ınsa 493 böl 5 proje planlama ve ıs programı

Report
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ
İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
2014-2015 GÜZ YARI YILI
INSA 493 YAPIM YÖNETİMİ
DOÇ.DR. İBRAHİM YİTMEN
PROJE PLANLAMA, İŞ
PROGRAMI VE KONTROLÜ
2
PROJE PLANLAMA VE İŞ PROGRAMININ
AMAÇLARI
Planlama ve İş Programı bir projenin idari bir
sürecidir. Amaçları şöyledir:
• İşgücü, malzeme ve ekipmana ilişkin kaynak
gereksinimlerimi tahmin etme.
• Finansal gereksinimleri tahmin etme.
• Proje ilerlemelerinin ölçülebilmesi için uygun bir
kontrol aracı temin etme.
• Verimsiz işgücü ve makineleri saatlerini en aza
indirme.
• Proje tamamlamak için gerekli sürenin tahmini.
• Gerekli malzemelerin temini için sürenin belirlenmesi
3
INSA 493 YAPIM YÖNETİMİ
PROJE PLANLAMA VE İŞ PROGRAMI
PRENSİPLERİ
Planlama ve İş Programı teknikleri basit çubuk
diyagramlarından bilgisayar tabanlı ağ analizlerine
kadar değişir. Yine de tüm tekniklerin dayandığı
belirli prensipler vardır:
i.
Plan, hazır anlaşılır bir formda bilgileri Tsunmalıdır.
ii.
Plan, gerçekçi olmalıdır. Örneğin çimento temin süresi beş
ay ise, projenin altı ayda tamamlanması gibi bir durum söz
konusu olamaz.
iii. Plan, esnek olmalıdır. Koşullar değiştiğinde belirli unsurları
değiştirmek tüm planı bozmadan mümkün olmalıdır.
iv. Plan, ilerleme izleme ve kontrolü için bir temel teşkil
etmelidir.
v.
Plan, tam olmalıdır. Projenin tüm aşamalarını içermelidir.
4
INSA 493 YAPIM YÖNETİMİ
PLANLAMA VE İŞ PROGRAMI
TEKNİKLERİ
En yaygın olarak kullanılan planlama ve iş
programı teknikleri:
1. Çubuk diyagramları ve ilişkili çubuk
diyagramları
2. Ağ analizi, ok diyagramları, kutu diyagramları.
3. Denge diyagramı, tekrar eden inşaat işleri
için.
5
INSA 493 YAPIM YÖNETİMİ
ÇUBUK DİYAGRAMLARI VE İLİŞKİLİ ÇUBUK
DİYAGRAMLARI
• Çubuk diyagramları kolayca anlaşılırdır.
• En yaygın olarak kullanılan planlama aracıdır.
• Ağ analizi gibi daha sofistike tekniklerin kullanıldığı
zaman bile, son iş programı genellikle çubuk diyagramı
şeklinde sunulur.
• Çubuk diyagramı tekniğinde, aktiviteler listesi verilir ve
aktivitelerin süresi çubuklar olarak gösterilir.
• Çubukların boyu bir zaman ölçeği sisteminde
aktivitelerin süresini belirler.
• İnşaat projelerinin zaman birimi genellikle gün veya
hafta olarak alınır. Bkz. Şekil 5.1.
6
INSA 493 YAPIM YÖNETİMİ
Şekil 5.1- Tipik Çubuk Diyagramı
Aktivite Tanımı
Süre
(hafta)
Temel ve bodrum
kazısı
2
Temel Kalıp-Demirİşleri
6
Temel
işleri
1
izolasyon
Temel Beton İşleri
ZAMAN ÖLÇEĞİ (hafta)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
1
Bodrum
Perde
Duvar Kalıp-Demir
3
Bodrum
Perde
Duvar Beton
1
Bodrum
Perde
Duvar İzolasyon
2
INSA 493 YAPIM YÖNETİMİ
Bugünkü
tarih
7
PROJE İLERLEME KONTROL DİYAGRAMLARI
• Çubuk diyagramları proje ilerleme kontrol için kullanılabilir.
• Çubuklar iki sırada çizilir, üst sırada planlanan süre, alt sıra proje
ilerlemelerini kaydetmek için boş bırakılır.
• Her zaman dönemi sonunda her aktivite için gerçekleşen iş miktarı alt
sırayı karartarak kaydedilir.
• Şekil 5.1, 7. haftanın sonu olarak bugünkü tarihi gösterir, grafikteki
karartma, temel ve bodrum kazı işlerinin %100 tamamlandığını
gösterir.
• Temel Kalıp-Demir-İşlerinde %67 tamamlanma gerçekleşmiş, ancak
programa göre %83 tamamlanma planlanmıştı.
• Bu durumda bu aktivitenin planlandığı gibi 8.hafta sonunda
tamamlanması mümkün değildir.
•
Alt sıra yeni bitiş tarihini göstermek için uzatılabilir.
• Diğer aktiviteler üzerindeki etkilerini hesaplamak gerekir.
8
• Bu etki ilişkili çubuk diyagramı üzerinde daha kolay gösterilebilir.
İLİŞKİLİ ÇUBUK DİYAGRAMLARI
• İlişkili çubuk diyagramı (Şekil 5.2), bir aktivite ve o aktivite
başlamadan önce tamamlanan ve aktiviteden önce gelen aktiviteler
arasındaki ilişkileri gösterir.
• Ayni şekilde, bir aktivite ve o aktivitenin tamamlanmasına bağlı
olarak sonra gelen aktiviteler arasındaki ilişkileri gösterir.
• Aktiviteler arasındaki bağlantıları gösterim avantajı, herhangi bir
aktivitedeki gecikmelerin etkisi kolayca görülebilir.
• Her aktivite için verilen bir süre de gösterilir. Örneğin, Şekil. 5.2 de
Temel Kalıp-demir İşleri 3.hafta başlıyor ve 8.hafta sonunda
tamamlanıyor. Ancak aktivite, bir sonraki aktivite başlamadan 7.
haftada tamamlanabiliyor.
• Bu aktivitenin, herhangi bir gecikmenin diğer aktiviteleri
etkilemeden önce bir bolluk veya ekstra süresi vardır.
•
Bodrum Perde Duvar Kalıp Demir aktivitesinin bolluğu yoktur ve
9
13. haftada tamamlanmalıdır; bu bir kritik aktivitedir.
INSA 493 YAPIM YÖNETİMİ
Aktivite Tanımı
Temel ve Bodrum
kazısı
Temel Kalıp-Demirİşleri
Temel
İzolasyon
İşleri
Temel Beton İşleri
Bodrum
Perde
Duvar Kalıp-Demir
Bodrum
Perde
Duvar Beton
Bodrum Duvar
KAYNAK DİYAGRAMI
Şekil 5.2- Bağlantılı Çubuk Diyagramı
ZAMAN ÖLÇEĞİ (hafta)
Süre
(hafta)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
2
6
1
1
3
1
2
7
6
5
4
3
2
1
10
KAYNAK HISTOGRAM DİYAGRAMI
• Çubuk diyagramı, aynı zamanda proje için gerekli olan kaynakları
hesaplamada kullanışlıdır.
• Kaynakları eklemek için, örneğin her aktiviteye işçileri atamak ve toplam
kaynakları bulmak kaynak toplamak olarak adlandırılır (Şekil 5.2’de görüldüğü
gibi).
• İşçiler için üretilen bir kaynak toplama diyagramı diğer kaynak türleri için de
marangoz, demir işçileri veya vinç gibi ayrı olarak hazırlanabilir.
• Çubuk diyagramı ve kaynak toplama diyagramları, iş miktarlarını tahmin
etmede adam-saat ve makine saat cinsinden kullanışlıdır.
• Sahada yapılan benzer hesaplamalarla tahmin edilen iş miktarları kontrol
edilebilir, böylelikle yapım yöntemleri karlı mı yoksa kayıpla mı sonuçlanacak
belirlenebilir.
• Maliyet kontrolü, basit tarihsel maliyet kontrolüne oranla böyle bir yapım
yöntemi değerlendirmesi ile daha etkin olarak yapılabilir.
• Çubuk diyagramları, özellikle mühendisler ve ustabaşı arasındaki iletişim
aracı olarak kullanışlıdır ve aktiviteleri kodlara göre renklendirerek daha da
geliştirilebilir (örneğin marangozlar için mavi, demirciler için sarı gibi).
• Dikey bağlantılar aktiviteler arasındaki ilişkileri gösterir; kırık çizgiler
bollukları gösterir. Gereken İşçilikler parantez içinde gösterilir.
11
AKTİVİTE TANIMI
Aktivite tanımı, gerçekleştirilecek işlere ilişkin iş
dağılım yapısında tanımlanan belirli aktivitelerin
tanımlanması ve dökümantasyonunu içerir.
12
INSA 493 YAPIM YÖNETİMİ
AKTİVİTE TANIMI
Item
Aktivite Açıklama
A1
Kazı
A2
Temel altı kum Sand under Footing
A3
Sıkıştırılmış toprak
A4
Blokaj
B11
Temel grobeton
B12
Döşeme üzeri grobeton
B13
Çatı seviyesi için grobeton
B21
Temel B/ARME betonu
B22
Bağlantı kirişleri B/ARME betonu
C1
Temel donatısı
C2
Kolon donatısı
13
AKTİVİTE SÜRE TAHMİNİ
• Eğer iş miktar cinsinden (m2 kalıp, ton çelik, m3 beton
v.b) belirtilmişse, aktivite süresi aşağıdaki gibi
hesaplanır:
• Dij = Aktivite süresi (zaman birimi cinsinden, gün v.b)
• Qij = Miktar (m2, m3, ton, adet v.b)
• Pij = Standart Ekip ortalama verimliliği
• Nij = Aktiviteye atanan Standart Ekip sayısı
INSA 493 YAPIM YÖNETİMİ
14
AKTİVİTE SÜRE TAHMİNİ
Bir kalıpçı taşeronu 1000m2 lik kalıp işi için seçilmiştir.
Bir ekibin günlük üretim miktarı 25m2 dir.
a. Eğer taşeronun 4 ekibi varsa, işi tamamlayabilmek için
gerekli gün sayısını hesaplayınız.
gün
b. Eğer taşeronun 8 ekibi varsa, işi tamamlayabilmek için
gerekli gün sayısını hesaplayınız.
gün
15
AKTİVİTE SÜRE TAHMİNİ
Bir kalıpçı taşeronu kalıp işi için seçilmiştir. İşi
tamamlayabilmek için tahmin edilen süre 80 iş
günüdür.
a) Eğer taşeronun 4 ekibi ve her ekip iki işçiden
oluşuyorsa, işi tamamlayabilmek için gerekli gün
sayısını hesaplayınız.
gün
b)
Eğer taşeronun 8 ekibi ve her ekip iki işçiden
oluşuyorsa, işi tamamlayabilmek için gerekli gün
sayısını hesaplayınız.
gün
16
GÜN BAŞLANGICI VEYA GÜN BİTİŞİ
• İş programlamada günleri açıklarken iki düzen vardır.
• Gün başlangıcı
• Gün sonu
• Bu ders kapsamında, gün sonu düzeni takip
edilecektir. Bir aktivite için belirlenen bir tarih o gün
sonu anlamına gelecektir.
• Gün başlangıcı düzeninde, projeler 1.gün başında
başlar, bu gün olarak 0 gündür.
17
INSA 493 YAPIM YÖNETİMİ
Gün başlanıgıcı düzeni:
Gün sonu düzeni:
Aktivite
0 1 2 3 4 5 6 7
Aktivite
A
A
B
B
C
C
D
D
1 2 3 4 5 6 7 8
18
INSA 493 YAPIM YÖNETİMİ
İLİŞKİ TÜRLERİ
A aktivitesi tamamlandıktan sonra B
aktivitesi başlar. Örneğin beton
döküm işi, kalıp ve demir donatı
işleri tamamlandıktan sonra başlar.
A aktivitesi ve B aktivitesi birlikte
başlar. Örneğin beton döküm işi ve
beton düzeltme işi birlikte başlar.
A aktivitesi ve B aktivitesi birlikte
tamamlanır. Örneğin asma tavan içi
elek. kablolama ve data kablolama
işleri birlikte tamamlanır.
B aktivitesi, A aktivitesi başlamadan
önce tamamlanamaz. Örneğin çatı
montajı, taşıyıcı çerçevenin sahaya
getirilmesinden
önce
tamamlanamaz.
19
INSA 493 YAPIM YÖNETİMİ
ÇUBUK DİYAGRAMI ÖRNEĞİ
Anadol İnşaat Firması orta ölçekte bir konut
binasını yapmak üzere seçilmiştir. Projenin
aktivite listesi ve aktiviteler arası ilişkiler Tablo
5.1’de verilmiştir.
• İlişkili Çubuk diyagramını çiziniz.
• Proje tamamlanma tarihini bulunuz.
• Kritik yol(ları) bulunuz.
20
INSA 493 YAPIM YÖNETİMİ
TABLO 5.1 – Aktivite listesi
Akt. ID
A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Aktivite tanımı
Şantiye kurulumu
Sahanın düzenlenmesi
Kazı işleri
Temel İşleri
Zemin Kat Grobetonu
Taşıyıcı Strüktür
Çatı İşleri
Tuğla İşleri
Duvar İşleri
Sıhhi ve Elektrik Tesisat İşleri
Sıva İşleri
Kapı ve Pencere İşleri
Çatı Kaplaması
Boya İşleri
Cam İşleri
Temizlik
Süre (gün)
1
1
2
4
1
6
2
4
1
2
4
1
1
2
1
1
Önceki akt.
A, B
C
D
E
F
F
F
H
H,I
K
G
G,J,L
L
21
M, N, O
ÇÖZÜM
a) İlişkili Çubuk Diyagramı
AŞantiye kurulumu
1gün
Sahanın düzenlenmesi
1gün
Kazı işleri
2gün
Temel İşleri
4gün
Zemin Kat Grobetonu
1gün
Taşıyıcı Strüktür
6gün
Çatı İşleri
Tuğla İşleri
Duvar İşleri
Sıhhi ve Elektrik Tesisat
İşleri
Sıva İşleri
Kapı ve Pencere İşleri
Çatı Kaplaması
Boya İşleri
2gün
4gün
1gün
2gün
4gün
1gün
1gün
2gün
Cam İşleri
1gün
Temizlik
1gün
b) Proje tamamlama süresi 26 gündür.
c) Kritik Yol(lar) : (1) A-C-D-E-F-H-K-L-N-P
: (2) B-C-D-E-F-H-K-L-N-P
22
ÇUBUK DİYAGRAMI ÖRNEĞİ 2
Bir yüklenici firma bir iş için teklif hazırlamaktadır.
Projenin 20 gün içerisinde tamamlanamaması
durumunda önemli tasviye zararlar ortaya çıkacaktır.
Aktiviteler, süreleri ve ilişkiler Tablo 5.2 de verilmiştir.
• İlişkili Çubuk diyagramını çiziniz.
• Proje tamamlanma tarihini bulunuz.
• Kritik yol(ları) bulunuz.
23
CIVL 493 CONSTRUCTION MANAGEMENT
TABLO 5.2 ÖRNEK
Akt. ID Önceki Akt.
Süre (gün)
İlişki
Gecikme
Süresi
A
-
2
-
-
B
A
4
FS
2
C
A
3
FS
1
D
A
2
SS
1
E
B, C
4
FS,FS
2,0
F
C
3
FS
0
G
D
5
FS
0
H
E, F
4
FS, SS
2, 2
I
F
2
FS
0
24
J
G
2
FS
2
ÇÖZÜM
a) İlişkili Çubuk Diyagramı
2gün
4gün
2gün
3gün
1gün
2gün
1gün
4gün
2gün
3gün
5gün
4gün
2gün
2gün
2gün
2gün
b) Proje tamamlanma süresi 20 gün
c) Kritik yol: A-B-E-H
25

similar documents