prezentacja

Report
Rynek biomasy w
Polsce i Europie
– wybrane zagadnienia
Dariusz Bliźniak
Wiceprezes TGE S.A.
Rok 2010 – rokiem wdrażania postanowień dyrektywy 2009/28/WE
kluczowego dokumentem Pakietu Energetyczno – Klimatycznego
•
•
•
•
•
Cztery efekty nowych regulacji przedmiotem szczególnego
zainteresowania i dyskusji:
Ustalenie nowego horyzontu i nowego pułapu zapotrzebowania na
biomasę;
Zastąpienie dobrowolnego systemu BAP obowiązkowym systemem
KPD
Wdrożenie zasad zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do biopaliw i
biopłynów;
Wprowadzenie indykatywnego systemu w odniesieniu do pozostałej
biomasy i zawieszenie części rozstrzygnięć.
Rok 2010 – rokiem wdrażania postanowień dyrektywy 2009/28/WE
kluczowego dokumentu Pakietu Energetyczno – Klimatycznego
Kluczowe terminy 2010
 30 czerwca – termin przesłania do Komisji KPD w zakresie energii
odnawialnej;
 31 sierpnia – przesunięty, notyfikowany przez Polskę termin złożenia
KPD;
 ? - ostateczny termin złożenia KPD przez Belgię, Czechy, Estonię,
Łotwę, Polskę, Rumunię, Słowację i Węgry;
Zastąpienie dobrowolnego systemu BAP obowiązkowym systemem KPD
Podaż biomasy w Polsce zgodnie z projektem KPD z dnia 21 05 2010
•
W projekcie Krajowego Planu Działań nie zawarto prognozy podaży biomasy w
roku 2010;
•
Przewidziane w projekcie tempo wzrostu podaży biomasy ulega gwałtownemu
przyspieszeniu po roku 2015;
•
Źródłem przewidywanego wzrostu jest gwałtowny rozwój upraw energetycznych
oraz zwiększone wykorzystanie odpadów komunalnych i odpadów z produkcji
rolnej;
•
Ścieżka wzrostu podaży biomasy w Polsce wygląda jak następuje:
W roku 2006 – 4,7 Mtoe;
W roku 2015 – 4,9 Mtoe;
W roku 2020 – 6,76 Mtoe;
•
Zgodnie z szacunkami EEA, potencjał bioenergetyczny Polski w roku 2020. może
wynieść nawet 33 Mtoe.
•
Ustalenie nowego horyzontu i nowego pułapu zapotrzebowania na
biomasę
Wszystkie, dotychczasowe założenia co do potencjału europejskiego
rynku biomasy oparte są na danych Europejskiej Agencji Środowiska
(European Environment Agency – EEA):
•
Założenia te były podstawą dla ustalenia ścieżki wzrostu podaży
biomasy na lata 2003 – 2010, dla osiągnięcia celu założonego w Białej
Księdze z roku 1997, czyli 12% udziału energii odnawialnej w roku 2010.
Pułapem wyjściowym dla ustalenia ścieżki była podaż biomasy w roku
2003;
•
W ramach korekty systemu „Białej Księgi”, Komisja Europejska
opracowała Biomass Action Plan (BAP);
Ustalenie nowego horyzontu i nowego pułapu zapotrzebowania na
biomasę
Na BAP złożyły się propozycje zmian prawnych oraz propozycje tworzenia zachęt
finansowych, obliczonych na zwiększenie udziału biomasy w wytwarzaniu ciepła i
energii elektrycznej;
Program został uzupełniony działaniem o nazwie BAP Driver, w ramach którego
identyfikowano i promowano najlepsze praktyki;
W roku bieżącym, zgodnie z postanowieniem art. 4 dyrektywy 2009/28/WE, państwa
członkowskie zostały zobowiązane do przedstawienia obligatoryjnych Krajowych
Planów Działań na rzecz energii odnawialnej;
Zmiana systemu uniemożliwiła pełne wdrożenie działań przewidzianych przez BAP, a
KPD nie są nawet w komplecie złożone w Komisji – w efekcie, trudno ocenić
skuteczność systemów wsparcia. W trakcie wdrażania przyjętej ścieżki wzrostu,
przyjęto Pakiet Klimatyczno – Energetyczny, zmieniając założenia;
W roku 2010. nastąpi dwojaka weryfikacja dotychczasowych założeń – poprzez dane nt.
wykonania pierwotnego planu i poprzez dane szczegółowe z Krajowych Planów
Wdrożenie zasad zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do biopaliw i biopłynów;
•
Life cycle thinking – myślenie o całym cyklu życia produktu, a także o
oddziaływaniu tego produktu z otoczeniem. O tym, co z otoczenia pobiera i co mu
oddaje (najczęściej w postaci emisji). Oznacza, że przy np. ocenie zbóż bierze
się pod uwagę emisje związane z produkcją nawozów, maszyn rolniczych,
zużycie paliwa samych maszyn, emisje towarzyszące produkcji biopaliwa;
•
Life cycle assessment – szacowanie (oddziaływań) w całym cyklu życia;
•
GHG emission – emisja gazów cieplarnianych;
•
Carbon Footprint – emisja dwutlenku węgla;
•
International Reference Lifecyle Data Handbook (ILCD) – opublikowany 12 marca
2010 roku przez Komisje Europejską, oficjalny zbiór zasad oceny wykorzystania
zasobów, emisji zanieczyszczeń i innych oddziaływań na środowisko,
zachodzących w całym cyklu życia produktu.
Biogaz i biomasa stała
Łagodniejszy reżim czy tylko odsunięcie wyroku?
•
Zgodnie z art. 17 ust 9 dyrektywy 2009/28/WE, Komisja
Europejska miała zaproponować charakter, jaki będą miały
zasady zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do biomasy
stałej i biogazu;
•
W łonie Komisji nastąpił spór pomiędzy DG Środowisko a DG
TREN (Transport i Energia) – na tyle znaczący, że przedostał się
do opinii publicznej;
•
25 lutego 2010 roku, Komisja wydała komunikat, w którym uznała
proponowane przez siebie zasady zrównoważonego rozwoju za
indykatywne (czyli nie obligatoryjne) w stosunku do Państw
Członkowskich, które same mają regulować tę kwestię.
Pellets – główne źródło biomasy dla
Europy
Rynek Biomasy w Europie
Pellets stanowi główne źródło biomasy
dla Europy.
Pod względem rozwoju rynków kraje
europejskie dzielą się na trzy kategorie:
 rozwinięte rynki biomasy
 rynki dynamicznie rozwijające się
 nowe rynki
Polska należy do dynamicznie
rozwijających się rynków.
Źródło: ETA Florence Renewable Energies, srl (październik
2009) „Analysis of new, emerging and developed European
pellet markets”
Rynek Biomasy w Europie – najwięksi
producenci
10 największych producentów w 2008 r.
Według danych za 2008 rok, najwięksi
producenci Pellets to:
1 600 000
 Niemcy (1 460 000 ton/rok)
 Szwecja (1 405 000 ton/ rok)
Polska to siódmy producent w Europie z
produkcją na poziomie 350 000 ton.
1 200 000
800 000
400 000
0
Źródło: ETA Florence Renewable Energies, srl (październik 2009)
„Analysis of new, emerging and developed European pellet
markets”
Rynek Biomasy w Europie – najwięksi
konsumenci
10 największych konsumentów w 2008 r.
i Polska
Według danych za 2008 rok, najwięksi
konsumenci Pellets to:
 Szwecja (1 850 000 ton/ rok)
 Dania (1 060 000 ton/rok)
Polska to 11. konsument w Europie z
konsumpcją na poziomie 120 000 ton.
2 000 000
1 600 000
1 200 000
800 000
400 000
0
Źródło: ETA Florence Renewable Energies, srl (październik 2009)
„Analysis of new, emerging and developed European pellet
markets”
Rynek Biomasy w Europie – importerzy i
eksporterzy
Największym eksporterem w
Europie są Niemcy. Według
danych za 2008 rok, eksport
wyniósł 560 000 ton.
Importerzy
Eksporterzy
Latvia
Netherlands
Belgium
Polska jest 5. co do wielkości
eksporterem.
Sweden
Estonia
Finland
Poland
Greece
Austria
Lithuania
Slovakia
Italy
Spain
Portugal
UK
Romania
Slovenia
Switzerland
France
Bulgaria
Ireland
Czech
Luxemburg
Źródło: ETA Florence Renewable Energies, srl (październik 2009) „Analysis of new,
emerging and developed European pellet markets”
600 000
500 000
400 000
300 000
200 000
100 000
Hungary
0
0
-200 000
-400 000
-600 000
-800 000
Norway
-1 000 000
Największym importerem Pellets
w Europie są Dania (926 000
ton) i Holandia (793 500 ton).
Łącznie te kraje odpowiadają
za ponad 56 % całego importu
w Europie.
Germany
Denmark
Jak wygląda handel biomasą w Europie
Zachodniej?
Obecnie rynek biomasy w Europie Zachodniej opiera się w większości
na modelu rynku węgla (indeksacja, tworzenie kontraktów z dostawą i
kontraktów finansowych notowanych na platformach brokerskich i
rynkach regulowanych). Nie jest tak rozwinięty, jednak ma większy
potencjał.
Handel opiera się na kontraktach bilateralnych pomiędzy producentami i
konsumentami. Istnieje również szereg brokerów (tych samych co na
rynku węgla) pośredniczących w handlu.
Głównymi miejscami handlu są porty ARA i UK Humber (Hull,
Immingham). Kontrakty SPOT (dostawa do 90 dni) i Forward (trzy
najbliższe kwartały i najbliższy rok)
Obecnie dąży się do zunifikowania handlu, zwiększenia jego
transparentności i płynności poprzez tworzenie regulowanych
rynków – np. w krajach Beneluksu i Danii.
Nowa inicjatywa giełdy APX ENDEX i portu w
Rotterdamie





Kontrakty na pellet drzewny (Wood Pellets)
APX ENDEX organizuje platformę obrotu i rozliczanie zawartych transakcji
Port w Rotterdamie jako dom składowy pełni funkcje fizycznego
rozliczającego
Cena w ofertach nie zawiera kosztów transportu
Dostawa i odbiór zakontraktowanego pelletu odbywa się na terenie portu
Rotterdam
Przewidywany start rynku: połowa 2011 roku (obecnie etap konsultacji z
uczestnikami rynku)
Ceny Wood Pellets w dostawie w portach ARA
Źródło: APX ENDEX
Rynek biomasy w Polsce
W 2008 roku produkcja pellets w Polsce w porównaniu z 2007 rokiem wzrosła o 30 tys. ton
natomiast zużycie w 2008 roku wzrosło o 100 tys. ton.
Z dostępnych danych wynika, że
moce produkcyjne wykorzystywane
są obecnie w połowie, producenci
już dzisiaj mogą produkować ok.
700 tys. ton rocznie.
Produkcja i zużycie pellets (tys. ton) w latach 20032009 w Polsce
Źródło: Bałtycka Agencja Poszanowania Energii
Rynek biomasy w Polsce - producenci
W 2008 roku na polskim rynku biomasy operowało 21 producentów pellets z
drewna. Z czego większość (14 producentów) to producenci o zdolności produkcji
poniżej 30 000 ton/rok. Znaczących producentów jest trzech (>70 000 ton/rok).
Lokalizacja producentów pellets
z drewna (stan na kw 2009)
Źródło: Bałtycka Agencja Poszanowania Energii
Rynek biomasy w Polsce - producenci
Kolejnym typem biomasy o dużym potencjale wzrostu jest Pellets z biomasy mieszanej
(mixed biomass pellets – MBP).
Wzrost wiąże się z uregulowaniami wydawania
zielonych certyfikatów za wytwarzanie energii z
OZE z wykorzystaniem współspalania biomasy.
Lokalizacja producentów MBP (stan
na kw 2009)
Podmioty wytwarzające energię elektryczną w
ten sposób zobowiązane są zwiększać rok
rocznie zużycie biomasy pochodzenia
rolniczego.
Duża ilość wytwórców pellets z drewna
rozszerza swoją produkcję o MBP lub
całkowicie na nią przechodzi.
Źródło: Bałtycka Agencja Poszanowania Energii
Rynek biomasy w Polsce - konsumenci
Rok 2008 był pierwszym rokiem w którym siłą dominującą na rynku
konsumentów pellets w Polsce stał się duży odbiorca (w masowych
instalacjach spalono ok. 100 tys. ton). Sytuację wywołała chęć uzyskania
przez elektrociepłownie i elektrownie korzyści z zielonych certyfikatów.
Spalanie w małych i średnich instalacjach wyniosło 60 tys. ton.
Odbiorców pellets w Polsce można podzielić na trzy kategorie:
 Klient indywidualny
 Średni odbiorca
 Odbiorca przemysłowy (w tym duzi gracze z branży energetycznej)
Odbiorca przemysłowy będzie motorem rynku pellets w Polsce. Analizując
prognozy w roku 2010 przybędzie kilka nowych bloków biomasowych.
Deklarowana moc spalania wacha się od 50 - 400 tys. ton rocznie.
Technologia współspalania i spalania biomasy
motorem produkcji en. el. z OZE w Polsce
(MWh)
10 000 000
Pozostałe
8 000 000
6 000 000
źródła
biomasowa
4 000 000
2 000 000
źródła
wykorzystująca
technologię
współspalania
0
2006
2007
2008
2009
Polska jest również znaczącym eksporterem
pellets
Większość eksportu kierowana jest do Dani (79%) i Szwecji (12%).
Jednak z uwagi na rosnący popyt ze strony przedsiębiorstw energetycznych. Cena
biomasy w Polsce rośnie i już się zrównała z cenami w Niemczech. Skłania to
polskich producentów do lokowania swojej produkcji u rodzimego konsumenta.
Źródło: Bałtycka Agencja Poszanowania Energii
Wzrost produkcji energii elektrycznej i ciepła
+
wzrost produkcji paliwa biomasowego
+
wzrost obrotów handlowych
=
konieczność stworzenia zorganizowanego
rynku biomasy
O tym państwu opowie kolega Jerzy Majewski
Dziękuję za
uwagę

similar documents