Samen sneller, slimmer

Report
BBE = SSS
Samen Sneller Slimmer
Dr. Gertrud Blauwhof MBA
Publicist en Lector Innoverend Ondernemen
Opbouw betoog
 Context BBE debat: enkele trends
 Rapport Verkenningscommissie HBO Techniek
 Curriculum Built Environment: handreikingen vanuit
onderzoeksresultaten
 SSS en BBE: nieuwe thema’s en oude waarden
Context BBE debat
 Crisis
 Budgetten onder druk
 Oude verdienmodel ruimtelijke omgeving failliet
 Overleven = onderscheiden = innoveren
 Aandacht voor duurzaamheid
 Minder CO2, minder afval
 Meer schone energie. Sluiten van ketens.
 Innovatie 3.0: open innovatie
 Internet: globalisering van kennisontwikkeling
 Nieuwe economieën
 Co-creatie & innoveren in ketens
Context BBE debat
 21e eeuw: informatie samenleving, informatie economie
 Klassieke ketens in de bouw (20e eeuw):
 Gefragmenteerd, veel schakels
 Veelvuldig ( 2D ) getekend
 Keten in 21e eeuw:
 één informatiedrager / 1x invoeren (BIM, GIS, GIM, SE, VDC, …)
 Herontwerp van ketens: kortere waardeketens, ketenintegratie
 ‘Slanke productie’ (lean manufacturing): weg met verspilling!
‘Onze
ambitie was halvering van de bouwtijd, nul opleverpunten en een
kostenreductie van 15 procent. Dat hebben we gehaald.’
Verkenningscommissie HBO Techniek
 “Technisch onderwijs is cruciaal voor economie en welvaart”
 Trends: vergrijzing en vergroening.
 Substitutie arbeidsintensieve functies door ingenieurs en techniek
 Ambitie 2025: 4 van de 10 HBO studenten zijn ingenieur
 Halfwaardetijd van kennis is enorm
 iedere 5 á 10 jaar bij- en omscholen
 Belang van generieke kennis
 “zonder generieke kennis kunnen ze de stap naar de technologie van
morgen niet maken..
 en komt het innovatief vermogen van de economie van Nederland in het
gedrang!”
 Minder specialismen, bredere opleidingen
Verkenningscommissie HBO Techniek
 Het profiel van de ingenieur van de toekomst:
 Breed georiënteerd
 Integrale benaderingswijze
 Oog voor interdisciplinaire context van maatschappelijke vraagstukken
 Mindset van een onderzoeker: nieuwsgierig, open
 Ondernemende houding
 Interculturele vaardigheden
 Lange termijn oriëntatie
“een professional die beschikt over de mindset van een interdisciplinaire
onderzoeker die door dwarsverbanden meerwaarde creëert.”
Built Environment: handreikingen vanuit Samen
Sneller Slimmer
 Naast fysiek bouwen aandacht voor virtueel bouwen
 “Waar het ons om ging was ons eigen werk beter doen. Sneller werken, niet steeds
lijntjes tekenen maar virtueel bouwen, ontwerpwijzigingen doorvoeren zonder dingen
te vergeten. [...] Daarna kwamen we erachter dat BIM ook te maken heeft met
effectiviteit. Met BIM kunnen we continu controleren of we aan het programma van
eisen voldoen.’
 Aandacht voor informatiebeheer en –management
 ‘In DBFM-contracten staat dat de beschikbaarheidseisen per kwartier moeten
kunnen worden aangetoond. Dat vergt een informatiesysteem dat bij aanvang van
een project ingericht moet worden. Wat vanouds beleefd wordt als iets secundairs,
namelijk informatie over het project, wordt corebusiness – daar hangen de betalingen
vanaf en daar moet het hele bouwproces aan worden opgehangen.’
Built Environment: handreikingen vanuit Samen
Sneller Slimmer
 Met aandacht voor ‘zachte’ vaardigheden: communicatie,
samenwerking, cultuur.
 ‘De tijd is rijp voor een ander ontwerpproces. De klassieke manier van werken is een
vechtmodel – partijen worden geselecteerd op laagste prijs, iedereen knijpt elkaar uit
en iedereen vecht voor zijn centen. Dat komt de kwaliteit niet ten goede.
 ‘Virtueel bouwen met een BIM begint met een andere manier van denken en een
andere manier van werken. Het gaat om samenhang – dat wordt vaak vergeten.’
 Met aandacht voor BIM voor beheer, TCO en duurzaamheid
 ‘Voor een contract van een dertig jaar omvattend ontwerp, realisatie, onderhoud en
beheer zitten de kosten niet in de bouw maar in het onderhoud en beheer.
 “Bij integrale projecten gaat het erom dat bij het ontwerp rekening gehouden wordt
met beheer en onderhoud.’
 ‘Met 3D-werken kunnen we van meet af aan aandacht geven aan duurzaamheid en
levensduurkosten. Duurzaamheid en energiegebruik worden steeds belangrijker – en
daarmee installatietechniek.
Dus: verbinding zoekend naar facility management
en installatietechniek
Built Environment: handreikingen vanuit Samen
Sneller Slimmer
 Denkend vanuit functioneel ontwerpen
 ‘Niemand spreekt over een FO – een functioneel ontwerp. Terwijl het daarom gaat:
het functioneren van een systeem overeenkomstig de functionele eisen.’
 Interdisciplinair, gericht op samenwerking en ‘reverse’ ontworpen
 Op het moment dat een opdrachtgever de beweging maakt naar functioneel
specificeren en denkt vanuit toekomstig gebruik, worden de disciplines die klassiek
aan het einde van de keten zitten, naar voren getrokken.’
 Denkwijze: ‘reverse engineering’ – van achteren naar voren in de keten
 Met verbindingen tussen bouwkunde en civiel
 ‘Voor infrastructurele werken is GIS ongelooflijk belangrijk. Met BIM willen we de
raakvlakken tussen kunstwerken en installaties bewaken en optimaliseren. Bij grote
infrastructurele projecten wil je ook de raakvlakken met de omgeving naadloos
organiseren – dan wordt GIS van belang.
Built Environment: handreikingen vanuit Samen
Sneller Slimmer
 Met aandacht voor nieuwe verdienmodellen en
functiecombinaties
 ‘Functiecombinaties: waarde creëren door water en wegen op elkaar te betrekken.’ In
Bij Gouda kruist een weg een dijk die niet voldoet aan de normen van het
hoogwaterbeschermingsprogramma. De weg is nu zo ontworpen dat deze over een
lengte van een halve kilometer tevens functioneert als waterkering. De meerkosten
zijn 800.000 euro: ongeveer 20 procent van de kosten om de dijk op de gebruikelijke
wijze te versterken.’
 ‘Het aantrekkelijke van drijvend bouwen is dat waarde gecreëerd kan worden zonder
forse investeringen in bouwrijp maken.”
 Met aandacht voor co creatie en vraagsturing
 ‘Deze sector staat aan de vooravond van een complete turn-around. Een tijd waarin
opensource-innovaties de boventoon zullen voeren. We komen uit een tijdperk
waarin iedereen alles voor zichzelf hield. [...] Nu zetten wij de eerste stappen naar
meer vraaggestuurd ondernemen: samen met de eindgebruiker in co creatie plannen
ontwikkelen en innoveren’.
SSS en BBE:
 De nieuwe thema’s in BBE:
 Systems engineering, BIM, ‘lean management’
 Ketensamenwerking en ketenintegratie
 Nieuwe verdienmodellen
 Risico gestuurd assetmanagement
 Nieuwe contract- en inkoopvormen (DBFMO, EMVI, BVP)
 LCC en duurzaamheid
 Vraagsturing en functioneel ontwerpen
 ‘Basics’ en ambacht blijven nodig (uitstroomprofielen)
 ‘Vakmanschap blijft nodig. De gedachte bij BIM is vaak dat het gaat om een ITspecialist of 3D-modelleur die mooie ingewikkelde dingen gaat doen. Dat werkt niet!
Zonder inhoudelijke kennis van ontwerp, bouw- en beheerproces kan iemand bij een
raakvlakkenanalyse niet bepalen of iets belangrijk is of niet.’
 Verbinding onderwijs en onderzoek cruciaal!
De Haagse Hogeschool
Centrum voor Lectoraten en Onderzoek
Secretariaat: 070 445 8310
[email protected]
www.dehaagsehogeschool.nl

similar documents