prof. dr hab. Marian Zembala

Report
Posiedzenie Plenarne Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia
19.10.2011r., Warszawa
Asystent lekarza - nowy zawód
potrzebny w polskiej
ochronie zdrowia.
Marian Zembala
Śląskie Centrum Chorób Serca
Katedra i Oddział Kliniczny Kardiochirurgii i Transplantologii ŚUM, Zabrze
www.sccs.pl
Asystent lekarza – projekt nowego
zawodu w polskiej służbie zdrowia
Nowy zawód Asystenta Lekarza Physician Assistant (PA) powstał w roku
1965 z inicjatywy Dr Eugeniusza Stead (Duke University)
w USA jako odpowiedź na rosnący niedobór lekarzy personelu
medycznego w specjalnościach zabiegowych i podstawowej opiece
zdrowotnej. Twórcą pierwszego programu szkoleniowego na świecie był
Dr John W.Kirklin (Birmingham - University of Alabama) lider światowej
kardiochirurgii.
W USA w roku 2011 praktykujących jest 79 000 asystentów lekarzy (PA)
i 154 programy szkoleniowe na uniwersytetach
i szkołach medycznych.
Asystent lekarza – projekt nowego
zawodu w polskiej służbie zdrowia
• Luty 2008 r. - rekomendacje WHO - wskazują na celowość powołania
zawodu asystenta lekarza w krajach, które odczuwają niedostatek
personelu medycznego (global health workforce shortage) na różnych
stanowiskach w ochronie zdrowia wskazując na uzasadnienie medyczne
i medyczno-ekonomiczne.
• 27 maja 2008 r. w Warszawie w Ministerstwie Zdrowia z inicjatywy
Śląskiego Centrum Chorób w Zabrzu, Klubu Kardiochirurgów Polskich
i wsparciu Pani Minister Ewy Kopacz odbyło się spotkanie poświęcone
celowości i zasadności powołania zawodu asystenta lekarza w Polsce.
Spotkanie odbyło się pod kierunkiem Pani mgr K.Chmielewskiej - Zastępcy
Dyrektora Departamentu Nauki w obecności dr.hab. Romana Cichonia,
dr hab. Michała Krejcy i dr Michała Zembali - koordynatora projektu.
Asystent lekarza – projekt nowego
zawodu w polskiej służbie zdrowia
• Mianem Physician Assistant (PA) określa się w USA samodzielnego
pracownika służby zdrowia, uprawnionego
do wykonywania określonych procedur medycznych
i zabiegowych wyłącznie pod nadzorem lekarza.
• Do zadań asystenta lekarza należy nie tylko przedmiotowe
i podmiotowe badanie chorego, prowadzenie diagnostyki i terapii, ale
także czynny udział przy zabiegach chirurgicznych w zakresie pierwszej
lub drugiej asysty.
Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska 2008; 5 (2): 208–210
Asystent lekarza – projekt nowego
zawodu w polskiej służbie zdrowia
Ważne jest zrozumienie, iż asystent lekarza pracuje pod
nadzorem i na odpowiedzialność lekarza (supervising
physician), a jego obowiązki
i prawa są ściśle regulowane przez prawo stanowe
(State Law), odrębne dla każdego ze stanów Ameryki
Północnej.
Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska 2008; 5 (2): 208–210
Szkolenie Asystenta Lekarza w USA
• Czas szkolenia 26,5 miesiąca
• Pierwszy rok szkolenia:
– w zakresie fizjologii, biochemii, patologii, anatomii człowieka,
farmakologii klinicznej, medycyny klinicznej i diagnostyki
laboratoryjnej oraz etyki
• Drugi rok szkolenia:
– staże szkoleniowe odbywane w specjalnościach klinicznych
i zabiegowych
• Egzamin Certyfied PA-CVT
Asystent lekarza – projekt nowego
zawodu w polskiej służbie zdrowia
Zawód Asystent Lekarza został wprowadzony
w Holandii w roku 2001, w Niemczech w roku 2005, w
Wielkiej Brytanii w roku 2010,
w Chinach w roku 2010,
natomiast w Argentynie, Brazylii
i Chile w roku 2007.
Szkolenie Asystenta Lekarza w Niemczech
• W Niemczech istnieją 3 programy szkoleniowe:
– Steinbes-Hochschule Berlin od roku 2005
- 38 absolwentów i 36 studentów PA
– Mathias-Hochschule in Rheine od roku 2011
- 27 studentów
– Duale Hochschule Baden-Wurttemberg od roku 2010
-12 studentów.
Szkolenie Asystenta Lekarza w Holandii
• Holandia - obecnie łącznie 135 studentów PA
– Utrecht University of Applied Sciences od roku 2001
– Amsterdam University of Applied Sciences
– Arnheim/Nijmegen HAN University of Applied Scences
– Groningen (Hanze University)
– Rotterdam University of Applied Sciences
Szkolenie Asystenta Lekarza w Wielkiej Brytanii
• Wielka Brytania - studiuje 65 studentów
– St Georges University, London
– University of Birmingham,
– University of Wolverhampton
– University of Aberdeen
Szkolenie Asystenta Lekarza w Polsce
• Rozpoczęcie w Zabrzu w roku 2010 pilotażowego trzyletniego szkolenia
w zakresie nowego stanowiska asystent lekarza
• Pierwsza rekrutacja - absolwenci Wydziału Pielęgniarstwa (licencjonowana
pielęgniarka, pielęgniarz z dwuletnim stażem)
• Istnieje spore zainteresowanie absolwentów Wydziału Ratownictwa
• Szkolenie praktyczne i teoretyczne pod kierunkiem lekarzy i personelu
medycznego oraz dodatkowo kursy, 3-miesięczne szkolenia zagraniczne
w Niemczech, Holandii lub Wielkiej Brytanii oraz kursy szkoleniowe
przez amerykańskich instruktorów PA organizowane w Zabrzu.
Potencjalne obszary zatrudnienia w ochronie zdrowia w
Polsce w latach 2012-2020
• intensywna terapia
• specjalności zabiegowe (udział w zabiegach operacyjnych jako
1-2 asysta) oraz pomoc w opiece około- i poszpitalnej
• oddziały ratunkowe
• oddziały przewlekle chorych
• oddziały opieki paliatywnej
Korzyści z wprowadzenia nowego zawodu asystenta
lekarza w Polsce
• Poprawa profesjonalnej opieki medycznej w obszarach, w których lekarz
specjalista lub lekarz nie jest niezbędny dla realizacji świadczeń
• Wzmocnienie opieki lekarskiej i pielęgniarskiej poprzez wydzielenie zadań
i powierzenie ich nowo powstałym specjalnościom, takim jak:
perfuzjonista, asystent lekarza, technik respiratoroterapii
• Uzupełnienie brakującej liczby zatrudnionych na warunkach
poprawiających wskaźniki medyczno-ekonomiczne
• Wykorzystanie dobrych doświadczeń krajów, w których stanowisko
asystenta lekarza jest realizowane od wielu lat.

similar documents