File - Economie lesmateriaal

Report
Uitleg H15
Klas 4G
Collectieve sector
= de overheid en de instellingen voor sociale
zekerheid en zorg.
Overheid bestaat uit:
- Rijk
- Provinciën
- Gemeente
In bron 15.3 wordt dit allemaal samengevat!
Collectieve sector
• Instellingen voor sociale zekerheid zorgen voor
de uitvoeringen van de sociale zekerheid.
VB: AOW + WW+ AKW+ ANW
Collectieve sector v.s particuliere
sector
• Collectieve sector: algemeen belang
• Particuliere sector: eigen belang
Collectivisatie = van particuliere sector naar collectieve
sector
Privatisering = van collectieve sector naar particuliere
sector
Leer de redenen voor collectivisatie en privatisering!!
Regulering v.s deregulering
• Regulering: bemoeienis overheid wordt meer
• Deregulering: bemoeienis overheid wordt
minder/versoepeld
Gebod: je bent verplicht iets te doen
Verbod: Je mag iets juist niet doen
Rijksuitgaven
• Miljoenennota: schatting van de uitgaven en inkomsten
van het komende kalenderjaar.
•
-
Meest voorkomende uitgaven:
Rente staatsschuld
Gemeenten en provincies
Uitkeringen
Onderwijs
Je moet kunnen rekenen met uitgaven van de overheid!
Rijksinkomsten
• Belastingen: verplichte betalingen waar geen
rechtstreekse overheidsprestatie tegenover staat.
Overzicht:
- Directe belastingen: inkomstenbelasting en
vennootschapsbelasting
- Indirecte belastingen: BTW, BPM,
accijnzenmotorrijtuigenbelasting en milieuheffingen
- Niet – belastingontvangsten: winstuitkering, leges voor
paspoorten en boetes
Begrotingstekort v.s
financieringstekort
• Begrotingstekort: begrote rijksuitgaven zijn
hoger dan de begrote rijksinkomsten.
• Financieringstekort: begrotingstekort
verminderd met de aflossingen op de
staatsschuld. Het financieringstekort geeft aan
met welk bedrag de staatsschuld toeneemt.
Hoe kan de overheid het tekort verkleinen?
Gemeentelijke uitgaven en inkomsten
• Uitgaven: tabel 15.19
• Inkomsten: tabel 15.20
Hierover kun je
rekenopgaven
verwachten!

similar documents