Atom ve Yap*s* - hayatimizfen.com

Report
Elektron veya eksicik, en küçük eksi (-) yüküne sahip temel parçacıkdır.
Elektron kelimesi kehribarın Yunancadaki ismidir. Eski Yunanda, kehribarı
ovuşturunca statik elektrikle yüklendiği biliniyordu.
Atomun üç bileşeninden biri (diğer ikisi proton ve nötrondur). Atomu maddenin en
küçük birimi kabul eden kuram yoluyla, elektriğin taneciksel bir yapı içinde bulunduğu
sonucuna varılır. En küçük elektrik yükü taşıyan bu taneciğin adı elektrondur. Bütün
atomların dış bölümü elektron tabakalarından oluşur ve her tabaka çekirdekten
uzaklığına göre K,L,M... gibi harflerle adlandırılır. Çevredeki elektronların sayısı ve
konumu, söz konusu elementin kimyasal nitelikleriyle, özellikle değeri ile yakından
ilintilidir. Birçok durumda, bu elektronlar maddeden çıkarılıp az ya da çok büyük bir
hızla, bir elektrik alanıyla, harekete geçirilerek boşlukta yayılabilir. Boş bir tüple elde
edilen katot ışınları; radyoaktif cisimlerin beta ışınları; ısgın metalleri etkileyerek
çıkardığı elektrik, vb.
Normal koşullarda elektronlar atomun artı yüklü çekirdeğine bağlı durumda bulunur.
Nötr bir atomdaki elektronların sayısı, çekirdeki artı yüklerin sayısına eşittir. Ama
bir atomda artı yüklerin sayısından daha fazla ya da daha az elektron bulunabilir. Bu
durumda atomun toplam yükü eksi ya da artı olur; böyle yüklü atomlara iyon adı verilir.
Bir atoma bağlı olmayan elektronlara serbest elektron denir.
Atom çekirdeğinde her biri (+1) Pozitif Elektrik yükü taşıyan taneciğe proton
denir.
Proton, Atom çekirdeğinde bulunan artı yüklü atom altı parçacık.
Elektronlardan farklı olarak atomun ağırlığında hesaba katılacak düzeyde
kütleye sahiptirler. protonun Yükündeki Hassas Ölçü Evrendeki bütün
protonlar 1,6 x 10 19 değerinde pozitif yüke sahiptirler. Bu, atomlardaki
çeşitli protonların birbirlerini itmelerini sağlar. Ama aradaki çekim, itmeden
100 kez daha güçlü olduğu için protonlar birbirlerinden ayrılmazlar. Protonun
kütlesi elektronunkinden 1836 kez daha fazladır. Ama buna karşın, bilinmeyen
bir nedenden ötürü Elektronun yükü protonunkiyle aynıdır: 1,6 x 10 19
Nötral bir atom veya molekülden bir veya daha çok Elektron koparıldığında
geriye kalan tanecik koparılan Elektronların tolam eski yüküne eşit miktarda
artı yük kazanır.Bir neon atomundan bir elektron koparıldığında geriye kalan
tanecik koparılan elektronların toplam eksi yüküne eşit miktarda artı yük
kazanır.Bir neon atomundan bir elektron koparıldığında bir Ne(+) iyonu
oluşur.Bir elektriksel deşarj tüpünde katot ışınları tüpün içinde bulunan Gaz
atomlarından ve moleküllerinden elektronların çıkmasına sebep oldukları zaman
, bu tür artı yüklü tanecikler oluşur.Bu artı yüklü iyonlar eksi yüklü elektroda
doğru hareket ederler.Eğer katot delikli bir levhadan yapılmışsa artı yüklü
iyonlar bu deliklerden geçerler. Katot ışınlarının Elektronları ise ters yönde
hareket ederler.
Nötron Nedir?
Bütün elementler atom denen çok küçük parçacıklardan oluşur ve her
elementin atomu farklı bir yapıdadır. Bu ufacık atomların kendileri de
çeşitli parçacıklardan oluşur; her atomun merkezinde bir çekirdek ve bu
çekirdeğin çevresindeki enerji katmanlarına ya da kabuklarına yerleşmiş
elektronlar vardır. Çekirdek ise, proton ve nötronlardan oluşmuştur
Nötronları 1932'de İngiliz fizikçi Sir James Chadwick keşfetti; bu
buluşuyla da 1935 Nobel Fizik Ödülü'nü kazandı. Nötronlara bu adın
verilmesinin nedeni, bu parçaların hiç elektrik yükü taşımamaları, yani
elektriksel bakımdan nötr olmalarıdır. Nötron, protonla hemen hemen aynı
kütleye sahiptir ve nötronlar ile protonlar atom kütlesinin yüzde 99,9'unu
oluşturur. Atom çekirdeğini oluşturan bu nötron ve protonlar bazen birlikte
çekirdek parçacığı ya da nükleon olarak adlandırılır. Nötron ve protonları
bir arada tutan, doğadaki bilinen en büyük kuvvet olan güçlü nükleer
etkileşim 'dir. Artı yüklü protonların birbirini iterek çekirdeğin dağılmasına
yol açmalarını önleyen bu kuvvettir.
Atom ve Yapısı
Democritus Kimdir?
•Abdera' lı Democritus, Trakya'da bir İyon'ya kentinin bir
kolonisinde doğmuştur.
• O zamanda; matematik, biyoloji, astronomi, gökbilimi, ekonomi
ve sosyoloji gibi değişik sahalara yönelik bir bilgisi vardı.
• Democritus, maddenin çeşitli boyutlarda ve biçimlerde, değişik
hız dereceleri olan atomlardan oluştuğu düşüncesiyle, ilk atom
kuramını ortaya atmıştır.
• Var olan her şey atomlar ve bu atomların arasındaki
boşluklardır. Yunan dehasının doğurduğu atomizm felsefesinin
kurucusudur.
•En küçük atomdan tutun da en büyük yıldıza kadar her şeyin
harekette olduğunu o zamanlar söylemiştir. Bu kadar eski bir
çağda bu kadar ileri düşünceli bir bilgin daha görülmemiştir.
Atom ve Yapısı
Atomun yapısı ile ilgili değişik modeller vardır. Bohr atom modeli
bunlardan biridir.
Atom iki kısımdan oluşur:
1) Çekirdek
2) Yörünge
Çekirdek
Proton
Nötron
Yörünge
Bohr Atom Modeli
Elektron
Hava, su, dağlar, hayvanlar, bitkiler, vücudumuz,
oturduğunuz koltuk, kısacası en ağırından en
hafifine kadar gördüğümüz, dokunduğumuz,
hissettiğimiz herşey atomlardan meydana
gelmiştir. Elimizde tuttuğumuz kitabın her bir
sayfası milyarlarca atomdan oluşur. Atomlar öyle
küçük parçacıklardır ki, en güçlü mikroskoplarla
dahi bir tanesini görmek mümkün değildir. Bir
atomun çapı ancak milimetrenin milyonda biri
kadardır.
Her atom, bir çekirdek ve çekirdeğin çok
uzağındaki yörüngelerde dönüp-dolaşan
elektronlardan oluşmuştur. Çekirdeğin içinde ise
proton ve nötron ismi verilen başka parçacıklar
vardır.
 Kopenhag'da (Danimarka) doğdu ve yaşamının büyük kısmını orada
geçirdi. Oradaki üniversiteden 1911 yılında doktorasını aldıktan
sonra Bohr, bilimsel ufuklarını genişletmek amacıyla, İngiltere'ye
gitti. Rutherford'un Manc-hester'daki laboratuarında Bohr, yeni
keşfedilmiş ve mevcut fizik ilkeleriyle çelişki içinde olan atomun
çekirdekli modeli ile tanıştı.Bohr, ışığın kuantum kuramının
atomun yapısını anlamakta anahtar olduğunu seziyordu. 1913'te
Kopenhag'a döndüğünde, bir arkadaşı Bohr'a, hidrojenin bir seri
tayf çizgisi için Balmer'in verdiği bağıntının ilgisini çekebileceğini
önerdi. Bohr daha sonra "Balmer'in bağıntısını görür görmez,
benim için herşey anında açıklığa kavuştu" demiştir. Kuramını
oluşturmak için Bohr, iki devrimci fikirle işe başladı. Bunlardan
birincisi, atomdaki bir elektronun çekirdeğin etrafında sadece
belirli yörüngelerde dolanabileceği; diğeri ise atomun sadece, bir
ATOM MODELİ elektron izin verilen bir yörüngeden bir diğerine atladığında bir
foton yayımlanabileceği veya soğurulabileceği idi.
Atomu Oluşturan Parçacıklar
Proton
Nötron
• Atom çekirdeğinde ............. ve ..................
bulunur.
• Elektronlar ise çekirdeğin çevresindeki yörüngelerde
...................
dolanırlar.
pozitif
•Atomu oluşturan ................ yüklü parçacıklara proton
denir.
Negatif
• .................. yüklü parçacıklar ise elektronlardır.
yüksüz
•Nötronlar ; .......................... parçacıklardır.
Bir Atomu İfade Eden Özelikler
ATOM NUMARASI
• Atom numarası, bir atomun kimlik numarasıdır.
• Her atomun farklı bir atom numarası vardır.
• Atom numarası, Z ya da A.N. ile gösterilir.
•Atom numarası, atomun sahip olduğu proton
sayısına eşittir.
•A.N. aynı zamanda çekirdek yükü demektir.
•Atom numarası, element sembolünün sol alt
kısmına yazılır.
Atom Numarası = A.N.= Z = p
Bir Atomu İfade Eden Özelikler
KÜTLE NUMARASI
• Kütle numarası, atomu oluşturan proton ve
nötronların toplamına denir.
•Atomun kütle numarası bulunurken elektron ihmal
edilir, çünkü kütlesi diğer parçalara göre çok azdır.
• Kütle numarası, A ya da K.N. ile gösterilir.
•Kütle numarası, element sembolünün sol üst
köşesine yazılır.
Kütle Numarası = K.N.= A = p +n
Bir Elementin Gösterimi
K.N
18
A.N
Elementin
Sembolü X olsun.
8
p=8
n = 10
ise
A.N ve K.N numaralarını gösterelim.
iyon
 Atom eğer elektron alış-verişinde bulunursa .............




haline geçer.
üç durum söz konusudur:
Bir atom için ..............
Negatif
Eğer atom, elektron almışsa
............. yüklü iyon haline
gelir.
pozitif
Eğer atom, elektron kaybetmişse ................. yüklü iyon
haline gelir.
yüksüzdür
Atom, elektron alış-verişi yapmamışsa ........................ .
q
 İyon yükü , ................ ile gösterilir.
İyon Yükü = q = p – e
 Aynı elementin atomları, her zaman aynı sayıda




nötrona
.........................
sahip olmayabilir.
...............
Protonsayıları aynı, nötron sayıları farklı olan atomlara
izotop atomlar denir.
kütle
Başka bir deyişle, atom numaraları aynı .......................
numaraları farklı olan atomlar ; birbirinin izotopudur.
Atomların izotop olup olmadıklarını anlamak için önce
proton sayılarının eşit olup olmadığına sonra da nötron
sayılarının farklılığına bakılır.
farklı
İzotop atomların, fiziksel özellikleri ..................,
kimyasal
aynı
özellikleri ....................
dır.
X, Y+2, Z-3
birbirinin izotopudur.
Buna göre, aşağıdaki tabloyu uygun şekilde doldurunuz.
A.N K.N
X
18
n
36
18
Y+2 18
38
20
18
37
Z-3
19
p
18
e
q
18
0
18
16
+2
18
21
-3
2 elektron
vermiş
3 elektron
almış

similar documents