Workshop systemische benadering

Report
Suïcidaliteit in de crisisdienst
Een Systemische benadering
Ella Mutter
HET PROGRAMMA
 Enkele getallen
 ‘Onze visie op suïcidaliteit’
 Systemische interventie
 Video
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
Enkele cijfers SPA Amsterdam
 27%= 1142 aanmeldingen zijn vanwege gevaar voor eigen
leven
 40% van de aanmeldingen is in zorg binnen de GGZ
Amsterdam
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
Ingeschatte suïciderisico

Totaal 4231 consulten in 2011
Suïciderisico:
1= geen
2= laag
3= middelmatig
4=hoog
2,000
1,800
1,600
1,400
1,200
1,000
800
600
400
200
0
1
Cornelis, Mutter @ Oenen
2
3
31 mei 2013
4
Plaats vervolg behandeling
“hoog” suïcidaal risico
crisisdienst
opn ged
opn vrijwillig
eigen beh
overig amb
overig opn
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
Visie Amsterdamse Crisisdienst
 systeem systeem systeem systeem
 systeem systeem systeem systeem
 systeem systeem systeem systeem
 systeem systeem systeem systeem
 systeem systeem systeem systeem
 systeem systeem systeem systeem
 systeem systeem systeem systeem
 systeem systeem systeem systeem
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
Waarom het systeem erbij?
 Informatie geven en krijgen
 Moreel recht
 Als patiënt verandert, zal systeem mee moeten
veranderen.
 Actieve betrokkenheid systeem vergroot de kans op
succes
 Hulpverlener is slechts passant
 Doorbreken isolement, beveiliging, ondersteuning,
decoderen boodschap
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
CSII
CONSENSUSGERICHT SYSTEMISCH INTERVIEWEN EN
INTERVENIEREN
 Denkkader
 Attitude
 Aanpak
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
CONCEPTUELE DENKKADER
 Denk circulair: niets of niemand is “de oorzaak”
 Kracht van systeem is veel groter dan van hulpverlener
alleen
 Diagnose niet hoofdzaak maar begrijpen
 Focus op interacties en rollen in plaats van op intrapsychische processen
 Patronen in het systeem beschrijven in plaats van duiden
en interpreteren van individuele emoties
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
ATTITUDE
 Positie: voorzitter of consulent
 Nieuwsgierig (‘begrijpen’)
 Niet-oordelen
 ‘Meerzijdig partijdig’
 Streef naar consensus
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
AANPAK
 Interview
 Interventie
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
INTERVIEW
De 3 watjes volgen:




Wat is er aan de hand?
Wat is er al geprobeerd qua oplossingen?
Wat moet er nu gebeuren?
(Wat te doen als de beoogde aanpak niet het gewenste effect
heeft?)
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
INTERVENTIE: AFSPRAAK
 Dit start bij de 3de ‘Wat’:
overeenkomst over wat er nu moet gebeuren
 Iedereen neemt deel aan de afspraak, of, op zijn minst,
ondersteunt deze
 Doel van de afspraak is dat het problematische gedrag
verandert, de naasten minder belast worden of geholpen
worden om te gaan met de situatie
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
SPANNINGSVELD
EXPERT- CONSULENT
 Consulent/Voorzitter/Proces
 Onderdeel van het proces
 Kan door het gehele systeem ingezet worden als “expert”
 Expert oordeel wordt weer besproken in het systeem
 Consensus tussen alle deelnemers, dus ook de expert, over
uiteindelijke afspraak, is noodzakelijk!
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
VERVOLG VAN DE INTERVENTIE
Wat heeft het opgeleverd?
Wat moet er nu gebeuren?
Hetzelfde of iets anders?
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
Basisattitude suïcidaal gedrag
 Accepteer dat zelfmoord een optie kan zijn. Wijs suïcide niet
principieel af, accepteer de doodswens als een mogelijk
antwoord op problemen
 Maar: ga niet akkoord met een keuze voor de dood als nog
niet alle opties onderzocht zijn
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
…vervolg basisattitude
 Neem iedere suïcidale uiting serieus: of iemand nu tot een
hoog- of laag-risico groep behoort, hij of zij kan morgen
dood zijn.
 Maar: bedenk dat suïcidale uitingen een wanhopige
schreeuw om hulp zijn en dat de meeste cliënten die zich
suïcidaal uiten niet daadwerkelijk dood willen
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
…vervolg basisattitude
 Realiseer je dat suïcidedreiging een grote emotionele druk
legt op alle betrokkenen, inclusief jezelf: intuïtief gaat
suïcide nu eenmaal in tegen de levensdrift die nagenoeg alle
mensen kenmerkt.
 Maar: realiseer je dat niemand een cliënt in leven kan
houden behalve de cliënt zelf.
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
…vervolg basisattitude
 Betrek altijd het natuurlijk netwerk bij de aanpak of de
hulpvrager hier nu expliciete toestemming voor geeft of
niet. Vuistregel: ’Goed hulpverlenerschap gaat boven
privacy’
 Maar: respecteer waar mogelijk de privacy van de
hulpvrager, wees je bewust dat de balans tussen privacy
recht en goed-hulpverlenerschap precair is; overleg dus
zorgvuldig, noteer al je overwegingen in het dossier en
licht je handelwijze steeds duidelijk toe.
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
…vervolg basisattitude
Tenslotte:
 Ga zorgvuldig, systematisch en meevoelend te
werk, en maak gebruik van de kennis en ervaring
van jezelf en anderen, zoals je ook bij andere
hulpvragen gewoon bent. Werk volgens een
duidelijk schema.
 Maar: realiseer je dat er (vanwege de aard van de
problematiek) geen ‘evidence-based’
geprotocolleerde aanpak bestaat waarmee je je
handelen kunt onderbouwen. Toets bij twijfel dus je
handelen aan het oordeel van collega’s.
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
Interventies suïcidaliteit
 “Wat is er aan de hand”
 Suïcidaliteit geheel uitvragen: hoe concreter hoe beter!
 Expliciteren relationele boodschappen
 (impliciet wordt, door de suïcidaliteit te bespreken met het
systeem, het isolement doorbroken)
 “Wat moet er gebeuren?”
 Veiligheid bespreken
 Bezinning: tijd nemen, uitstel maar geen afstel
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
Voorwaarden
 Voldoende tijd
 Co-therapie
 Intervisie
 Steun van team en leidinggevende
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013
Contact
[email protected]
[email protected]
PowerPoint:
www.spoedeisendepsychiatrie.nl
Cornelis, Mutter @ Oenen
31 mei 2013

similar documents