เกณฑ์การประเมินมาตรฐาน “คลินิกวัณโรคคุณภาพ”

Report
เกณฑการประเมิ
น
์
มาตรฐาน
“คลินิกวัณโรค
คุณภาพ”
พ.ศ. 2558
ความสาคั
ญ
วัณ โรคเป็ นปั ญ หาสาธารณสุ ข ที่ ส าคัญ ของ
ประเทศไทยซึ่งในทุกปี จะมีผู้ป่วยวัณโรคเพิม
่ มากขึน
้
ปี ละ 86,000
ราย กรมควบคุ ม โรคจึง ได้
ก าหนดการป้ องกัน ควบคุ ม วัณ โรคเชิง รุ ก ในพื้น ที่
เป้าหมายซึง่ จะมีคลินิกวัณโรคทีเ่ ป็ นจุดเริม
่ ต้นในการ
ตรวจวินิจฉัยอาการสงสั ยวัณโรค
ส าหรับ การประเมิน งานคลินิ ก ที่ผ่านมามีผ ลดี
ขึ้น ท าให้ มีอ ต
ั ราความส าเร็ จ ในการรัก ษามากกว่า
ร้อยละ 95 ส่วนการปรับปรุงการประเมินยังมีความ
จาเป็ นเพือ
่ ให้ประชาชนได้รับประโยชน์สูงสุดและมี
คุณภาพมาตรฐาน อันจะสงผลตอการลดอัตราปวย
วัตถุประส
งค ์
1. เพือ
่ ให้บุคลากรสาธารณสุขใช้เป็ นแนวทางใน
การพัฒนางานดานการดู
แลและรักษาผู้ป่วยวัณโรค
้
ตลอดจนเป็ นแนวทางการเฝ้าระวัง ป้องกัน และ
ควบคุม ซึ่งสอดคลองกั
บแนวทางการควบคุมวัณ
้
โรคระดับประเทศ และระดับสากล
2. เพือ
่ ให้ประชาชนไดรั
้ บประโยชนสู
์ งสุดจากการ
จัดบริการทีไ่ ดมาตรฐานและมี
คุณภาพของสถาน
้
บริการสาธารณสุขทุกระดับ ซึ่งส่งผลให้ลดอัตรา
ป่วย อัตราตาย และการแพรเชื
้ ของวัณโรค
่ อ
จนกระทัง่ ไมเป็
่ นปัญหาสาธารณสุขของประเทศ
แนวทางการประเมิน
มาตรฐาน
คาจากัด
ความ
“คลินิกวัณโรคคุณภาพ” หมายถึง
โรงพยาบาลผานการประเมิ
นมาตรฐาน
่
โดยมีคะแนนรวมตัง้ แต่ 90 คะแนนขึน
้
ไป
ตัวชีว้ ด
ั ทีใ่ ช้ประเมิน
มาตรฐาน
มาตรฐานที่ 1 การ
ตอบสนองเชิงนโยบาย
1.1 มีเจ้าหน้าทีร่ บ
ั ผิดชอบและมีศักยภาพใน
การปฏิบต
ั งิ านคลินิก
วัณโรค
1.2 มีกจ
ิ กรรมรายงานความก้าวหน้าการ
ดาเนินงานวัณโรคใน
ภาพรวมของโรงพยาบาล
ตัวชีว้ ด
ั ทีใ่ ช้ประเมิน
มาตรฐาน
มาตรฐานที่ 2 การค้นหาผูป
้ ่ วยวัณ
โรคในระยะเริม
่ แรก
2.1 การจัดทาทะเบียนชันสูตรเสมหะวัณโรค
วน
อยางครบถ
้
่
2.2 การวินิจฉัยวัณโรคปอดเสมหะลบใน
ผู้ป่วยทุกราย ตรวจเสมหะ
3 ตัวอยางโดย
1 ตัวอยางเก็
บหลังตืน
่
่
่
นอนตอนเช้า ยกเวน
้
ห้องปฏิบต
ั ก
ิ ารทีผ
่ านการประเมิ
น
่
ตัวชีว้ ด
ั ทีใ่ ช้ประเมิน
มาตรฐาน
มาตรฐานที่ 3 การ
วินิจฉัยวัณโรค
3.1 การตรวจชันสูตรเสมหะดวยกล
อง
้
้
จุลทรรศนผ
น
์ านการประเมิ
่
คุณภาพตามวิธก
ี าร และเกณฑของ
์
กรมควบคุมโรค (EQA/LQAS)
3.2 ร้อยละของผูป
้
้ ่ วยวัณโรคปอดเสมหะพบเชือ
ต
รายใหมที
้ ่ วยวัณโรคปอดราย
่ ป
่ อผู
้
่ เ่ ป็ นผูใหญ
ใหมทัง้ หมด
ตัวชีว้ ด
ั ทีใ่ ช้ประเมิน
มาตรฐาน
มาตรฐานที่ 4 การรักษาวัณโรค
4.1 ผู้ป่วยวัณโรครายใหมเสมหะพบเชื
อ
้ ทุก
่
รายไดรั
้
้ บการรักษาดวย
สูตรยา2HRZE/4HR
4.2 ผู้ป่วยวัณโรคเสมหะพบเชือ
้ มีพเี่ ลีย
้ งดูแล
การกินยา (DOT)
ตัวชีว้ ด
ั ทีใ่ ช้ประเมิน
มาตรฐาน
มาตรฐานที่ 5 บริหารจัดการยาวัณ
โรค
5.1 ยาวัณโรคแนวทีห
่ นึ่งมีเพียงพอและมีการ
บริบาลทางเภสั ชกรรม
5.2 ยาวัณโรคแนวทีห
่ นึ่งมีคุณภาพและมีการ
จัดเก็บตามมาตรฐาน
ตัวชีว้ ด
ั ทีใ่ ช้ประเมิน
มาตรฐาน
มาตรฐานที่ 6 ทะเบียนและรายงาน
วัณโรค
6.1 การขึน
้ ทะเบียนผูป
้ ่ วยวัณโรคเสมหะราย
ใหมทุ
่ กราย และกรอก
ข้อมูลอยางครบถ
วน
่
้
6.2 การจัดทารายงานรอบ 3 เดือนอยาง
่
ครบถวน
และส่งรายงาน
้
จากโรงพยาบาลถึงสานักงาน
สาธารณสุขจังหวัดภายในเวลา
ตัวชีว้ ด
ั ทีใ่ ช้ประเมิน
มาตรฐาน
มาตรฐานที่ 7 การป้องกันการแพรกระจายเชื
อ
้
่
วัณโรคในสถานพยาบาล
7.1 บริการช่องทางดวน/พิ
เศษ สาหรับการ
่
ตรวจผูมี
้ อาการสงสั ย
วัณโรค และผูป
่ มา
้ ่ วยวัณโรคเมือ
รับการรักษาแบบผูป
้ ่ วยนอก
7.2 การจัดสถานทีข
่ องคลินิกวัณโรคแยกห่าง
่ ๆ
จากคลินิกผูป
้ ่ วยอืน
ทีม
่ ค
ี วามเสี่ ยงจากการติดเชือ
้ วัณ
ตัวชีว้ ด
ั ทีใ่ ช้ประเมิน
มาตรฐาน
มาตรฐานที่ 8 การดาเนินงานวัณ
โรคและโรคเอดส์
8.1 ผู้ป่วยวัณโรคทุกรายทีข
่ น
ึ้ ทะเบียนรักษา
มีผลตรวจ HIV
8.2 ผู้ป่วยวัณโรคทีต
่ ด
ิ เชือ
้ เอช ไอ วี
ไดรั
สระหวาง
้ บยาตานไวรั
้
่
รักษาวัณโรค
ตัวชีว้ ด
ั ทีใ่ ช้ประเมิน
มาตรฐาน
มาตรฐานที่ 9 การบริหารจัดการ
วัณโรคดือ
้ ยา
9.1 ผู้ป่วยทีม
่ ป
ี ระวัตก
ิ ารรักษาวัณโรคมา
กอนมี
ผลการตรวจความ
่
ไวตอยาวั
ณโรคอยางน
่
่
้ อย
Isoniazid และ Rifampicin
9.2 ผู้ป่วยวัณโรคดือ
้ ยาหลายขนานไดรั
้ บ
การขึน
้ ทะเบียนครบถวน
้
และไดรับการรักษาถูกตองทุก
ตัวชีว้ ด
ั ทีใ่ ช้ประเมิน
มาตรฐาน
มาตรฐานที่ 10 การประเมิน
ผลการรักษาวัณโรค
10.1 อัตราความสาเร็จการรักษาในผูป
้ ่ วย
วัณโรคปอดรายใหม่
เสมหะพบเชือ
้
10.2 อัตราการขาดการรักษาในผูป
้ ่ วยวัณ
โรคปอดรายใหมเสมหะ
่
พบเชือ
้
เป้าหมาย
เป้าหมาย
ตัวชีว้ ด
ั
หน่วย (ปี งบประมา
ณ)
วัด
2557
มาตรฐานการดาเนินงาน “คลินิก ร้อยละ
75
วัณโรคคุณภาพ”
( ≥ 90 คะแนน )
พืน
้ ที่
เป้าหมาย
อาเภอทีเ่ ป็ นพืน
้ ที่
เสี่ ยงสูง
จ.ตาก 1. อ.แมสอด
2.
่
อ.เมือง
3. อ. อุ้มผาง
จ.สุโขทัย 1. อ.ศรีสัชนาลัย
2.
อ.เมือง
3. อ.ศรีสาโรง
จ.อุตรดิตถ ์ 1. อ.เมือง
2. อ.
พิชย
ั
3. อ.ทองแสนขัน
จ.พิษณุ โลก 1. อ.เมือง
2. อ.
วังทอง
3. อ.เนินมะปราง
จ.เพชรบูรณ ์ 1. อ.เมือง
2.
อ.หลมสั
3. อ.วิเชียรบุร ี
่ ก
พืน
้ ที่
เป้าหมาย
อาเภอทีเ่ ป็ นพืน
้ ทีป
่ กติทถ
ี่ ก
ู
สุ่มให้ประเมิน
จ.ตาก
อ.แมระมาด
่
จ.สุโขทัย
อ.บาน
้
ดานลานหอย
่
จ.อุตรดิตถ ์ อ.
น้าปาด
จ.พิษณุ โลก อ.
บางกระทุม
่
จ.เพชรบูรณ ์
บึงสามพัน
อ.
ระยะเวลาที่
ประเมิน
ครัง้ ที่ 1 (เดือนธันวาคม 2557)
ประเมินตนเอง โดยดาเนินการไตร
มาสแรก และส่งผล
การประเมินให้ สคร.
ครัง้ ที
่ 2 (เดือ
ถุนายน
ภายในวั
นนเมษายน-มิ
ที่ 1 มกราคม
25582558)
สคร.1-12 ประเมิน รพ.ทุกแหงใน
่
อาเภอทีเ่ ป็ นพืน
้ ทีเ่ สี่ ยงสูง
และสุ่มรอยละ
10 ใน
้
อาเภอทีเ่ ป็ นพืน
้ ทีป
่ กติ ระหวางเดื
อน
่
เมษายน-มิถุนายน
รายละเอียดมาตรฐาน
และตัวชีว้ ด
ั
มาตรฐานที่ 1 การตอบสนองเชิงนโยบาย
(Political commitment)
1.1 มีเจ้าหน้าทีร่ บ
ั ผิดชอบและมีศักยภาพในการ
ปฏิบต
ั งิ านคลินิกวัณโรค
ผู้รับผิดชอบคลินิกวัณโรคตองผ
านการอบรม
้
่
หลักสูตรมาตรฐานคลินิกวัณโรคตามแผนงานวัณ
โรคแหงชาติ
2 วัน (หากใช้เวลาเพียง 1 วันไม่
่
สามารถนับได)้
มาตรฐานที่ 1 การตอบสนองเชิงนโยบาย
(Political
commitment)
1.1 มีเจ้าหน
ั ผิดชอบและมีศักยภาพในการ
้ าทีร่ บ
ปฏิ
ั สูงิ ตานคลิ
นิกวัณโรค
“หลับกต
รมาตรฐาน”
หมายถึง การอบรมที่
1. ความรู
ทั
อ
้
ครอบคลุ
มเนื
หา (สาเหตุ
ดังนี้ การแพรกระจายเชื
้ ว่ ้อไป
่
เป้าหมายการควบคุมวัณโรคยุทธศาสตร ์
ในการควบคุมวัณโรค)
2. ผู้ทีม
่ อ
ี าการสงสั ยวัณโรค
3. การจาแนกประเภทและการขึน
้ ทะเบียนผู้ป่วย
4. การเลือกสูตรยา
5. การตรวจเสมหะเพือ
่ ติดตามการรักษา
6. การรักษาตอ
ั ษาไมต
่ สาหรับผู้ทีร่ ก
่ อเนื
่ ่ อง
7. การส่งตอผู
่ ้ป่วย
8. แบบบันทึก ทะเบียนและรายงาน
9. การประเมินผล
มาตรฐานที่ 1 การตอบสนองเชิงนโยบาย
(Political
commitment)
1.1 มีเจ้าหน
ั ผิดชอบและมีศักยภาพในการ
้ าทีร่ บ
ปฏิบกต
ั สูงิ ตานคลิ
นิกวัณโรค
“หลั
รมาตรฐาน”
หมายถึง การอบรมที่
ครอบคลุ
มเนื้อหา ดังนี์ ้ (ตอ)
่
11. วัณโรคและโรคเอดส
12. การบริหารจัดการยา การสนับสนุ นผู้ป่วย
แบบ DOT
13. การดูแลผู้ป่วยเมือ
่ มีฤทธิข
์ างเคี
ยงจากยา
้
รักษาวัณโรค
15. การบริหารจัดการวัณโรคดือ
้ ยา
16. การควบคุมการแพรกระจายเชื
อ
้ ใน
่
สถานพยาบาล
17. การดูแลรักษาวัณโรคตามมาตรฐานสากล
มาตรฐานที่ 1 การตอบสนองเชิงนโยบาย
(Political commitment)
1.1 มีเจ้าหน้าทีร่ บ
ั ผิดชอบและมีศักยภาพในการ
ปฏิบต
ั งิ านคลินิกวัณโรค
วัตถุประสงค ์
เพือ
่ ให้มีบุคลากรทีร่ บ
ั ผิดชอบ
แน่นอน และมีศักยภาพ มัน
่ ใจวา่
สามารถปฏิบต
ั งิ านได้ และมีผท
ู้ างาน
ทดแทนกันได้
มาตรฐานที่ 1 การตอบสนองเชิงนโยบาย
(Political commitment)
1.1 มีเจ้าหน้าทีร่ บ
ั ผิดชอบและมีศักยภาพในก
วิธค
ี ด
ิ
ปฏิบต
ั งิ าน
คะแนน
“5 คะแนน” คือ มีผคลิ
ู้รับน
2
คน
ผิิก
ดวัชอบ
อย
างน
อย
่
้
ณโรค
และผานการอบรม
1 คน
่
“4 คะแนน” คือ มีผู้รับผิดชอบ 1 คน และผาน
่
การอบรม 1 คน
“3 คะแนน” คือ มีผู้รับผิดชอบอยางน
่
้ อย 2 คน
ไมผ
ง้ สองคน
่ านการอบรมทั
่
“2 คะแนน” คือ มีผู้รับผิดชอบอยางน
่
้ อย 1 คน
ไมผ
่ านการอบรม
่
“1 คะแนน” คือ มีพยาบาลหรือบุคคลากร
สาธารณสุขไดรั
้ บมอบหมายให้หมุนเวียนมา
มาตรฐานที่ 1 การตอบสนองเชิงนโยบาย
(Political commitment)
1.1 มีเจ้าหน้าทีร่ บ
ั ผิดชอบและมีศักยภาพในการ
ปฏิบต
ั งิ านคลินิกวัณโรค
แนวทางการ
ประเมิน
ตรวจสอบเอกสารอยางใดอย
าง
่
่
หนึ่งของการเขาอบรม
้
1. หนังสื ออนุ มต
ั ข
ิ องหน่วยงานตนสั
้ งกัดให้
เข้าอบรม
2. ใบลงทะเบียน (ใบเซ็นตชื
่ ) เข้าอบรมที่
์ อ
หน่วยงานจัดอบรม
มาตรฐานที่ 1 การตอบสนองเชิงนโยบาย
(Political commitment)
1.2 มีกจ
ิ กรรมรายงานความก้าวหน้าการดาเนินงาน
วัณโรคในภาพรวมของรพ.
การดาเนินงานวัณโรคตองอาศั
ยการสนับสนุน
้
จากทุกหน่วยงานทีเ่ กีย
่ วของ
การนาเสนอ
้
ความกาวหน
้
้ าการดาเนินงานวัณโรคของ รพ.ใน
การประชุมตางๆ
ทีม
่ ผ
ี ู้บริหารเขาร
มดวย
่
้ วมประชุ
่
้
จะเป็ นกลไกสาคัญเพือ
่ ระดมขอคิ
้ ดเห็ น กากับ
ความกาวหน
้
้ า วิเคราะหปั
์ ญหา ประสานงานกับ
หน่วยงานตางๆที
เ่ กีย
่ วของ
่
้
มาตรฐานที่ 1 การตอบสนองเชิงนโยบาย
(Political commitment)
1.2 มีกจ
ิ กรรมรายงานความก้าวหน้าการดาเนินงาน
วัณโรคในภาพรวมของรพ.
วัตถุประสงค ์
เพือ
่ ผลักดันให้เกิดความรวมมื
อ
่
พัฒนา และแกไขปั
ญหาในการ
้
ดาเนินงานวัณโรคภายในรพ.
มาตรฐานที่ 1 การตอบสนองเชิงนโยบาย
(Political
commitment) าวหนาการดาเนินงาน
1.2
มีกจ
ิ กรรมรายงานความก
้
้
วัวิณ
ธโรคในภาพรวมของรพ.
ค
ี ด
ิ
คะแนน
“5 คะแนน” คือ อยางน
่
้ อย 5 ครัง้ ภายใน 1 ปี ที่
ผานมา
(นับย้อนตัง้ แตวั
่ ระเมิน)
่ นทีป
่
“4 คะแนน” คือ อยางน
้ อย 4 ครัง้ ภายใน 1 ปี ที่
่
ผานมา
(นับย้อนตัง้ แตวั
่ ระเมิน)
่ นทีป
่
“3 คะแนน” คือ อยางน
่
้ อย 3 ครัง้ ภายใน 1 ปี ที่
ผานมา
(นับย้อนตัง้ แตวั
่ ระเมิน)
่ นทีป
่
“2 คะแนน” คือ อยางน
่
้ อย 2 ครัง้ ภายใน 1 ปี ที่
ผานมา
(นับย้อนตัง้ แตวั
่ ระเมิน)
่ นทีป
่
มาตรฐานที่ 1 การตอบสนองเชิงนโยบาย
(Political commitment)
1.2 มีกจ
ิ กรรมรายงานความก้าวหน้าการดาเนินงาน
วัณโรคในภาพรวมของรพ.
แนวทางการ
ประเมิน
ตรวจสอบเอกสารทีเ่ ป็ น
รายงานการประชุม หรือการ
จดบันทึก การประชุม ของ
คณะกรรมการคณะใดๆ ในระดับตางๆ
่
ระดับใดระดับหนึ่ง ทีร่ วมเนื้อหาวัณโรค
ในวาระการประชุม
รายละเอียดมาตรฐาน
และตัวชีว้ ด
ั
มาตรฐานที่ 2
การคนหาผู
ป
้
้ ่ วย
วัณโรคในระยะเริม
่ แรก
(Early TB case
2.1
การจั
ด
ท
าทะเบี
ย
นชั
น
สู
ต
รเสมหะวั
ณ
detection)
โรคอยางครบถ
วน
่
้ ดทะเบียนชันสูตรเสมหะ
สมุ
วัณโรค (TB 04) หมายถึง สมุดทีม
่ ี
การบันทึกการตรวจเสมหะผูป
้ ่ วย หรือ
อาจใช้ Program คอมพิวเตอร ์ (ถ้ามี)
ในการบันทึกขอมู
่ ต
ี วั แปรเช่นเดียวกัน
้ ลทีม
กับ TB 04
มาตรฐานที่ 2
การคนหาผู
ป
้
้ ่ วย
วัณ
โรคในระยะเริ
ม
่ แรก
2.1
การจัดทาทะเบี
ยนชันสูตรเสมหะวัณ
โรคอย
างครบถ
วน
่
วัตถุประสงค
์ ้
1. เพือ
่ เป็ นขอมู
้ ฐาน เกีย
่ วกับผลตรวจเสมหะของ
้ ลพืน
ผู้ป่วยวัณโรคและผูสงสั
ย
้
ป่วยเป็ นวัณโรค
2. เพือ
่ ใช้ตรวจทานความถูกตองของผู
ป
้
้ ่ วย เนื่องจาก
ผู้ป่วยบางรายอาจมีชอ
ื่ นามสกุลเหมือนกัน แตเมื
่
่ อ
เปรียบเทียบ อายุ เพศ สามารถระบุผป
ู้ ่ วยไดถู
้ กต ้ อ
3. เพือ
่ ประเมิน positivity rate รวมทัง้ ประเมินสั ดส่วน
ของเพศในการเขาถึ
้ งการตรวจวินิจฉัย
4. เพือ
่ ใช้ตรวจสอบความสอดคลองกั
บทะเบียนผูป
้
้ ่ วยวัณ
มาตรฐานที่ 2
การคนหาผู
ป
้
้ ่ วย
วัณ
โรคในระยะเริ
ม
่ แรก
2.1
การจัดทาทะเบี
ยนชันสูตรเสมหะวัณ
โรคอยางครบถ
วน
่
้
วิธค
ี ด
ิ
คะแนน ทะเบียนชันสูตรเสมหะวัณโรคจานวน 1
เดือนลาสุ
่ ามารถประเมินได้ มีข้อมูลครบถวน
่ ดทีส
้
“ครบถวน”
หมายถึง มีการบันทึก 8
้
แปรพื
้ ฐาน ไดแก
้ ่
1.วันตัวเดื
อน น
ปี ทีต
่ รวจ
5.
เพศ
6.
อายุ
2. Lab serial
number
3.
H.N.
7.เหตุผลในการส่งตรวจ
(วินิจฉัย/ติดตามผล)
4. ชือ
่ และ
นามสกุล
8.ผลตรวจ
เสมหะ
มาตรฐานที่ 2
การคนหาผู
ป
้
้ ่ วย
วัณ
โรคในระยะเริ
ม
่ แรก
2.1
การจัดทาทะเบี
ยนชันสูตรเสมหะวัณ
โรคอยางครบถ
วน
่
วิธค
ี ด
ิ คะแนน ้
(ตอ)
ตัว่ ตัง้ คือ จานวนผูป
้ ่ วยในทะเบียนชันสูตรเสมหะ
วัณโรคเดือนลาสุ
่ ด มีข้อมูล
ครบถวน
8 ตัวแปร
้
ตัวหาร คือ จานวนผูป
้ ่ วยในทะเบียนชันสูตรเสมหะ
วัณโรคเดือนลาสุ
่ ด
“5 คะแนน” คือ ครบถวนตั
ง้ แตร่ อยละ
้
้
80 ขึน
้ ไป
อยละ
“4 คะแนน” คือ ครบถวนร
75-79
้
้
“3 คะแนน” คือ ครบถวนร
อยละ
70-74
้
้
มาตรฐานที่ 2
การคนหาผู
ป
้
้ ่ วย
วัณ
โรคในระยะเริ
ม
่ แรก
2.1
การจัดทาทะเบี
ยนชันสูตรเสมหะวัณ
โรคอยางครบถ
วน
่
้
แนวทางการ
ประเมิน
ตรวจสอบทะเบีย นชัน สู ต รเสมหะวัณ โรค
(TB 04) ทีห
่ ้องปฏิบต
ั ก
ิ าร (บันทึกในสมุด หรือ
คอมพิว เตอร ได
์ ้ แต่ต้ องสามารถตรวจสอบได้)
โดยใช้ 1 เดือนลาสุ
่ ามารถประเมินไดและ
่ ดทีส
้
ต ร ว จ ส อ บ ทุ ก ร า ย ใ น เ ดื อ น ที่ ต ร ว จ ก ร ณี ที่
ทะเบียน TB 04 แยกกันระหวาง
OPD และ
่
IPD ให้ตรวจดูทง้ั สองแห่ง
มาตรฐานที่ 2
การคนหาผู
ป
้
้ ่ วย
วัณการวิ
โรคในระยะเริ
่ โรคปอดเสมหะลบในผู
แรก
2.2
นิจฉัยวัณม
ป
้ ่ วยทุกราย
ตรวจเสมหะ 3 ตัวอยางโดย
1 ตัวอยางเก็
บหลังตืน
่
่
่
นอนตอนเช้า ยกเวนห
ั ก
ิ ารทีผ
่ านการประเมิ
น
้ ้องปฏิบต
่
คุณภาพ(1)(EQA)
ให้ตรวจเสมหะ
ตัว่ างโ
อยาง
ต รวจเสมห
ะ 3 ตั ว2อย
่ ดย 1
ตั ว อ ย่ า ง เ ก็ บ ห ลั ง ตื่ น น อ น ต อ น เ ช้ า ย ก เ ว้ น
ห้ อ ง ป ฏิ บ ั ต ิ ก า ร ที่ ผ่ า น ก า ร ป ร ะ เ มิ น คุ ณ ภ า พ
( EQA) ใ ห้ ต ร ว จ เ ส ม ห ะ 2 ค รั้ ง โ ด ย 1
ตัวอยางเก็
บหลังตืน
่ นอนตอนเช้า
่
(2) เหตุ ผ ลส าคัญ 3 ข้ อที่ต้ องการตรวจ
เสมหะดวยกล
องจุ
ลทรรศน์ คือ
้
้
ก. เป็ นวิธ ท
ี ี่ง่าย รวดเร็ ว ประหยัด ใน
การวินิจฉัยวัณโรค
มาตรฐานที่ 2
การคนหาผู
ป
้
้ ่ วย
วัณการวิ
โรคในระยะเริ
่ โรคปอดเสมหะลบในผู
แรก
2.2
นิจฉัยวัณม
ป
้ ่ วยทุกราย
ตรวจเสมหะ 3 ตัวอยางโดย
1 ตัวอยางเก็
บหลังตืน
่
่
่
นอนตอนเช้า ยกเวนห
ั ก
ิ ารทีผ
่ านการประเมิ
น
้ ้องปฏิบต
่
คุณภาพ (EQA) ให้ตรวจเสมหะ 2 ตัวอยาง
่
วัตถุประสงค ์
เพือ
่ ให้การวินิจฉัยผู้ป่วยวัณโรคปอดเสมหะ
ลบโดยอาศั ย การตรวจเสมหะเป็ นหลัก ซึ่ง เป็ น
กลวิธใี นการป้องกันการวินิจฉัยผิดพลาด
มาตรฐานที่ 2
การคนหาผู
ป
้
้ ่ วย
วัณโรคในระยะเริม
่ แรก
วิธค
ี ด
ิ
คะแนน
ตัวตัง้ คือ จานวนผู้ป่วยวัณโรคปอดเสมหะลบ
ในผู้ ใหญ่ ที่ขึ้น ทะเบีย นในช่ วงที่ป ระเมิน ตรวจ
เสมหะ 3 ครัง้ โดย 1 ตัวอยางเก็
บหลังตืน
่ นอน
่
ตอนเช้ า ยกเว้ นห้ องปฏิบ ต
ั ิก ารที่ผ่านการประเมิน
คุณภาพ (EQA)
ให้ตรวจเสมหะ 2 ครัง้
ตัวหาร คือ จานวนผู้ป่วยวัณโรคปอดเสมหะ
ลบในผู้ใหญที
่ น
ึ้ ทะเบียนในช่วงทีป
่ ระเมิน
่ ข
มาตรฐานที่ 2
การคนหาผู
ป
้
้ ่ วย
วัณโรคในระยะเริม
่ แรก
วิธค
ี ด
ิ
คะแนน
“5 คะแนน” คือ ตัง้ แตร่ อยละ
(ตอ)
้
่
80 ขึน
้ ไป
“4 คะแนน” คือ ร้อยละ 75-79
“3 คะแนน” คือ ร้อยละ 70-74
“2 คะแนน” คือ ร้อยละ 65-69
“1 คะแนน” คือ ร้อยละ 6064
“0 คะแนน” คือ ตา่ กวาร
่ อยละ
้
มาตรฐานที่ 2
การคนหาผู
ป
้
้ ่ วย
วัณการวิ
โรคในระยะเริ
่ โรคปอดเสมหะลบในผู
แรก
2.2
นิจฉัยวัณม
ป
้ ่ วยทุกราย
ตรวจเสมหะ 3 ตัวอยางโดย
1 ตัวอยางเก็
บหลังตืน
่
่
่
นอนตอนเช้า ยกเวนห
ั ก
ิ ารทีผ
่ านการประเมิ
น
้ ้องปฏิบต
่
คุณภาพ (EQA) ให้ตรวจเสมหะ 2 ตัวอยาง
่
แนวทางการ
ประเมิน
ก. รพช. ประเมินผู้ป่วยวัณโรคปอดเสมหะลบใน
ผู้ใหญที
่ น
ึ้ ทะเบียน
่ ข
1 ไตรมาสลาสุ
่ ามารถประเมินได้
่ ดทีส
ข. รพศ./รพท. ประเมินผู้ป่วยวัณโรคปอดเสมหะ
ลบในผู้ใหญที
่ น
ึ้ ทะเบียน 1 เดือนลาสุ
่ ข
่ ดที่
สามารถประเมินได้
รายละเอียดมาตรฐาน
และตัวชีว้ ด
ั
มาตรฐานที่ 3
การวินจ
ิ ฉัยวัณ
โรค (TB diagnosis)
3.1 การตรวจชันสูตรเสมหะดวยกล
องจุ
ลทรรศน์
้
้
ผานการประเมิ
นคุณภาพ
่
ตามวิ
ก
ี าร
และเกณฑของกรมควบคุ
1. การประเมิ
น คุธณ
ภาพการตรวจเสมหะตามวิ
ธมีก าร
์
โรค
(EQA/LQAS)
และเกณฑ
์ของการควบคุ ม โรค (EQA/LQAS)
หมายถึง มีระบบการเก็บสไลด ์ AFB เพือ
่ การสุ่ม
ตรวจ
2. EQA/LQAS คือระบบการประกันคุณภาพภายนอก
ด้ วยวิธ ีก ารสุ่ มแบบกลุ่มโดยการค านวณทางสถิต ิ
เพือ
่ ให้ไดตั
่ านการตรวจ
้ วแทนของสไลด ์ AFB ทีผ
่
ทางกลองจุ ล ทรรศนแลวในระยะเวลา 1 ปี มา
มาตรฐานที่ 3
การวินจ
ิ ฉัยวัณ
โรค (TB diagnosis)
3.1 การตรวจชันสูตรเสมหะดวยกล
องจุ
ลทรรศน์
้
้
ผานการประเมิ
นคุณภาพ
่
ตามวิธก
ี าร และเกณฑของกรมควบคุ
ม
์
โรควัตถุ
(EQA/LQAS)
ประสงค ์
เพือ
่ ให้มีระบบของการคงคุณภาพของการตรวจยอม
้
เชือ
้ ในระดับทีย
่ อมรับได้
มาตรฐานที่ 3
การวินจ
ิ ฉัยวัณ
โรคการตรวจชั
(TB diagnosis)
3.1
นสูตรเสมหะดวยกล
องจุ
ลทรรศน์
้
้
ผานการประเมิ
นคุณภาพ
่
ตามวิธก
ี าร และเกณฑของกรมควบคุ
ม
์
วิธค
ี ด
ิ
โรค
(EQA/LQAS)
คะแนน
“5 คะแนน” คือ มีระบบการเก็บสไลด ์ และไมมี
่
HFP/HFN ไมมี
่ QE
“4 คะแนน” คือ มีระบบการเก็บสไลด ์ และไมมี
่
HFP/HFN ไมมี
่ LFP/LFN แตมี
่ QE
“3 คะแนน” คือ มีระบบการเก็บสไลด ์ และไมมี
่
HFP/HFN ไมมี
่ LFP/LFN
“2 คะแนน” คือ มีระบบการเก็บสไลด ์ แตไม
่ มี
่
มาตรฐานที่ 3
การวินจ
ิ ฉัยวัณ
โรคการตรวจชั
(TB diagnosis)
3.1
นสูตรเสมหะดวยกล
องจุ
ลทรรศน์
้
้
ผานการประเมิ
นคุณภาพ
่
ตามวิธก
ี าร และเกณฑของกรมควบคุ
ม
์
แนวทางการ
โรค (EQA/LQAS)
ประเมิน
ก. สั งเกตและสอบถามการเก็บสไลดเพื
่ การสุ่มตรวจ
์ อ
ข. ตรวจสอบใบรายงานการสุ่มสไลด ์ (QA1) และ
ใบตอบผลการประเมินการตรวจสอบสไลด ์ AFB
(QA3)
มาตรฐานที่ 3
การวินจ
ิ ฉัยวัณ
โรค (TB diagnosis)
3.2 ร้อยละของผูป
้ ราย
้ ่ วยวัณโรคปอดเสมหะพบเชือ
ต
ใหมที
้ ่ วย
่ ป
่ อผู
้
่ เ่ ป็ นผูใหญ
วัณโรคปอดรายใหม
ทั
หมด
คุ ณ ภาพการวิ
นิจฉั ยวัณ โรคเป็
่ งทีส
่ าคัญมาก
่ ง้ นสิ
เพื่ อ มั่ น ใจว่ าผู้ ป่ วยได้ รั บ การวิ นิ จ ฉั ยที่ ถู ก ต้ อง
ได
กษาทีร่ วดเร็วและเหมาะสม
้ ถุบปการรั
วัตรั
ระสงค
์
1. เพือ
่ ประเมินความเหมาะสม (Adequacy) ของการ
วินิจฉัยวัณโรคดวยกล
องจุ
ลทรรศน์
้
้
2. เพือ
่ ประเมินคุณภาพการค้นหาวัณโรคในผู้มีอาการ
สงสั ยวัณโรค
3. เพือ
่ ประเมินการให้น้าหนัก (Weight) การวินิจฉัย
มาตรฐานที่ 3
การวินจ
ิ ฉัยวัณ
โรค (TB diagnosis)
วิธค
ี ด
ิ
คะแนน ผู้ป่วยวัณโรคทีเ่ ป็ นคนไทย ซึ่งขึ้นทะเบียนใน 1
ไตรมาสลาสุ
่ ระเมินได้
่ ดทีป
ตัวตัง้
คือ จานวนผู้ป่วยวัณโรคปอดเสมหะพบเชื้อราย
ใหมที
่ เ่ ป็ นผู้ใหญ่ (อายุตง้ั แต่ 15 ปี
ทีข
่ ึ้น ทะเบี
ย นในไตรมาสที่
“5 คะแนน” คืขึอ้นไป)
ร้อยละ
55-65
ประเมิน
“4 คะแนน” คือ ร้อยละ 50-54 หรือ
ตัวหาร คือ จานวนผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหมที
เ่ ป็ นผู้ใหญที
่
่
่
66-70ขึน
้ ทะเบียนในไตรมาสทีป
่ ระเมิน
71-75
“3 คะแนน” คือ ร้อยละ 45-49 หรือ
“2 คะแนน” คือ ร้อยละ 40-44 หรือ
มาตรฐานที่ 3
การวินจ
ิ ฉัยวัณ
โรครอยละของผู
(TB diagnosis)
3.2
ป
้ ราย
้
้ ่ วยวัณโรคปอดเสมหะพบเชือ
ใหมที
ต
่ เ่ ป็ นผูใหญ
้
่ อผู
่ ป
้ ่ วย
วัณโรคปอดรายใหมทั
่ ง้ หมด
แนวทางการ
ประเมิน
ตรวจสอบทะเบียนผู้ป่วยวัณโรค (TB 03) และ
TB07
รายละเอียดมาตรฐาน
และตัวชีว้ ด
ั
มาตรฐานที่ 4
การรักษาวัณ
โรค (TB treatment)
4.1 ผู้ป่วยวัณโรครายใหมเสมหะพบเชื
อ
้ ทุกรายได้
่
รับการรักษาดวยสู
ตรยา
้
1. ผู2HRZE/4HR
้ ป่ วยวัณ โรครายใหม่ หมายถึ ง ผู้ ป่ วย (ก)
New M+ (ข) New M- หรือ
(ค) EP ซึง่ ไมเคยรั
กษามากอนหรื
อเคยรักษาไมเกิ
่
่
่ น
1 เดือน
2. 2HRZE/4HR หมายถึงการใช้ยา 4 ชนิดใน 2
เดือนแรก ซึ่งได้แก่ Isoniazid,
Rifampicin,
Pyrazinamide, Ethambutol และ 2 ชนิดใน
มาตรฐานที่ 4
การรักษาวัณ
โรค
treatment)
4.1 ผู(TB
ป
วยวั
ณโรครายใหมเสมหะพบเชื
อ
้ ทุกรายได้
้ ่
่
รับการรักษาดวยสู
ตรยา
้
2HRZE/4HR
วัตถุประสงค ์
เ พื่ อ ป ร ะ สิ ท ธิ ภ า พ ก า ร
รักษาสูงสุด
วิธค
ี ด
ิ
คะแนน
ตัวตัง้
คือ จานวนผูป
้ ่ วยวัณโรครายใหมทุ
่ กราย
ซึง่ ขึน
้ ทะเบียนในช่วงที่
ประเมิน ได้รับการรักษา
ดวยชนิ
ดยา ขนาด และระยะเวลาถูกต้อง
้
ตัวหาร คือ จานวนผู้ป่วยวัณโรครายใหมทุ
่ กราย
มาตรฐานที่ 4
การรักษาวัณ
โรค (TB treatment)
วิธค
ี ด
ิ คะแนน
(ตอ)
่
“5 คะแนน” คือ ตัง้ แตร่ อยละ
้
80 ขึน
้ ไป
“4 คะแนน” คือ ร้อยละ 7579
“3 คะแนน” คือ ร้อยละ 7074
“2 คะแนน” คือ ร้อยละ 6569
มาตรฐานที่ 4
การรักษาวัณ
โรค (TB treatment)
แนวทางการ
ประเมิน
1. ตรวจสอบข้อมูลผู้ป่วยจาก TB 01/OPD Card
หรือ TB03
โดยตรวจสอบสูตรยา (ชนิด)
ขนาด (เทียบกับน้ าหนัก)
ระยะเวลา โดย
ประเมินข้อมูลจากเดือนที่ 0 ของการรักษา
2. ผู้ป่วยทีม
่ โี รคร่วม โดยเฉพาะโรคตับ โรคไต
ไม่น ามาประเมิน แต่ให้ ใช้ สู ต รยาและขนาด
ตามแนวทางแผนงานวัณโรคแห่งชาติ
3. หากข้อมูลใน TB03 และใน แผนประวั
ตก
ิ าร
่
รักษาอืน
่ ๆ ไมตรงกั
น ให้ใช้ลายมือแพทยเป็
่
์ น
มาตรฐานที่ 4
การรักษาวัณ
โรค4.2(TB
ผู้ป่treatment)
วยวัณโรคเสมหะพบเชือ
้ มีพเี่ ลีย
้ ง
1. ดู
กแาลการกิ
ร รั ก ษน
ายา
โ ด ย(DOT)
ก า ร ก า กั บ ก า ร กิ น ย า ต่ อ ห น้ า
หมายถึ ง การมี พ ี่ เ ลี้ ย งดู แ ลการกิ น ยาทุ ก วัน
โ ด ย เ ฉ พ า ะ ก ลุ่ ม ผู้ ป่ ว ย เ ส ม ห ะ บ ว ก ต ล อ ด
ระยะเวลาการรักษาทีผ
่ ป
ู้ ่ วยไดรั
้ บยา Rifampicin
2. ผู้ป่วยวัณ โรคเสมหะพบเชื้อ มากกว่าร้อยละ 50
ต้ อ ง มี พ ี่ เ ลี้ ย ง เ ป็ น บุ ค ล า ก ร ส า ธ า ร ณ สุ ข (ผู้
ให้บริการทีโ่ รงพยาบาล/PCU/รพ.สต.)
3. ผู้ ป่ วยวัณ โรคเสมหะพบเชื้อ ที่ม ีพ ี่เ ลี้ย งซึ่ ง ไม่ใช่
บุ ค คลากรสาธารณสุ ข (ต้ องไม่ใช่ “บุ ค คลใน
บ้านเดีย วกัน”)
ให้ ได้รับ การเยี่ย มบ้านโดย
บุคลากรสาธารณสุขตามเกณฑที
่ าหนด
์ ก
มาตรฐานที่ 4
การรักษาวัณ
โรค 4.2
(TBผูtreatment)
้ มีพเี่ ลีย
้ ง
้ป่วยวัณโรคเสมหะพบเชือ
แลการกินยา (DOT)
วัตถุปดูระ
สงค ์ เพื่ อ ให้ ผลการรัก ษามี ป ระสิ ทธิภ าพสู ง สุ ด
้ ยา
วิธค
ี ด
ิ และป้องกันการดือ
ตัวคะแนน
ตัง้
คือ จานวนผู้ป่วยวัณโรคเสมหะพบเชือ
้ ทีข
่ น
ึ้
ทะเบียน 1 ไตรมาสลาสุ
่ ามารถประเมินได้มี
่ ดทีส
บุ ค คลากรสาธารณสุ ข เป็ นพี่ เ ลี้ย งดู แ ลการกิน ยา
(DOT) หรือมีพเี่ ลีย
้ งทีไ
่ มใช
่ ่ บุคลากรสาธารณสุข
(ต้องไมใช
่ ่ “บุคคลในบ้านเดียวกัน”) แตมี
่ บุคลากร
สาธารณสุข เยีย
่ มบ้านอยางน
ง้ ใน
่
้ อยสั ปดาหละครั
์
การรัก ษาระยะเข้ มข้ น และเดือ นละครั้ง ในระยะ
มาตรฐานที่ 4
การรักษาวัณ
โรค (TB treatment)
4.2 ผู้ป่วยวัณโรคเสมหะพบเชือ
้ มีพเี่ ลีย
้ ง
ดูแลการกินยา (DOT)
วิธค
ี ด
ิ
คะแนน
“5
คะแนน”
คื
อ
ตั
ง
้
แต
ร
อยละ
่
้
(ตอ)
่ 50 ขึน
้ ไป
49
39
29
“4 คะแนน” คือ ร้อยละ 40-
“3 คะแนน” คือ ร้อยละ 30“2 คะแนน” คือ ร้อยละ 20-
มาตรฐานที่ 4
การรักษาวัณ
โรค 4.2
(TB
ผู้ปtreatment)
้ มีพเี่ ลีย
้ ง
่ วยวัณโรคเสมหะพบเชือ
ดูแลการกินยา (DOT)
แนวทางการ
ประเมิน
1. สอบถามเจ้ าหน้ าที่ ตรวจสอบ TB01/ สมุ ด
DOT/ DOT Card เพือ
่ ยืนยันวามี
่ การกินยาตอ
่
หน้าพีเ่ ลีย
้ ง
2. สุ่มเยีย
่ มบ้านผู้ป่วย สอบถาม และตรวจสอบยา
อยางน
่
้ อย 1 ราย สาหรับผู้ป่วยวัณโรคเสมหะ
พบเชือ
้ ทีม
่ พ
ี เี่ ลีย
้ งซึง่ ไมใช
่ ่ บุคคลากรสาธารณสุข
3. ตรวจบันทึกการเยีย
่ มบานผู
ป
้
้ ่ วยวัณโรคเสมหะพบ
เชือ
้ ทีม
่ พ
ี เี่ ลีย
้ งซึง่ ไมใช
่ ่ บุคคลากรสาธารณสุข
รายละเอียดมาตรฐาน
และตั
ว
ชี
ว
้
ด
ั
มาตรฐานที่ 5
มาตรฐานจัดการยาวัณโรค
(Anti-TB
drug
management)
5.1 ยาวั
ณโรคแนวที
ห
่ นึ่งมีเพียงพอและมีการ
บริบณ
าลทางเภสั
ชกรรม
1. ยาวั
โรคแนวที
ห
่ นึ่ ง หมายถึง ยาทีจ
่ าเป็ นใน
การรัก ษาผู้ ป่ วยววัณ โรครายใหม่เสมหะพบเชื้อ
ได้ แก่ Isoniazid:H,
Rifampicin:R,
Pyrazinamide:Z,
Ethambutol:E
และ
Streptomycin:S
2. ยาเพียงพอ หมายถึง ยาวัณโรคไม่ขาดแคลน
ไมขาดช
่
่ วงของการรักษาวัณโรค และยอดยาคง
คลังในจุด minimum stock พอในการรักษา
ผู้ป่วยอยางน
่
้ อย 1 เดือน
มาตรฐานที่ 5
มาตรฐานจัดการยาวัณโรค
(Anti-TB drug management)
5.1 ยาวัณโรคแนวทีห
่ นึ่งมีเพียงพอและมีการ
บริบาลทางเภสั ชกรรม
วัตถุประ
สงค ์
เพื่อ ให้ ผู้ ป่ วยได้ รับ ยาสม่ า เสมอ ขนาด
ถูกต้อง ตลอดระยะเวลา
การรักษา และป้องกันการเกิดวัณโรคดือ
้ ยา
มาตรฐานที่ 5
มาตรฐานจัดการยาวัณโรค
(Anti-TB
drug management)
วิธค
ี ด
ิ
“5
คะแนน” คือ มียารักษาวัณโรคพืน
้ ฐานครบทุก
คะแนน
รายการเพียงพอ และมีการบริบาลทางเภสั ชกรรม
อยางน
่
้ อย 1 ครัง้ ตลอดการรักษา โดยมีเอกสาร
หรือมีการบันทึกการบริบาลทางเภสั ชกรรม
“4 คะแนน” คือ มียารักษาวัณโรคพืน
้ ฐานครบทุก
รายการเพียงพอ และมีการบริบาลทางเภสั ชกรรม
อยางน
่
้ อย 1 ครัง้ ตลอดการรักษา แตไม
่ มี
่ เอกสาร
หรือไมมี
่ การบันทึกการบริบาลทางเภสั ชกรรม
“3 คะแนน” คือ มียารักษาวัณโรคพืน
้ ฐานครบทุก
รายการเพียงพอ แตไม
่ มี
่ การบริบาลทางเภสั ชกรรม
“2 คะแนน” คือ มียารักษาวัณโรคพืน
้ ฐานขาด 1
มาตรฐานที่ 5
มาตรฐานจัดการยาวัณโรค
(Anti-TB drug management)
5.1 ยาวัณโรคแนวทีห
่ นึ่งมีเพียงพอและมีการ
บริบาลทางเภสั ชกรรม
แนวทางการ
ประเมิน
1. ตรวจนั บ ยาในคลัง โดยนั บ ผู้ ป่ วยใน
TB03 ใน 1 ไตรมาส และเปรียบเทียบ
กับยาทีม
่ ใี นคลังยา
2. ตรวจเอกสาร หรือ การบัน ทึ ก ของการ
บ ริ บ า ล ท า ง เ ภ สั ช ก ร ร ม เ ช่ น
Pharmacist’s note หรือ OPD card
มาตรฐานที่ 5
มาตรฐานจัดการยาวัณโรค
(Anti-TB
drug
management)
5.2 ยาวัณ
โรคแนวที
ห
่ นึ่งมีคุณภาพและมีการ
จัดยารั
เก็บตามมาตรฐาน
1.
กษาวัณโรคมีคุณภาพ หมายถึง ยารักษาวัณ
โรคที่ม ีค วามเหมาะสมที่จ ะน าไปใช้ ในการรัก ษา
โรคได้ และมีลก
ั ษณะกายภาพภายนอกของยาที่
ไ ม่ มี ลั ก ษ ณ ะ แ ต ก หั ก ร้ า ว เ ยิ้ ม เ ป ลี่ ย น สี
ตกตะกอน เป็ นต้น
2. การจัดเก็บตามมาตรฐาน ไดแก
้ ่
2.1 เก็บพ้นแสง
2.2 ห้องมีอุณหภูมต
ิ า่ กวา่ หรือเทากั
่ บ 25 องศา
เซลเซียส
2.3 ห้องมีความชืน
้ สั มพันธ ์ ตา่ กวาร
่ ้อยละ 60
มาตรฐานที่ 5
มาตรฐานจัดการยาวัณโรค
(Anti-TB
management)
5.2 ยาวัdrug
ณโรคแนวที
ห
่ นึ่งมีคุณภาพและมีการ
บตามมาตรฐาน
วัจัตดถุเก็
ประ
สงค ์ เพื่อ ให้ ผู้ ป่ วยได้ รับ ยาที่ม ี
คุณภาพดีทส
ี่ ุด
วิธค
ี ด
ิ
คะแนน
“5 คะแนน” คือ คลังยา และสถานทีใ่ ดๆทีม
่ ก
ี ารเก็บ
ยาไว้นานเกิน 1 เดือน มียาทีม
่ ล
ี ก
ั ษณะทางกายภาพ
ภายนอกปกติ มีการจัดเก็ บตามมาตรฐาน และมีการ
จดบันทึกระดับอุณหภูมแ
ิ ละความชืน
้ ทุกวัน
“4 คะแนน” คือ คลังยา และสถานทีใ่ ดๆ ทีม
่ ก
ี ารเก็บ
ยาไว้นานเกิน 1 เดือน มียาทีม
่ ล
ี ก
ั ษณะทางกายภาพ
ภายนอกปกติ มีการจัดเก็ บตามมาตรฐาน และมีการ
มาตรฐานที่ 5
มาตรฐานจัดการยาวัณโรค
(Anti-TB
management)
5.2 ยาวัdrug
ณโรคแนวที
ห
่ นึ่งมีคุณภาพและมีการ
บตามมาตรฐาน
วิธจัค
ี ดด
ิ เก็คะแนน
(ต“3
อ)
่ ก
ี าร
่ คะแนน” คือ คลังยา และสถานทีใ่ ดๆ ทีม
เก็บยาไวนานเกิ
น 1 เดือน มียาทีม
่ ล
ี ก
ั ษณะทาง
้
กายภาพภายนอกปกติ แตไม
่ จั
่ ดเก็บตามมาตรฐาน
บางข้อในคาอธิบายขอ
้ 2.1-2.4
“2 คะแนน” คือ คลังยา และสถานทีใ่ ดๆทีม
่ ก
ี าร
เก็บยาไวนานเกิ
น 1 เดือน มียาทีม
่ ล
ี ก
ั ษะทาง
้
กายภาพภายนอกปกติ แตไม
่ ได
่ จั
้ ดเก็บตาม
มาตรฐานทุกขอในค
าอธิบายขอ
้
้ 2.1-2.4
“1 คะแนน” คือ คลังยา และสถานทีใ่ ดๆทีม
่ ก
ี าร
เก็บยาไวนานเกิ
น 1 เดือน มียา 1 รายการทีม
่ ี
้
มาตรฐานที่ 5
มาตรฐานจัดการยาวัณโรค
(Anti-TB
drug
management)
5.2 ยาวัณ
โรคแนวที
ห
่ นึ่งมีคุณภาพและมีการ
จัดเก็บตามมาตรฐาน
แนวทางการ
ประเมิ
น ณโรคแนวทีห
ก. สุ่มยาวั
่ นึ่งทุกชนิด จากยาทีเ่ ก็บใน
คลัง ยา รวมทั้ง สถานที่ใ ดๆ ที่ม ีก ารเก็ บ ยาไว้
เกิน 1 เดือน โดยสุ่มชนิดละ 10 แผง/กลอง
่
ข. ตรวจดูล ก
ั ษณะกายภาพของเม็ ด ยา และยาฉี ด
ที่ ม ี ใ ช้ ในคลิ นิ ก วั ณ โรค โดยยาที่ อ ยู่ ในแผง
พลาสติก ใสหรือ สี ชาให้ สั งเกตลัก ษณะแตกหัก
ร้าว เยิม
้ เปลีย
่ นสี
ค. ตรวจวันผลิต วันหมดอายุ และมีการจัดเรียงยา
แบบยาทีจ
่ ะหมดอายุกอนจะถู
กนามาใช้กอน
่
่
ง. ตรวจการจดบัน ทึก ระดับ อุ ณ หภู ม ิแ ละความชื้น
รายละเอียดมาตรฐาน
และตั
ว
ชี
ว
้
ด
ั
มาตรฐานที่ 6 ทะเบียนและรายงานวัณโรค
(TB records and reports)
6.1 การขึน
้ ทะเบียนผูป
้ ่ วยวัณโรคเสมหะรายใหมครบ
่
ทุกราย และกรอกขอมู
้ ล
อยางครบถ
วน
1. การขึน
้ ทะเบี
้ รายใหม่
่ ยนผู้ป่วยวั
้ ณโรคเสมหะพบเชือ
ครบทุ ก ราย หมายถึ ง จ านวนผู้ ป่ วยวัณ โรค
เสมหะพบเชื้ อ รายใหม่ ที่ ห้ องปฏิบ ัต ิก ารชัน สู ต ร
(TB04) เทากั
้
่ บจานวนผู้ป่วยวัณโรคเสมหะพบเชือ
รายใหมในทะเบี
ยนผู้ป่วยวัณโรค (TB03) ทัง้ นี้
่
หากยอดผู้ ป่ วยไม่เท่ากัน เนื่ อ งจากส่ งต่อ (Refer
out) ไปโรงพยาบาลอืน
่ หรือรับมา (Refer in)
จากโรงพยาบาลอืน
่ ให้อนุ โลมได้
มาตรฐานที่ 6 ทะเบียนและรายงานวัณโรค
(TBการขึ
records
and
reports)
6.1
น
้ ทะเบี
ยนผู
ป
้ ่ วยวัณโรคเสมหะรายใหมครบ
่
ทุกราย และกรอกขอมู
้ ล
อยลางครบถ
วน
่ “ครบถ
้ ้วน” หมายถึง มีการบันทึก 7
2. กรอกข้อมู
ตั ว แ ป ร พื้ น ฐ า น ใ น ท ะ เ บี ย น ผู้ ป่ ว ย วั ณ โ ร ค
้ ่
1.(TB03) ครบถ้วน ไดแก
2.
3.
กลุ
มผู
ป
วย
(ไทย
่
้
่
อายุ
เพศ ไมใช
า)
่ ่ ไทย เรือนจ4.
วัน เดือน ปี
ทีข
่ น
ึ้ ทะเบียน
5. ผลเสมหะ (AFB) กอนเริ
ม
่
่
รักษา (เดือนที่ 0)
6. อวัยวะทีเ่ ป็ นวัณโรค (ปอด
7.
ยาที
ใ
่
ช
้
และ/หรือนอกปอด
รักษา
มาตรฐานที่ 6 ทะเบียนและรายงานวัณโรค
(TBการขึ
records
and
reports)
6.1
น
้ ทะเบี
ยนผู
ป
้ ่ วยวัณโรคเสมหะรายใหมครบ
่
ทุกราย และกรอกขอมู
้ ล
อยางครบถ
วน
่
้
วัตถุประ
สงคเพื
์ อ
่ เป็ นแหลงข
่ ้อมูลในการประเมินผลการค้นหา
รายป่วย ผลการรักษา
ร ะ ย ะ เ ข้ ม ข้ น แ ล ะ ผ ล ส า เ ร็ จ ข อ ง ก า ร รั ก ษ า
ตลอดจนการดูแลเรือ
่ งวัณโรคและ
โรคเอดส์ รวมทัง้ การบริหารจัดการวัณโรคดือ
้ ยา
มาตรฐานที่ 6 ทะเบียนและรายงานวัณโรค
(TB
records
and reports)
วิธค
ี ด
ิ
คะแนน
ตัว ตั้ง คือ จ านวนผู้ ป่ วยวัณ โรคเสมหะพบเชื้อ
รายใหมที
่ เ่ ป็ นคนไทยใน 1
ไตรมาสลาสุ
่ ระเมินไดมี
่ ดทีป
้ การบันทึก 7
ตัวแปรครบถ้วน
คะแนน”คืคื
น
้ ทะเบีย้ป
นครบทุ
ก
ราย
และกรอกข
อมู
ล
ตั“5วหาร
ออ จขึานวนผู
วยวั
ณ
โรคเสมหะพบเชื
อ
้
้
่
ครบถ
วนตั
ง้ แต
ร่ เ่ ป็อยละ
80 ขึน
้ ไป 1
้
้
รายใหม
ที
นคนไทยใน
ไ ต ร
่
“4 คะแนน”
คื
อ
ขึ
น
้
ทะเบี
ย
นครบทุ
ก
ราย
และกรอกข
อมู
ล
มาสลาสุ
ด
ที
ป
่
ระเมิ
น
ได
้
่
้
ครบถวนร
อยละ
75-79
้
้
“3 คะแนน” คือ ขึน
้ ทะเบียนครบทุกราย และกรอกขอมู
้ ล
ครบถวนร
อยละ
70-74
้
้
“2 คะแนน” คือ ขึน
้ ทะเบียนครบทุกราย และกรอกขอมู
้ ล
มาตรฐานที่ 6 ทะเบียนและรายงานวัณโรค
(TB records and reports)
6.1 การขึน
้ ทะเบียนผูป
้ ่ วยวัณโรคเสมหะรายใหมครบ
่
ทุกราย และกรอกขอมู
้ ล
วน
อยางครบถ
้
่
แนวทางการ
ประเมิน
ก. ตรวจสอบผู้ป่วยในทะเบียนชันสูตร (TB 04)
กับทะเบียนผู้ป่วยวัณโรค
ข. ตรวจสอบ จากทะเบีย นผู้ ป่ วยวัณ โรค (TB
03) หรือโปรแกรมคอมพิวเตอร ์ (ถ้ามี)
ค. ตรวจสอบความครบถ้วนของการบันทึก 7 ตัว
แปรใน TB03
มาตรฐานที่ 6 ทะเบียนและรายงานวัณโรค
(TB การจั
records
and reports) 3 เดือนอยางครบถวน
6.2
ดทารายงานรอบ
่
้
แ ล ะ ส่ ง ร า ย ง า น จ า ก โ ร ง พ ย า บ า ล ถึ ง ส า นั ก ง า น
สาธารณสุขจังหวัดภายในเวลา14
วันหลังสิ้ นสุด
รายงานรอบ 3 เดือน หมายถึง
Cohort
1.TB 07 ของผู้ป่วยวัณโรคทีเ่ ป็ นคนไทย ซึ่งขึน
้ ทะเบียนตาม
รอบรายงานลาสุ
่ ระเมินได้
่ ดทีป
2.TB 07/1 ของผู้ป่วยวัณโรคทีเ่ ป็ นคนไทย ซึ่งขึน
้ ทะเบียนตาม
รอบรายงานลาสุ
่ ระเมินได้
่ ดทีป
3.TB 08 ของผู้ป่วยวัณโรคทีเ่ ป็ นคนไทย ซึ่งขึน
้ ทะเบียนตาม
รอบรายงานลาสุ
่ ระเมินได้
่ ดทีป
4.TB/HIV 01 ของผู้ป่วยวัณโรคทีเ่ ป็ นคนไทย ซึ่งขึน
้ ทะเบียน
ตามรอบรายงานลาสุ
่ ระเมินได้
่ ดทีป
มาตรฐานที่ 6 ทะเบียนและรายงานวัณโรค
(TB records and reports)
6.2 การจัดทารายงานรอบ 3 เดือนอยางครบถ
่
้วน
แ ล ะ ส่ ง ร า ย ง า น จ า ก โ ร ง พ ย า บ า ล ถึ ง ส า นั ก ง า น
สาธารณสุขจังหวัดภายในเวลา14
วันหลังสิ้ นสุด
Cohort
วัตถุประ
สงค ์
เพือ
่ เป็ นข้อมูลในการวิเคราะหผลการวิ
นิจฉัย
์
รักษา และดูแลผู้ป่วยทีผ
่ านมา
และนาผลการ
่
วิเคราะหใช
์ ้เป็ นแนวทางการกาหนดปัญหาและ
ดาเนินการแก้ไขให้เหมาะสม
มาตรฐานที่ 6 ทะเบียนและรายงานวัณโรค
(TB records and reports)
วิธค
ี ด
ิ
คะแนน
“5
คะแนน” คือ มีการจัดทารายงานรอบ 3 เดือนของผู้ป่วย
ไทยครบทั้ง 5 รายงาน และส่ งรายงานให้ สสจ.
ทันเวลาภายใน 14 วันหลังสิ้ นสุด Cohort
“4 คะแนน” คือ มีการจัดทารายงานรอบ 3 เดือนของผู้ป่วย
ไทยครบทัง้ 5 รายงาน และส่งรายงานให้ สสจ. ไม่
ทันเวลาภายใน 14 วันหลังสิ้ นสุด Cohort
“3 คะแนน” คือ มีการจัดทารายงานรอบ 3
เดือนของ
ผู้ป่วยไทยครบอยางน
่
้ อย 4 รายงาน และส่งรายงานให้
สสจ. ทันเวลาภายใน 14 วันหลังสิ้ นสุด Cohort
“2 คะแนน” คือ มีการจัดทารายงานรอบ 3
เดือนของ
ผู้ป่วยไทยครบอยางน
่
้ อย 4 รายงาน และส่งรายงานให้
สสจ. ไมทั
่ นเวลาภายใน 14 วันหลังสิ้ นสุด Cohort
มาตรฐานที่ 6 ทะเบียนและรายงานวัณโรค
(TB records and reports)
แนวทางการ
ประเมิน
ก. ตรวจสอบสาเนารายงานรอบ 3 เดือน
ข. ตรวจสอบส าเนาหนั ง สื อน าส่ งรายงานจาก
โรงพยาบาลถึง ส านั ก งานสาธารณสุ ข จัง หวัด
โดยประเมิน วัน ที่ซ่ึ ง สสจ. ลงเลขรับ หรือ
จดหมายอิเ ลคโทรนิ ก ส์ ที่ ล งวัน ที่ รพ.ส่ งถึ ง
ผู้รับผิดชอบงานของ สสจ.
รายละเอียดมาตรฐาน
และตัวชีว้ ด
ั
มาตรฐานที่ 7 การป้องกันการแพรกระจายเชื
อ
้
่
วัณบริ
โรคในสถานพยาบาล
7.1
การช่องทางดวน/พิ
เศษ สาหรับการตรวจผูมี
่
้
อาการสงสั ยวัณโรค และผูป
่ มารับการ
้ ่ วยวัณโรคเมือ
บริการช่องทางด
วน/พิ
เศษ สาหรับการตรวจวินิจฉัย ผู้
่
รักมีษาแบบผู
ป
วยนอก
้ ่
มีอ าการสงสั ย วัณ โรค และผู้ ป่ วยวัณ โรค ที่แ ผนก
ผู้ป่วยนอก ดังนี้
1. มีก ารแจ้ งเวีย นรายระเอีย ดช่ องทางด่วน/พิเ ศษให้ ทุ ก
แผนกที่เ กี่ ย วข้ องในโรงพยาบาลทราบ เริ่ม ตั้ง แต่
วินิจฉัยถึงสิ้ นสุดการรักษา
2. มีกระบวนการคัดกรองผู้ป่วยมีอาการสงสั ย และผู้ป่วย
วัณ โรค ได้ แก่ แบบฟอร ์มคัด กรองวัณ โรค มี ก าร
บันทึกของผู้ป่วยมีอาการสงสั ยวัณโรค
3. มีปายประชาสั มพันธแนะนาผูทม
ี่ อ
ี าการ สวมหนากาก
มาตรฐานที่ 7 การป้องกันการแพรกระจายเชื
อ
้
่
วัณบริ
โรคในสถานพยาบาล
7.1
การช่องทางดวน/พิ
เศษ สาหรับการตรวจผูมี
่
้
อาการสงสั ยวัณโรค และผูป
่ มารับการ
้ ่ วยวัณโรคเมือ
รัก
ษาแบบผู
วัต
ถุประ ป
้ ่ วยนอก
สงค
เพื์อ
่ ลดความเสี่ ยงของการแพรกระจายเชื
อ
้ วัณโรค
่
วิธค
ี ในสถานพยาบาล
ด
ิ
คะแนน
“5 คะแนน” คือ มี 5 ข้อตามคาอธิบาย
ช่องทางดวน/พิ
เศษ
่
“4 คะแนน” คือ มี 4 ข้อตามคาอธิบาย
ช่องทางดวน/พิ
เศษ
่
“3 คะแนน” คือ มี 3 ข้อตามคาอธิบาย
ช่องทางดวน/พิ
เศษ
่
“2 คะแนน” คือ มี 2 ข้อตามคาอธิบาย
มาตรฐานที่ 7 การป้องกันการแพรกระจายเชื
อ
้
่
วัณบริ
โรคในสถานพยาบาล
7.1
การช่องทางดวน/พิ
เศษ สาหรับการตรวจผูมี
่
้
อาการสงสั ยวัณโรค และผูป
่ มารับการ
้ ่ วยวัณโรคเมือ
รักแนวทางการ
ษาแบบผูป
้ ่ วยนอก
น
1.ประเมิ
ตรวจสอบเอกสารการแจ
หรือ
้ งเวียน (เช่ น SOP
รายงานการประชุม) ทีแ
่ ผนกผูป
้ ่ วยนอก แผนกเอกซเรย ์
แผนกชันสูตร และแผนกเภสั ชกรรม ในช่วงระยะเวลา
2 ปี ทีผ
่ านมา
่
2. ต ร ว จ ส อ บ แ บ บ ฟ อ ร ์ ม ก า ร คั ด ก ร อ ง วั ณ โ ร ค ที่ ใ ช้ ใ น
กระบวนการคัดกรอง
3. สั ง เกตป้ ายประชาสั ม พัน ธ แนะน
าให้ ผู้ ที่ม ีอ าการไอสวม
์
หน้ากากอนามัยเพือ
่ ปิ ดปากและจมูก ทีแ
่ ผนกผู้ป่วยนอก
แผนกเอกซเรย ์ แผนกชันสูตร และแผนกเภสั ชกรรม
4. ตรวจสอบสั ญลักษณทีบ
่ ต
ั รผูปวยเพือ
่ การบริการทีร่ วดเร็ว
มาตรฐานที่ 7 การป้องกันการแพรกระจายเชื
อ
้
่
วั
ณโรคในสถานพยาบาล
7.2
การจัดสถานทีข
่ องคลินิกวัณโรคแยกหางจาก
่
คลินิกผูป
่ ๆทีม
่ ค
ี วามเสี่ ยงจากการติดเชือ
้ วัณ
้ ่ วยอืน
่ ๆ ทีม
่ ค
ี วามเสี่ ยงต่อการติดเชื้อวัณ
1.โรค
คลินิกผู้ป่วยอืน
โรค หมายถึง คลินิกทีร่ ก
ั ษาผู้ป่วยทีม
่ ภ
ี ูม ต
ิ ้านทาน
ต่ า เช่ น คลิ นิ ก เด็ ก คลิ นิ ก ผู้ ป่ วยเบาหวาน
คลินิ ก โรคไต คลินิ ก ผู้ป่ วยเอดส์ คลินิ ก ผู้ สูง อายุ
เป็ นต้น
2. การจัดสถานทีอ
่ ยางเหมาะสม
หมายถึง
่
2.1 คลินิกทัง้ สองประเภทไมอยู
่ ติ
่ ดกัน หรือคลินิก
ให้บริการผู้ป่วยคนละวัน
2.2 ไมใช
่ ้ระบบปรับอากาศในคลินิกวัณโรค
มาตรฐานที่ 7 การป้องกันการแพรกระจายเชื
อ
้
่
วั
ณโรคในสถานพยาบาล
7.2
การจัดสถานทีข
่ องคลินิกวัณโรคแยกหางจาก
่
คลินิกผูป
่ ๆทีม
่ ค
ี วามเสี่ ยงจากการติดเชือ
้ วัณ
้ ่ วยอืน
โรค
วัตถุประ
สงค ์
เพือ
่ ลดโอกาสการแพรกระจายเชื
อ
้ วัณโรคใน
่
โรงพยาบาลโดยเฉพาะผู้ป่วยทีม
่ ค
ี วามเสี่ ยงต่อ
การติดเชือ
้ งาย
่
มาตรฐานที่ 7 การป้องกันการแพรกระจายเชื
อ
้
่
วัณโรคในสถานพยาบาล
วิธค
ี ด
ิ
คะแนน
“5 คะแนน” คือ มีขอ 2.1 2.2 และ 2.3
้
“4 คะแนน” คือ มีเฉพาะข้อ 2.1 และ 2.2
“3 คะแนน” คือ คลินิกวัณโรคอยูติ
่ ผ
ี ู้ทีภ
่ ูม ิ
่ ดกับคลินิกทีม
ต้านทานตา่ แตคลิ
่ นิกให้บริการผู้ป่วยภายในวันเดียวกัน
โดยคลินิ ก วัณ โรคเปิ ดให้ การในช่ วงบ่ายและมีข้ อ 2.2
และ 2.3
“2 คะแนน” คือ คลินิกวัณโรคอยูติ
่ ผ
ี ู้ทีภ
่ ูม ิ
่ ดกับคลินิกทีม
ต้านทานตา่ แตคลิ
่ นิกให้บริการผู้ป่วยภายในวันเดียวกัน
โดยคลินิกวัณโรคเปิ ดให้การในช่วงบายและมี
ขอ
่
้ 2.2 แต่
ไมมี
่ ข้อ 2.3
“1 คะแนน” คือ คลินิกวัณโรคอยูติ
่ ผ
ี ู้ทีภ
่ ูม ิ
่ ดกับคลินิกทีม
มาตรฐานที่ 7 การป้องกันการแพรกระจายเชื
อ
้
่
วัณโรคในสถานพยาบาล
7.2 การจัดสถานทีข
่ องคลินิกวัณโรคแยกหางจาก
่
คลินิกผูป
่ ๆทีม
่ ค
ี วามเสี่ ยงจากการติดเชือ
้ วัณ
้ ่ วยอืน
โรค
แนวทางการ
ประเมิน
สั ง เกต สอบถามการให้ บริก ารตรวจรัก ษา
วัณ โรคที่ตึ ก ผู้ ป่ วยนอก และตรวจเอกสารที่
เกีย
่ วข้อง
มาตรฐานที่ 8 การดาเนินงาน
วั8.1
ณโรคและโรคเอดส
ผู้ป่วยวัณโรคทุก์ รายทีข
่ น
ึ้ ทะเบียน
รัผูก้ปษามี
ผ
ลตรวจ
HIV
วยวั
ณ
โรคทุ
ก
รายที
ข
่ น
ึ้ ทะเบียนรักษามีการตรวจ
่
HIV หมายถึ ง ผู้ ป่ วยได้ รับ การปรึ ก ษาเพื่อ ตรวจ
เอช ไอ วี โดยเจ้าหน้าที่ และมีผลตรวจ HIV
วัตถุประ
สงค ์
เพือ
่ ให้ผู้ป่วยวัณโรคทุกรายทีข
่ น
ึ้ ทะเบียนรักษาได้
ทราบผลการติด เชื้อ เอช ไอ วี และได้รับ การ
ดูแลรักษาทันทีหากพบวาติ
้ เอช ไอ วี รวม
่ ดเชือ
่
ดวย
้
มาตรฐานที่ 8 การดาเนินงาน
วั
ณโรคและโรคเอดส
8.1
ผู้ป่วยวัณโรคทุก์ รายทีข
่ น
ึ้ ทะเบียน
รัก
วิ
ธค
ีษามี
ด
ิ ผลตรวจ HIV
ผู้ ป่ วยวั ณ โรคที่ เ ป็ นคนไทย ซึ่ ง ขึ้ น
คะแนน
ทะเบียนใน 1 ไตรมาศลาสุ
่ ระเมินได้
่ ดทีป
ตัว ตั้ง คือ จ านวนผู้ ป่ วยวัณ โรคที่เ ป็ นคนไทย ซึ่ง
ขึน
้ ทะเบียนใน 1 ไตรมาศลาสุ
่ ดที่
ประเมินไดมี
้ ผลตรวจ HIV
ตัว หาร คื อ จ านวนผู้ ป่ วยที่ เ ป็ นคนไทย ซึ่ ง ขึ้ น
ทะเบียนในไตรมาศเดียวกัน
“5 คะแนน” คือ มากกวา่ ร้อยละ 90
“4 คะแนน” คือ ร้อยละ 86-90
“3 คะแนน” คือ ร้อยละ 81-85
มาตรฐานที่ 8 การดาเนินงาน
วั8.1
ณโรคและโรคเอดส
ผู้ป่วยวัณโรคทุก์ รายทีข
่ น
ึ้ ทะเบียน
รักษามีผลตรวจ HIV
แนวทางการ
ประเมิน
ต ร ว จ ส อ บ ข้ อ มู ล จ า ก ท ะ เ บี ย น ผู้ ป่ ว ย วั ณ โ ร ค
(TB03) และรายงาน TB/HIV01
มาตรฐานที่ 8 การดาเนินงาน
วัณโรคและโรคเอดส์
8.2 ผู้ป่วยวัณโรคทีต
่ ด
ิ เชือ
้ เอช ไอ วี ไดรั
้ บยา
กษาวัณโรค
ต้านไวรัสระหวางรั
่
ผู้ ป่ วยวัณ โรคที่ต ิด เชื้อ เอช ไอ วี ต้ องได้ รับ ย
ต้านไวรัสทุกรายระหวางรั
่ กษา
วัณ โรค(ภาคผนวก) ตามบัน ทึก ที่ สปสช. 18.7/0013
วัลงวั
ตถุปนระ
ที่ 8 มิ.ย. 54
สงค ์
ิ ในผู้ป่วยวัณโรค
เพือ
่ ป้องกันการเสี ยชีวต
ทีต
่ ด
ิ เชือ
้ เอช ไอ วี
มาตรฐานที่ 8 การดาเนินงาน
วั
ณค
วิธ
ี โรคและโรคเอดส
ด
ิ
์
ตัคะแนน
วตัง้ คือ จานวนผู้ป่วยวัณโรคทีเ่ ป็ นคนไทย ซึ่งขึน
้ ทะเบียน
ไตรมาศล่าสุ ด ทีป
่ ระเมิน ได้โดยมีก ารติดเชื้อ เอช ไอ วี
รวมด
วย
และไดรั
่
้
้ บยาต้านไวรัสระหวางรั
่ กษาโรค
ตัว หาร คื อ จ านวนผู้ ป่ วยวัณ โรคที่ เ ป็ นคนไทย ซึ่ ง ขึ้ น
ทะเบีย นไตรมาศล่าสุ ดทีป
่ ระเมิน ได้โดยมีก ารติดเชื้อ เอช
ไอ วี รวมด
วย
่
้
“5 คะแนน” คือ ตัง้ แต่ ร้อยละ 70 ขึน
้ ไป
“4 คะแนน” คือ ร้อยละ 65-69
“3 คะแนน” คือ ร้อยละ 60-64
“2 คะแนน” คือ ร้อยละ 55-59
“1 คะแนน” คือ ร้อยละ 50-54
“0 คะแนน” คือ ตา่ กวาร
่ ้อยละ 50
หมายเหตุ กรณีไมมีผูตด
ิ เชือ
้ เอช ไอ วี ทีข
่ น
ึ้ ทะเบียนไตร
มาตรฐานที่ 8 การดาเนินงาน
วัณผูโรคและโรคเอดส
8.2
่ ด
ิ ์ เชือ
้ เอช ไอ วี ไดรั
้ป่วยวัณโรคทีต
้ บยา
ต้านไวรัสระหวางรั
กษาวัณโรค
่
แนวทางการ
ประเมิน
ตรวจสอบข้อมูลจากทะเบียนผู้ป่วยวัณโรค(TB03)
และรายงาน TB/HIV01
รายละเอียดมาตรฐาน
และตัวชีว้ ด
ั
มาตรฐานที่ 9 การบริหารจัดการวัณโรค
ดือ
้ ยา (Programmatic
of ณ
Drug9.1 ผู้ป่วยทีม
่ Management
ป
ี ระวัตก
ิ ารรักษาวั
โรคมากอนมี
ผลการ
่
resistant
TB: PMDT)
ตรวจความไวต
อยาวั
ณโรคอยางน
่
่
้ อย Isoniazid และ
Rifampicin
1. ผู้ ป่ วยที่ม ีป ระวัต ิก ารรัก ษามาก่ อน หมายถึง
ผู้ป่วยชนิดกลับเป็ นซา้ ผู้ป่วยรักษาซา้ ภายหลัง
ล้มเหลว และ ผู้ป่วยรักษาซ้าภายหลังขาดยา
มากกวา่ 2 เดือนติดตอกั
่ น ซึง่ เป็ นกลุมผู
่ ป
้ ่ วยที่
มีค วามเสี่ ยงสู ง ต่อการเกิด วัณ โรคดือ
้ ยาหลาย
ขนาน
2. การทดสอบความไวตอยาวั
ณโรคแนวทีห
่ นึ่ งให้
่
มาตรฐานที่ 9 การบริหาร
จัดผู
การวั
ณ
โรคดื
อ
้
ยา
9.1
ป
วยที
ม
่
ป
ี
ระวั
ต
ก
ิ ารรักษาวัณโรคมากอนมี
ผล
้ ่
่
การตรวจความไวตอ
่
วัตถุประ ยาวัณโรคอยางน
่
้ อย Isoniazid และ
Rifampicin
1. เพื
สงค
์ ่อ ให้ ผู้ ป่ วยวัณ โรคที่เ ป็ นกลุ่มเสี่ ยงสู ง ต่อการ
เ กิ ด วั ณ โ ร ค ดื้ อ ย า ห ล า ย ข น า น ไ ด้ เ ข้ า ถึ ง
กระบวนการทดสอบความไวตอยาวั
ณโรค
่
2. เพือ
่ กากับกระบวนการดาเนินงาน เช่น
ก) ระยะเวลาการส่งตรวจ และไดรั
้ บการแจ้งผล
ข) ผลการตรวจพบผู้ป่วยวัณโรคดือ
้ ยาหลาย
ขนาน
ค) การเกิดวัณโรคดือยาหลายขนานจาแนกตาม
ประเภทของผู้ป่วย
มาตรฐานที่ 9 การบริหาร
จั
ดค
ณโรคดือ
้ ยา
วิธ
ี การวั
ด
ิ
คะแนน
ตัวตัง้ หมายถึง จานวนผู้ป่วยทีม
่ ป
ี ระวัตก
ิ ารรักษามากอนที
่
่
เป็ นคนไทยในช่วงเวลาทีป
่ ระเมิน มีผลการทดสอบความ
ไวตอยาวั
ณโรคอยางน
่
่
้ อย Isoniazid และ Rifampicin
ตัวหาร หมายถึง จานวนผู้ป่วยทีม
่ ป
ี ระวัตก
ิ ารรักษามากอนที
่
่
เป็ นคนไทยในช่วงเวลาทีป
่ ระเมิน
“5 คะแนน” คือ เทากับหรือ
มากกวา่ ร้อยละ
“4
85-89
“3
80-84
“2
่
90
คะแนน”
คือ ร้อยละ
คะแนน”
คือ ร้อยละ
คะแนน”
คือ รอยละ
มาตรฐานที่ 9 การบริหาร
จัดผู
การวั
ณม
โรคดื
อ
้ ต
ยา
9.1
ป
วยที
่
ป
ี
ระวั
ก
ิ ารรักษาวัณโรคมากอนมี
ผล
้ ่
่
การตรวจความไวตอ
่
ยาวัณโรคอยางน
่
้ อย Isoniazid และ
แนวทางการ
Rifampicin
ประเมิน
ตรวจสอบข้อมูลจากทะเบียนวัณโรค (TB 03)
และ รายงาน PMDT 07 สาหรับผู้ป่วยทีข
่ น
ึ้
ทะเบียนในไตรมาสทีป
่ ระเมิน
มาตรฐานที่ 9 การบริหาร
จั
ดการวั
ณโรคดื
อ
้ ยาอ
9.2
ผู้ป่วยวั
ณโรคดื
้ ยาหลายขนานไดรั
้ บการ
ขึน
้ ทะเบียนครบถวน
้
รั
กษาถูกตองทุ
ก(Confirmed
ราย
ผู้ ป่ วยวัและได
ณ โรคดื
ยาหลายขนาน
้ บ้อการรั
้
MDR-TB) หมายถึง ผู้ป่วยทีม
่ ผ
ี ลทดสอบความไว
ตอยา
้ ยาไอโซไนอาสิ ด และไรแฟมพิ
่วัตถุประพบวา่ ดือ
ซิน
สงค ์
เพือ
่ ให้ผูป
้ ยาหลายขนานเขาถึ
้ ่ วยวัณโรคดือ
้ งระบบ
การรักษาและการดูแล และการเขาสู
้ ่ บริการรายงาน
วัณโรค ซึง่ เป็ นมาตรฐานของประเทศ
มาตรฐานที่ 9 การบริหาร
จัดการวัณโรคดือ
้ ยา
วิธค
ี ด
ิ
คะแนน
การขึ้น ทะเบีย นครบถ้ วนทุ ก รายและได้ รับ การ
รักษาถูกต้องทุกรายมีรายละเอียดดังนี้
1. ขึน
้ ทะเบียนครบถ้วนทุกราย
2. ประเภทผู้ป่วยถูกต้องทุกราย
3. ไดรั
้ บการรักษาทุกราย
4. สูตรยาถูกต้องทุกราย (ยาฉี ด 1 ชนิด และยา
กินอยางน
่ ผ
ี ลทดสอบความไวตอยา
่
้ อย 4 ชนิดทีม
่
พบวา่ “ไมดื
้ ยา”
่ อ
5. มีหลักฐานการส่งเพาะเชือ
้ อยางน
่
้ อย 1 ครัง้
ในช่วงทีฉ
่ ี ดยา (กรณีผู้ป่วยเพิง่ เริม
่ กินยายังไมครบ
่
มาตรฐานที่ 9 การบริหาร
จัดการวัณโรคดือ
้ ยา
วิธค
ี ด
ิ คะแนน
(ตอ)
่
“5 คะแนน” คือ มีครบ 5 ข้อ
“4 คะแนน” คือ มีข้อ 1-4
“3 คะแนน” คือ มีข้อ 1-3
“2 คะแนน” คือ มีข้อ 1-2
“1 คะแนน” คือ มีข้อ 1
“0 คะแนน” คือ ไมมี
่ ท ุ ก ข้ อ
หมายเหตุ
กรณีผู้ป่วยทีข
่ น
ึ้ ทะเบียนใน TB 03 ทีเ่ ป็ นคนไทยใน 1 ไต
มาสลาสุ
่ ระเมินได้ ทีผ
่ ล
่ ดทีป
ทดสอบความไวตอยาวั
ณโรคแนวหนึ่ ง ไมพบว
าเป็
่
่
่ น MDR-T
ทาให้ไมสามารถประเมิ
นได้
่
มาตรฐานที่ 9 การบริหาร
จั
ดการวั
ณโรคดื
อ
้ ยาอ
9.2
ผู้ป่วยวั
ณโรคดื
้ ยาหลายขนานไดรั
้ บการ
ขึน
้ ทะเบียนครบถวน
้
และไดรั
บการรักษาถูกตองทุ
กราย
้
้
แนวทางการ
ประเมิน
1. ประเมินผู้ป่วยทีข
่ น
ึ้ ทะเบียนใน TB 03 ทีเ่ ป็ นคน
ไทยใน 1 ไตรมาสลาสุ
่ ระเมินได้ และเป็ นกลุม
่ ดทีป
่
เสี่ ยงตอ
่ ส่งตรวจทดสอบความไว
่ (MDR-TB) เมือ
ต่อยาวัณ โรคแนวที่ 1
ผลตรวจพบว่าเป็ น
Confirmed MDR-TB
2. ตรวจสอบข้ อมู ล จากทะเบีย นผู้ ป่ วยวัณ โรค และ
รายงาน PMDT 07 รวมทัง้ ทะเบียน PMDT 03
สาหรับผู้ป่วยทีข
่ น
ึ้ ทะเบียนในไตรมาสทีป
่ ระเมิน
รายละเอียดมาตรฐาน
และตัวชีว้ ด
ั
มาตรฐานที่ 10 การประเมินผลการรักษาวัณ
โรค (Treatment outcome)
10.1 อัตราความสาเร็จการรักษาในผูป
้ ่ วยวัณโรค
ปอดรายใหม
เสมหะพบเชื
อ
้
่ าเร็จของการรั
1. อัตราความส
กษา หมายถึง อัตรา
การรัก ษาหายรวมกับ อัต ราการรัก ษาครบในผู้ ป่ วย
รายใหมเสมหะพบเชื
อ
้ ทีเ่ ป็ นคนไทย
่
2. รักษาหาย (Cure) หมายถึง ผู้ป่วยรายใหมที
่ ี
่ ม
เสมหะพบเชือ
้ เมือ
่ วินิจฉัย ซึง่ กินยาสมา่ เสมอจนครบ
กาหนด มีผลเสมหะเป็ นลบอยางน
่
้ อย 2 ครัง้ โดย
ทีผ
่ ลเสมหะเมือ
่ สิ้ นสุดการรักษาต้องเป็ นลบดวย
้
3. รักษาครบ (Completed) หมายถึง ผู้ป่วยราย
มาตรฐานที่ 10 การประเมินผลการรักษาวัณ
โรค อั(Treatment
outcome)
10.1
ตราความสาเร็
จการรักษาในผูป
้ ่ วยวัณโรค
ปอดรายใหมเสมหะพบเชื
อ
้
่
วัตถุประ
สงคเพื
่ ตัด วงจรการแพร่เชื้อวัณโรคและป้องกันการ
์ อ
เกิดวัณโรคดือ
้ ยา
วิธค
ี ด
ิ
ตัคะแนน
วตัง้ หมายถึง ผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหมเสมหะพบ
่
เชือ
้ ทีเ่ ป็ นคนไทย ทีข
่ น
ึ้ ทะเบียนใน 1 ไตรมาส
ลาสุ
่ ระเมินได้ โดยมีผลการรักษาหาย หรือ
่ ดทีป
รักษาครบ
ตัวหาร หมายถึง ผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหมเสมหะ
่
พบเชือ
้ ทีเ่ ป็ นคนไทย ทีข
่ น
ึ้ ทะเบียนใน 1 ไตรมาส
มาตรฐานที่ 10 การประเมินผลการรักษาวัณ
โรค อั(Treatment
outcome)
10.1
ตราความสาเร็
จการรักษาในผูป
้ ่ วยวัณโรค
ปอดรายใหม
เสมหะพบเชื
อ
้
่
วิธค
ี ด
ิ คะแนน
(ตอ)
่
“5 คะแนน” คือ เทากั
่ บหรือมากกวา่
ร้อยละ 90
“4 คะแนน” คือ ร้อยละ 85-89
“3 คะแนน” คือ ร้อยละ 80-84
“2 คะแนน” คือ ร้อยละ 75-79
“1 คะแนน” คือ ร้อยละ 70-74
“0 คะแนน” คือ ตา่ กวาร
่ ้อยละ 70
(อัตราความสาเร็จในการรักษาปี 2555
แยกราย
จังหวัดพบวา่ คาสู
่ งสุด คือ
มาตรฐานที่ 10 การประเมินผลการรักษาวัณ
โรค (Treatment outcome)
10.1 อัตราความสาเร็จการรักษาในผูป
้ ่ วยวัณโรค
อ
้
ปอดรายใหมเสมหะพบเชื
่
แนวทางการ
ประเมิน
ประเมินจากทะเบียนผู้ป่วยวัณโรค (Tb 03) และ
ตรวจสอบจากรายงาน
TB 08
มาตรฐานที่ 10 การประเมินผลการรักษาวัณ
โรค (Treatment outcome)
10.2 อัตราการขาดการรักษาในผูป
้ ่ วยวัณโรคปอด
เสมหะพบเชื
อ
้ หมายถึง ผู้ป่ วยวัณ โรคปอด
รายใหม
อัต ราการขาดยา
่
เสมหะพบเชือ
้ รายใหมที
่ าดการรักษาติดตอกั
่ ข
่ นนาน
เกิน 2 เดือน
วัตถุประ
สงค
เพื์ ่อ พัฒ นาคุ ณ ภาพการบริก ารติด ตามดูแ ลรัก ษา
ผู้ป่วยวัณโรคให้กินยาครบถ้วนจนหาย
มาตรฐานที่ 10 การประเมินผลการรักษาวัณ
โรค (Treatment outcome)
วิธค
ี ด
ิ
ตัคะแนน
วตัง้ หมายถึง จานวนผู้ป่วยวัณโรคปอดเสมหะพบเชือ
้ ราย
ใหมที
้ ทะเบียนใน 1 ไตรมาสลาสุ
่ เ่ ป็ นคนไทย ซึ่งขึน
่ ดที่
ประเมินได้ ทีข
่ าดการรักษาติดตอกั
่ นนานเกิน 2 เดือน
ตัว หาร หมายถึง จ านวนผู้ ป่ วยวัณ โรคปอดเสมหะพบเชื้อ
รายใหมที
ทีข
่ น
ึ้ ทะเบียนใน 1 ไตรมาสลาสุ
ด
่ เ่ ป็ นคนไทย
่
่ บหรือมากกวา่
ทีป
่ ระเมินได้ “5 คะแนน” คือ เทากั
ร้อยละ 1
“4 คะแนน” คือ ร้อยละ 2
“3 คะแนน” คือ ร้อยละ 3
“2 คะแนน” คือ ร้อยละ 4
“1 คะแนน” คือ ร้อยละ 5
“0 คะแนน” คือ มากกวาร
่ ้อยละ
มาตรฐานที่ 10 การประเมินผลการรักษาวัณ
โรค (Treatment outcome)
10.2 อัตราการขาดการรักษาในผูป
้ ่ วยวัณโรคปอด
อ
้
รายใหมเสมหะพบเชื
่
แนวทางการ
ประเมิน
ประเมินจากทะเบียนผู้ป่วยวัณโรค (TB 03) และ
ตรวจสอบจากรายงาน
TB 08
งานวัณโรค
กลุมพั
่ ฒนาวิชาการ
สานักงานป้องกันควบคุมโรคที่
9 จ.พิษณุ โลก

similar documents