invrijheidstelling van illegale gedetineerden

Report
Inleiding
- Gevangenis is een multiculturele microkosmos
- Samenleven met verschillende culturen is een uitdaging
- Taalbarrière maakt het moeilijk om te kunnen communiceren met illegale
gedetineerden
- Invrijheidstelling gebeurt in 2 fasen:
1. Strafrechtelijke fase
2. Administratieve fase
Samenspel tussen justitie en de Dienst
Vreemdelingenzaken
- Concrete werkafspraken gemaakt maar worden in Franstalige & Brusselse
inrichtingen niet toegepast
- 2 diensten binnen directie ‘Verwijdering en Gevangenen’ van de Dienst
Vreemdelingenzaken:
1. Bureau Identificatie Gevangenen
2. Bureau Opgeslotenen
- 2 belangrijke vragen aan de Dienst Vreemdelingenzaken:
1. Vreemdeling recht op verblijf ? (Moet genuanceerd beantwoord worden)
2. Hoe zal de vreemdeling verwijderd worden uit het land na strafrechterlijke
invrijheidstelling? (Relevanter)
Procedures van strafrechtelijke
invrijheidstelling van illegale
vreemdelingen
Voorlopige invrijheidstelling bij straftotaal tot 3 jaar (VLV-procedure)
- Geregeld door Deel 2 van de Omzendbrief 1771 inzake de voorlopige
invrijheidstelling
- 3 maanden voor de toelaatbaarheid wordt het dossier voorgelegd aan de directeur
van de strafinstelling. Hij beslist over de voorlopige invrijheidstelling
- Dienst Vreemdelingenzaken wordt geïnformeerd over de beslissing maar kan deze
nog herzien
De voorlopige invrijheidstelling bij straftotaal boven 3 jaar (VILO-procedure)
Historiek
- Tot voor de inwerkingtreding van de WERV (wet 17 mei 2006 betreffende de externe
rechtspositie van veroordeelden tot een vrijheidstraf en aan de slachtoffer toegekende
rechten in het raam van de strafuitvoeringsmodaliteiten) werd de invrijheidstelling
geregeld door talrijke Ministeriële Omzendbrieven
- Kritiek op de procedure: geen wettelijk kader, geen vastgelegde termijnen, …
Procedure & contra-indicaties
- VILO kan worden toegekend door strafuitvoeringsrechtbank
- De 4 in de wet vastgelegde contra-indicaties die de strafuitvoeringsrechtbank
beoordeelt zijn:
1. De mogelijkheden voor de veroordeelde om een onderdak te hebben
2. Het risico van het plegen van nieuwe ernstige strafbare feiten
3. Het risico dat de veroordeelde de slachtoffers zou lastig vallen
4. De door de veroordeelde geleverde inspanningen om de burgerlijke partijen te
vergoeden
Wijze van verwijdering
- Strafuitvoeringsrechtbank streeft naar zoveel mogelijk waarborgen dat vreemdelingen
bij toekenning van VILO het land zal verlaten
- Voorwaarden over de wijze van verwijdering verschilt per strafuitvoeringsrechtbank
Verbod tot terugkeer
- Bijzondere voorwaarden opgelegd die verschillen per strafuitvoeringsrechtbank
- Toekomstgericht wordt best een in de wet een proefperiode ingeschreven die
voldoende lang is om een spoedige terugkeer te ontmoedigen
Andere categorieën vreemdelingen
- Opheffing van de voorlopige hechtenis
- Vreemdelingen die hun straf volledig uitzitten
- Geïnterneerde vreemdelingen
De ter beschikkingstelling van de Dienst
Vreemdelingenzaken (DVZ)
Mogelijke beslissingen van DVZ
- Vreemdeling heeft positieve beslissing gekregen : DVZ wordt op de hoogte gebracht
& beslist over de modaliteiten van de invrijheidstelling
1.
2.
3.
4.
Volgende beslissingen kunnen genomen worden:
Vrij zonder meer
Ontslagbewijs vijf dagen
Vreemdeling zonder recht op verblijf of met enkel recht op een kort verblijf
Vreemdeling opgesloten ‘in administratieve detentie’ (vreemdeling zonder middelen
van bestaan)
- Indien de DVZ beslist tot administratieve opsluiting blijft de vreemdeling nog max 15
tot 30 dagen in de gevangenis en kan de DVZ:
1. De vreemdeling repatriëren naar land van herkomst of een derde land waar hij
verblijfsrecht heeft
2. De vreemdeling overbrengen naar een gesloten detentiecentrum voor illegalen
3. De vreemdeling vrijstellen
Administratieve opsluiting
- Betreft zowel de periode die ze doorbrengen als vreemdeling zonder middelen van
bestaan (ZMB’er) in de gevangenis, als de vrijheidsberoving na de eventuele
overbrenging naar een gesloten detentiecentrum voor illegalen
1.
2.
3.
Krachtlijnen van de procedure:
Kan 2 maanden worden vastgehouden
Opsluiting kan onder bepaalde voorwaarden verlengd worden met 2 maanden
Opsluiting kan nog eens met 1 maand worden verlengd door de Staatssecretaris voor
Asiel en Migratie. Hij kan de termijn telkens met 1 maand verlengen met een absoluut
maximum van 8 maanden
4. Beroep mogelijk bij de Raadkamer van de Correctionele Rechtbank
5. Annulatieberoep mogelijk tegen het BGV (verplicht moeten verlaten van het
grondgebied) bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen
Identificatie en repatriëring
- Vreemdeling kan pas door DVZ gerepatrieerd worden indien hij beschikt over een
geldig reisdocument
- Indien de vreemdeling niet over een geldig reisdocument beschikt moet de DVZ aan
het consulaat van het herkomstland een doorlaatbewijs aanvragen (Laissez-Passer)
Conclusie
- Illegale gedetineerden vormen een belangrijk onderdeel van de gevangenispopulatie
- Hun profiel is in de tijd gewijzigd
- Niettegenstaande deze ontwikkelingen pleiten we voor meer aandacht en interesse
voor de deze problematiek:
1. Enerzijds wat betreft de groeiende groep illegale gedetineerden en de vragen die dit
opwerpt
2. Anderzijds meer aandacht en kennis van de verblijfswetgeving en de specifieke
invrijheidstellingsprocedures voor illegale gedetineerden binnen de strafuitvoering

similar documents