presentatie - Fietsersbond

Report
Mobiliteit in Vlaanderen en
Dendermonde
23 februari 2013
Dendermonde 23/02/2013
Inhoud
• Doelstellingen Vlaams mobiliteitsbeleid
• Welke richtlijnen, handleidingen bestaan er in
Vlaanderen, … ?
• Standpunten van de Fietsersbond.
• Fietsroutenetwerken en hun kenmerken en
statuut.
• Hoe komt infrastructuur tot stand, wie beslist?
• Welke subsidies bestaan er voor
fietsinfrastructuur
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum
Fietsvoorzieningen
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum Fietsvoorzieningen
• op vraag van de Fietsersbond
• Richtlijnen!  niet bindend . . .
• . . . tenzij
• in het kader van een
samenwerkingsovereenkomsten (SO)
• het fietsfonds (BFF)
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum Fietsvoorzieningen
Sinds 2001 dé leidraad voor alle wegbeheerders
die fietsinfrastructuur aanleggen of vernieuwen.
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum Fietsvoorzieningen
Een overzicht van de 6 hoofdstukken
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum
Fietsvoorzieningen
• Pleidooi voor het gebruik
van de fiets
• Rol van gewest, provincie,
gemeente en andere
betrokken instellingen.
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum
Fietsvoorzieningen
FIETSROUTES
• samenhangend
• rechtstreeks
• aantrekkelijk
• veilig
• comfortabel
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum
Fietsvoorzieningen
• meer dan fietspaden
• aantrekkingspolen en
verplaatsingsstromen
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum
Fietsvoorzieningen
Omschrijft
•
•
•
•
•
•
•
fietspaden,
fietswegen,
fietssuggestiestroken,
fietsopstelstroken,
vrij- of aanliggend,
één-of tweerichtingsfietspaden
...
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum
Fietsvoorzieningen
In functie waarvan wordt de
keuze bepaald?
• Soort wegen
• Ruimtelijke omgeving
• Verkeerskundige omgeving
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum
Fietsvoorzieningen
Ontwerprichtlijnen voor
fietsvoorzieningen
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum
Fietsvoorzieningen
Maatvoering en afscherming,
materialen en kleuren,
verlichting, kruispunten en
rotondes, tunnels en bruggen,
hellingen, parkings, haltes,
overgangen en oversteekplaatsen,
eenrichtingsstraten, ...
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum
Fietsvoorzieningen
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum
Fietsvoorzieningen
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum
Fietsvoorzieningen
Signalisatie en reglementering
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum
Fietsvoorzieningen
Onderhoud
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum Fietsvoorzieningen
Wordt permanent aangepast.
Laatste toevoeging door de Fietsersbond in 2012
trillingscomfort van fietspaden
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum
Veilige Wegen &
Kruispunten
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Vademecum Veilige Wegen & Kruispunten
• Opgemaakt in het kader van het wegwerken
van ‘Zwarte Punten’
• De Fietsersbond adviseerde
• Nadruk op veiligheid
Dendermonde 23/02/2013 3
RICHTLIJNEN
Stallingswijzer
Samengesteld door
• VSP
• GRACQ
• Fietsersbond
Gedeelte in het Vademecum
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
Stallingswijzer
•
•
•
•
•
•
Soorten stallingen
Hoeveel
Inplanting
(Sociale) veiligheid
Toepassing
...
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
VAN DE FIETSERSBOND
Memorandum
Gemeenteraadsverkiezingen

Leidraad lokaal fietsbeleid
Mits toevoeging van een
hoofdstuk “stallen”
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
VAN DE FIETSERSBOND
1.
2.
3.
4.
5.
Een planmatige aanpak
Directheid
Veiligheid
Comfort
Aantrekkelijkheid
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
•
•
•
•
•
samenhangend
rechtstreeks
aantrekkelijk
veilig
comfortabel
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
VAN DE FIETSERSBOND
DE PLAATS OP DE WEG
Hoe ziet fietsinfrastructuur er uit afhankelijk
van het snelheidsregime?
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
DIE DE FIETSERSBOND OOK HANTEERT
CROW publicaties
(abonneren)
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
VAN DE FIETSERSBOND EN DE OVERHEID
De meetfiets
Ontwikkeld door
• de Fietsersbond
• de KUL
Normen overgenomen
door de Vlaamse Overheid
Dendermonde 23/02/2013
RICHTLIJNEN
VAN DE FIETSERSBOND EN DE OVERHEID
Wat wordt gemeten?
• Trillingscomfort
• Breedte van de fietspaden
• Veilige tussenruimte tussen fietspaden en
rijweg
Dendermonde 23/02/2013
STANDPUNTEN
VAN DE FIETSERSBOND
Veiligheid helmen
Dendermonde 23/02/2013
STANDPUNTEN
VAN DE FIETSERSBOND
Infrastructuur
• Fietsstraat
Dendermonde 23/02/2013
STANDPUNTEN
VAN DE FIETSERSBOND
Infrastructuur
• Rechtsaf en rechtdoor
door rood
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTES
Bovenlokaal Functioneel Fietsroutenetwerk (BFF)
• Op vraag van de Fietsersbond
• Opdracht van de Vlaamse overheid
• Overeenkomst tussen Vlaams gewest,
provincies, gemeenten
• Gemeente- en provinciegrensoverschrijdend
• Provincie = coördinator en kwaliteitsbewaker
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTES
Wat is het BFF?
Samenhangend en gebiedsdekkend netwerk van
bovenlokale verbindingen tussen de kernen
en attractiepolen
• hiërarchisch
• max. maaswijdte 3,5km
• complementair met recreatief FRN
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTES
Wat is het BFF?
• maximale omrijfactor = 1,3 km
• potentiële intensiteiten
• haalbaarheid inrichtingscriteria
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTES
Criteria BFF?
Verbinden van:
• woonkernen
• functionele polen
• vervoerknooppunten die uitgebouwd worden tot
multimodale overstappunten
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTES
Wat is het BFF?
• hoofdroute (in Antwerpen fiets-o-strades
genoemd)
• functionele routes
• alternatieve routes
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTES
Inrichtingscriteria hoofdroute
• snelheid
• veiligheid
• comfort
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTES
Inrichtingscriteria hoofdroute
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
fietser heeft voorrang op andere weggebruikers
grotendeels autovrij traject
maximale scheiding fietser-voetganger
conflictvrije kruispunten (tunnel, brug, …)
breedte: 3 m dubbelrichting
verharding (beton, asfalt)
verlichting en samenhangende groenstructuur
verzorgde stedenbouwkundige of landschappelijke inpassing
herkenbaarheid – continuïteit (bewegwijzering)
logische aansluiting op andere (boven)lokale routes
zo weinig mogelijk omwegen
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTES
Waar vind je het BFF?
http://www.mobielvlaanderen.be/pdf/fiets/frn-oostvlaanderen.pdf
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTES
BFF
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTES
BFF
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTES
BFF
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTES
BFF
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTES
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTES
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTES
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTENETWERKEN
Gemeentelijke fietsroutenetwerken
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTENETWERKEN
Gemeentelijke fietsroutenetwerken:
• Op kaart te verkrijgen
• Terug te vinden in het mobiliteitsplan
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTENETWERKEN
Recreatieve fietsroutenetwerken
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTENETWERKEN
Schoolroutekaarten
Dendermonde 23/02/2013
FIETSROUTENETWERKEN
Schoolroutekaarten
Dendermonde 23/02/2013
CIJFERS
• Per gemeente (politie?)
• Vlaanderen, verkeer en verplaatsingen
• Federaal: ongevallen
Dendermonde 23/02/2013
CIJFERS
• Vlaanderen, verkeer
en verplaatsingen:
Onderzoek
Verplaatsingsgedrag
(OVG)
Dendermonde 23/02/2013
CIJFERS
http://www.mobielvlaanderen.be/cijfers.php?a=19
OVG
• Vervoerswijze
• Motief
• Afstanden
• (fiets)bezit
• ...
Dendermonde 23/02/2013
CIJFERS
• Federaal: ongevallen
http://bestat.economie.fgov.be/BeStat/
Dendermonde 23/02/2013
CIJFERS
• Federaal: ongevallen
Datum
2009
Dendermonde
Fiets
2010
2011
Aantal doden 30
dagen
1
0
0
Aantal
zwaargewonden
10
5
6
Aantal
lichtgewonden
71
58
55
Dendermonde 23/02/2013
CIJFERS
• Federaal: ongevallen
Datum
2009
Beringen
Fiets
2010
2011
Aantal doden 30
dagen
1
0
0
Aantal
zwaargewonden
6
8
7
32
22
42
Aantal
lichtgewonden
Dendermonde 23/02/2013
CIJFERS
• Federaal: ongevallen
Datum
2009
Turnhout
Fiets
2010
2011
Aantal doden 30
dagen
0
2
1
Aantal
zwaargewonden
7
9
6
93
79
90
Aantal
lichtgewonden
Dendermonde 23/02/2013
CIJFERS
Alle cijfers met een
enorme korrel zout nemen !
Datum
2007
Jette
Trolleybus
Aantal doden 30
dagen
Aantal
zwaargewonden
Aantal lichtgewonden
0
0
1
Dendermonde 23/02/2013
WEGCODE
http://www.wegcode.be/wetteksten/secties/kb/wegcode
Fietsers en de wegcode, te bestellen bij het BIVV
Wegwijs in het Vlaamse
mobiliteitsbeleid
Dendermonde 23/02/2013
INHOUD
•
•
•
•
•
Doelstellingen Vlaams mobiliteitsbeleid
Belangrijke spelers
Gemeentelijke Mobiliteitscommissie
Mobiliteitsplannen
Fietsinfrastructuur aanleggen
Dendermonde 23/02/2013
DOELSTELLINGEN VLAAMS
MOBILITEITSBELEID
Missie
Duurzame mobiliteit
Strategische
doelstellingen
Milieu
Beginselen
participatiebeginsel
Leefbaarheid
Veiligheid
Toegankelijkheid
Bereikbaarheid
STOP-principe
Dendermonde 23/02/2013
DOELSTELLINGEN VLAAMS
MOBILITEITSBELEID
• Vanaf 1 maart 2013: nieuwe aanpak
• Accent op lokaal niveau
• Lokale besturen spelen een cruciale rol
Dendermonde 23/02/2013
BELANGRIJKE SPELERS
Minister van Mobiliteit en
Openbare Werken
IVA
Voor
Maritieme
Dienstverlening
en Kust
IVA
Agentschap
Wegen
en
Verkeer
Departement MOW
Beleidsafdelingen:
• Algemeen
• Mobiliteit en
Verkeersveiligheid
• Luchthavens
• Haven- en
waterbeleid
EVA
Vlaamse
VervoersMaatschappij
De Lijn
EVA NV
Waterwegen
en
Zeekanaal
EVA NV
De
Scheepvaart
Dendermonde 23/02/2013
BELANGRIJKE SPELERS
• Agentschap Wegen & Verkeer:
– Wegbeheerder van gewestwegen (beheer,
onderhoud, optimalisering)
– Veel invloed
– Vaak eenzijdige focus op autodoorstroming!
– Gestructureerd per provincie
– Contactgegevens diensthoofd:
ir. Peter De Backer
09 241 74 74
[email protected]
Dendermonde 23/02/2013
BELANGRIJKE SPELERS
• Departement MOW:
– Begeleiden steden en gemeenten
– Kwaliteitsbewaker
– Elke gemeente heeft een mobiliteitsbegeleider
• Voor Dendermonde:
Michael Eeckhout
09 241 75 22
[email protected]
Dendermonde 23/02/2013
BELANGRIJKE SPELERS
• Departement MOW:
– Vlaamse fietsmanager:
• Coördineren en stimuleren Vlaams fietsbeleid
• Aanspreekpunt (?)
• Contactgegevens:
Jan Pelckmans
02 556 71 20
[email protected]
Dendermonde 23/02/2013
BELANGRIJKE SPELERS
• De Lijn:
– Bondgenoot of concurrent?
– Subsidiëren fietsenstallingen aan haltes
http://www.delijn.be/u_bent/overheid/halteacco
mmodatie/index.htm#2
Dendermonde 23/02/2013
BELANGRIJKE SPELERS
• NV Waterwegen & Zeekanaal:
– Jaagpaden (fietsers worden ‘getolereerd’)
– Fietsbruggen over waterwegen
– Eerder economische insteek, maar hebben al mooie
dingen gerealiseerd
– Situatie Dendermonde?
Dendermonde 23/02/2013
BELANGRIJKE SPELERS
• NMBS/Infrabel/Holding:
– Fietsenstallingen aan stations
– Afschaffen overwegen
Dendermonde 23/02/2013
BELANGRIJKE SPELERS
• Provincie Oost-Vlaanderen:
– Stimuleert en subsidieert aanleg fietsnetwerk
– Geen wegbeheerder meer
– Ondersteunt acties die mensen aanmoedigen met de fiets
naar het werk/school te gaan
– Schoolroutekaarten
– Provincie over het algemeen fietsvriendelijk
– Contactgegevens diensthoofd:
Pieter Derudder
09 267 75 37
[email protected]
Dendermonde 23/02/2013
BELANGRIJKE SPELERS
• Gemeente
– Zéér belangrijk niveau voor fietsbeleid
– Zie memorandum gemeenteraadsverkiezingen
– Bevoegde schepenen:
•
•
•
•
•
•
•
Openbare werken
Mobiliteit
Ruimtelijke ordening
Wonen
Onderwijs
Stedenbouw
Stadsvernieuwing
– Burgemeester:
• Als hoofd van de politie
Dendermonde 23/02/2013
BELANGRIJKE SPELERS
IN DENDERMONDE
Niels Tas: ruimtelijke ordening en stedenbouw,
stadsvernieuwing, wonen, verkeer en mobiliteit
Dendermonde 23/02/2013
GECORO
De gemeentelijke commissie voor ruimtelijke ordening,
GECORO, is een adviesraad voor ruimtelijke ordening
op het niveau van de gemeente.
voornaamste opdracht: planning
• gemeentelijk ruimtelijk structuurplan
• ruimtelijke uitvoeringsplannen
• de stedenbouwkundige verordeningen
• de verkavelingen
• de belangrijke stedenbouwkundige vergunningen
• ...
Dendermonde 23/02/2013
GECORO
Bestaat uit:
• de voorzitter
• 14 effectieve leden
• 14 plaatsvervangers
1/2 van de leden + de voorzitter: deskundigen
ruimtelijke ordening
1/2 vertegenwoordigers van verschillende
maatschappelijke geledingen
Dendermonde 23/02/2013
GECORO
Er is nog één vacature voor ‘mobiliteit’ die kan
ingevuld worden door de Fietsersbond
Dendermonde 23/02/2013
GEMEENTELIJKE
BEGELEIDINGSCOMMISSIE
• Spil van mobiliteitsbeleid in de gemeente
• Lokale en bovenlokale actoren
• Taken:
– Opmaken, opvolgen en evalueren mobiliteitsplan
– Voorbereiding, opmaak, opvolging en evaluatie van
projecten (infrastructuur)
• Dient ook om draagvlak te verwerven voor het
mobiliteitsbeleid
Dendermonde 23/02/2013
GEMEENTELIJKE
BEGELEIDINGSCOMMISSIE
• Samenstelling
Consensus
Verplicht
“vaste leden”
- Initiatiefnemer
- Gemeente (voorzitter)
- De Lijn
- Departement MOW
- wegbeheerder
Variabel
“variabele leden”
RWO, provincie, LNE,
NMBS…
Advies
“adviserende leden”
Politie, scholen,
handelaars,
wijkcomité, Fietsersbond,
Treintrambus…
Dendermonde 23/02/2013
MOBILITEITSPLANNEN
• Wat:
–
–
–
–
Cruciaal voor uitbouw mobiliteitsbeleid
Informerend en richtinggevend gedeelte: welke keuzes maken?
Kader voor projecten
Gedetailleerde actietabel
• Subsidie door Vlaamse overheid
• Vaak studiebureau dat schrijft, wordt besproken in GBC
• Kwaliteitscontrole:
– Regionale Mobiliteitscommissie
– Advies onafhankelijk kwaliteitsadviseur
• Eén per gemeentelijke legislatuur
• Situatie Dendermonde?
Dendermonde 23/02/2013
FIETSINFRASTRUCTUUR
AANLEGGEN
• LAF: volledige financiering door provincie
• Gemeente kan subsidies krijgen voor:
– Aanleg fietspaden buiten BFF:
• 40 % subsidie voor aanleg indien op gemeentelijk netwerk
– Aanleg fietspaden op BFF
• Zowel gewestwegen als gemeentewegen
Dendermonde 23/02/2013
FIETSINFRASTRUCTUUR
AANLEGGEN OP GEWESTWEG
• Via samenwerkingsovereenkomst (SO)
– Tussen gemeente en gewest
– SO I:
• Gewest werkt op gewestwegen:
– Bvb aanleg fietspaden gelegen op BFF
• Initiatiefnemer is AWV
– SO VI:
• Aanleg of verbetering van fietsinfrastructuur langs
gewestwegen
• Initiatiefnemer is de gemeente
– Steeds conform Vademecum!
Dendermonde 23/02/2013
FIETSINFRASTRUCTUUR
AANLEGGEN OP GEWESTWEG
• Via samenwerkingsovereenkomst (SO) en op
initiatie van de gemeente
• Subsidiëring 80 tot 100% door Vlaams
Gewest
Dendermonde 23/02/2013
FIETSINFRASTRUCTUUR
AANLEGGEN OP GEWESTWEG
• Procedure:
ADVIES
SCHRIFTELIJK
consensus
gunstig
GBC
Geen
consensus
RMC
ongunstig
Volgende
fase
Dendermonde 23/02/2013
FIETSINFRASTRUCTUUR
AANLEGGEN OP GEMEENTEWEG
• Via subsidie
– Aanleg of herinrichting van fietsinfrastructuur langs
gemeentewegen als alternatief voor gewestweg
• Fietsfonds:
–
–
–
–
Aanleg van fietspaden op gemeentewegen langs BFF
40 % subsidie Oost-Vlaanderen
40 % subsidie Vlaanderen
40% fietspaden op gemeentewegen als deel van
gemeentelijk fietsnetwerk
Dendermonde 23/02/2013
FIETSINFRASTRUCTUUR
AANLEGGEN OP GEMEENTEWEG
• Ook uit het Fietsfonds MITS aanvaarding door
GBC:
• Fietswegen, incl. openbare verlichting
• Fietssuggestiestroken
• Fietsstraten
• Grasstroken en hoogstammen in de tussenzone
Dendermonde 23/02/2013
FIETSINFRASTRUCTUUR
AANLEGGEN OP GEMEENTEWEG
• Procedure:
ADVIES
SCHRIFTELIJK
consensus
gunstig
GBC
Geen
consensus
RMC
ongunstig
Volgende
fase

similar documents