ÖĞRETİM İLKELERİ - Yargı Akademi Eğitim Kurumları

Report
KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ KONU
ALANLARI, SORU TARZLARI
TÜRK EĞİTİM POLİTİKALARI
ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ
ÖĞRENME-ÖĞRETME KURAMLARI
Öğr. Gör. Hasan Can OKTAYLAR
Yargı Yayınevi
Genel Yayın Yönetmeni
1)
I.
Eğitim bireye bilgi, beceri ve teknoloji kazandırmaktan çok insani
değerleri kazandırmalıdır.
II. Eğitim toplumun kültürel birikimini bireye aktarmalı ve onu
disipliner bir süreçle ele almalıdır.
III. Eğitim bireyin problem çözme gücünü geliştirerek, sosyal
sorunlara olan duyarlılığını arttırmalıdır.
IV. Eğitim toplumsal reformların öncülüğünü yapmalıdır.
Yukarıda özellikleri verilen eğitim teorileri/yaklaşımları
sırasıyla hangisinde doğru olarak verilmiştir?
I
II
III
IV
A) Daimicilik Yeniden Kur. İlerlemecilik
Esasicilik
B) Daimicilik Esasicilik
İlerlemecilik
Yeniden Kur.
C) Daimicilik İlerlemecilik
Yeniden Kur. Esasicilik
D) Esasicilik Daimicilik
İlerlemecilik
Yeniden Kur.
E) Daimicilik Esasicilik
İlerlemecilik
Yeniden Kur.
2)
I. İngilizce öğretmeni “Car” (otomobil) kelimesini öğretirken bir otomobil
resmini göstererek karşılığının “Car” olduğunu söylemiştir.
II. Fen ve teknoloji öğretmeni gece-gündüz olayının oluşumunu açıklarken bir
portakal ve sopaya geçirilmiş elmayı alır. Portakalı güneş gibi düşünmelerini
sopaya geçirilmiş elmayı dünya gibi düşünmelerini ister. Daha sonra
elmanın bulunduğu sopayı portakalın etrafında döndürerek arka kısmı gece
ön kısmın gündüz olduğunu anlatır.
III. Öğretmen okula yeni başlayan öğrencilere okula geliş ve gidişte dikkat
edecekleri kuralları öğretmek istemiştir. Bunun için sınıfta trafik düzeneği
kurarak yeşil, sarı ve kırmızı renkli kartonlar kullanmış ve her renkte
öğrencilere ne yapmaları gerektiğini yaptırmıştır.
Yukarıda verilen uygulamaların dayandığı öğretim ilkeleri hangisinde
doğru bir sıralama ile verilmiştir?
I
II
III
A) Öğrenciye görelik
Anlamlılık
Hedefe görelik
B) Somuttan-soyuta
Transfer edebilme
Hayatilik
C) Somuttan-soyuta
Açıklık
Hayatilik
D) Açıklık
Somuttan-soyuta
Hayatilik
E) Transfer edebilme
Açıklık
Anlamlılık
3) Fen teknoloji dersi öğretmeni Ümit Bey, 6. sınıfta ‘‘Canlılarda Üreme’’
konusunu işleyecektir.
Bunun için dersin başında (I) konuyu kavram haritası şeklinde
tahtaya yazarak ayrıntılı açıklamış, (II) konu ile ilgili olarak bilim
dergilerinden toplamış olduğu makaleleri okuyarak sonuçlar
üzerinde büyük grup tartışması yaptırmış (III) konu ile ilgili günlük
yaşamdan çok sayıda örnekler vermiş, (IV) öğrencilerin birbirlerine
soru sormalarına ve eleştirmelerine fırsat vermiş, (V) süreçte
önermeleri pekiştirmek için zaman zaman ödül kullanmıştır.
Ümit Öğretmenin yapmış olduğu bu uygulamalardan hangisi ya
da hangileri öğrencinin etkin olduğu öğrenme durumlarını
doğrudan etkiler?
A)I ve II
B)II ve IV
C)II, IV ve V
D)I, III ve IV
E)II, III ve IV
4) Fen ve teknoloji dersi öğretim programı ilköğretim 6. sınıf ‘‘canlılarda
üreme, büyüme ve gelişme’’ ünitesinde ‘‘Büyüme, gelişme ve
ergenliğin araştırıldığı, tartışıldığı ve paylaşıldığı toplumsal
organizasyonların önemini fark ederek bu organizasyonlara
katılmaya gönüllü olur.’’ kazanımı yer almaktadır.
Öğrencilerin bu kazanıma ulaşabilmeleri için aşağıdaki
uygulamalardan hangisi önerilemez?
A) Öğrencilerden ergen sorunlarıyla ilgili makaleler yazmaları istenir.
B) Tüm öğrencilere ergen sorunlarıyla ilgili bir dergiye abone olmaları
şartı koşulur.
C) Öğrencilerden, bu konuyla ilgili organizasyonları araştırarak bir
bilgilendirme sunumu yapmaları istenir.
D) Sınıfa ergenlik konusunda uzmanlaşmış bir konuk davet edilerek
öğrencilerin ilgilerinin çekilmesi amaçlanır.
E) Ergenlik ve gelişim sorunlarıyla ilgili kuruluşlara geziler düzenlenir.
5) Nil Öğretmen, öğrencilerini öğrenmeye teşvik eden etkin bir
öğrenme-öğretme ortamı sağlamak için çaba gösteren nitelikli bir
öğretmendir.
Aşağıdaki uygulamalardan hangisinin Nil Öğretmen’e ait olma
olasılığı en yüksektir?
A) Öğrenci çalışmalarından en nitelikli olanları yıl sonunda sergileme
B) Öğrenci katılımını teşvik etmek için öğrenci yanlış yanıt verse de
yanıtını onaylama
C) Öğrenmeleri pekiştirmek için öğrencilere çok sayıda ve sık sık ödül
verme
D) Öğrencilerin birbirlerine soru sormalarına ve birbirlerini
eleştirmelerine fırsat verme
E) Sadece dönem sonunda değerlendirme yaparak geçme notu verme
6) Serkan öğretmen, derste öğrencilere (I) ‘‘Derse etkin katılımınızı
bekliyorum.’’ der ve (II) öğrenci grupları oluşturur. (III) Gruplar
arasında dolaşarak onlara ipuçları verir. (IV) Sınıfa getirdiği
kaynakları öğrencilerle paylaşır. (V) Beğendiği çalışmalara artı puan
verir.
Yukarıdaki öğretmen davranışlarından hangisi, öğrencilerin
öğrenme-öğretme sürecine etkin katılmalarını sağlamada en az
etkiye sahiptir?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V
7) Dil bilgisi dersinde anlatım bozukluklarını işleyen Mehtap Öğretmen,
öğrencilerine ev ödevi olarak içinde anlatım bozukluğu olan gazete
veya dergi metinlerinden üç örnek bulup sınıfa getirmelerini ister.
Bu uygulamada Mehtap Öğretmen’in temel amacı
aşağıdakilerden hangisidir?
A) Öğrencilerin derse aktif olarak katılımlarını sağlamak
B) Çağdaş öğretim yöntem ya da tekniklerini kullanmak
C) Öğrencilerin konuyu ne derece öğrendiklerini belirlemek
D) Öğrencilerin öğrendikleri bilgileri günlük yaşamla ilişkilendirmelerini
sağlamak
E) Öğrencilerin farklı ilgi ve becerilere sahip arkadaşlarıyla
paylaşımlarını arttırmak
8) Bir fen ve teknoloji öğretmeni yıl ortasında göreve başladığı okulda,
öğrencilerin bu dersle ilişkili günlük yaşam problemlerinin çözümüne
ilişkin öz-yeterlik algılarının çok düşük olduğunu tespit eder. Bu
nedenle öncelikle öğrenci ürün dosyalarını inceler ve öğrencilerle
görüşmeler yapar. Bunların sonucunda sene başından bu yana
dersin ezbere dayalı yapılmış olduğunu, öğrenilenlerle günlük
yaşam arasında da bağlantının iyi kurulmadığını öğrenir.
Bu öğretmenin öğrencilerdeki öz-yeterlik algısını yükseltmek
için öncelikle aşağıdakilerden hangisini yapması daha etkili
olur?
A) Öğrencilerin ürün dosyalarını ayrıntılı incelemesi
B) Bir önceki fen ve teknoloji öğretmeniyle görüşmesi
C) Gösteri yönteminin kullanımına ağırlık vermesi
D) Derslerde günlük yaşamdan çok sayıda örnek vermesi
E) Basit örneklerle öğrencilerde başarılı olma duygusunu geliştirmesi
9) Öğrenci, öğretim sürecine etkin olarak katılmalı ve yaşayarak
öğrenmelidir.
Bu ilkeyi göz önünde bulunduran bir öğretmen sınıf içi
öğretme-öğrenme etkinliklerinde aşağıdakilerden hangisini
yapmaktan kaçınmalıdır?
A) İş birlikli çalışmalar yaptırma
B) Etkinlikte bulunan öğrencilere geri bildirim verme
C) Derslerde aktif katılımın gerektiğini açıklama
D) Öğrencilerin ilgi ve yetenek alanlarına uygun etkinlikleri düzenleme
E) Ödül vererek katılımı özendirme
10) Öğrenciyi etkin/aktif kılmak ve öğrenci merkezli öğretim
yapmak isteyen bir öğretmen, sınıf içi öğretim etkinliklerini
düzenlerken aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?
A) İçerik ve amaçlardan çok yöntem ve tekniklere odaklanmalıdır.
B) İçeriği ve yöntemleri sınıftaki başarılı öğrencilere göre
düzenlemelidir.
C) Sınıf içi etkinliklerde araç-gereç kullanmalıdır.
D) Etkinlikleri bilimsel verilere göre planlamalıdır.
E) Etkinlikleri öğrencilerle birlikte planlamalı ve uygulamalıdır.
11) Bir öğretmen, toplumu yakından ilgilendiren bir olayla ilgili olarak
dergi ve gazetelerde yer alan köşe yazısı, resim, röportaj vb.
toplamış; onlardan bu olayı değişik boyutlarıyla ele alıp bunlar
arasında ilişkileri belirleyerek sonucu sınıfa sunmalarını istemiştir.
Bu durumda, aşağıdakilerden hangisini yapan öğrenci daha üst
düzeyde bir bilişsel davranış göstermiştir?
A) Olayın başlangıcını yine olayı görenlerin ağzından belirten
B) Olaya ilişkin yazılanların bir listesini hatırlayarak sunan
C) Olayda kimlerin rol aldığını ve neler yaptıklarını sıralayan
D) Olayla ilgili malzemeyi, yazı, resim vb. şeklinde gruplayan
E) Olayın değişik boyutlarını ve bu boyutlar arasındaki bağlantıları
ortaya koyan
12) Sınıfta söz almaktan çekinen bir öğrencinin söz alma
davranışını daha sık göstermesi için öğretmenin izleyeceği
aşağıdaki yöntemlerden hangisinin en az etkili olması beklenir?
A) Başlangıçta öğrencinin ilgisiz konularda da olsa konuşma eğilimini
pekiştirmek
B) Öğrenci söz almak istediğinde ona söz vermek
C) Öğrencinin söz alıp almayacağını ona sık sık sormak
D) Öğrencinin söz alarak yaptığı konuşmaları pekiştirmek
E) Öğrenciyi kendini iyi hissettiği konularda konuşmaya güdülemek
13) Meral Öğretmen’in bütün çabalarına karşın, sınıfında çok başarılı
öğrencilerin yanı sıra orta ve alt düzeyde başarı gösteren öğrenciler
de vardır.
Aşağıda önerilenlerden hangisi yapıldığında, başarısı orta ve alt
düzeyde olan bu öğrenciler için üst düzey başarı sağlama
olasılığı yaratılabilir?
A) Okul yönetiminden öğrencileri düzey gruplarına ayırmasını isteme
B) Başarılı, orta ve alt düzeyde olan öğrencilerin ailelerinden yardım
isteme
C) Başarıları orta ve alt düzeyde olan öğrencilere konuyu tekrar
anlatma
D) Başarı düzeyi yüksek öğrencileri, diğerlerinin öğrenmesinden
sorumlu tutma
E) Başarıları orta ve alt düzeyde olan öğrencilere farklı etkinlikler ve
ödevler yaptırmayı planlama
ATATÜRK DÖNEMİ EĞİTİM
POLİTİKALARI (1920-1948)
• 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat
Yasası
1948-2000 YILLARI DÖNEMİ
2000 YILINDAN SONRAKİ
DÖNEM
ESASİCİLİK
İLERLEMECİLİK
• Nesnel bilgi, davranışçı
psikolojinin ilkelerine göre verildi.
Yeniden Kurmacılık
• 1924 ve 1926 yıllarında J.
Dewey’in incelemeleri ve
raporu
İlerlemecilik
• “Eğitim (Okul) yaşamın
kendisidir.”
• Birey merkezli eğitim.
KÖY ENSTİTÜLERİ
• 1928 yılında Dil devrimi: Türkçe
resmi dil olarak kabul edildi.
• 1929 ve 1930 yıllarında İlk mektep
ve Orta mektep programları
yenilendi.
• Bu dönemde halk eğitimine büyük
önem verildi. Halk evleri ve Millet
mektepleri yaygınlaştırıldı.
•Atatürk/ İsmail Hakkı Baltacıoğlu/
Hasan Ali Yücel/ Hakkı Tonguç/ Rüştü
Uzel/ J. Dewey/ Buyse/ Malche
Programlandırılmış
Öğretim (Skinner)
Tam
Öğrenme
(Bloom)
Bilişsel
Psikoloji
Yapılandırmacılık
Nesnel Bilgi
Öznel Bilgi
Sunuş
Yolu
Ausubel
•Kademeli
Zincirleme
Yaklaşma
•Biçimlendirme
•Şekillendirme
• Okulda Öğrenme (Carroll)
• Temel Öğretim Modeli (Glasser)
•Öğretim Durumları Modeli (Gagne)
•Bireyselleştirilmiş Öğretim (Keller)
- 1973 tarihli, 1739 sayılı Milli Eğitim
Temel Yasası
Açık (Resmi) Program
Uygulanmakta
Olan Program
(İşevuruk)
İhmal Edilen
Program
(GeçersizÖğretisiz)
Ekstra
Program
(Destekleyici)
Problem
Çözme
Buluş
Yolu
Bruner
• Aktif
Öğrenme
• Proje
Tabanlı
•Çoklu Zeka
•İşbirlikli
Öğrenme
•Basamaklı
Öğretim
Üst düzey düşünme
• Metabiliş (Üstbiliş)
• Yaratıcı Düşünme
•Eleştirel Düşünme
• Yansıtıcı Düşünme
• Analoji
GİZİL (ÖRTÜK) PROGRAM
ÖĞRETİM İLKELERİ
Anlamlılık
Öğrenme konularının yaşamda ne
şekilde, nasıl kullanılabileceğinin
açıklanarak öğrencilerin öğrenmeye
güdülenmesi sağlanır.
Hedefe Görelik
Eğitim durumları işe koşulduğu hedeflere
hizmet edebilmeli, onlara ulaşılabilir
olmalıdır.
Öğrenci Düzeyine Uygunluk
Öğrenciye Görelik
Yapılacak tüm etkinliklerin öğrencinin
gelişim özellikleri ilgi, istek ve
beklentilerine uygun olarak
gerçekleşmelidir.
Gelişim
Özelliği
Öğrenme-öğretme etkinliklerinin
Ön
öğrencinin hazırbulunuşluk düzeyine
Öğrenmeler uygun olması beklenir.
Açıklık
Somuttan Soyuta
Öğrenme konularının somutlaşması
sağlanır. Bu nedenle konular araç-gereç,
resim, fotoğraf, şekil, nesne vb. ile işlenir.
Materyal
Kullanımı
Transfer Edebilme
Hayatilik-Yaşama Yakınlık
Öğretim etkinliklerinin öğrencilerin ihtiyaç
duyduğu bilgi ve becerileri ve yaşamı
ilgilendiren konuları kapsayabilme
gücüdür.
1.Öğrenme konuları ile öğrenci karşı
karşıya gelir(canlandırma, deney,rol
oynama).
2.Kavram ve örnekler açık, net ve
anlaşılır bir dille verilir.
Hayat
Sınıf
Başlangıçta kazanılan bilginin çeşitli,
benzer, yeni durumlarda da
uygulanmasıdır. Öğrenciler bilgiyi benzer
ya da farklı durumlarla ilgili problemlerin
çözümünde kullanılabilmelidir.
Bilinenden-Bilinmeyene
Yeni öğretilecek bilgi ve becerilerin daha
önce öğrenilen bilgi ve becerilerden
hareketle öğretilmesidir. Böylece
öğrencinin hazırbulunuşluk düzeyi ve ön
koşul bilgiler dikkate alınır.
Ön
Koşul
Sıralı Basitten-Karmaşığa
Aşamalı (Kolaydan-Zora)
Öğrenme konuları birbirine ön koşul ve
Ön Bilgi
aşamalılık ilkelerine göre hiyerarşik
Yeni Bilgi
sıralanmalı ve izlenmelidir. Öğrenilecek
konular, zorlukları açısından
derecelendirilmelidir.
Yakından Uzağa
Öğretme-öğrenme etkinlikleri yaşantı, yer
ve zaman açısından yakın ilgilerden-uzak
ilgilere doğru yönelecek şekilde
sunulmalıdır.
Bugünden Geçmişe
Zaman
Önce günümüzde olan durumlar sonra
giderek geçmişte olanlar tanıtılır.
Tümdengelim(B.P.B)
Uygulanabilirlik
Öğrenme konuları ana başlıklardan alt
başlıklara ayrılarak düzenlenmelidir.
Öğretimin yaparak-yaşayarak
gerçekleştirilmesidir. Öğrencinin aktif
katılımını davranışta bulunmasını gerektirir.
Ekonomiklik
Güncellik
Yaşantı; emek,zaman materyal
açısından uygun olmalıdır. Öğrenme
yaşantıları birden fazla davranışı
gerçekleştirici olmalıdır.
Ders konularıyla aktüel(güncel) olay ve
sorunlar arasında ilişki kurularak öğretim
yapılmalıdır.
Bütünlük
Eğitimin hedefleri ve konu birimleri düzenlenirken
bireyin bütün olarak gelişimini sağlayıcı özellikler
dikkate alınmalıdır. Geniş alan tasarımı ve ilişki
merkezli tasarım kullanılır
ÖĞRENCİ MERKEZLİ
EĞİTİM
Aktif öğrenme,Çoklu zeka,
İşbirlikli öğrenme,
Basamaklı öğretim,
Proje tabanlı öğrenme
 Proje üretmek, sorunlara çözüm
bulmak
 Sunum yapmak, soru sormak
 Makale, şiir, resim, afiş, grafik, vb.
hazırlamak
 Gezi, gözlem, deney yapmak
 Misafir konuşmacı, uzman
görüşmesi yapmak
 Sergi düzenlemek
 Kişiler arası etkileşime geçmek
 Bilgi ve beceriyi yaşamla
ilişkilendirmek, transfer etmek
 Teknolojiyi etkin kullanmak
Katılımda bulunma, özgüven kazanma
SINIFTA İSTENMEYEN
DAVRANIŞLARIN
(SORUN)
GİDERİLMESİ
 Sorunun (problemin) kaynağınedenleri belirlenmeli
 Uygulanan yöntem ve teknikler
geliştirilmelidir
 Öğrenci farklılıkları dikkate alınmalı
 Öğrencilere görev ve sorumluluk
verilmeli.
ÖĞRETİMİ
KLAVUZLAMA
− Öğretim planını yapma
− Dersin hedef-davranışlarını(kazanımlarını)
belirleme
− Öğrenci giriş(ön koşul bilgi) davranışlarını
belirleme
− Öğretim hizmetlerini etkili kullanma
→ İpuçları sunma
→ Öğrenci katılımını sağlama
→ Pekiştireç sunma
→ Dönüt-düzeltme işlemleri
− Dersin sonunda konuyu özetleme, kısa tekrar
yapma
− Eksik(yanlış) öğrenmeleri giderme
− Sonraki dersin konularına ilişkin kısa açıklama
yapma
DÜŞÜNME
BECERİLERİ
Tümdengelim
(Dediksiyon)
(Dedüksiyon)
Hipotetik
Yakınsak
Tümevarım
(endiksiyon)
(Endüksiyon)
Eklektik
(Uzlaştırıcı)
Iraksak
Analoji
(Benzetim)
Empati
Analitik
Argümantasyon
Diyalektik
İmgelem
Epistemolojik
İnanç
TÜMDENGELİM
(DEDÜKSİYON)
TÜMEVARIM
(ENDÜKSİYON)
ANALOJİ
(BENZETİM)
• Genel
kurallardan,
yargılardan özel
kurallara,
yargılara
ulaşma.
• Özel kuralardan,
yargılardan
genel kurallara,
yargılara
ulaşma.
• Benzerliklerden
yararlanarak,
bilinmeyen(yeni)
benzerliklere
ulaşma.
• Birinde var olan
özelliğin
diğerinde de var
olabileceğini
düşünme.
DİYALEKTİK
HİPOTETİK
• Her
düşüncenin(tez),
kendi içinde
çelişkisini
taşıdığı(antitez)
bir başka
durumun
birleşimi sonucu
oluşan(sentez)
süreçtir.
• Birden çok
çözüm yolu
üretmeye yönelik
düşünmedir.
EKLEKTİK
(UZLAŞTIRICI)
• Farklı ve zıt
düşüncelerden
ortak(barışçı)
düşünceye
ulaşmadır.
EMPATİ
• Başka birinin yerine
geçme ve onun gibi
hissetme, onun
gözü ile olayları
algılama.
• “Onun gibi
bakmak.”
• “Onun gibi
hissetmek.”
• “Onun gözü olmak.”
• “Ona ifade etmek.”
ANALİTİK
DÜŞÜNME
• Bir bütünü
parçalara
ayırabilme ve
parçalarla bütün
arasındaki ilişkiyi
kurma.
İMGELEM (HAYAL
GÜCÜ)
• Bilincin
görselleştirme(imaj)
işlemi yapması.
• Gerçeğe farklı
boyutlar katma.
Örneğin; canlı ve
cansız nesneleri
konuşturma
• Bilim ve sanat
etkinlikleri bu
düşünme ile
güçlenir.
YAKINSAK DÜŞÜNME
• Farklı düşüncelerin
dayandığı ortak
düşünceyi( odak
nokta) bulma.
• Tek doğru bulunur.
• Öğrenme yolu ezber
ve tekrardır.
IRAKSAK DÜŞÜNME
• Ortak
düşünceden(odak
nokta) hareketle farklı
düşüncelere
ulaşabilme.
• Yeni, yaratıcı, özgün
çözümler üretilir.
• Etkinliklerle öğrenme
sağlanır.
EPİSTEMOLOJİK
İNANÇ
• Bireyin bilme ve
öğrenme
sürecine ilişkin
inancı, öğrenme
özgüveni
ARGÜMANTASYON
(DAYANAKLANDIRMA)
• İddia, sonuç,
sonuçların haklılığı,
sebepler, gerekçeler
ya da destekleyiciler
sunmaktır.
• Savunma ve
inandırma amaçlı
düşündürmedir.
TEMEL DÜŞÜNME
BECERİLERİ
YARATICI
DÜŞÜNME
ELEŞTİREL
DÜŞÜNME
YANSITICI
DÜŞÜNME
METABİLİŞSEL
DÜŞÜNME
TEMEL DÜŞÜNME
BECERİLERİ
YARATICI
DÜŞÜNME
ELEŞTİREL
DÜŞÜNME
Yeni, özgün,
esnek, farklı,
alternatifli
düşünme
Bilgiyi,bilgi
kaynaklarını,
düşünceleri
tutarlı ve
tarafsız
yönleriyle
irdeleme,
sorgulama
Serbest ve
hoşgörülü
öğrenme
ortamı
Beyin fırtınası,
Problem
çözme
Gözlem ve
bilgiye ulaşarak
sonuç elde
etme
Tartışma
teknikleri
YANSITICI
DÜŞÜNME
Bireyin genel olarak
‘’kendisine’’ yönelik
algısıdır. Kendini
tanıma, ifade etme,
neleri yapıp, neleri
yapamayacağını fark
etme ve
deneyimlerini
aktarması
Kendini
tanıma,bilgi ve
deneyimleri
kullanma
Otobiyografi,günlük
yazma, portfolyo ve
grup tartışması
METABİLİŞSEL
DÜŞÜNME
Bireyin öğrenme
sürecini bilmesi
kullanması ve
kontrol etmesi
Bireyin öğrenme
ve düşünme
süreçlerinin
farkında olması ve
etkin bir şekilde
kullanması
ÖĞRENME YAKLAŞIMLARI/KURAMLAR
İlerlemecilik
Esasicilik
Davranışçılık
Bilişselcilik
Yapılandırmacılık
1) Sunuş Yolu (Ausubel)
1) Çoklu Zeka
2) Buluş Yolu (Bruner)
2) İşbirlikli Öğretim
* Bireyselleştirilmiş
Öğretim (Keller)
3) Tam Öğrenme (Bloom)
3) Proje Tabanlı
* Tam Öğrenme (Bloom)
4) Öğretim Durumları
(Gagne)
4) Aktif Öğrenme
2) Programlandırılmış
Öğretim (Skinner)
5) Bilgi/İşlem
1) Okulda Öğrenme
(Carroll)
3) Temel Öğretim
(Glasser)
4) Öğretim Durumları
(Gagne)
(Gagne-Miller)
5) Yaşantısal
Öğrenme
6) Basamaklı Öğretim
7) Araştırmaİnceleme
8) Tematik Öğrenme
Davranışçılık
Bilişselcilik
• Akademik başarıyı
artırma
• Anlamlı öğrenmeyi
sağlama
• Bilgi birimlerini (olgusal
gerçekleri) bireye
aktarma
• Öğrenmede zihinsel
süreçleri kullanma
• Katı, kontrollü, planlı
öğrenmeler
• Kültürel değerleri
aktarma
• Ezber ve soyut
düşünme
• Düz anlatım, deney,
gözlem, gösterip
yaptırma, bilimsel
araştırma yapma
• Yakınsak düşünme
• Önceki bilgi-yeni bilgi
ilişkisi kurulmalı
• Tartışma, örnek olay,
deney, araştırma
• Tümdengelim,
tümevarım, anoloji
Yapılandırmacılık
• Somut deneyimlerle öznel
bilgiyi oluşturma
• Bilgiyi üretme ve toplumsal
sorunlara çözüm üretme
• Bireyin çok yönlü gelişimi
• Bilgiyi oluşturma ve
toplumsal sorunlara çözüm
üretme
• Aktif öğrenme teknikleri
• Yaratıcı düşünme,eleştirel
düşünme,yansıtıcı düşünme,
Iraksak düşünme, empatik
düşünme, global( kavram
ilişkilendirme), lateral (farklı)
düşünme,anoloji,
argümantasyon
OKULDA ÖĞRENME\
CARROLL
Sınıfta hızlı ve yavaş öğrenen öğrenciler
bulunmaktadır.
Etkili öğrenme, öğrenme için öğrenciye
ayrılan ZAMAN’nın doğru kullanılmasına
bağlıdır. ‘Vakit nakittir.’ zaman önemlidir.
 Etkili öğrenme = Öğrenmede geçen zaman
Öğrenme için gerekli olan zaman
Yetenek/ Sebat/ Fırsat öğrenmelerde
önemlidir.
BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ
ÖĞRETİM (KELLER PLANI)
• Hızlı ve yavaş öğrenen öğrencileri dengeleyen ve
öğretimin bireyselleştirilmesini sağlayan bir süreç izlenir.
•
Öğrencilere bireysel öğretim süreci izlenir. Her öğrenci
kendi düzeyine uygun etkinliklerde bulunur.
•
Ya da homojen (aynı bilgi, beceride olan) küçük
gruplarla(3-5 kişi) öğretim yapılır.
•
Dönüşümlü günlük çalışmalar – Beceri geliştirme
çalışmaları, planlı grup çalışmaları, düzey geliştirme
çalışmaları gibi etkinlikler gerçekleşir.
TEMEL ÖĞRETİM MODELİ/
GLASSER
• Etkili öğretim gerçekleştirmeye yönelik dört
ögeden oluşur. Bunlar:
1.
• Hedeflerin Saptanması
2.
• Giriş Davranışları
3.
• Öğretme-Öğrenme Ortamı
4.
• Değerlendirme
PROGRAMLI ÖĞRETİM / SKİNNER
TAM ÖĞRENME/BLOOM
(DAVRANIŞÇILIK)
(DAVRANIŞÇILIK-BİLİŞSELCİLİK)
 Bireysel öğretim tekniğidir. Özel
materyaller aracılığıyla yapılır.
 Öğretilecek her bilgi(davranış)
sırasıyla hiç atlanmadan öğretilir
 Öğretim materyali kademeli
yaklaşma(edimsel koşullanma)
ilkelerine göre doğrusal içerik
tasarımı kullanılarak hazırlanır
 Grupla ve bireysel öğretim
tekniğidir. Öğretmen-öğrenci
etkileşiminin gerçekleştiği dersler
şeklinde yürütülür
 Okulda, öğretme-öğrenme
süreçlerinde etkili olan bütün öğeleri,
öğrencilerin en etkili öğrenme
düzeyine ulaşması için sistemli
olarak bir araya getiren yaklaşımdır
 Öğrencilerin başarısı onların
yetenek düzeylerine değil, onlara
sunulan öğretimin niteliğine ve
ihtiyaçları olan zamanı tanımaya
bağlıdır
 Her öğrenci öğrenebilir(başarılı
olabilir)ilkesine dayanır
PROGRAMLI(PROGRAMLANDIRILMIŞ)
TAM ÖĞRENME/BLOOM
ÖĞRETİMİN İLKELERİ
1. Küçük adımlar: Öğrenilecek bilgi küçük
birimlere bölünüp ve basitten karmaşığa
doğru ve ön koşul ilkelerine göre sıralanır
2. Etkin katılım: Her bilgi biriminden sonra
öğrencinin davranışı göstermesi beklenir.
Öğrencinin davranışı göstermesi için soru
ya da alıştırma kullanır. Böylece öğrenci
öğrenme sürecinde aktiftir
Normal öğretimde sınıf
başarısı normal dağılımlıdır
3. Başarı ilkesi: Öğrenmenin sağlanması
için öğrencilerin doğru davranışları
pekiştirmesi önemlidir. Bunun için soruları
doğru cevaplaması gerekir
4. Anında düzeltme: Öğrenciye yaptığı
davranışın doğruluğu hakkında anında
dönüt(eğer doğru ise pekiştireç) verilir
5. Bireysel hız: Öğrenmelerdeki bireysel
farklılıklardan dolayı her öğrenci kendi
hızıyla öğrenir
Tam öğrenmede sınıfın
başarısı yüksek çıkar. Sola
çarpıktır
TAM ÖĞRENME YAKLAŞIMININ UYGULAMA BASAMAKLARI
• Ünitenin hedef-davranışları(kazanımları) ve başarı standardı belirlenir.( En
az %70 başarı hedeflenir)
I. Ünite
Konu -----Konu -----Konu -----
• Diagnostik (Tanıma-yerleştirmeye dönük) değerlendirme yapılır. Bilişsel ve
duyuşsal giriş davranışları belirlenir ve giderilir.
Öğretim yapılır.
(Öğretim Hizmetleri)
İpucu
Öğrenci katılımı
Pekiştirme
Dönüt-düzeltme
İzleme(Formatif) Değerlendirme
Ek(Tamamlayıcı)
Öğretim
II. Ünite
Konu -----Konu -----Konu -----
• Birebir öğretim, tekrar ders-farklı tekniklerle ders
• Birebir ders, küçük gruplarla ders,kaynaklarla ders; programlı
öğretim yazılımı, eğitsel oyun, okulda ya da evde ek öğretim, ödev
verme.
Sonuç(düzey)
Belirleme
(Summatif
Değerlendirme)
• Başarı testi
• Erişi testi
• Ara sınav
• Yıl sonu sınavı
• Yeterlik testi
TAM ÖĞRENME MODELİNİN (SİSTEMİNİN) DEĞİŞKENLERİ
I. Öğrenci Nitelikleri
(Giriş Davranışları)
Sisteme Giriş
Bilişsel giriş davranışları
 Sözel,işlemsel yetenek
 Okuduğunu anlama
 Dinleme becerisi
 Bilgi, beceri, yetenek
 Ön koşul bilgiler
Problem çözme becerisi
Duyuşsal giriş
davranışları
 İlgi
 Tutum
Akademik öz güven
(benlik)
II. Öğretim Hizmetlerinin
Nitelikleri(Eğitim
Durumlarının eğişkenleri)
III. Öğrenme Ürünleri
(Sistemden Çıkış)
 Öğretim sürecinde öğrenci
 Öğrenme düzeyi ve
ve öğrenmeleri etkileyen dışsal
çeşidi
koşulları(dışarıdan kontrol
 Öğrenme hızı
edilen öğretim etkinliklerini)
 Duyuşsal ürünler
kapsar. Bunlar dört tanedir:
(kendine güven,ruh sağlığı
 İpucu (öğrencinin neyi
güdü)
öğreneceğini açıklayıcı mesaj)
 Bilişsel ürünler
 Pekiştirme (davranışı
(kavrama, analiz, sentez
gösterme eğilimini güçlendiren
değerlendirme,hedef
uyarıcıları verme)
alanları,problem çözme
 Katılım(öğrencilerin
,düşünme yetenekleri)
öğrenme sürecinde yaptıkları)
 Dönüt ve düzeltme
(öğrencilerin neyi öğrenip neyi
öğrenemediklerini bildirme)
ÖĞRETİM HİZMETLERİ
İpucu
• Öğretici
düzenlemeler
• Hatırlatıcı
iletiler
Öğrenci
Katılımı
• Öğrenci; soru
soran,
problem
çözen,
düşünen,
sorulara
cevap veren
aktif
durumlardır.
Pekiştirme
• Doğru
davranışı
güçlendiren
uyarıcılar
verilir.
DönütDüzeltme
• Davranışın
doğru-yanlış,
eksik-tam
olduğuna
ilişkin ileti
verilir.
DÖNÜT TÜRLERİ
1. TEYİT EDİCİ
• Öğrenme sonucunu bildirir.
• Örneğin; ‘Cevabın doğru ya da yanlış’
2. DÜZELTİCİ
• Teyit edici dönütle birlikte yani öğrenme sonucu ile birlikte
doğru cevabı verme
• Örneğin; ‘Cevabın yanlış doğru cevap oranlı ölçektir.’
3. AÇIKLAYICI
• Yanlış neden yanlış, doğru neden doğru açıklanır.
• Örneğin; ‘Cevabın yanlış çünkü…’
4. TEŞHİS EDİCİ
5. EKLEMLEYİCİ/
GENİŞLETİCİ
• Yanlış bilgiyi düzeltmek için yapması gerekenleri açıklama
• Örneğin; ‘Konu ile ilgili kaynakları tekrar okuman faydalı
olabilir’
• Bilgi genişletilir. Bilgiye açıklayıcı(ek) bilgi katılır.
• Örneğin; ‘Cevabın doğru. Ayrıca….’
ÖĞRETİM DURUMLARI MODELİ/ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ MODELİ(GAGNE)
Davranışçı ve bilişsel öğrenme ilkelerini bütünleştirmiştir. Öğrenme zihinde
gerçekleşir.
1- Sözel Beceriler(Terimler, isimler, semboller)
2- Bilişsel/Zihinsel (entelektüel) Beceriler
Öğrenme
Ürünleri
3- Bilişsel Stratejiler(Dikkat, algılama,
kodlama,depolama, geri getirme, transfer etme
süreçleri kullanılır. Özgün yol, yöntem, teknik,
tasarım geliştirme becerisi)
4- Tutumlar (Eğilim, ilgi, özgüven vb.)
5- Psiko-motor Beceriler (Kas ve sinir sistemi
koordinasyonuyla ortaya konulan beceri)
Bilişsel/Zihinsel
(Entelektüel)
Beceriler
1- İşaret Öğrenme ( Köpek görünce korkma,
otomobilden ürkme)
2- Uyarıcı-Tepki Bağı(U-T bağı/otur deyince oturma)
3- Basit Zincirleme( Ardışık becerileri kullanma,
otomobil kullanmadaki sıralamayı yapma.)
4- Sözel İlişkilendirme( İki ya da daha fazla sözcüğü
ilişkilendirme yapma, dil öğrenme)
5-Ayırt Etmeyi Öğrenme( Farklılıkları öğrenme, imla
kuralları,trafik işaretleri vb.)
6- Kavram Öğrenme (Sembolleştirme)
7- İlke/Kural Öğrenme ( İki yada daha fazla kavram
ilke ve ilkeler arasındaki ilişki ve yasaları
öğrenme)
8- Problem Çözme (Özgün çözüm yolları üretme,
cümle kurma, öykü, şiir yazma vb)
İŞBİRLİKLİ (KUBAŞIK) ÖĞRENME
• Öğrenciler birbirinden öğrenir, olumlu bağlılık, işbirliği, paylaşım,
uzlaşma, arkadaşlık bağlarının (pozitif) gelişmesi gibi özellikler
sağlanır.
• Sosyal beceri ve empati kurma yeteneği geliştirilir.
Öğrenme ortamlarında üç farklı yapılanma bulunur:
1- Yarışmacı(Rekabetçi)
Ortam
2- Bireysel Öğrenme
Ortamı
3- İşbirlikli Öğrenme
Ortamı
- En iyi olma çabası
- Tek başına çalışır.
- Sadece başarılı
öğrenciler güdülenir,
diğerleri baskı görür.
- Öğrenci egoist ve
bencildir.
- Ortak amaç, olumlu
bağlılık görülür.
- İletişim olumsuzdur.
- Heterojen (farklı
özellikteki) öğrenciler bir
aradadır.
- Başarılı ve başarısızlık
ortaktır.(Gruba aittir)
KÜME ÇALIŞMASI
İŞBİRLİKLİ ÖĞRENME
• Akademik başarı, topluma uyum
istenir. Bilimsel bilginin edinilmesi
amaçlanır. (Esasicilik)
• Problem çözme, toplumsal
sorunlara çözüm üretme, öznel
bilgiyi oluşturma.
• Esasici teoride kullanılır.
• İlerlemeci teoride kullanılır.
• Homojen gruplarla yapılır.
• Heterojen gruplarla yapılır.
• Başarı-başarısızlık bireye aittir.
• Başarı- başarısızlık gruba aittir.
• Liderlik tek kişidedir.
• Liderlik paylaşılmıştır.
• Değerlendirme sonuca yöneliktir.
• Değerlendirme sürece ve sonuca
yöneliktir.
• Öğretmen öğretimi planlayan,
bilgiyi aktarandır.
• Öğretmen grupları oluşturan ve
öğrenmelere rehberlik edendir.
3. Ekip
Destekli
Bireyselleş
tirilmiş
Öğretim
4. İşbirlikli
Bütünleştiril
miş Okuma
ve
Kompozisyo
n
5. Ayrılıp
Birleşme
(Bilgi
Ajanları)
7. DüşünEşleşPaylaş
2. EkipOyunTurnuva
1. Öğrenci
Ekipleri
Başarı
Bölümleri
6. Birlikte
Öğrenme
8. Karşılıklı
Sorgulama
İŞBİRLİKLİ
ÖĞRENME
TEKNİKLERİ
9. İkili
Denetim
İŞBİRLİKLİ ÖĞRENME TEKNİKLERİ
Öğrenci Ekipleri-Başarı
Bölümleri
 Gruplar heterojen belirlenir.
 Öğrenme ünitesi gruba
verilir.
 Grup konu üzerinde birlikte
çalışır.
 Her öğrenciye bireysel test
verilir ve sınav yapılır.
 Öğrenciler puanlarına göre
başarı sırasına dizilir.
Ekip Oyun Turnuva
 Slavin matematik eğitiminde
kullanmak üzere geliştirmiştir.
 Gruplara haftalık olarak akademik
oyun(turnuva) oynatılır.
 Öğrenciler konu ile ilgili tüm
kaynakları birlikte çalışarak ve
birbirlerini sınayarak turnuvaya
hazırlanırlar.
 Turnuvalara her grubu temsilen
bir öğrenci katılır ve sorular
yöneltilir.
 Sorumluluk bireyseldir ve grup
üyeleri birbirlerine yardım etmezler.
 Bireysel başarılar
sonucunda grubun topladığı  Öğrencilerin elde ettiği puanlar
puana göre en başarılı gruba takımın puanına eklenir ve en
yüksek puanı alan takım
ödül verilir.
turnuvanın birincisi olur.
Ekip Destekli
Bireyselleştirilmiş
Öğretim
 Öğrenci grupla fakat
bireyselleştirilmiş
akademik materyalle
çalışır.
 Ekip üyeleri
birbirlerinin cevap
kağıtlarını
puanlayarak grup
puanını belirler.
 Puanlar her hafta
tamamlanan ortalama
ünite sayısı ve
ünitelerdeki yeterliğe
göre verilir.
İşbirlikli Bütünleştirilmiş
Okuma ve Kompozisyon
 İlk öğretim 1. sınıflarda
ve birleştirilmiş sınıflarda
uygulanır.
 İki ayrı okuma grubu
(akran grup) oluşturulur.
 iki ayrı grupta bir öğrenci
okuma yaparken diğerleri
ikişerli gruplar halinde
tamamlayıcı bilişsel
çalışmalar yapar.
Ayrılıp Birleşme
(Bilgi ajanları)
Gruplar 6-8 öğrenciden
oluşur.
 Konular bölünür.
Birlikte Öğrenme
 Her gruba tamamlaması için
proje ya da çalışma verilir. Çalışma
sonucunda somut ürün (sentez
düzeyi) ortaya çıkar.
 Her çalışma konusunda her  Her ekip üyesi kendi ilgi ve
gruptan bir üye bir araya
yeteneğine uygun olan bölüm
gelerek yeni bir (uzman) grup üzerinde çalışır.
oluşturulur.
 Amaç her öğrencinin güçlü
 Her üye(ajan) konu ile ilgili yönünü çalıştırarak grubun etkisini
çalışmasını tamamladıktan
artırmaktadır.
sonra ilk grubuna döner ve
 Her ekip üyesi seçtiği konuda
sonuçları arkadaşlarına iletir.
çalışır ve ekibi bilgilendirir.
 Grup üyeleri tüm konuyu
 Not gruba verilir.
öğrendikten sonra sınav
Ahmet;
yapılır ve sonuçlar bireysel
Uzmanla
olarak değerlendirilir.
görüşecektir
Muratcan;
Ali;
makale
Resim
tarayacaktır
yapacaktır
Ayşe;
Deney
yapacaktır
Düşün-Eşleş-Paylaş
 Öğrencilerin bilgiyi işleme, zihinsel
becerileri kullanma ve iletişim
becerilerinin geliştirilmesi amaçlanır.
 Öğrencilerde düşünme,
düşüncelerini bir arkadaşıyla
paylaşma, farklı bakış açısı geliştirme,
düşüncelerini değiştirme gibi olanaklar
verilir.
 Öğretmen soru sorar yada problemi
belirtir. Öğrencilere düşünmeleri için iki
dakika süre verilir.
 Öğrenciler eşleştirilerek (küçük
gruplarla) cevapları tartışır, fikirlerini
paylaşır.
 Daha sonra düşünceler tüm grupla
paylaşılır.
Karşılıklı Sorgulama
 Öğretmen konuyu sunar.
 Öğrenciler ikili ya da üçlü gruplara
ayrılır.
 Aynı gruptaki öğrenciler
birbirlerine konuyla ilgili sorular
sorar ve cevaplar.
 Öğretmen farklı soru kökleri
sorarak tartışmaya yön verir.
İkili Denetim
Öğrenciler dörder kişilik
gruplarda önce ikişerli olarak
çalışmaya yapraklarındaki
soruları birbirini denetleyerek
yanıtlar.
Çalışma yapraklarındaki
sorular yanıtlandıktan sonra
karşılıklı alt gruplar birbirlerinin
yanıtlarını karşılaştırır ve
denetler.
AKRAN(YAŞIT)
ÖĞRETİMİ
TUTOR
DESTEĞİ
• 1. Yaşlar çaprazlanır: Büyük
öğrenciler küçük öğrenciler ile
çalışır. Öğrenci abi/abla ile birlikte
öğrenir.
• 2. Yaşıtların öğretimi: Aynı
sınıftaki öğrenciler birlikte öğrenir.
İşbirliği, sorumluluk, olumlu bağlılık
gibi özellikler gelişir.
• Tutoru (acemi öğretmen)
geliştirmek temel amaçtır. Aynı
zamanda öğreneninde gelişimi
sağlanır.
ÇOKLU ZEKA / GARDNER
Sözel/Dilsel
Mantıksal/Matematiksel
Zeka
Zeka
• Sözcükleri yazılı ve sözlü
• Sayısal ve mantıksal yapıları
ifade etme, dili etkili konuşma
kavrama
• Hikaye, öykü, şiir yazma
• Akıl yürütme, neden-sonuç
• Beyin fırtınası, konferans
ilişkisini kurma, problem çözme,
• Politikacı, öğretmen
ilişki kurma, araştırma yapma
• Bilim adamı, mühendis
Bedensel/Kinestetik
Zeka
• Vücudu kullanma, beden dili,
psikomotor beceri
• Rol oynama, tiyatro, spor,
gösterip yaptırma, mikro öğretim,
simülasyon
• Sporcu
Görsel/Uzamsal
Zeka
• Resim, grafik, matriks
yapma, sanat etkinlikleri
• İmgelem, zihinsel
canlandırma
• Mimar, pilot, harita
mühendisi
Müziksel/Ritimsel
Zeka
• Ritim, ton, ezgiler, enstrüman
çalma
• Müzisyen
Bireysel/İçedönük
Zeka
• Kendini gerçekleştirme
• Güçlü ve zayıf yönlerinin
farkında olma
• Duygularının farkında olma
• Bireysel hedefler belirleme
• Metabiliş
Sosyal/Bireylerarası
Zeka
• Sosyal beceriler, iletişim, empati,
sempati, grup çalışması
• Öğretmen, politikacı, psikolog,
sosyolog
Doğacı
Zeka
• Çevreye duyarlılık
• İnsan ve hayvan hakları
• Doğaya duyarlılık
YAPILANDIRMACI(YAPISALCI-OLUŞTURMACI-BÜTÜNLEŞTİRİCİ)
ÖĞRENME
İlerlemecilik, Post modern
düşünme ( Piaget, Bruner,
J.Dewey , Gestalt, Glasserfeld)
Bilgi bireyden bağımsız değil,
duruma özgü, bireysel(öznel)
ve bağlamsal bir yapıdır
Birey bilgi yapılarını
deneyimlerle ve sosyal
etkileşimiyle kendisi oluşturur
Öğrenme insan zihninde öncekiyeni bilginin ilişkilendirilmesiyle
oluşur
İşbirlikli öğrenme, çoklu zeka, proje
tabanlı öğrenme, araştırma, yaratıcı
düşünme, ıraksak düşünme,
tümdengelimsel düşünme
Sarmal program tasarımı( içerik
derinleşen,genişleyen ve zorlaşan
bir düzende verilir.)
Bilginin algılanması değil;
oluşturulması önemlidir
Ardışıklık, kapsama, mantıksal(lojik)
içerik düzenleme ilkeleri
Birey bilgiye kendi yorumunu
katar ve bilgiyi yeniden inşa
eder
YAPILANDIRMACI ÖĞRENME
Bilişsel Yapılandırmacı
(Piaget)
Sosyal Yapılandırmacı
(Vygotsky)
Radikal Yapılandırmacı
(Glasserfeld)
• Öğrenmede dengedengesizlik-denge
süreci öğrenmeyi
yönlendirir. Organizma
özümleme-uyum
sağlama(adaptasyon)
süreçlerini kullanarak
çevreye uyum sağlar.
• Birey sosyal çevresi
(anne-baba, kardeş,
arkadaş, diğer
yetişkinler vb.) ile
etkileşime geçerek
öğrenir. Bilişsel gelişim
sosyal çevreden
bireye doğrudur.
• Bilgi öğrenmeden
bağımsız değil,
öğrenen tarafından
somut yaşantıları
(etkinlikler) üzerinden
yapılandırır. Eğitim
bireye düşünmeyi
öğretmelidir. Her
bireyin yaşantısı farklı
olduğundan bilgiye
ulaşma yolu aynı
değildir. Yeni bilgi ön
bilgiyle ilişkilendirilerek
öğrenilir.
AKTİF ÖĞRENME/ GOOD
Öğrenmeyi
öğrenme
Ezbersiz
eğitim
Dönüştürmeci
öğrenme
Etkinlik temelli
öğrenme
• Öğrencide meta
biliş, öz düzenleme,
epistemolojik inanç,
duyarlı olma gibi
özellikler geliştirir
• Öğrenci öğrenme
sorumluluğunu
kendisi alır
• Bilgi edinme değil,
bilgiyi üretme ve
kullanma odaklıdır
• Öğrencide
problem çözme,
düşünme yollarını
geliştirme, karar
verme becerilerini
geliştirir
• Öz
değerlendirme, öz
eleştiri, öz
düzenleme
özellikleri gelişir.
TEMATİK ÖĞRETİM
Sosyal Bilgiler
Kavram öğrenmede Disiplinler(dersler) bir
kullanılır
tema etrafında
Anne-baba ilişkileri
Fen Teknoloji
Tarih
ilişkilendirilir. Öğrenci
bilişsel(araştırma,
İnsan ve
Etkinlik temeli
Geçmişte
Hayvanlarda
Sevgi
sorgulama), devinimsel İnsan
programlar
yardımlaşma
(drama,müzik,materyal ilişkileri
uygulanır
Türkçe
hazırlama) ve
İletişim
duyusal(şiir,yazı yazma)
Süreç tasarımına
İnsanlar arasında
gelişimi sağlanır. Tiyatro,
iletişim örnekleri
göre geliştirilmiştir
oyun, müzik, materyal
hazırlama, bilişsel,
senaryo gibi etkinliklerle
Öğrenci ilgi ve
izlenir
yeteneğine göre
eğitim görür
PROJE TEMELLİ(TABANLI) ÖĞRENME
Kurucular
• J. Dewey
• Bruner
• Kilpatrick
• Öğrenci bireysel ya da grup
olarak, diğer disiplinlerle de ilişkili
bir problem senaryosu üzerinde
çalışır
İlerlemeci teori,
Yapılandırmacı öğrenme
• Öğrenci sorgulayarak, bilgiyi
oluşturarak ve problem çözerek
öğrenir
Öğrenci merkezli
program
tasarımlarında
kullanılır
• Grupla çalışma, yaşam becerileri,
bilişsel işlem, yaratıcılık gibi
özellikler becerisi gelişir
• Yaşamda
karşılaşılabilecek
sorunlar disiplinler
arası bağlantı
kurularak, bir senaryo
çerçevesinde
çözümlenir
SORU: Bir Türkçe öğretmeni sınıfta 5-6 kişilik gruplar oluşturmuştur. Gruplara,
• televizyonda Türkçenin kullanılması,
• gazete ve dergilerde Türkçenin kullanılması ve akranların Türkçeyi kullanmaları konularını
vermiştir. Öğrencilerden sorunu belirlemelerini, veri toplamalarını, verileri değerlendirmelerini
ve rapor yazıp sunmalarını istemiştir.
Bu öğretmenin uyguladığı yaklaşım, yöntem ya da teknik aşağıdakilerden
hangisidir?(KPSS 2008)
A)Çoklu zekaya dayalı öğrenme
B)Örnek olay incelemesi
C)Grup tartışması
D)Proje tabanlı öğrenme
E)Kaynak kişiden yararlanma
KUANTUM ÖĞRENME
• Beyindeki tüm
sinirsel bağlantıları
kullanarak, anlamlı
bilgi oluşturmak için
yapılan öğrenme
sürecidir.
• Olasılıklı(kesinlik
aramadan) düşünmek
esastır. Olaylar ve
olgular birlikte(bütün
olarak) ele alınır.
• Olasılık,
Bütünleştirme,
İlişkilendirme
kavramları önemlidir.
• Bir olayın
gerçekleşmesinde çok
sayıda faktör söz
konusudur. Bunlar
kesinlik göstermez.
Bilgiler eksik
kalacaktır.
• Bu nedenle
öğrencilerin eleştirel
düşünme becerisini
kullanarak
öğrendiklerini bilimsel
çerçevede
sorgulamaları,
araştırma-inceleme
yapmaları sağlanır.
• Öğrenci olaylara öznel
perspektif geliştirerek
düşünceler oluşturur.
Tümdengelimci bir
anlayışla olaylar öznel
gerçeklere dayandırılır.
• Herkesin geçmişi ve
yaşantıları farklı olduğu
için öznel gerçekler
bireye özgüdür.
YAŞANTISAL/YAŞANTI TEMELLİ ÖĞRENME (KOLB)
‘’ÖĞRENCİLER ETKİN VE
’’Öğrenen bilgiyi
VERİMLİ ÖĞRENME
BİÇİMLERİNE SAHİPTİR’’
varsayımına dayanır.
• Öğretme-öğrenme
süreçleri öğrenme
biçimlerine bağlı olarak
düzenlenir.
• ‘’ÖĞRENME YAŞANTIYA
BAĞLI BİR SÜREÇTİR’’
Öğrenme hem somut hem
de soyut biçimde yaşantıya
dönüştürülür.
• BİLGİ BÜTÜNÜYLE
ELDE EDİLEN YA DA
TAKLİT EDİLEN DEĞİL,
ZİHİNSEL BİR
DÖNÜŞTÜRME
SÜRECİYLE elde edilir.
HİSSEDEREK veya
DÜŞÜNEREK
ALGILAR, İZLEYEREK
VE YAPARAK İŞLER’’
Dört Öğrenme Biçimi
vardır.
1- SOMUT YAŞANTI
2- YANSITICI GÖZLEM
3- SOYUT
KAVRAMSALLAŞIRMA
4- AKTİF YAŞANTI
Dört öğrenme stili vardır.
1-Yerleştiren=Somut
yaşantı/Aktif deneyimler
2- Özümseyen=Soyut
kavramsallaştırma/Yansıtıcı
gözlem
3- Ayrıştıran=Soyut
kavramsallaştırma/Aktif
deneyimler
4- Değiştiren=Somut
yaşantı/Yansıtıcı gözlem
Kolb’ a göre öğrenme biçimleri ve özelliklerini aşağıdaki tabloda karşılaştırarak tekrar inceleyelim:
SOMUT YAŞANTI
Düşünmek değil, yaşantıya geçmek ve problemlerle
ilgilenmek gerekir.
Problemlerin çözümünde bilimsel ve sistematik
yaklaşımlar yerine sezgilere dayalı yaklaşım kullanılır.
Öğrenci özellikleri;
• Yeni görüş ve düşüncelere açık, girişken ve meraklıdır.
• Araştırma, inceleme yetenekleri gelişmiştir.
• Yeni fikirler üretebilir.
• İşbirlikli öğrenmeye yatkın, grup çalışması yapabilir.
YANSITICI GÖZLEM
Gözlemleyerek ve izleyerek öğrenme oluşur.
ETKİN(AKTİF) YAŞANTI
İzlemekten çok pratik uygulamalar yapmak
gerekir.
Mutlak gerçek yerine fayda getiren yol bulunur.
SOYUT KAVRAMSALLAŞTIRMA
Mantık, kavramlar ve düşünceler, geliştirilir.
Problemlerin çözümünde bilimsel yaklaşım
önemlidir.
Öğrenci özellikleri;
• Risk alır, sonuç elde etmede isteklidir,
geribildirim talep eder.
• Yaparak öğrenir, dışadönüktür.
• Proje çalışmaları gerçekleştirir.
Öğrenci özellikleri;
• Pratik uygulamalar yerine olayın özünü
kavramaya çalışır; doğru nedir? Nasıl oluşur?
Gibi sorular üzerinde çalışır.
• Düşünce ve olayları sezgi yoluyla anlar.
• Kendi duygu ve düşüncelerine güvenir, içe
dönüktür.
• Karar vermeden önce gözlem yapar.
Öğrenci özellikleri;
• Düşünerek öğrenir.
• Sistematik planlar yapar.
• Fikirlerin mantıksal analizlerini yapar.
BASAMAKLI ÖĞRETİM (PROGRAM) / NUNLEY
• İlerlemeci teori,
bilişsel ve
yapılandırmacı
öğrenme
kuramına dayanır.
• Bloom
taksonomisine
göre geliştirilmiştir.
Öğrenci bilgiyi alan
değil, bilgiye
ulaşan, sürekli
olanları alan ve
yeni bilgiler üreten
bir durumdadır.
“ ÖĞRENCİLER FARKLI
İLGİ VE YETENEK
ALANLARINA, FARKLI
ÖĞRENME YOLLARIN
SAHİPTİR” ilkesine
dayanır.
Öğrencinin C,B ve A
basamaklarında belirlenmiş
olan bilgi edinme, bilgileri
farklı problem durumları
üzerinde kullanma, analizsentez yapma, eleştirel
düşünme ve yaratıcı
düşünme gibi etkinlikleri
kullanarak görevler
belirlemesi, uygulaması,
değerlendirmesi ve bu
görevleri başarması esasına
dayanır.
A.Basamağı(1. Kademe)
Üst düzey düşünme
değerlendirme yapma
B.Basamağı (2.Kademe)
Öğrencilerin uygulama
yapması-problem çözmesi
C.Basamağı( 3.Kademe)
Temel bilgi ve beceri
kazanma
 Öğrencilerin ilgi ve
yeteneklerine uygun görev
alanlarını belirleme
 Öğrencilerin temel bilgileri
edinmesi, anlaması, gözlemesi
ve becerileri kazanması
 Bilme ve kavrama düzeyindeki
hedef alanlarını kapsar
 Öğrencilerin belirlenmiş
görevleri yerine getirmesi
 Edinilen temel bilgi ve
becerilerin farklı problem
durumlarında kullanılması
 Uygulama düzeyindeki
hedef alanını kapsar
 Öğrencilerin başardıkları
görevlerin sonuçlarını
tartışması
Yaratıcı düşünme, eleştirel
düşünme, etkin düşünme gibi
üst düzey düşünme yollarının
kullanılması
 Analiz, sentez ve
değerlendirme düzeyindeki
hedef alanlarını kapsar
ÖĞRETİM STRATEJİLERİ (ANLAMLI ÖĞRENME)
Sunuş Yolu/Ausubel
 Bilginin, olgunun, ilke ve
genellemelerin belli bir düzen ve
aşamalılık içinde aktarılmasını
sağlar
 Tümdengelimsel düşünmeye
dayanır. Bilgi genelden-özele
aktarılır.
 Açıklayıcı ve yorumlayıcı bir
yaklaşımla kavram ve
genellemelerin öğrencilere
aktarıldığı bir süreçtir.
 Öğretmenin en önemli görevi
“içeriği anlamlı bütünlüğe”
getirerek etkili olarak sunmaktır.
 Öğretmen önce genel bilgileri,
ilke, kavramları anlatır, daha
sonra ayrıntılı bilgileri aktarır.
 Kavramların ve soyut konuların
öğretilmesinde etkilidir.
Buluş Yolu/Bruner
 Öğrencinin kavram ilke, sonuç
ve genellemelere ulaşması
sağlanır.
 Tümevarımsal düşünme yolu
geliştirilir. Özelden-genele bilgi
verilir.
Araştırma İnceleme/Dewey
 Öğrencilere araştırma etkinliklerini
problem çözme yoluyla öğretmeyi
amaçlar.
 Öğrenciler bir öğrenme konusu
üzerinde bilimsel yöntemin(problem
çözme süreci) basamaklarını
kullanarak öğrenir. Öğrenci bilim
 Öğretmen ipucu,yönergeler ve adamıdır.
soru cevap kullanarak,
Problem çözme sürecinin
öğrencinin ilke, sonuç ve
basamakları:
genellemelere ulaşması sağlanır. 1) Problemi hissetme ve belirleme
2) Problemi tanıma ve sınırlandırma
 Öğrenci merak, araştırma,
3) Problem ile ilgili bilgi toplama ve
keşfetme ve sezgi gibi
çözümle ilgili kaynakları tarama
özelliklerini kullanarak öğrenir.
4) Probleme çözüm yolları(hipotezdenence) geliştirme
 Öğretmen örnekler, ipucu,
5) Problemin çözümü(hipotez) için
yönergeler sunar, öğrenci bunlar
yöntem geliştirme,veri toplama
üzerinde düşünerek sonuçlara
ve analiz etme
ulaşır.
6) Hipotezleri test etme,
doğruluğunu belirleme
 Tartışma, örnek olay, problem 7) Çözüme ulaşma
çözme, beyin fırtınası, deney gibi
yöntemler kullanır.
SUNUŞ YOLU
 Öğrenci kendini güdüler
 Önceki bilgi-yeni bilgi ilişkisi
kurulur
 Bilişsel yapı etkindir.
Kavramlar derinliğine
öğrenilir.
ANLATIM YÖNTEMİ (Ezbere Dayalı
Öğrenme)
 Öğrenci dıştan (anne, baba,
öğretmen, yüksek not isteği vb.)
güdülenir
 Önceki bilgi yeni bilgi ilişkisi yoktur
 Bilgiler depodaki eşyalar gibi üst üste
konularak saklanır
 Bilişsel yapı işlemez, kavramlar
yüzeysel öğrenilir
ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ
Tartışma
Anlatım
Bilgi birimlerinin
belirli bir düzene
göre aktarıldığı
öğretim yöntemidir.
Güdüleme, dikkat
çekme, araç-gereç
kullanma konuyu
aktarama, soru
sorma, dönüt
verme gibi
etkinlikler kullanılır.
• Öğrencileri konu üzerinde
düşündürmek,
anlaşılmayan konuları
açıklamak ve bilgileri
pekiştirmek için yapılır.
• Büyük grup tartışması ve
küçük grup tartışması
şeklinde uygulanır.
Örnek Olay
Gerçek hayatta
ortaya çıkan, gerçek
hayatta yaşanma
ihtimali olan ya da
senaryo olarak
oluşturulan bir
durum üzerinden
yapılır
Öğrencinin bir plan
ya da durum
• Öğrencilerde karşılıklı
konuşma, anlayış, eleştirel üzerinde problem
çözme becerisinin
düşünme, demokratik
geliştirilmesine
tutum gibi özellikleri
yöneliktir.
geliştirir.
Deney
Bilimsel bir olayı ispatlamak için
öğrenciler öğretmen gözetiminde
ya da bağımsız çalışır.
Gösterip-Yaptırma
Öğretmen beceriyi aşama
aşama gösterir, anlatır.
Öğrenci öğretmeni
izledikten sonra beceriyi
belli bir düzeye gelinceye
kadar tekrar eder.
Öğretmen dönüt verir.
Psiko-motor beceriyi
geliştirmede etkilidir.
Bireysel Çalışma
• Öğrenci ilgi ve yetenek alanına göre konu
üzerinde çalışır.
• Öğrenci konuyu yaparak yaşayarak öğrenir.
Zıt (Karşıt) Görüşlerin Tartışması
MÜNAZARA
• İki grubun, tarafsız bir jüri önünde
bir konuyu tez-anti tez şeklinde
tartışması yoluyla gerçekleşir.
• Her grup savunduğu düşüncenin
doğruluğunu kanıtlama
çabasındadır. Aynı zamanda karşı
tarafın düşüncesini çürütmeye
çalışırlar.
• Grupların ikna becerisi ve savunma
gücü geliştirilir.
• Konu üzerinde araştırma yapma,
mantık yürütme, analiz etme, görüşü
savunma, karşı görüşü çürütme, dili
etkili kullanma, neden-sonuç ilişkisi
kurma gibi özellikler gelişir.
GÖRÜŞ GELİŞTİRME
• Öğrencilerde görüş geliştirme, farklı
görüşleri anlama, onlara katlanma,
düşüncelerini savunma, kanıt bulma,
hoşgörü, empati gibi özellikleri geliştirir.
• Öğrenci bir konu karşısında
“Katılıyorum”, “Katılmıyorum”,
“Kararsızım” görüşlerinin belirlendiği
köşelere giderek diğer öğrencilerle
etkileşime girerler ve süreçte görüşlerini
değiştirirler.
Öğretmen, ilköğretim 7. sınıf sosyal bilgiler dersinde ‘‘Türkiye sahip
olduğu bor kaynağını doğru biçimde kullanmaktadır.’’ önermesiyle
tartışmaya dayalı bir ekinlik planlamaktadır. Bütün öğrencilerin
tartışmaya katılmalarını, düşündüklerini gerekçeler göstererek
belirtmelerini, düşüncelerini değiştirebileceklerini belirtmiştir.
Öğrencilerinde başkalarının düşüncelerine saygı, dinleme, kendi
düşüncesini savunma ve kanıt bulma becerileri geliştirmeyi
hedeflemiştir.
Bu etkinlik aşağıdaki tartışma türlerinden hangisi için en
uygundur?
A) Münazara
B) Görüş geliştirme
D) Panel
C) Forum
E) Konuşma halkası
Genel Tartışma Formatı
Panel
• Konuşmacılar konu
uzmanıdır ya da önceden
araştırma yaparak bilgi
sahibidir.
• Konu farklı boyutlarıyla çok
yönlü ve derinliğine ele alınır.
• Bir sonuca(gerçeğe) ulaşılmaz.
Katılımcılar konu üzerinde tartışır.
•Katılımcılar konuya farklı
kaynaklardan hazırlanarak,
ulaştıkları bilgilere kendi bakış
açılarını ve görüşlerini katarak,
konuyu ele alırlar.
• Öğrencilerin konu ile ilgili bilgi
edinmeleri, yorum yapmaları,
sorunlar ve sorunların çözümleri
üzerinde düşünmeleri
sorgulamaları sağlanır.
Açık Oturum
Forum
• Farklı görüşlere sahip kişi ya
da gruplar aralarında tartışırkatılımcı ve dinleyiciler karşılıklı
tartışır.
• Bir sonuca(gerçeğe) ulaşılır.
• Konuşmacıların bir konu ile
ilgili görüşlerini(aralarında her
hangi bir tartışma yapmadan)
sıra ile açıklamasıdır.
• Bir başkanın yönetiminde ve
kontrolünde gerçekleşir.
Sempozyum
• Konuşmacılar bir konuyu farklı
boyutları ile ele alır ve bilimsel
açıklamalar yapar.
• Bilimsel, sanatsal ve toplumsa
konularda konuşmacılar bilgi temelli
açıklama yapar.
• Dinleyiciler katılır.
Zıt Panel
• Belli ölçüde anlatılmış,
tartışılmış ve tamamlanmış
konuların tekrarı ile
pekiştirilmesi için yapılır.
•Yeni fikirlerin ortaya
çıkması konunun gözden
geçirilmesi, yanılgıların
düzenlenmesi gibi faydaları
bulunur.
• Sınıf ikiye bölünür. Soru
soran ve cevap
veren(tartışan) iki grup
aralarında tartışır.
Kollegyum
1- Sınıfa ya da panele
misafir(uzman konuşmacı)
getirilir. Konuşmacı uzmanlık
alanı ile ilgili konuşmalar yapar,
bilgi ve deneyimini aktarır. İş
adamı, profesör, sporcu vb.
2- Panelist grupla birlikte
uzman(kaynak kişiler) grup
katılımıyla gerçekleşir. Panelist
grup konuyu sunarken ve görüş
ayrılığına düşerken uzman
gruptan bilgi alınır.
Sokrat Semineri
• Anlaşılması zor, farklı anlamlar
çıkarılabilecek, üst düzey bir metnin
ya da akademik ve karmaşık bir
konunun grup tarafından tartışılması
yapılır.
• Katılımcılar konu üzerinde tartışır.
Kologyum
• Akademik nitelikli (bilim
adamlarının katıldığı) bilimsel
toplantıdır.
• Bilimsel bir sorunu
incelemek ya da siyasal,
ekonomik ve diplomatik
sorunları tartışmak için
yapılan akademik nitelikli
toplantıdır.
• Bilim insanları fikir yürütür.
Sözel Kaynaktan
Faydalanma
Bir olayı yaşamış,
kaynak olma
özelliğine sahip
kişiden (birincil
kaynaktan) bilgi
alınır.
Sokratik Tartışma
• Öğrencilerin çok iyi bildikleri
konu üzerinde tartışma yapılır:
İki aşamalıdır.
1)Alaysı (İroni):
Öğrencilere bildikleri
konularda sorular sorulur.
Sorular bildiklerinin güvenilir
olup-olmadığına yöneliktir.
Böylece bildiklerinin sağlam,
temelsiz, eksik, yarım yamalak
olduğu anlaşılır.
2) Doğurtmaca:
Konu ile ilgili ipucu niteliğinde
sorular sorulur öğrenci akıl
yürüterek sonuca(doğruya)
ulaşır.
Bilgiye (gerçeğe) öğrenci
ulaşır. Öğretmen söylemez.
‘’Bilgi doğuştandır, öğretmen
bunları ortaya çıkarır’’ ilkesine
dayanır
Delphi Tekniği
• Bir problemin
çözümüne yönelik
uzman görüşleri
alınarak, farklı
görüş açıları ve
deneyimlerden
faydalanılarak, ortak
çözüm yolları
bulunur.
Seminer
• Bir konu üzerinde yapılan araştırmainceleme sonuçları hakkında sunu
yapılır. Kişi araştırma yaptığı konuda
tek başına konuşma yapar. (Panelde
grup konuyu derinliğine alırken,
Seminerde bir kişi konuyu derinliğine
ele alır).
Konferans
• Konu uzmanının dinleyicilere
bilgi vermesidir.
Brifing
• Bir kurumun yapısının ve işleyişinin
tanıtımı ya da teknik bir konunun
uzman tarafından ilgililere sunumudur.
Söylev
• Duygusal etki oluşturmak için yapılan
konuşmadır. Bayram konuşmaları.
Demeç
• Otoriter ya da yetkili bir kişinin basınyayın organlarına konuşma yapmasıdır
ÖĞRETİM TEKNİKLERİ
BEYİN FIRTINASI
• Bir konu, olay ya da
sorun üzerine
düşünerek, çok sayıda
fikir(çözüm yolu)
üretmesi amaçlanır.
• Yaratıcı problem
çözme becerisini
geliştirir. Hayal gücü ve
demokratik ortamlar
gerektirir.
• Önemli olan nitelikli
(kaliteli) çözümler değil
kısa zamanda nicel(çok
sayıda) fikir üretmektir.
• Fikir üretme ve fikirleri
değerlendirme olmak
üzere iki bölümden
oluşur.
• Doğal konuşma yapılır.
Çılgın, akla gelen sıra
dışı fikirler yönlendirme
ve mantık aranmadan
serbestçe söylenir.
BEYİN ESERİ
• Bireysel ya da grup halinde
görüş geliştirmede kullanılır.
• Sınıf bir konu ile ilgili 6-7 kişilik
gruplara ayrılır.
• Her öğrenciye konunun farklı
yönleri ile ilgili üç tane kart
verilir.
• Her öğrenci kartlara konularla
ilgili görüşlerini yazar ve sıranın
üzerine koyar.
• Her öğrenci bir kart çeker ve
sesli olarak okur.
• Tüm görüşler okunduktan
sonra sınıfta paylaşılır.
BİLİŞSEL ÇIRAKLIK
• Öğrencinin bir uzmanı gözleyerek
başladığı ve uzmanın giderek azalan
desteği ile işi kendi başına, hatta
kendi biçimiyle yapar duruma geldiği
süreçtir.
• Bireyin farklı uzmanları gözleyerek,
farklı uzmanların yaptıkları üzerinden
kendine özgü öğrenme ve ürün
biçemi geliştirmesi amaçlanır.
SORU-CEVAP
• Sözel etkileşim yöntemidir.
• Konunun anlaşılması,
eleştirel düşünme, öğrenciyi
derse katma, dinleme,
hatırlama, akıl yürütme,
yaratıcılık, güdülenme, ifade
etme, sorgulama vb.
özellikleri geliştirir.
• Soru sınıfa sorulmalı,
gönüllü olan cevap vermeli,
doğru cevap pekiştirilmeli,
yanlış cevap
pekiştirilmemeli, yanlış
cevaba dönüt-düzeltme
verilmelidir.
• Dersin giriş bölümünde ön
koşul bilgileri sağlama
İşleniş bölümünde derse
katma
Sonuç bölümünde eksik
öğrenmeleri belirlemek için
kullanılır.
SORU TURU
• Bir konunun sunumunda,
netleştirilmesinde kullanılır.
• Öğrencilerde yazma, soru
çıkarma, açıklama yapma,
değerlendirme gibi üst düzey
işlere katılma fırsatı verir.
Uygulama aşamaları:
1- Öğrenciler konuyla ilgili
soruları ya da öğrenmek
istedikleri kavramları boş
kağıtlara yazar
2- Her öğrenci kağıdı sol taraftaki
arkadaşına iletir
3- Öğrenci kendisine gelen
kağıttaki soru ya da kavramla
ilgili düşüncelerini yazar.
4- Öğrenciler kağıdı tekrar
solundakine verir
5- Tur tamamlanıncaya kadar her
öğrenci kağıda düşüncesini yazar
6- Kağıt ilk yazan öğrenciye
ulaşır
7- Sonuç sınıfla paylaşılır
ÖĞRENME GALERİSİ
İki amaç için kullanılır.
1.Öğrencilerin “neler
öğrendiklerini” değerlendirme ve
eksik öğrenmeleri belirleme.
2.Sınıfın(grubun) bir çalışma ya
da toplantıya sunacağı öneri ve
fikirleri belirleme.
Uygulama aşamaları:
1) Öğrenciler 2-4 kişilik
gruplara ayrılır.
2) Gruplar gözden
geçirecekleri konu ya da olayları
listeler.
3) Listeler duvara asılır.
4) Öğrenciler listeleri
inceleyerek, eksik öğrenmelerini
belirler. İşaret koyar.
5) Hangi öğrenmelerin kaç
kişi tarafından gerçekleştiği,
eksik öğrenmeler ve etkinliğe
götürülecek öneriler listelenir.
EĞİTSEL OYUN
• Öğrencinin fiziksel, zihinsel,
sanatsal ve estetik becerilerini
geliştirir.
• Öğrenmeyi zevkli ve ilgi çekici
hale getirir.
• Öğrenilen bilgiler pekiştirilir ve
rahat bir ortamda tekrar edilir.
• Oyunlarla öğrenilir.
• İşbirliği, sosyalleşme, dayanışma,
problem çözme, anlayışlı olma gibi
özellikler geliştirir.
(YARATICI) DRAMA
• Öğrenci bir durumu ya da beceriyi sınıfın
önünde canlandırır.
• Öğrenci bir yaşantı, olayı, fikri ya da soyut
bir kavramı oyunsu süreçlerle canlandırır.
• Doğaçlama yapılır.
• Yaratıcı düşünce, hayal gücü, problem
çözme, eleştirel düşünme, dili etkin
kullanma, kendini tanıma, ifade etme gibi
özellikleri geliştirir.
• Öğrenci hangi durumda, nasıl davranması
gerektiğini yaşayarak öğrenir.
• Grup etkileşimi sağlanır.
• Öğrenci serbest ve bağımsız konuşma
alışkanlığı kazanarak duygu ve düşüncelerini
kendi ifadelerini kullanarak rahatça açıklar.
Ece Öğretmen sosyal bilgiler dersinde sınıfı iki gruba ayırır ve
Türkiye’nin illeriyle ilgili özellikleri birer karta yazar. Her gruptan bir
öğrencinin bir kart çekerek kartta yazılı olan kavramı gruptaki diğer
arkadaşlarına beden diliyle anlatmasını ister. Beş dakika içinde en
fazla kavramı doğru anlatan grubun daha başarılı olacağını belirtir.
Ece Öğretmen’in bu uygulamada aşağıdaki öğretim yöntem ya
da tekniklerinden hangisini kullandığı söylenebilir?
A) Örnek olay
B) Atölye çalışması
C) Eğitsel oyun
D) Gösteri
E) Rol oynama
Beril Öğretmen, Türkçe dersinde öğrencilerin ‘‘Metnin türünü dikkate
alarak okur.’’ ve ‘‘Gazete ve dergi okur.’’ kazanımlarını edinmelerini
sağlamak için ‘‘rol oynama’’ ve ‘‘eğitsel oyun’’ öğretim yöntem ya da
tekniklerini kullanır.
Beril Öğretmen, bu öğretim yöntem ya da tekniklerini
kullanarak öğrencilerinde öncelikle hangi özelliğin gelişmesine
yardımcı olur?
A) Argümantasyon
B) Sentezleme
C) Yansıtıcı düşünme
D) Somut yaşantı kazanma
E) Akademik benlik geliştirme
Elif Öğretmen, fen ve teknoloji dersinde hayvanlarla ilgili bir konuda
öğrencilerin ilgisini çekmeyi ve merakını uyandırmayı amaçlar.
Bunun için dersine nesli tükenmiş hayvanlarla ilgili fotoğrafları
göstererek başlar. Daha sonra nesli tükenmiş hayvan isimleriyle ilgili
bir oyun oynatır ve bu fotoğraflarla ilgili rol kartları vererek
öğrencilerden ikili canlandırmalar yapmalarını ister.
Bu örnekte, Elif Öğretmen’in kullandığı öğretim yöntem ya da
tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Örnek olay
B) Beyin fırtınası
C) Altı şapkalı düşünme
D) Yaratıcı drama
E) Gösteri
İlköğretim sınıf sosyal bilgiler dersinde Elif Öğretmen depremle ilgili
konuyu işlemektedir. Öğrencilerinden gönüllü olan üç kişiye bir
durum verir ve canlandırmalarını ister. Daha sonra sınıf içinde
öğrencilere deprem tatbikatı yaptırarak dersi tamamlar.
Elif Öğretmen bu uygulamada hangi öğretim yöntem ya da
tekniklerinden yararlanmıştır?
A) Beyin fırtınası – Benzetim
B) Örnek olay – Yaratıcı drama
C) Yaratıcı drama – Benzetim
D) Beyin fırtınası – Örnek olay
E) Yaratıcı drama – Beyin fırtınası
Öğretmen öğrencisini tahtaya kaldırarak ilk defa gittiği bir şehirde
kaybolması durumunda neler yapacağını arkadaşlarına
canlandırarak anlatmasını istemiştir.
Bu süreçte hangi teknik kullanılmıştır?
A) Simülasyon
B) Drama
C) Beyin fırtınası
D) Gösteri
E) Gösterip-yaptırma
Empati Kurmayı Sağlayan Teknikler
A- Görüş Geliştirme
• Zıtlıklar tartışılır.
• Karşıt görüşleri-çelişkili
düşünceleri görme, onlara
katlanma, hoşgörü gibi
özellikler gelişir.
Uygulama aşamaları:
1)Tartışma konusu tahtaya
yazılır
2)Kartonlara “katılıyorum”,
“katılmıyorum”, “kararsızım”
ifadeleri yazılır ve duvarlara
asılır
3)Öğrenciler katılma
derecelerine göre
kartonların önünde toplanır
ve sıra ile düşüncelerini
açıklar
4)Öğrenciler görüşlerini
değiştirerek yeni gruba
katılırlar
B-Konuşma Halkası
• Öğrencilerin görüş farklılıklarını
görmesine , farklı görüşlere saygı
göstermesine olanak verir.
• Sınıf içinde güven ve saygı ortamı
oluşturur. İletişim becerileri geliştirilir.
Uygulama aşamaları:
1)Öğrenciler U ya da yarım daire
şeklinde oturur
2)Uyulacak kurallar iki amaç için yapılır.
•Bilimsel olay, öykü, film, resim vb.
verilir ya da canlandırma yapılır.
•Öğretmen tartışılacak konuyu açıklar.
3) Kullanılan materyal ile ilgili “sizce ne
hissetmiştir?” “sizce ne düşünmüştür?”,
“siz ne hissettiniz?” soruları yöneltilir
4) Katılımcılar olay yada öyküdeki
kişinin yerine geçerek düşünürler ya da
kendi düşüncelerini açıklarlar
5) Her öğrenci konuşur. Konuşmak
istemeyen öğrenci “pas” der ve ikinci
turda konuşmaya cesaretlendirilir
C- Rol Yapma
• Öğrenci gerçek
rolünden ve
duygularından arınarak
kendini başka birinin
yerine koyar. Böylece
onların nasıl
düşündüklerini, neler
hissettiklerini ve nasıl
davrandıklarını anlama
yeteneklerini geliştirirler.
• Dersin konusu ile ilgili
bir sorun, durum, olay ya
da fikir bir grup öğrenci
tarafından diğer
öğrencilerin önünde
dramatize edilir.
KAR TOPU
 Bir problem
durumu verilir,
öğrenci önce tek
başına düşünür
 Sonra bir
arkadaşı ile ikili
grup olarak
düşünceler
tartışılır
 Daha sonra
görüşlerin
tartışılması dörtlü,
sekizli gruplarda
yapılır
 Son aşamada
sonuçlar sınıfça
paylaşılır
WORKSHOP
(ÇALIŞTAY)
DÜŞÜNCE
ATÖLYESİ
 Uzman ve
deneyimli 6 ya da 8
katılımcının sorun
çözümüne katkıda
bulunduğu bir
tekniktir
İSTASYON
 Yaratıcı düşünmeyi geliştirmek,
öğrenci katılımını sağlamak,
problem çözme becerisini
geliştirmek, yarım bırakılan bir işi
tamamlamak için kullanılan bir
tekniktir
 Sınıf 3-5 gruba ayrılır
 Öğrenme konusu saptanır
 Gruplar çalışma
alanlarına(istasyon) bölünür
 Slogan yazma
 Afiş hazırlama
 Şiir yazma
 Örnek olay yazma vb.
 Her çalışma alanından sorumlu
bir öğrenci olur. Gruplar 10’ ar
dakika ara ile yer değiştirir ve
kendinden önceki grubun yarım
(eksik) bıraktığı çalışmayı
tamamlar
İstasyon tekniğinin uygulandığı bir sınıfta üç istasyon grubu
oluşturulur. Birinci grup konuyla ilgili mektup yazar, ikinci grup afiş
hazırlar ve üçüncü grup şiir yazar. Her istasyon grubu çalışma için
kendisine verilen süre dolunca diğer istasyona geçer ve çalışmaya
arkadaşlarının kaldığı yerden devam eder. Çalışmanın sonunda
istasyon şefleri ortaya çıkan ürünleri sunarlar.
Uygulanan bu tekniğin öğrencilere kazandıracağı en önemli
yarar aşağıdakilerden hangisidir?
A) Farklı öğretim yöntemlerini öğretme
B) Düşünme becerilerini ve yaratıcılıklarını geliştirme
C) Çalışma kurallarına uymayı öğrenme
D) Öğretim materyallerini etkili kullanma
E) Arkadaşlarına saygılı davranma
DEDİKODU
 Öğrencilerin konuyu kavraması, o
konuda düşünmesi ve düşüncelerini
değerlendirmesi amaçlanır.
Uygulama aşamaları;
 Öğrenciler ikişerli gruplara ayrılır.
 Konu ya da soruyla ilgili düşüncelerini
birbirlerine söylerler
 Eşler ayrılıp yeni ikili gruplar oluşturur
 Yeni eşler kendi düşüncesini ve
önceki eşinin düşüncesini iletir
 Ayrıca düşüncelerindeki değişimi ve
arkadaşının düşüncesine katılıp
katılmadığını belirtir
 Birkaç tur yapıldıktan sonra sınıf
tartışması yapılır ve sonuca ulaşılır.
VIZILTI
 Kısa zamanlı geçici
uygulamalardır
 Bir problem ya da soru
üzerinde görüşme yapma,
hipotez geliştirme, yaratıcı
düşünme, örnek bulma gibi
beceriler gelişir
Vızıltı 22
Vızıltı 44
Vızıltı 66 gibi tekniklerle
uygulanır
ÇEMBER
AKVARYUM
• iki amaç için kullanılır.
1. Öğrencilerin bilgi ve beceri sahibi
oldukları konularda konuşmaları
sağlanır
2. Öğrencilerin konu ile ilgili önceden
hazırlanan sorulara cevap vermesi
istenir
• Her öğrenci 1-2 dakika konuşur.
Doğru cevabı veremiyorsa ipucu verilir.
Öğretmen tartışmanın sonunda ana
noktalara vurgu yapar
• Öğrenciler çember şeklinde oturur. Bir
başkan ve bir sekreter görevlendirilir.
Grup üyeleri başkanın sağından
başlayarak konuşur. Sekreter
konuşmaları yazar.
Başkan
Sekreter
•İki amaç için kullanılır.
1.Öğrencilerin ilgi duyduğu konularda
konuşması sağlanır.
2.Öğrencilerin üzerinde anlaşamadıkları
konularla ilgili konuşması sağlanır.
• Öğrencilerin tartışma ve grupla etkileşim
becerilerini geliştirir
İki türlü uygulanır:
1.Sınıfta iç içe iki çember oluşturulur. İç
çemberdeki öğrenciler konuyu aralarında
tartışırken, dış çemberdeki öğrenciler tartışmayı
izler. Dış çemberdeki öğrenciler iç çemberdeki
öğrencilere soru sorabilir ve çemberler arasında
yer değişimi sağlanır.
2.Sınıfta çember oturma düzeni kurulur ve
ortaya bir sandalye konulur. Konuşmak isteyen
öğrenciler gönüllü olarak sandalyeye oturarak
konuşur. Diğer öğrenciler konuşmacıyı izler ve
dönüt verir.
KÖŞELEME
 Cevabı net olmayan
sorular ve problemler
üzerinde çalışırken
kullanılır
Uygulama aşamaları:
- Problem belirlenir
- Olası çözüm yolları
tartışılır ve seçilir
-Seçilen çözümler
kartonlara yazılarak sınıfın
farklı köşelerine asılır
-Öğrenci kendine uygun
gelen çözümün asılı
olduğu köşeye gider ve
orada toplanır
-Aynı köşe de olanlar
çözümü seçme nedenlerini
ve gerekçelerini tartışır
- Sonuç sınıfa sunulur
PAZAR YERİ
 Öğrencilerin birbirini
tanıma, görüşlerini,
çözümlerini birbirleriyle
paylaşma olanağını verir.
Uygulama aşamaları:
- Öğrenciler bir kağıda
sahip olduğu değer, her
hangi bir yaşantı,
problemin çözüm yolu,
öğrenmek istediği konu
vb. yazar
- Bir kağıdı üzerlerine
asarak sınıfta gezerler
- Birbirlerinin üzerindeki
yazılar ile ilgili konuşur,
deneyimde bulunurlar
- Sorular sınıfta tartışılır
MİKRO ÖĞRETİM
 Beceri geliştirmede
kullanılır.
 Öğretmen adaylarının
eğitiminde kullanılır
 “Öğret –Yeniden öğret”
süreci kullanılır.
 Öğretim süreci, sınıftaki
öğrenci sayısı ve konu
bakımından küçültülmüş ve
yoğunlaştırılmış bir öğretim
deneyimidir
 Her kişi beceriyi ortaya
koyarken görsel yada sözel
kayıt altına alınır
 Birlikte değerlendirme
yapılır, dönüt verilir. Kişi
beceriyi tekrar yapar.
Ne Durumda
Kullanılır?
AKVARYUM
PAZAR YERİ
•
•
•
Öğrencilerin üzerinde
anlaşamadığı konularda ya da
ilgi duydukları konuların
öğretiminde kullanılır.
Öğrencilerde tartışma ve
grupla etkileşim becerileri
gelişir.
Öğrencilerin birbirini
tanımasına,
görüşlerini,
değerlerini, problem
çözme yöntemlerini
aktarmasına olanak
verir.
İki türlü uygulanır:
UYGULAMA
1) Sınıfta iç içe iki çember
oluşturulur. İç çemberdeki
öğrenciler konuyu aralarında
tartışırken dış çemberdeki
öğrenciler tartışmayı izler. Dış
çemberdeki öğrenciler iç
çemberdeki öğrencilere soru
sorabilir ve yer değiştirebilir.
2) Çember oturma düzeni
kurulur ve ortaya bir sandalye
konulur. Konuşmak isteyen
öğrenci gönüllü olarak
sandalyeye oturarak konuşur.
Diğer öğrenciler konuşmayı
izler ve dönüt verir.
•
Öğrenciler bir kağıda
sahip olduğu değer,
herhangi bir yaşantı,
problemin çözüm
yolu, öğrenmek
istediği konu vb.
yazar. Kağıdı üzerine
asarak sınıfta gezer.
Birbirlerinin
üzerindeki yazılarıyla
ilgili konuşurlar.
Değiştirme yaparlar.
Sonuç sınıfta tartışılır.
KÖŞELEME
•
Cevabı net olmayan
sorular ya da
problemler üzerinde
çalışmada kullanılır.
•
Problem durumları
ile ilgili olası çözüm
yolları belirlenir.
Seçilen çözümler
kartonlara yazılarak
sınıfı n farklı
köşelerine asılır.
Öğrenciler
kendilerine uygun
gelen çözümün asılı
olduğu köşeye gider
ve orada toplanır.
Köşede çözümü
seçme nedenlerini
ve gerçeklerini
tartışırlar. Sonuçlar
sınıfa sunulur.
GÖRÜŞ
GELİŞTİRME
Ne Durumda
Kullanılır?
•
Öğrencilerde görüş
geliştirme, farklı
görüşleri anlama,
onlara katlanma,
düşünceleri savunma,
kanıt bulma, empati
yapma gibi özellikleri
geliştirir.
KONUŞMA HALKASI
•
UYGULAMA
Öğrenciler bir
problem durumu ile
ilgili konu üzerinde
‘‘katılıyorum’’,
‘‘katılmıyorum’’,
‘‘kararsızım’’
görüşlerinin
bulunduğu köşelere
gider, diğer
öğrencilerle
etkileşime girer ve
bu süreçte gerekirse
görüşlerini
değiştirebilirler.
•
Öğrencilerin bilgi ve
beceri sahibi oldukları
konularda ya da konu
ile ilgili olarak
önceden hazırlanan
sorulara cevap verir.
•
Öğrenciler çember
şeklinde oturur. Bir
başkan ve bir
sekreter
görevlendirilir.
•
Öğrenciler başkanın
sağından başlayarak
1-2 dakika süre ile
konuşur. Sekreter
konuşmaları yazar.
•
Öğretmen
konuşmak (ya da
soruya cevap
vermek istemeyen)
öğrenciye ipuçları
vererek
konuşmasını
sağlar.
•
Öğretmen tartışmanın
sonunda ana
noktalara vurgu yapar.
Öğrencilerin görüş geliştirmesine, görüş
farklılıklarını görmesine, empati kurmasına ve
iletişim becerilerinin gelişmesine olanak verir.
İki türlü uygulanır:
•
ÇEMBER
1) Empati yapma
•
•
•
•
•
Öğrenciler U ya da yarım daire şeklinde oturur.
Bir olay, öykü, masal, film, resim, canlandırma
yapılır.
Konu ile ilgili öğretmen ‘‘sizce ne hissetmiştir?’’,
‘‘sizce ne düşünmüştür?’’, ‘‘siz ne hissettiniz?’’
soruları yöneltilir.
Katılımcılar olay ya da öyküdeki kişinin yerine
geçerek düşünür ve sorulara cevap verir.
Her öğrenci konuşur, konuşmak istemeyen pas
der ve ikinci turda konuşmaya cesaretlendirilir.
2) Düşünce geliştirme
•
•
•
•
Öğrenciler U yada yarım daire şeklinde oturur.
Öğretmen tartışılacak konuyu açıklar.
Öğrenciler tartışılacak konuyu açıklar.
Her öğrenci konuşur, konuşmak istemeyen pas
der ve ikinci turda konuşmaya cesaretlendirilir.
Gösteri (Demonstrasyon)
Benzetim (Simülasyon)
 Bilgi edinmek, ilgi
uyandırmak ve çalışma
standardı geliştirmek için
yapılır.
 Bir işin nasıl yapıldığını
göstermek için yapılır.
 Öğrenme konusu araçgereç kullanarak
somutlaştırılır.
 Göze-kulağa hitap ettiği
için etkilidir.
 Bir olayı, durum, nesne veya
aktivitenin yapay olarak öğretim
ortamında tasarlayarak
yapılmasıdır.
 Gerçeğe benzeyen (yapay)
ortamda yapılan üretimdir.
Öğrenci gerçek duruma
hazırlanır.
 Beceri kazanma, problem
çözme gücünü geliştirme
özellikleri nedeniyle etkilidir.
Olası bir savaşta hava bombardıman birliklerinde görev alacak
askerler için sanal savaş ortamları oluşturulmuş ve savaş anında ne
zaman ne yapmaları gerektiğine ilişkin bilgi ve beceri kazanmaları
için eğitim verilmiştir.
Bu örnekte askerlere eğitim verilirken hangi öğretim yöntem ya
da tekniğinin kullanıldığı söylenebilir?
A) Benzetim
B) Örnek olay
C) Drama
D) Programlı öğrenme
E) İşbaşında öğrenme
LATERAL DÜŞÜNME
Altı Şapkalı Düşünme
Altı Uygulama Ayakkabısı
 “Nasıl düşüneceği” öğretilir.
 Öğrenci farklı durumda nasıl
 Eleştirel, yaratıcı, analitik, empatik
düşünceyi geliştirir.
 Bir olay yada olunun tek yönünün değil,
bir çok(farklı) yönünün olduğu anlaşılır.
(Bilim adamı grubu)
Beyaz
(Boş sayfa) Bilgi ve raporlar üzerinden düşünme
davranacağını öğrenir. Böylece öğrenci
farklı durumlara uyum sağlar.
Kırmızı
(Ateş)
Ateş
Duygusal düşünme sezgi,
duygu ve fikre göre düşünme
Siyah
(Yargıç)
Kötümser düşünme-olumsuz görüş,
eleştiri ve çıkacak problemler ortaya
konur
Sarı
(Güneş)
İyimser düşünür. Olumlu, yapıcı
düşünceler ortaya konur
Yeşil
(Bitki)
Yenilikçidir. Özgün çözümler
ortaya konur. Yaratıcı düşünür
Mavi
(Gökyüzü)
Sakin düşünür. Tüm süreç gözden
geçirilir. Olaylara tüm yönleriyle
bakılır
Lacivert
Resmidir. Prosedürü(rutini)
uygular
Gri
Spordur. Bilgi toplar,
araştırma yapar, delil toplar
Kahverengi
İnsiyatiflerden ,
esnekliklerden faydalanır
Turuncu
Tehlikeyi azaltır. Acil
müdahale eder, güvenliği
sağlar
Pembe
İnsanları korur, hassas
davranır
Mor
Rolüne göre davranır
Lale Öğretmen derste haberleşme ile ilgili konu işlerken öğrencilere
‘‘Televizyon hiç olmasa hayatımız nasıl olurdu?’’ sorusunu sorar.
Öğrenciler olayı tarafsız, olumlu, olumsuz gibi çok yönlü olarak
düşünürler. Soruya ilişkin yeni çözümler bulurlar, duygularını
tanımlarlar, analiz ederler ve farklı fikirleri empati yaparak
değerlendirirler.
Lale Öğretmen’in bu örnekte kullandığı öğretim yöntem ya da
tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yaratıcı drama
B) Soru-cevap
C) Altı şapkalı düşünme
D) Problem çözme
E) İstasyon
Dünyada yaşanan ekonomik krizi değerlendirme amacıyla yapılan
bir grup çalışmasında, bu durum farklı bakış açılarından ele alınır.
Duruma, eleştirel açıdan bakıldığı gibi duygusal açıdan da bakılarak
yapıcı yaklaşılır ve yeni çözüm önerileri sunulur. Çalışmanın
sonunda tüm bakış açıları değerlendirilerek bir analiz yapılır ve
konuya ilişkin son görüş bildirilir.
Yukarıda verilen bu süreç aşağıdaki öğretim yöntem ya da
tekniklerinden hangisinin uygulandığını gösterir?
A) Beyin fırtınası
B) Altı şapkalı düşünme
C) Konuşma halkası
D) Eleştirel düşünme
E) Düşün-eşleş-paylaş
GLOBAL DÜŞÜNME
KAVRAM HARİTASI
ZİHİN HARİTASI
 T. Buzan geliştirmiştir.
 Bir kavramı zihinde çağrıştıran her şey
hayal edilir ve bu kavram ile ilişkilendirilir.
3 temel aşaması bulunur:
1)Kavram oluşturulur
2)Hayal edilir
3)İlişkilendirme yapılır.
Not alma, hedef oluşturma, toplantı yada
sunum hazırlığı rapor yazma vb. amaçlar için
Faydaları:
kullanılır
 Kavram öğrenme
 Kavramlar arası ilişki kurma( Ana-alt kavram ilişkisi Beyni geliştirir, yaratıcılığı artırır, önemli
konuları ortaya çıkarır
kurulur.)
Hedef oluşturmaya yardımcı olur. Önemli
 yaratıcı düşünceyi geliştirme
konular arasındaki ilişkileri kurar
 Bilgiyi gözden geçirme, hatırlama
Kavram gelişimini tespit etme, kavram
 Çelişkileri, ayrılıkları, farklılıkları görme
yanılgılarını belirleme, ön öğrenme-yeni
 İşlenen konuları bütün olarak görme
öğrenme ilişkisini kurar
 Ön bilgi, yeni bilgi ilişkilendirme
 Kavram yanılgılarını belirleme ve giderme
 Dersin her aşamasında (giriş-etkinliklerdeğerlendirme) kullanma
Üç türlüdür:
1)Örümcek Ağı
2)Olaylar Zinciri
3)Balık Kılçığı
 J. Novak tarafından geliştirilmiştir.
 Öğrenmeyi ve hatırlamayı kolaylaştırmak için
yapılan görsel ve örgütsel düzenlemedir.
 İki boyutlu şemalardan oluşur.
 Bir kavram, ilişkili olduğu diğer kavramlarla
görsel bir düzenekte toplanır.
 Bilgi organize edilerek, bağlantı kurularak etkili
bir şekilde sunulur.
I.
II.
III.
IV.
Kavramlar arasındaki ilişkileri ortaya koyar.
Soyut işlemler dönemi çocukları için daha uygun bir araçtır.
Dersin değerlendirme aşamasında da kullanılabilir.
İşlenen konuya bütün olarak bakılabilmesine olanak verir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri kavram haritalarının
özelliklerindendir?
A) I ve II
B) I ve IV
D) I, III ve IV
C) II ve III
E)II, III ve IV
Kavram Öğretiminde Kullanılan Teknikler
Kavram
Karikatürü
Kavram
Haritası
Öğrenme
Halkası
Kavramsal
Değişim
Metinleri
Tahmin
Gözlem
Açıklama
Anlam
Çözümleme
Tabloları
Kavram
Ağı
Tanılayıcı
Dallanmış
Ağaç
Kelime
İlişkilendirme
Testi
Yapılandırılmış
Grid
Balık
Kılçığı
Kavramsal
Gruplama
Akrostiş
VEEN
Diyagramı
Kavram Yanılgısı
 Bireyin doğru olarak kabul edip bir çok beceriyi sergilemede kaynak olarak kullandığı
yanlış kavramlar ya da kavramalarıdır.
 Kişisel deneyimlerle oluşmuş, bilimsel gerçeklere ve düşüncelere aykırı, anlamlı öğrenmeyi
engelleyici bilgileridir.
Kavram yanılgılarının TESPİTİNDE(BELİRLENMESİNDE) Kullanılan Teknikler
Kavram Haritası
Görüşme
Vee Diyagramı
Tanılayıcı Dallandırılmış Ağaç(TDA)
Kavram Ağı (Semantik Ağ)
İki Aşamalı Teşhis Testi
(Üç Aşamalı Teşhis Testi)
7. Tahmin-Gözlem-Açıklama(TGA)
1.
2.
3.
4.
5.
6.
8. Mülakat
9. Kelime İlişkilendirme
10. Tahlil Çizgileri
11. Teşhis Testleri
12. Zihin haritası
13. Kavram Karikatürü
14. Kavramsal Değişim Metinleri
Kavram yanılgılarının GİDERİLMESİNDE Kullanılan Teknikler
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Kavram Haritası
Tekzip (çürütme) Metinleri
Anoloji (Benzetim)
Kelime ilişkilendirme Testi
Tartışma/Soru-Cevap
Kavramsal Değişim Metinleri
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
Anlam Çözümleme Tablosu
Vee Diyagramı- I Diyagramı
Kavram Karikatürü
Kavram Ağı
Resim-Grafik Kullanma
Metin Oluşturma ve inceleme
Yapılandırılmış Grid
Kavram Yanılgılarının HEM TESPİT HEM DE GİDERİLMESİNDE Kullanılan
Teknikler
1.
2.
3.
4.
5.
Kavram Haritası
Kavramsal Karikatür
Yapılandırılmış Grid
Vee Diyagramı
Kavramsal Değişim Metinleri (Yaklaşım)
KAVRAMSAL DEĞİŞİM
YAKLAŞIMI (METİNLERİ)
 Kavram yanılgılarının giderilmesinde
kullanılır.
 Piaget ’in özümleme, düzenleme ve
dengeleme ilkelerine dayanır.
TAHMİN-GÖZLEM-AÇIKLAMA(TGA)
 Olay tahmin edilir.
 Gözlem yapılır.
 Tahminler ile gözlem sonuçları karşılaştırılır.
KAVRAM KARİKATÜRLERİ
 Öğrencileri eğlendirerek bilgilerini
sorgulatılır.
 Bilimsel düşünceler üretme ve
sorgulama, soru sorma becerisini
geliştirme, işlevlerini yerine getirir.
Öğrencileri derse güdüleme, ön bilgileri
harekete geçirme, tartışma, sorgulama gibi
işlevleri bulunur.
 Kavram yanılgıları tespit edilir ve giderilir.
KAVRAM AĞI (SEMANTİK AĞ)
ANLAM ÇÖZÜMLEME TABLOLARI
 İki boyutlu tablodur.
 Tablonun ilk sütununda öğretilecek kavram
ya da varlık yazılır.
 Diğer satıra ise özellikler sıralanır.
 Kavramlar ve özelliklerin uyumlu olduğu
satıra “X” işareti konur.
 Öğrencilerin mevcut bilgilerini harekete
geçirerek kavramların kapsamını geliştirmek
amacıyla kullanılan grafiksel araçlardır.
 Yazılı bilgileri daha iyi anlamak, önceki
bilgileri harekete geçirmek ve kavramları
gruplamak için kullanılır.
 Kavramları genişletme ve gruplamada
kullanılır.
V(VEE) DİYAGRAMI
 Anlamlı öğrenmeyi
sağlar
 Kavram yanılgılarını
belirlemede ve gidermede
kullanılır
 Bilgiyi ispat etmede,
konuya ilgi çekmede
kullanılır
 Öğretimde ve ölçme
işlemlerinde kullanılır.
Planlama
(Ana) Değerlendirme
Temel
Soru
VENN DİYAGRAMI
 Kavram öğrenmede kullanılır
 Kavramların benzer ve farklı
yanları şemalar üzerinde gösterilir
Aşamaları
1- Boş kümeler çizilir
2- Kavramlar kümelere yerleştirilir
3- Kavramların benzeyen yönleri
kesişen, benzemeyen(farklı)
yönleri kesişmeyen bölgeye
yazılır.
Sunuş
Yolu S
Buluş
yolu
Anlamlı
Öğrenme
BALIK KILÇIĞI
 Nedenler ile sonuçlar
arasındaki ilişki gösterilir.
Neden 2 Neden 1
Neden 4
Neden 3
Sonuç
(olay ya
da olgu)
Aşağıdakilerden hangisi kavram yanılgılarının hem tespit
edilmesinde hem de giderilmesinde kullanılır?
A) Kavram karikatürleri
B) TGA (Tahmin-Gözlem-Açıklama)
C) İki aşamalı teşhis testleri
D) Tekzip (çürütme) metinleri
E) Mülakatlar
Kavram yanılgılarını gidermede aşağıdaki uygulamalardan
hangisi en az etkilidir?
A) Kavram haritası oluşturma
B) Kavramsal değişim metinlerinden yararlanma
C) Kavramsal karikatürlerden yararlanarak tartışma
D) Kavramların tanımlarını tekrarlatma
E) Vee diyagramı oluşturma
KAVRAM
ÖĞRENMEDE YENİ
YAKLAŞIMLAR
3E ÖĞRETİM
TEKNİĞİ
( ÖĞRENME
HALKASI)
5E ÖĞRETİM
TEKNİĞİ
7E ÖĞRETİM
TEKNİĞİ
3E ÖĞRETİM TEKNİĞİ
(ÖĞRENME HALKASI)
•
Piaget’ in zihinsel gelişim kuramına yapılandırmacı
öğrenme yaklaşımına ve kavram öğrenmeye dayalı bir
öğretim tekniğidir.
• Özellikle somut işlemler dönemindeki öğrencilerin
kavramsal anlayışının geliştirilmesinde etkilidir.
• Öğrenci kavram öğrenmede pasif değil, aktif durumda
etkinlikte bulunur.
• Üç aşaması bulunur;
1) Kavramı keşif
2) Kavramın tanımına ulaşma
3) Kavramı uygulama
5E ÖĞRETİM TEKNİĞİ(MODELİ)
• Yapılandırmacı anlayışta ve probleme dayalı öğretim modelinde
uygulanır. ÖĞRETMEN’İN uygulaması gereken ilkeleri düzenler.
• Öğretmen öğrenme-öğretme sürecinde aktif rol alan, uygun kazanım
ve öğrenme etkinliklerini belirleyen ve süreci planlayandır.
• Bilginin zihinde yapılanmasına ve öğrenme evrelerinin
düzenlenmesine yönelik 5 aşamadan oluşur.
1. Özendirme
2. Keşfetme
• İlgi ve merak
oluşturulur.
• Sorular sorulur,
sorun tanımlanır.
Problemli bir
durumu ortaya
koyma için
özendirilir.
• Öğrenciler sorun
üzerinde çalışır.
• Araştırma
yaparlar.(Gözlem
yapma-veri
toplama)
• Düşünceler
üretirler,
görüşlerini
paylaşırlar.
3. Nedeni
söyleme
• Öğrenciler
tartışarak
ulaştıkları
sonuçları
nedenleri ile
açıklar.
• Keşfettikleri
bilginin analizini
yapar.
4. Derinleştirme
• Öğrenciler
öğrendikleri
kavramlar
üzerinde
derinleşirler ve
bildiklerini
genişletirler.
• Diğer tanım ve
açıklamalarla
bağlantı kurarlar.
5. Değerlendirme
• Öğretmen
öğrencinin bilgi
ve kavram
düzeyini ölçer.
Bunun için
rubrik, gözlem
formları,
portfolyo, proje
vb. teknikleri
kullanır.
7E ÖĞRETİM TEKNİĞİ
1) Teşvik Etme: Öğrenci ön bilgilerini ve ne düşündükleri ortaya
çıkartılır. Öğrenciler yeni anlatılacak konu ile ilgili düşünmeye sevk
edilmektedir.
2) Keşfetme: Öğrenciler etkinlik dahilinde serbest düşünerek
tahminler yapar, hipotezler kurar. Çözüme yönelik alternatif
deneyler yapan öğrenciler buldukları sonuçlar üzerinde tartışırlar.
3) Açıklama: Öğrenciler grup tartışmaları ve öğretmenin rehberliğinde
seçilen kavramların açıklama ve tanımlamalarını yaparlar. Ayrıca
öğretmenin yaptığı açıklamaları dinler ve bu açıklamalara yorum
getirir.
4) Genişletme: Öğrencilerin kavramları, tanımlamaları ve açıklamaları,
araştırmaları ve bunların kullanılmadı istenir. Öğrencilerin önceki
bilgilerin yardımıyla yeni soru ve çözüm yolları üretir.
5) Kapsamına Alma: Öğretmen mevcut kavramların diğer alanlarındaki
anlamlarını da hatırlatır, karşılaştırır ve bu yolla yeni kavramlar
oluşturur. Öğrenciler yeni kavramlarla önceki öğrendikleri kavramlar
arasındaki ilişkiyi görür.
6) Değiştirme: Grup tartışması yoluyla kavramlar hakkında bilgi
paylaşımı yapılır. Grup tartışmasıyla öğrencilerin fikirleri değişebilir.
Fikirleri değişen öğrenciler bu yolda yeni plan ve deneyler
yapmalıdır.
7) İnceleme- Sınama: Öğretmen, öğrencilerin kazandıkları yeni kavram
ve becerileri inceler, bunları ölçerek davranış değişikliklerinin
sebeplerini açıklamaya çalışır. Öğretmenin açık uçlu sorularına
karşılık öğrenciler delillerini ve açıklamalarını ortaya koyarak açık
uçlu cevaplar vermeye çalışır.
ÇALIŞMA YAPRAKLARI
•
•
Öğretmen tarafından hazırlanılır ve
çoğaltılarak derste öğrencilere
dağıtılır.
Bilişsel giriş davranışlarını ortaya
çıkarmak, konuyu öğretmek ve
konunun pekiştirilmesini sağlamak
amacıyla kullanılır.
•
Maddenin tanımı
…………………………..…..
•
Maddenin türleri
•
Sıvı
………
………
•
•
Bir konu hakkında özet ve kritik bilgiler
görsel olarak sunulur.
Metindeki bilgiler ve bu metinler
arasındaki ilişkiler şematik olarak
gösterilir.
Bitkilerde fotosentez bilgi haritası örneği:
ÇALIŞMA YAPRAĞI
Katı
…….
…….
BİLGİ HARİTASI
Gaz
……..
……..
Maddenin özellikleri
.……………………………
…………………………….
BİLGİSAYAR DESTEKLİ
ÖĞRETİM
BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÖĞRETİM UYGULAMALARI
1. Konu Sunumları: Konu bilgisayarla işlenir. Öğretmen rehberlik yapar ve
öğrencileri denetler.
2. Programlı Öğretim: Herhangi bir nedenden dolayı dersi kaçırmış veya
öğrenememiş öğrencilere konuyu öğrenme fırsatı sağlamaktadır.
3. Problem Çözme: Öğrenciler, bilgisayar ortamında gerçek hayatta
karşılaşabileceği problem durumları üzerinde çalışılmasıdır.
4. Benzetim Programları: Öğrencileri gerçek hayata hazırlayan, bilgi ve
becerilerin görerek ve yaparak kazanılmasını sağlayan programlardır.
5. Alıştırma, Tekrar ve Uygulama: Bilgisayarın en yaygın uygulamalarından biri
işlenmiş konularla ilgili alıştırma ve tekrarlar yaptırmasıdır.
6. Özel Ders:
7. Öğretimsel Oyunlar:
8. Testler:

similar documents