Document

Report
Biyomotorik Özellikler ve
Antrene Edilmesi
Yüzme
9-12 Mayıs
Olimpiyat Evi/İstanbul
DR. ALPAN CİNEMRE
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SPOR BİLİMLERİ VE
TEKNOLOJİSİ YÜKSEKOKULU
BEYTEPE-ANKARA
Performans Bileşenleri Analizi
 1. Yarışma ve Antrenman Ortamı Nasıl Bir Ortam
 2. Yarışma ve Antrenman kendi içerisinde alt parçalara
ayrılabilir mi?
 3. Yarışma ve Antrenmana ait Kondüsyonel Özellikler
nelerdir?
 4. Bu kondüsyonel özellikler nasıl ve ne zaman antrene
edilebilir/edilmelidir?
Su Ortamının Özellikleri
Maglischco, 2003
Laminar ve Türbülans Akış
 Laminar Su Akışı
 Türbülans Su Akışı
 Su havaya göre 1000 kat daha yoğun.
 Yüzücünün sudaki hareketleri sonucu oluşan ‘’bow
wave’’, yüzücünün ileri doğru hareketini hız 2
katına çıktığında 8 kat kadar engelleyebilir.
 Sürtünme direnci ise hız 2 katına kadar çıktığında 4
katı kadar engelleyebilir.
Hız artışı için Strartejiler
HIZ
Propulsif
Kuvvet
PROPULSİF
KUVVETİN
BÜYÜKLÜĞÜ
X
PROPULSİF
KUVVETİN
ZAMANI
Resistif
Kuvvet
RESİSTİF
KUVVETİN
BÜYÜKLÜĞÜ
X
RESİSTİF
KUVVETİN
ZAMANI
Sanders, 2006
Hız artışı için Stratejiler - I
I- Propulsif Kuvveti Arttırmak
 1. Propulsif Kuvvetlerin Büyüklüğünü Arttırmak
 2. Propulsif Kuvvetlerin Uygulayım Süresini Arttırmak
Sanders, 2006
Hız artışı için Stratejiler - II
II. Su Direnci Azaltmak
 1. Direnç Kuvvetlerin Büyüklüğünü Azaltmak
Su içerisinde daha dengeli olmak
Su içerisinde uzun olmak
Yuvarlanma Yapmak
 2. Direnç Kuvvetlerin Süresini Azaltmak
‘’Hızlı kollar’’ stratejisi.
Laughlin & Delves, 2004
Tamamlayıcı Antrenman
 Bilateral (sağ-sol) symetri sağlandığında
 Anterior-posterior kas dengesizlikleri
Tamamlayıcı kuvvet antrenmanları ile engellendiğinde
 Direnç azalacak, el kuvvetleri artacak bu da yüzme performansını
arttıracaktır.
(Becker, T. & Havriluk, R. 2006)
15-16 yaşlarındaki yüzücülerde (n= 25, E),
100 m. sprint zamanını en çok hangisi açıklar?
 Fizyolojik (La, Max VO2, )
 Antropometrik –
 Biyomekanik (SL, SR, V)
 Biyomekanik - % 79
 Antropometrik - % 49
 Fizyolojik - % 32
Latt, E ve ark. (2008)
Havriluk, R. (2004, 2006, 2007 2010,
2011)
 1. Teknik analiz ve su içi el kuvvet değerlerinin ölçümü
 2. Boşa yapılan kol hareketlerinin belirlenmesini ve
kuvvet kayıplarının minimize edilmesini sağlayacak ip
uçlarının verilmesi
 3. Düzenli olarak su direncinin ölçülmesi ve etkiyen
faktörlerin azaltılmaya çalışılması
 4.Olimpik yüzücüler ve yavaş yüzücüler veya antrenman
yapan her sporcu düzenli olarak değerlendirilmeli ve
ipuçları verilmeli.
 ÇOCUKLUK DÖNEMİ
 ERGENLİK DÖNEMİ
 DELİKANLILIK DÖNEMİ
 YETİŞKİNLİK DÖNEMİ
Biyomotor yetiler ve birbirleriyle ilişkisi (Bompa, 1993).
Kuvvet
Dayanıklılık
Kuvvette
Devamlılık
Sürat
Süratte
Devamlılık
Koordinasyon
Çeviklik
Esneklik
Hareketlilik
Güç
Maksimal
Kuvvet
Anaerobik
Dayanıklılık
Aerobik
Dayanıklılık
Maksimal
Sürat
Mükemmel
Koordinasyon
Eklem Ranjı
Boyunca
Hareket
Büyüme Yolları (Scammon, 1930)
120
SİNİRSEL BÜYÜME
100
80
FİZİKSEL BÜYÜME
60
40
CİNSEL OLGUNLAŞMA
20
0
Yaş
Age 0 2
4
6
8
10
12
14
16
18
20
1
3
5
7
9
11
13
15
17
19
ANTRENE EDİLEBİLİRLİK
BÜYÜMENİN KRİTİK DÖNEMLERİ
Hızlı Boy Uzaması – Kız Çocukları
Hızlı Boy Uzaması – Erkek Çocukları
Aerobik Kapasite Kazanımında
Değişimler (Erkekler)
1.8
VO2 max
“Kritik
Dönemler”
1.6
O2 debt
Parameters
1.4
Vital Capacity
1.2
1
0.8
0.6
0.4
0.2
0
11
12
13
Kashkin A.A., 1981; Timakova T.S., 1985
14
Age
15
16
17
Genç erkek sporculardaVo2 max
“Kritik Dönemler”
4500
4250
Vo2 (ml/min)
4000
3750
3500
3250
3000
Cunningham et al. (1987)
2750
Daniels et al. (1978)
2500
2250
Murase et al. (1981)
2000
Baxter-Jones et al. (1993)
1750
8
10
12
14
Age (yrs)
16
18
20
Kuvvet Kazanımında Değişimler
(Erkek)
14
“Kritik Dönemler”
Gain of Strength, KG
12
Dryland Strength
10
Water Strength
8
6
4
2
0
12
13
14
15
16
Age
Priluckij P.M., 1998
17
18
19
Kol Çekme
14
12
4
10
cm/yr
kg/yr
Dikey Sıçrama
5
8
6
3
2
4
2
-3
-2
-1
PHV
1
2
1
3
Bükülü Kol ile Asılma
6
-3
-2
-1
PHV
1
2
3
Otur-Eriş
2
2
0
cm/yr
s/yrr
4
-3
-2
-1
PHV
1
2
1
3
-2
-4
0
-3
-2
-1
Data from Beunen et al., 1988
PHV
1
2
3
Büyümenin Ölçülmesi ve Takip Edilmesi
Kronolojik olarak aynı yaştalar
BİYOLOJİK (GELİŞİM) YAŞ
Oturma Boyu
Boy Uzunluğu
Kol Açıklığı Ölçümü
Boy Uzunluğunun Takip Edilmesi
ANTRENE EDİLEBİLİRLİK ‘Reaktif Periodizasyon’
KRONOLOJİK YAŞ BAZ ALINARAK:
• Beceri
• Sürat
• Esneklik
GELİŞİM YAŞI DİKKATE ALINARAK
• Dayanıklılık
• Kuvvet
BİYOLOJİK GÖSTERGELER DİKKATE ALINARAK
• Hızlı Boy Uzaması Başlangıcı
• Maksimum Boy Uzaması
• Menarş başlangıcı
Uzun Süreli Sporcu Gelişimi
 Eğlenceli Temel Antrenman Dönemi
 Yüzme Beceri Öğrenimi
 Antrenman Yapabilmek için Antrenman Yapma
 Yarışmak için Antrenman
 Kazanmak için Antrenman
Eğlenceli Temel Antrenman Dönemi (Kızlar
7-9, Erkekler 8-10)
 Yüzme Tekniklerinin öğretimine giriş ve 4 yüzme branşının
öğretilmesi
 Çıkış, dönüş ve bitirişin öğretilmesi
 Hareket Kültürünün kazandırılması (ABC)
 Esneklik gelişimi, genel (aerobik) dayanıklılık, suda dengenin
gelişimi, hız çalışmaları
 Oyunlarla öğretim
 Haftada en fazla 3-4 kez antrenman
 Periodizasyona gerek yok
 Yarışmaya gerek yok
Beceri Öğrenimi (Girls 10-12, Boys 10-13)
 4 Branşta ileri yüzme tekniklerinin öğretimi
 Hareket Kültürünün kazandırılmasına devam
 Aerobik ve (mix) aerobik-anaerobik dayanıklılığın
gelişimi
 Çabukluk ve çevikliğin gelişimi
 Genel kuvvetin gelişiminin (istasyon çalışmaları)
başlangıcı
 Core stabilizasyon ve core kuvvete giriş
 Haftada önerilen maksimum antrenman saysı 6-9
 Tek Uçlu Antrenman Planı (48 hafta)- 2-3 yarışma/yıl
Antrenman için Antrenman Yapmak Dönemi
(Kızlar 12-17, Erkekler 13-18)
 Bireysel Yüzme Tekniklerinin gelişimi
 Tekniğin bireyselleşmesi ve yarışma taktiklerinin
oluşturulması
 Aerobik-anaerobik mix, özel anaerobik dayanıklılık ve
genel kuvvet geliştirilmesi,
 Özel Kuvvet ve özel süratin geliştirilmeye başlaması,
core stabilizasyon ve core kuvvete devam
 Esnekliğin Korunması
 Haftada önerilen maksimum antrenman saysı 9-12
 Çift Uçlu Antrenman Planı . 2-3 yarışma/yıl
Yarışmak için Antrenman Yapmak Dönemi
(Kızlar 16-20, Erkekler 17-22)
 Yüzme tekniklerinin, çıkış, dönüş ve taktik becerilerin
mükemmelleştirilmesi
 Mesafeye özel dayanıklılığın, özel gücün ve özel gücün suya
aktarımının geliştirilmesi
 Özel Süratin Geliştirilmesi
 Çalışma hacminin maximize edilmesi
 Yarışmanın bütün koşullarının simüle edilmesi (Yarış
Modellemesi)
 Esnekliğin Korunması ve sürdürülmesi
 Haftada önerilen maksimum antrenman saysı 12-15
 Çift Uçlu Antrenman Planı 2x 24 hafta. 2 yarışma/yıl
Kazanmak için Antrenman Yapma Dönemi
(Kızlar 18 +, Erkekler 20 +)
 Bireysel yüzme tekniği, çıkış, dönüş ve taktik
becerilerin korunması
 Güç, dayanıklılık, sürat ve esnekliğin korunması
 Artan şiddetle beraber toplam çalışma hacminin
azaltılması
 Sağlığın korunması
 Haftada önerilen maksimum antrenman saysı 9-12
 Çift Uçlu Antrenman Planı . 2 yarışma/yıl
Kritik Dönemler ve Süreçleri
Fiziksel
Özellik
ESNEKLİK
Erkek (yıl)
Bayan (yıl)
7-13
6-12
DENGE
9-11
8-10
ÇEVİKLİK
10-12
9-11
DAYANIKLIIK
12-14
11-13
KUVVET
14-16
13-15
SORULAR ?
En Hızlı 10 Serbest Yüzücünün Ortalama Yaşı
BRANŞ
ERKEK (YAŞ)
KADIN (YAŞ)
50 SERBEST
24.8 ± 2.7
25.3 ± 7.0
100 SERBEST
25.3 ± 3.7
24.6 ± 6.7
200 SERBEST
22.6 ± 2.1
20.8 ± 2.4
400 SERBEST
22.1 ± 2.4
20.0 ± 2.1
800/1500 SERBEST
21.3 ± 2.0
20.1 ± 2.6
En Hızlı 10 Yüzücünün Ortalama Yaşı
(SIRTÜSTÜ VE KURBAĞALAMA)
BRANŞ
ERKEK (YAŞ)
KADIN (YAŞ)
100 SIRT
25.3 ± 3.7
24.6 ± 6.7
200 SIRT
22.6 ± 2.1
20.8 ± 2.4
100 KURB
21.3 ± 2.0
20.1 ± 2.6
200 KURB
23.6 ± 2.6
21.5 ± 3.3
SIRTÜSTÜ
KURBAĞALAMA
En Hızlı 10 Yüzücünün Ortalama Yaşı
(KELEBEK VE KARIŞIK)
BRANŞ
ERKEK (YAŞ)
KADIN (YAŞ)
100 KELEBEK
24.8 ± 3.0
25.1 ± 4.4
200 KELEBEK
23.5 ± 1.6
22.4 ± 4.6
200 KARIŞIK
23.2 ± 1.1
20.5 ± 2.9
400 KARIŞIK
22.9 ± 2.3
19.6 ± 2.7
KELEBEK
KARIŞIK
ABD’de 17-18 Yaş Bayanlarda Bütün
Branşlarda Tüm Zamanların İlk 100’üne katılım
İlk 100
10 Yaş & altı
İlk 100
10.3%
20.3%
11-12 Yaş
İlk 100
36.9%
İlk 100 1718 Yaş
13-14 Yaş
49.7%
İlk 100
15-16 Yaş
Sokolovas, 2008
ABD’de 17-18 Yaş Erkeklerde Bütün
Branşlarda Tüm Zamanların İlk 100’üne katılım
İlk 100
10 Yaş ve altı
İlk 100
13.2%
12.6%
11-12 Yaş
İlk 100
31.1%
İlk 100 1718 Yaş
13-14 Yaş
53.5%
İlk 100
15-16 Yaş
Sokolovas, 2008
2
V (m/s)
1,8
1,6
En iyi 10 yüzücü
1,4
Elit Yüzücü 1
1,2
Elit Yüzücü 2
1
9
11
13
17
15
19
21
23
Yaş yıl)
Sokolovas, 2008

similar documents