirdiği
güçlüklerle etkili başetmesi için desteklenmektedir.
ANKSİYETE
 Hastalığına ilişkin bilgilendirme ekip ile işbirliği içinde
yapılır
 Hastanın korkularını ve endişesini ifade etmesi sağlanır
 Kronik bir hastalığa yakalanmış olmanın getirdiği
güçlüklerle etkili başetmesi için desteklenmektedir.

similar documents