GOK ZE 2012

Report
Gelijke OnderwijsKansen
ZELFEVALUATIE
13 januari 2010 – Heverlee
26 januari 2010 – Wemmel
27 januari 2010 – Sint-Pieters-Leeuw
Diocesane Pedagogisch Begeleidingsdienst Basisonderwijs
Mechelen-Brussel
DOELSTELLINGEN
 Zelfevaluatie situeren als onderdeel van
interne kwaliteitszorg
 instrumenten aanbieden om de
zelfevaluatie aan te pakken
 Effecten van GOK zien
INHOUDSDUIDING
verantwoording
interne
kwaliteitszorg
ZE
stappenplan
instrumenten
ZELFEVALUATIE ALS
VERANTWOORDING
Het decreet Gelijke onderwijskansen
Omzendbrief het gelijke onderwijskansenbeleid voor het basisonderwijs
Referentie: BaO/2006/01
http://www.ond.vlaanderen.be/edulex/database/document/document.asp?docid=13785
BIJLAGE 1: EVALUATIE VAN HET PROCES
+
1
De school schreef een schooleigen visie uit voor GOK .
De school maakte een analyse van de beginsituatie m.b.t. GOK.
de beginanalyse was kwaliteitsvol.
2
de analyse handelde over alle GOK thema’s
met de analyse kon de school de feitelijke situatie bepalen van de GOK thema’s
vanuit de diagnose kreeg het team een zicht op de noden van zowel school als klas
3
Aan de hand van de vastgestelde noden bepaalde de school ten minste 2 thema’s of
één cluster waaraan ze gedurende 3 schooljaren werkt.
De school schreef een beleidsplan uit m.b.t. de uit te werken thema’s of cluster
4
het beleidsplan bestaat uit een oplijsting van haalbare doelstellingen waaraan de
school wil werken
-
Naar welke bronnen en documenten kan er verwezen worden ?
Hoe staaf je de vaststelling ?
Welke verantwoording geef je ?
ZELFEVALUATIE EN KWALITEITSZORG
ONDERWIJSSPIEGEL 2007 – 2008
GOK II
Vooruitgang
• Verband BSA en keuze van de doelstellingen
• Realiseren van GOK-doelen
ZELFEVALUATIE EN KWALITEITSZORG
ONDERWIJSSPIEGEL 2007 – 2008
GOK II
De PIJNPUNTEN uit de 1ste cyclus blijven bestaan!
 Te veel doelstellingen en acties (fragmentair/ niet doordacht): te
veel hooi op de vork.
 Het formuleren van te vage doelstellingen, waardoor de
effectmeting hapert.
 Het niet vertrouwd zijn met de vertaalslag van doelstellingen in
acties.
 Vaak te weinig doelstellingen en acties op leerkrachtniveau
 Gebrek aan een gericht nascholingsbeleid om de competentie van
de leraren te versterken.
 Het onvoldoende waken over de geleidelijke inpassing van de
GOK-werking in de algehele schoolwerking en het
schoolbeleid/zorgbeleid
ZELFEVALUATIE EN KWALITEITSZORG
ONDERWIJSSPIEGEL 2007 – 2008
Werkpunten
Zelfevaluatie
Effectmeting
Bereiken van de doelstellingen:effect op
lerarenniveau
GOK II
ZELFEVALUATIE EN KWALITEITSZORG
ONDERWIJSSPIEGEL 2007 – 2008
GOK II
Duidelijke effecten van het GOK-beleid zijn het
gevolg van een
• sterk beleidsvoerend en zelfevaluerend
vermogen
• de betrokkenheid van het schoolteam
Al GOKkend werken aan
het BELEIDSVOEREND
VERMOGEN
pijlers van
BeleidsVoerend Vermogen
Reflectie en
zelfevaluatie
Leiderschap
Gezamenlijke
verantwoordelijkheid
Responsief
vermogen
Professionalisering
Samenwerking
Zorg voor
vernieuwingsproces
Betrokkenheid
Visie en doelgerichtheid
OVERKOEPELEND
DOEL
HET LEREN
VAN DE
KINDEREN
BEVORDEREN
ZELFEVALUATIE ALS
SCHOOLONTWIKKELING
INTERNE KWALITEITSZORG
Interne kwaliteitszorg:
taak van de school
De school is de verantwoordelijke om de kwaliteit van haar onderwijs
voortdurend te evalueren en bij te sturen. In elke professionele
organisatie, en dus ook in de school, is de interne kwaliteitszorg de
basis van het kwaliteitsproces. De school ontwikkelt daarvoor zelf
kwaliteitszorginstrumenten, aangepast aan haar specifieke situatie.
Die geven systematisch feedback over haar kernprocessen en over
de vraag of zij haar doelen bereikt. Het staat een school volledig vrij
haar eigen kwaliteitszorgsysteem te kiezen, en sowieso om aan
interne kwaliteitszorg te doen. We stimuleren wel dat scholen aan
interne kwaliteitszorg en aan zelfevaluatie doen. Om zelf
systematisch te beschrijven én te beoordelen hoe ze functioneren
en welke resultaten ze gerealiseerd hebben. Om dan hun beleid
waar nodig bij te sturen.
Frank Vandenbroucke 2008
“In de loop van het tweede trimester van het tweede schooljaar
(2009-2010) voert elke school een zelfevaluatie uit.”
=
1. de school gaat na of de gegevens verzameld en geanalyseerd
werden met betrekking tot de vooropgestelde doelstellingen
2. de zelfevaluatie resulteert in voorstellen tot verbetering van de
eigen werking en in eventuele bijsturingen
3. de zelfevaluatie wordt ter kennisgeving voorgelegd aan de
schoolraad
Algemeen wordt aangenomen dat de kwaliteit van de zelfevaluatie
verhoogt wanneer het zelfevaluatieproces wordt
gedragen door het schoolteam.”
Het is aan school zelf om te bepalen hoe zij de zelfevaluatie
doorvoert.
zelfevaluatie
UITVOERING
Zelfevaluatie
Verzamelen &
Analyseren
Effect
Verbeteren &
Bijsturen
 www.vlor.be > publicaties > gelijke onderwijskansen
GOK-zelfevaluatie: inspiratietekst Bao
16/11/2006
Steunpunt GOK & Vlor-werkgroep Zelfevaluatie
 www.steunpuntgok.be > GOKSCHRIFT 13 > GOKTIP
zelfevaluatie: hoe begin je eraan?
Effecten van GOK in kaart brengen
BEGINSITUATIE ANALYSE
Kwaliteitscirkel GOK
1. Kinderen
8. kansengelijkheid
GOK doelstellingen 3.
bepalen
• Doelstellingen
4.
omzetten in acties
• Samenstellen
operationeel plan
PLANNING
7. Kwaliteit verhoogd?
6. Effecten
vaststellen
Is er beweging?
5.
Acties uitgevoerd?
Uitvoeren
operationeel plan
UITVOERING VAN DE ACTIES
ZELFEVALUATIE
Kwaliteit 2.
onderwijs
RECEPT VOOR EEN
GESLAAGDE EVALUATIE
zelfevaluatie
STIMULERENDE SCHOOLLEIDING
 leden leren van en door mekaar
stimuleren en continueren
Middelen ter beschikking stellen
blijven opvolgen
zelfevaluatie
DUIDELIJKE COMMUNICATIE
TRANSPARANTIE
belang en doel van zelfevaluatie
DIALOOG
Geef alle betrokkenen een stem: personeel, leerlingen,
ouders….
 niet alleen bij bespreking van de resultaten, maar ook bij
de gegevensverzameling.
Functioneren kritisch bekijken: Zorg voor een sfeer van
respect, veiligheid en vertrouwen
Kwaliteitscirkel GOK
1. Kinderen
8. kansengelijkheid
7. Kwaliteit verhoogd?
Borgen!
Kwaliteit 2.
onderwijs
GOK
doelstellingen 3.
bepalen
• Doelstellingen
4.
omzetten in acties
• Samenstellen
operationeel plan
Is er beweging?
6. Effecten
vaststellen
5. Acties uitgevoerd?
BIJLAGE 3:EVALUATIE ACTIES
ACTIE
Thema
PR SEO TVO
DIV PART DO
Doel
LL
LKR
SCHOOL
BETROKKENE bij de actie:
Wat zijn de reacties?



Wat zijn de effecten van de actie?Had je deze effecten voor ogen?
Zijn er onverwachte effecten? Positief of negatief?
Was de actie een goede actie om de
doelstelling te bereiken?
Verklaar

Was het voor jou duidelijk
wat moest gebeuren?
Verklaar
Kon de actie binnen de
voorziene tijd uitgevoerd
worden?
Veklaar
Werd de actie uitgevoerd?
Moet de actie bijgestuurd worden?
Moet de actie bijgestuurd worden?
Hoe denken de kinderen
erover?

In mijn klas heerst vaak een gezellige sfeer.
Ik voel me goed in de klas
Ik heb vrienden in de klas.
Als ik blij, bang, boos of verdrietig ben, mag ik dat vertellen.
Als iets niets goed lukt, word ik geholpen.
Ik mag zeggen wat ik leuk of saai vond.
Ik leer interessante dingen in de klas.
Ik mag voorstellen / ideeën doen.
In onze klas zijn niet alleen punten belangrijk.
In onze klas wordt niemand uitgelachen.
Mijn meester/juf ziet me graag.
Mijn meester/juf luistert echt naar mij als ik wat zeg.
Mijn meester/juf zegt ook wat ik al goed kan.


Verzamelen & analyseren
gerelateerd aan de
vooropgestelde doelen
BREDE
evaluatie
Verzamelen &
Analyseren
Effect
Verbeteren &
Bijsturen
Kwaliteitscirkel GOK
1. Kinderen
8. kansengelijkheid
7. Kwaliteit verhoogd?
Borgen!
Kwaliteit 2.
onderwijs
GOK
doelstellingen 3.
bepalen
• Doelstellingen
4.
omzetten in acties
• Samenstellen
operationeel plan
Is er beweging?
6. Effecten
vaststellen
5. Acties uitgevoerd?
Verzamel gegevens gerelateerd aan
de vooropgestelde doelen
LEERLINGNIVEAU
THEMA
DOELEN
BRONNEN
EFFECTEN
In hoeverre is het
vooropgestelde doel behaald?
_______I______
eerder
wel
eerder
niet
Verklaar
LEERKRACHT
NIVEAU
_______I______
eerder
wel
eerder
niet
Verklaar
SCHOOL
NIERAU
_______I______
eerder
wel
eerder
niet
Verklaar
Geleverde inspanningen en
resultaten
Zelfevaluatie
Verzamelen &
Analyseren
Effect
Verbeteren &
Bijsturen
THEMA: Socio - emotionele ontwikkeling
BRONNEN
EFFECTEN
-Bevraging bij kleuters
-Beeldend werk van kleuters
gemaakt in gevoelenshoek
-Kleuters kiezen vaak voor
gevoelenshoek
-- Kleuters gaan méér in
LEERKRACHTNIVEAU
Leerkrachten pakken socioemotionele problemen in hun
dagelijkse klaswerking aan.
-Observaties van
leerkrachten in de klas ( o.a.
in gevoelenshoek)
-- Leerkrachten vinden de
gevoelenshoek een
meerwaarde in hun
klaspraktijk – ze willen deze
nog verder uitbouwen .
SCHOOLNIVEAU
Actief ondersteunen door de
schoolleiding van klaspraktijk en
aanpak.
- Verslagen van
overlegmomenten
leerkrachten / zorgco/ gok.
- Verslagen van klasbezoeken
-- Ondersteuning positief :
betrokkenheid , samenwerking
van de leerkrachten met
ondersteuners verloopt goed.
LEERLINGNIVEAU
Kinderen leren zich bij conflicten
beter uitdrukken en op een
positieve manier conflict op te
lossen.
overleg bij conflicten .
-- Welbevinden is toegenomen.
Effecten van GOK zien
schoolniveau
Aanzetten tot uitwisseling en communicatie binnen het team
Aanzetten tot uitwisselen van ervaringen en te rade gaan bij elkaar
Professionaliseringsbeleid duidelijker afgestemd op schoolspicifieke noden
Intervisie en collegiale coaching
Gedeelde zorg
Visie en plan worden voortdurend opgevolgd en bijgesteld
Openheid binnen het team
Gecoördineerde aanpak
zorgverbredend denken en handelen
Meer ruimte voor gedachtewisseling en inbreng
Meer overlegmogelijkheden
Meer samenhangend beleid
Aanzetten tot bredere vormen van samenwerken met ouders
Soepeler inspelen op verschillen in gezinssituaties
…
31
Effecten van GOK zien
leerkrachtniveau
Meer aandacht voor ontwikkelingsproces
Meer gebruik van soepele organisatievormen
Aanzetten tot groepswerk, vormen van coöperatief leren, zelfstandig
werken
Onderlinge afstemming over de klassen heen
Handelingsbekwaamheid van leerkrachten
Vernieuwingsbereidheid
gebruik van differentiatie
Activerende werkvormen
Kritische ingesteldheid tov eigen functioneren
Mentaliteitsverandering op vlak van ondersteuning, begeleiding en
remediëring
Breed evalueren
…
32
Effecten van GOK zien
leerlingniveau
•Welbevinden
•Betrokkenheid
•Ontwikkeling op alle dimensies (competenties, motivatie, zelfsturing, sociaalemotionele,…)
•Schoolloopbaan
•Meer inbreng van kinderen bij keuze en invulling van inhouden, materiaal,…
•Meer leerlinginitiatief en participatie
•…
33
VOORBEELD PREVENTIE EN
REMEDIËRING van ontwikkelingsen leerachterstanden
Doelstelling:
Leerling: De betrokkenheid en leermotivatie van de leerlingen verhogen
door ze actief te laten werken met de computer
Leerkracht: Een ICT ondersteunende leeromgeving scheppen
School: Overleggen wie welke begeleiding/nascholing nodig heeft
Acties:
•Studiedag: Werken aan de realisatie van ICT-leerplandoelen
•Leerkrachten wisselen interessante ICT-toepassingen uit
•Aanduiden in klasboek in welk leergebied ICT-activiteiten aan bod komt
•Takenbord/Hoekenwerk/ Contractwerk verrijken met ICT-opdrachten
•tijdens de middag het computerlokaal openstellen
•Via samenwerking en interactie oefenkansen creëren
•…
THEMA
DOELEN
BRONNEN
EFFECTEN
In hoeverre is het
vooropgestelde doel behaald?
LEERLINGNIVEAU
_______I______
De betrokkenheid
en leermotivatie
van de leerlingen
verhogen door ze
actief te laten
werken met de
computer.
Screening: welbevinden
& betrokkenheid
Klasobservaties
Aantal lln tijdens de
middagpauze
Leerlingen zijn betrokken bij ICTtoepassingen
Het respecteren van timing lukt nog niet
Leerlingen helpen elkaar – geven en vragen
spontaan hulp
Zwakke leerlingen boeken vooruitgang door
inoefenprogramma’s
Opkomst is zeer groot tijdens de
middagpauze
eerder
wel
eerder
niet
Verklaar
LEERKRACHT
NIVEAU
_______I______
eerder
wel
Een ICT
ondersteunende
leeromgeving
scheppen
eerder
niet
Verklaar
Observaties
klasdagboek
Pc staan in de meeste klassen dagelijks aan.
Kansen zien om ICT een zinvolle plaats te
geven binnen een les/activiteit lukt nog niet
_______I______
SCHOOL
NIERAU
eerder
wel
Overleggen wie
welke
begeleiding/nasc
holing nodig
heeft?
Invullijst weekrooster
ondersteuning
Nascholingsplan
Nascholing heeft de visie verruimd
Opstart ouderwerkgroep ICT
Leerkrachten willen meer tips i.v.m.
interessante websites
Aankoop materiaal: laptop
eerder
niet
Verklaar
Effecten van GOK zien
• Acties uitgevoerd?
• Doelstellingen behaald?
• Is de betrokkenheid van alle kinderen verhoogd door ze
actief te laten werken met de computer?
• Zijn leerkrachten bekwamer in het organiseren van de
ICT op klasniveau ?
• Weet en kan het schoolteam beter omgaan met ICT?
36
Samenhang tussen
vaststellingen
Als het schoolteam (op schoolniveau) een concrete
indicatie heeft van de
- professionalisering op het vlak van ICT
én bij de leerkrachten wordt
- krachtiger gedrag rond klasorganisatie vastgesteld
én
- de prestaties van de leerlingen gaan erop vooruit,
dan hebben wij als schoolteam redenen om aan te nemen
dat de geplande GOK-acties een effect hebben gehad
op de drie niveaus, en dat de drie niveaus mekaar
onderling positief hebben beïnvloed.
37
Kwaliteitscirkel GOK
1. Kinderen
8. kansengelijkheid
Kwaliteit 2.
7. Kwaliteit verhoogd?
onderwijs
GOK
doelstellingen 3.
bepalen
• Doelstellingen
4.
omzetten in acties
• Samenstellen
operationeel plan
6. Effecten
vaststellen
5. Uitvoeren
operationeel plan
Zelfevaluatie:
onderwijskwaliteit verbeterd?
Hebben de acties en de resultaten een blijvend karakter?
• Zijn de acties eenmalig of worden ze opgenomen in de dagelijkse
praktijk? Blijven we de acties verderzetten naar de toekomst toe?
(verankering/kwaliteitsborging)
Hebben de acties een structureel karakter?
• Zijn de acties gelinkt aan aan het hele team? Wordt de actie
opgenomen door enkele leerkrachten of door alle teamleden
niet alleen op een bepaald moment, maar voortdurend maakt de
actie deel uit van het schoolgebeuren. (breed gedragen)
Zijn de acties integraal of hebben ze dat potentieel?
• Stromen de acties en resultaten door naar alle inhouden en
ontwikkelingsgebieden? (doorheen het curriculum)
Zelfevaluatie:
Gelijke kansen voor maximale ontplooiing
van alle leerlingen verhoogd?
Zijn we er als school in vergelijking met de vorige evaluatie (of
beginsituatie-analyse) in geslaagd om ervoor te zorgen dat:
• meer leerlingen goed op weg zijn om de minimumdoelstellingen
(eindtermen) van alle (of meer) ontwikkelingsgebieden te halen?
•er meer leerlingen zijn die hun capaciteiten maximaal kunnen
ontplooien?
•de leerlingen die systematisch zwakker scoorden bij de
vorige analyse het nu beter doen?
Geleverde inspanningen en
resultaten
Zelfevaluatie
Verzamelen &
Analyseren
Effect
Verbeteren &
Bijsturen
Lestijden in het kader van
kleuterparticipatie: GOK +
• Scholen met ≥40% onderwijskansarme
Elke maatregel ter bevordering van
kleuters
gelijke onderwijskansen, op welk niveau
ook,
• Maximale ondersteuning en begeleiding
Is maar zo krachtig als de kracht
van onderwijskansarme kleuters
waarmee ze de kwetsbare leerling
bereikt.
• GEEN
Elkeafzonderlijk
maatregel GOK+plan
is maar zo krachtig als
de leer-kracht die ze in de individuele
leerling losweekt.
ZELFEVALUATIE
STAPPENPLAN
ZELFEVALUATIE
VOORBEREIDING
WERKMOMENTEN TEAM
VERWERKING & INTERPRETATIE
ZELFEVALUATIEVERSLAG
BESPREKEN CONCLUSIES EN
VOORSTELLEN BIJSTURING GOKWERKING
BIJSTELLEN GOK-PLAN
VOORBEREIDING
 Keuze maken over:
de instrumenten die je gaat gebruiken
de betrokken partijen en de bronnen die je wil aanspreken
welke actie/doel evalueert het GOKteam, het team, de leerling, de
ouder, externen.
 Uitwerken van een evaluatiescenario met haalbare timing
met helder taken- en activiteitenoverzicht
(‘wie doet wat wanneer?’)
 Aanmaken van een instrument of schooleigen maken van een
instrument
 Inhoudelijke voorbereiding informatie naar het schoolteam
WERKMOMENTEN TEAM
Evaluatie van de concrete acties.
Individuele reflectie
Reflectie met betrokkenen
Groepsgesprekken
Evaluatie van doelen en Effecten van GOK
Groepsgesprekken
VERWERKING &
INTERPRETATIE
Gegevens verwerken kost tijd.
Trek hiervoor voldoende tijd uit!
Op basis van de conclusies nieuwe beslissingen nemen:
bevestiging van eerdere keuzes
Andere acties en/of thema’s meenemen ifv gekozen doelen
Gooi niet weg wat al goed werkt
verdieping van een actie
bijsturing van een doelstelling of actie
HET ZELFEVALUATIEVESLAG
 De school beslist zelf hoe ze het verslag van de zelfevalutie
noteert
 Conclusies van de zelfevaluatie op 1 à 2 bladzijden samenvatten
•Uitspraak doen over “effect” (1ste niveau) = over de bijdrage van de
actie aan het halen van de doelstelling(en).
•Uitspraak doen over effect (2de niveau) = bijdrage aan algehele
kwaliteit van onderwijs en kansengelijkheid in de school
 Eerlijk
sterke én zwakke punten
Ook andere bijdragende factoren of storende factoren vermelden
 Leesbaar voor alle betrokkenen
klemtoon op bevindingen en bijsturingen,niet op cijfers
BESPREKEN CONCLUSIES & NIEUWE
VOORSTELLEN
Bespreken zelfevaluatieverslag
Bespreken nieuwe voorstellen: verdiepen bijsturen
GOK-PLAN BIJSTELLEN
3de trimester (2009-2010)
Stel de concrete planning van de GOK-werking bij
Evalueer de gevolgde procedure zelfevaluatie
Maak afspraken wanneer een volgende evaluatie van
de GOK –werking gebeurt
INFO
www.vlor.be
www.steunpuntgok.be
www.ond.vlaanderen.be/GOK/faq
ond.vsko.be
www.kerknet.be/vic.onderwijs.mb
School+visie n° 2: okt-nov 2008
Oog voor gelijke kansen

similar documents