Eğitime Okula Yönelik Paradigmaların Karşılaştırılması

Report
Liderlik ve Yönetim
Prof. Dr. Servet ÖZDEMİR
https://twitter.com/servetozdemir87
Kendilerine ait hiçbir hayali
olmayanlar, sizin
hayallerinizi de göremezler.
J. Doran, J. Maxwell
2
Geleceğin Adı
Geleceğin birçok adı vardır:
Zayıf biri için ulaşılmaz,
Korkak biri için bilinmeyen,
Yürekli biri için ise fırsattır.
(V.3Hugo)
Büyük Amerikan imalat
fabrikalarından birinin yönetim
kurulu üyeleri kâr ve zarar
hesaplarını incelerken, fabrika
müdürünün aylığına takılmışlar
ve bu ücretin yüksek olduğunu
düşünmüşler. İçlerinden iki kişi
seçerek fabrika müdürü denen bu
adamın neler yaptığını bir
görmelerini ve ondan sonra bu
konuda karar verilmesini kabul
etmişler.
İki kişilik heyet bir sabah
sessizce fabrikaya gitmiş ve
fabrika müdürünün odasına
girmiş. Gördükleri manzara şu
olmuş: Fabrika müdürü elinde
kahve fincanı,ağzında purosu,
etrafa halka dumanlar yaymakla
meşgul. Masanın üstünde ne bir
dosya, ne bir kağıt hiç bir şey
yok.
Bir müddet kendisi ile oradan
buradan konuşan heyet üyeleri
bu müddet zarfında müdürün hiç
bir işle meşgul olmadığını ve
yalnız bir kaç basit telefon
konuşması yaptığını görmüşler.
Heyet aldığı intibadan
memnun İdare Meclisine
fabrika müdürü denilen zatın
yanında bulundukları üç
küsür saat zarfında hemen
hemen hiçbir şeyle meşgul
olmadığını ve bu bakımdan
böyle basit bir iş için verilen
yıllık 100.000 dolardan en
aşağı üçte iki nispetinde bir
tasarruf sağlanabileceğini
söylemiş. Tabii fabrika
müdürü bu indirmeye razı
olmamış, işten ayrılmış.
Yeni maaşla çalışmayı kabul eden
bir çok istekli arasında bir zat yeni
fabrika müdürü tayin edilmiş.
Üç aydan sonra idare meclisine
gelen imalat istatistiklerinde az,
fakat dikkati çekecek kadar bir
düşme başlamış, fabrika müdürü
yenidir, tabii bu kadar acemilik
olur demişler.
Altıncı ayın sonunda üretim ve kar
istatistik eğrisi bir hayli düşmüş.
Hatalı üretim miktarı ise artmış
Eski heyet azaları yeni fabrika
müdürünü odasında ziyaret
etmişler. Adamcağız kan-ter
içinde, bir elinde telefon, öteki eli
evrak imzalamakla meşgul,
başıyla gelenlere oturmalarını
işaret etmiş.
Gelen giden o kadar çok ki,
adamla doğru dürüst konuşmaya
bile imkan olmamış. Fakat heyetin
kanaati şu olmuş; böyle canla
başla çalışan bir adam başta
olduğu müddetçe işlerin
düzelmemesi için hiçbir sebep
yoktur, biraz daha bekleyelim.
Sene sonu gelmiş, her zaman kâr
eden fabrikanın bilançosu zararla
kapanınca idare meclisi azaları
birbirine girmişler ve işi yeniden
incelemeğe başka bir heyeti memur
etmişler.
Yeni heyet, müdürün odasına değil,
fabrikaya gitmiş ve iş başında
bekleyen insanlar görmüş, sebebini
sormuş aldıkları cevap şu: Hususi
bir döküme başlayacağız, fabrika
müdürü ben gelmeden başlamayın
dedi, biz de bekliyoruz, her halde
elektrik atölyesinden bir türlü
ayrılmaya vakti olmadı.
O sırada gözleri, yaşlı bir
ustabaşına ilişmiş, adamı şöyle bir
kenara çekmişler ve fabrikanın eskiye
nazaran daha fena çalışmasının
sebeplerini sormuşlar. Yaşlı ustabaşı
içini boşaltmak ihtiyacını uzun
zamandır hissetmiş olacak ki:
-Baylar demiş, eski müdürümüz
teferruatla uğraşmaz, ileriye ait planlar
yapar, işi bize bırakır, biz de normal
zamanlarda onu rahat bırakırdık. Ani,
içinden çıkamayacağımız olağanüstü
bir problemle karşılaştığımız zaman
ancak ona başvururduk ve o zaman da
bilirdik ki, o bizim bu sorunumuzu
çözecek.
O hakiki fabrika müdürü idi.
Güler yüzlü idi, purosunu içer,
bizle şakalaşır, fakat hepimiz
için düşünürdü. Şimdiki müdür
de çok dürüst, iyi niyet sahibi,
hatta çok daha çalışkan bir
adam. Fakat o hiçbirimize
inanmıyor, her işin kendisi
tarafından görülmesini istiyor.
Yani o, bizim yerimize
ustabaşılık yapıyor, tabii biz de
amele çavuşu mertebesine
düşüyoruz, haydi neyse buna
da aldırmayalım, ama fabrika
müdürlüğü boş kalıyor. Elinde
purosu,ileriyi görmeğe çalışan,
tedbir alan, düşünen adamın
yerinde kimse yok.
Eski fabrika müdürünü tekrar
oraya getirmek isteyen idare
meclisi, bir senelik acı
tecrübesinden sonra 100.000
yerine 150.000 dolarla onu
ancak gelmeye razı etmiş.
* Bu olay; Nüvit Osmay'ın "İnsan
Mühendisliği“ kitabından alınmıştır.
Yöneticilik güç bir sanattır.
Öyle bir sanat ki, eseri gözle
görülmez ve ölçülmesi de
ancak mukayeselerle ve
senelerin tecrübeleriyle biraz
mümkün olabilir.
Onları ,yalnızca zaman ve o
müessesenin çalışanları
değerlendirebilir. Onun için
günlük takdir bekleyenlerden
bu sanatın sanatçısı çıkmaz.
Çağdaş Yönetici;
• Astlarına değer veren, onlara
güvenen, yetki aktarandır.
• Astlarınca güvenilendir.
• Gereksiz ayrıntıya girmeyendir.
• Düşünen, planlayan, hedef koyan ve
çalışanlarını o hedefe yönlendirendir.
• İşini ve işyerini sevendir.
• Astlarının işini sevmesini sağlayandır.
• Çalışanlarına bir takım oldukları
ruhunu verebilendir, takım çalışması
yapabilendir.
Yönetsel bec.
(Vizyon)
İletişim
bec.(İnsan İliş)
Üst kademe
Orta kademe
İlk kademe
Yönetici Yeterlik Alanları
Teknik bec.
• “Sezgisel ve analitik düşünceyi tümüyle kullanarak
yaratıcı olmaktır”,
• “İnsanları, belli bir amacı gerçekleştirmek için uzmanlık,
empati gibi aktif, önemli birbiriyle bütünleşen
davranışlar sergileyerek etkilemektir”.
• “Amaç, kültür, strateji, temel kimlikler ve kritik süreçler
gibi örgütü var eden akılcı ve iyi düşünülmüş eylemleri
yönetmek, geleceği yaratmak ve ekip kurmaktır”
Liderlik
• Özellikler yaklaşımı; liderlik daha ziyade kişisel özelliklerle
açıklanmaya çalılışılıyor.
• Davranışsal yaklaşımlar; liderin neyi nasıl yaptığına
odaklanılıyor; liderliğin Allah vergisi değil öğrenilmiş bir
davranış olduğu düşünülüyor.
• Durumsal yaklaşımlar; değişik durum veya şartların değişik
liderlik tiplerini zorunlu kıldığını varsayıyor. Liderin kişisel
karakteristikleri, liderin izleyenlerin kişisel karakteristikleri,
grubun karakteristikleri, örgütün yapısal karakteristikleri önem
kazanıyor.
• Çağdaş yaklaşımlar; karizmatik liderlik, dönüştürücü liderlik,
etkileşimci liderlik, vizyoner liderlik.
Liderlik Yaklaşımları
• Liderlik, kendimize ve diğerlerine güç vermektir.
• Bir lider olarak, takımınızın ve bireylerinin siz onlara
ATEŞ vermeden IŞIK vermeyeceğini bilmelisiniz. Siz
kendiniz motive olmadıkça başkalarını asla motive
edemezsiniz.
• Lider; “geleceği yaratmak ve karmaşıklığı
yönetmek için ekipler kuran, ve bu ekipler
marifetiyle örgütü etkileyen ve yönlendiren,
değişime ve gelişime inanan ve bunu örgütünde
uygulayabilen vizyon ve misyon sahibi kişidir.”
Liderlik
• Liderlik üç boyuta sahiptir:
“Dingin ışığıyla pek çok saf cevher adeta
Okyanusun uzak karanlık mağaralarında yiter,
Kimseyi görmeden açan pek çok çiçeğin,
Kokusu kuru havada biter.”
Thomas Gray
LİDERLİK EYLEM ÇEVRİMİ
Örgütlerin ihtiyaç duyacağı liderlerin
özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:
İyi lider, bir mizah anlayışına, hayatın hafif
yanlarına sağlıklı bir saygı gösterme becerisine
sahiptir,
Lider, karşısındaki insanlara saygı ve sevgiyle
davranır,
İyi lider, kendisine, eşine ve öteki ilgi alanlarına
zaman ayırır,
Başarılı lider, ekip üyelerini tanır, kendi güçlü ve
zayıf yönlerini tanır,
Lider, coşku yaratır,
Lider, eylemin sorumluluğunu taşır,
Lider, övgü dağıtır,
Lider, beklentiler oluşturur,
Lider, sorumluluk alır.
 Değişim zor iştir: Değişime önderlik etmek, aynı anda iki
işi birden yapmak, örgütü bugünden ve yarından geçirmek
demektir.
 Liderlik değerlerle başlar: Bir örgütün özünü, paylaşılan
değerler ifade eder. Bu değerler, beklentileri birleştirir,
dönüşüm ve gelişim için zemin hazırlar.
Değişime önderlik etmenin kuralları
 Entelektüel
olan
fiziksel
olana
önderlik
yapar:
Stratejik liderliğin yürütülmesindeki en önemli aşama,
liderin ve ekibinin derinlemesine düşündüğü, gelecekle
ilgili entelektüel bir çerçevenin oluşturulduğu aşamadır.
Gelecek hayali, ilk önce liderin zihninde gerçekleşir sonra
örgüt çapında görüşülür.
 İnsan yetiştir: Yarının ortamında büyüyüp gelişecek
örgütlerin asıl potansiyeli insandır. Bu yüzden örgütler
insan yetiştirerek geleceğe yatırım yapmalıdır.
 Liderlik bir ekip oyunudur.
 Sürprize
geleceği
hazır
ol:
Geleceği
yaratamayan
öngöremeyenlerdir.
değerlendirerek,
aksilikleri
Başarı,
aşarak,
liderler,
olanakları
beklenmeyenin
üstesinden gelerek elde edilir.
 İyinin
de
iyisi
vardır:
Örgüt
başarıya
ulaşınca
duraklamamalıdır. Kendinden iyiler mutlaka olacaktır.
Örgütler değişen koşullara paralel olarak çıtalarını sürekli
yükseltmelidir.
 Eylemden öğren.
Liderlerin görevi, kendilerinden sonra örgüte
liderlik edecek
insanları
yetiştirmektir
ve
buna
örgütlerin gelecekte yansıtmasını istedikleri değerleri
vermekle
başlarlar.
Lider
yetiştirmek,
örgütün
bugününü ve yarınını kazanma yeteneğini güçlendirmek
demektir. Lider yetiştirmek, geleceğe temel atmak
demektir.
Örgütler otomobillere benzer.
Yokuş aşağıya olmadıkça kendi başlarına yol alamazlar.
İşleyebilmeleri için insana ihtiyaç duyarlar.
Liderliği anlamak için doğrudan gözlenebilir şeylerin
ötesine geçmeliyiz.
 Örgüt içi ve sosyal dinamikleri,
 Lider ile takipçileri arasındaki karmaşık oyun alanını,
 Örgütlerde bireylerin, çiftlerin ve grupların
davranışlarını etkileyen psikodinamik süreç ve yapıları,
dikkate almalıyız.
3 tür lider vardır:
-Kuralları benimseyenler,
- Kuralları yapanlar,
- Kuralları kırıp atanlar.
Olağandışı başarıları olağan yöntemlerle
elde edemeyiz.
Kural yıkanlar, risk alır. Ancak ortaya
koydukları çabayla probleme çözüm
üretmekle kalmaz, problemi yeniden
tanımlarlar.
İstikrar------------------- sürekli değişim
Ulusal Yönelim--------- küresel yönelim
Hiyerarşik------------ şebeke yönelimli (kendi kendine
örgütlenebilen alt gruplar)
Bağımlılık------------ Karşılıklı bağımlılık
Yeni Örgütsel Paradigma
1)Çatışmadan Kaçınma
2) Astlara Zorbalık Etme
3) Mikroyönetim (detayda boğulma)
Liderlikte Davranış
Bozukluğu Kalıpları
4) Manik Davranış ( Liderin yoğunlukla içe dönük düşünmesi)
Lider, aynaya değil dışarıya bakmalıdır.
5) Erişilebilir Olmamak
6) Oyun oynama: Övgü yukarıya, kötülük aşağıya gider.
Yerlerine geçebilecek kişiyi kıskanırlar.
Liderlikte Davranış
Bozukluğu Kalıpları
Sahip olduğumuz hiçbir ilişki yeni değildir.
Eski ilişkilerimizi tekrar tekrar yaşarız . (Çocukluktan beri)
İnsanlar, çocukluklarından kalma bazı ilişki kalıplarını zaman
ve mekan farklı olmasına rağmen devam ettirmektedir.
Bazı insanlar, kendilerini yansıtmak, duymak istedikleri türden
şeyleri geribildirim olarak vermeleri için başka insanlara
ihtiyaç duyarlar.
Aktarım Hastalığı
(padişahım çok yaşa)
Hiyerarşik durumlarda, insanlar kendi üstlerindeki kişilere
onların duymak istediklerini düşündükleri şeyleri
söyleme eğiliminde olurlar.
‘’Ben sözümü bitirene kadar evet demeyin’’
‘’ Sizin görüşünüzü öğrenmek istersem size onun ne
olduğunu söylerim’’
Ünlü Sinemacı Samuel Goldwyn
360 derece geribildirimler
Yapıcı diyalog
Çalışanlara emniyetli bir ortamda dürüstlüğü uygulama
şansı vermek
Aktarımdan Kaçınmak
“Liderin bir tek tanımı
vardır. Takipçisi olan
liderdir”.
P.DRUCKER
Liderlik Tanımları
“Liderlik etkilemedir- ne eksik ne fazla.”
John C Maxwell
Eğer eylemleriniz diğerlerine;
daha fazla hayal etmek için
daha fazla öğrenmek için
daha fazla yapmak için &
daha fazlası olmak için
ilham veriyorsa,
siz bir
LİDERSİNİZ.
“Liderlik kendini bilmenin
fonksiyonudur, liderlik kendi
potansiyeline ve vizyonuna
güvenerek meslektaşları ile
dürüstlük temeli üzerine kurulu
iletişim becerisidir.”
Warren Bennis
Liderlik
• İnsanları bir amaç etrafında etkilemek ve uyum içerisinde
çalışmaları için yöneltmektir. Liderler bunu, değerler,
etik, karakter, bilgi ve beceri ile başarabilirler.
LİDERLİK
•
Liderlik bir tek işlevden fazlasıdır; düşünme, kavrama
ve davranmanın tümünü kapsar.
• Liderlik bireyin dünyayla bağlantı kurma biçiminin
kişisel ifadesidir. Uygulanan tek bir model veya
kullanılan tek bir araç herkeste aynı sonucu yaratmaz.
Başkalarının ne düşündüğüne fazla kafa yoruyorsun. Ama
bilsen ki başkalarından kabul ve hürmet görmeyi ne kadar
çok arzu edersen, onların tenkit ve dedikodularına da o
kadar takılırsın.
• “Liderliği incelemede benim başlıca hedefim insanı
örgüte yeniden getirmektir. İnsan faktörüne olan
ihtiyaç aşikar olmakla birlikte, örgütlerle ilgili
araştırmaların büyük bir kısmı bu örgütlerdeki
başlıca aktörler olan insanları şaşırtıcı ölçüde ihmal
etmektedir. Bir çok örgüt uzmanı yapılara ve
sistemlere insanlardan daha fazla öncelik tanıyor.
Örgütler dünyasında genel olarak pozitivizm ve
nesnellik hüküm sürüyor”.
Liderliğin Gizemi. Manfred de Vries
Prof. Dr. Servet ÖZDEMİR
• HER KARMAŞIK PROBLEMİN BASİT BİR
ÇÖZÜMÜ VARDIR.
Mark Twain
• Hangisi sizi daha çok etkiliyor?
• Yönetici deyince aklınıza ne geliyor?
Lider, Yönetici?!
LİDERLİK
• Örgütün vizyonu,
misyonu ve temel
amacını belirlemek ve
uygun stratejiler
yaratmaktır.
LİDERLİK
YÖNETİCİLİK
• Liderin yarattıklarını
uygulayarak arzu edilen
sonuçlara varmaktır.
“İnsanları ve sistemleri anlamlı bir etki bırakmak ve
amaçlara ulaşabilmek için pozitif bir şekilde
etkileyebilmedir.
Liderlik
• Kendine, diğerlerine, örgüte, örgütün misyonu ve
çalışmalarına saygı
• Örgüt ve takıma sadakat
• Başkalarına hizmete bağlılık
• Dürüstlük ve doğruluk
• Tevazu ve içtenlik
• Cesaret ve kararlılık
Liderler belli karakter özelliklerine
özen göstererek güçlü örgütler inşa
edebilirler:
• İnsanlara araç değil amaç olarak bakılmalıdır
• İnsanların özgürce seçimlerine saygılı olunmalıdır
• İnsanlar eşit haklara sahiplerdir ve onların
istekleri de eşit değerdedir
• İnsanlar eşit derecede sorumluluk sahibi
olmalıdır
• En üst düzeyde yarar ile insanları eşit düzeyde
önemseme arasında bir denge oluşturulmalıdır
• Amaçlar kararların yönünü belirlemelidir
Etik kararlar verirken dikkate
alınacak ölçütler:
• Dışa veya içe dönüklük: bireyin başkaları ile ilişki kurma
arzusu ve arzulama derecesi, arkadaş canlısı, konuşkan,
her yönü ile sosyal olma isteği.
• Kendi kendine yeten, konuşkan olmayan, kapalı.
Liderlik ve Bireysel
Özellikler
Risk Alan
/Riskten
Kaçan
Kaderci
kendine
güvenen
Kişilik
Özellikleri
Kendini
beğenen,
beğenmeyen
Aceleci,
agresif,
yavaş, sakin
Yeniliğe
açıklık
Dışa veya
içe
dönüklük
Dengelilik
Kişilik
Uyumluluk
Bilinçlilik
Kendini
sorgulayan
ve geliştiren
Geleceği
görebilen
Etkili
Yönetici
Çalışanları
güçlendiren
Vizyon
yaratabilen
Etkili
Lider
İyi ilişki
sahibi
Belirsizlikle
baş edebilen
Başkalarını
etkileyebilen
Esnek
olabilen
Cesur
kararlar
alabilen
• Yaradan’ı hangi kelimelerle tanımladığımız, kendimizi
nasıl gördüğümüze ayna tutar. Şayet Tanrı dendi mi
öncelikle korkulacak, utanılacak bir varlık geliyorsa
aklına, demek ki sen de korku ve utanç içindesin
çoğunlukla. Yok eğer, Tanrı dendi mi evvela aşk ve şefkat
anlıyorsan, sende de bu vasıflardan bolca mevcut
demektir.
Kural 1
• Çalıştığınız yerdeki yöneticilerinin temel vizyonları
nedir?
Meydan Okumalar
• Kuzuyu tek başına bıraktın mı kurt olup çıkar
• Canım pahasına savunurum canı; yeminimdir karıncaya
dahi kıyamam. Kuş görsem Süleyman gelir aklıma; balık
görsem Yunus. Kollamaktır vazifem, yaşatmaktır.
• Yoksa siz hep bir avuç Turhal’lı mısınız? Mesleki yön
olmadan, sosyal, ekonomik ve toplumsal olarak çok mu
birbirinize benziyorsunuz?
• Bu işe duygular karışsın mı?
Ortak Aklınız Ne Diyor?
• Başkalarının ne düşündüğüne fazla kafa yoruyorsun. Ama
bilsen ki başkalarından kabul ve hürmet görmeyi ne kadar
çok arzu edersen, onların tenkit ve dedikodularına da o
kadar takılırsın
• Hak yolunda ilerlemek yürek işidir, akıl işi değil.
Kılavuzun daima yüreğin olsun, omzun üstündeki kafan
değil. Nefsiniz bilenlerden ol, silenlerden değil!
Kural 2
• Aklın kimyası ile aşkın kimyası başkadır. Akıl
temkinlidir. Korka korka atar adımlarını. “Aman sakın
kendini” diye tembihler. Halbuki aşk öyle mi? Onun tek
dediği: “bırak kendini, ko gitsin!”
• Akıl kolay kolay yıkılmaz. Aşk ise kendini yıpratır, harap
düşer. Halbuki hazineler ve defineler yıkıntılar arasında
olur. Ne varsa harap bir kalpte var.!
Beşinci Kural
• Yapın, edin, buyruğumdur…
Yöneticinin dili nasıl?
• Şu dünyadaki çatışma, önyargı ve husumetlerin çoğu
dilden kaynaklanır. Sen sen ol, kelimelere fazla takılma.
Aşk diyarında dil zaten hükmünü yitirir. Aşık dilsiz olur.
“21. yüzyılın cahil insanı okuyup
yazamayan değil; öğrenemeyen ve
yeniden öğrenemeyen insan olacaktır.”
–Alvin Toffler
Genç bir adamın aklını çelmenin en
emin yolu ona kendisi gibi
düşünenlerden çok, farklı
düşünenlere saygı göstermeyi
öğretmektir.” – Nietzche
KESİNTİSİZ BİR SÜREÇ
• Değişmeye hazır mısınız? Siz değişince başkaları da
değişir mi? Yoksa sizi birileri değiştirmeli mi?
• “Vur de vuralım, öl de ölelim”
• “Sarı saçlım mavi gözlüm bir daha gel Samsun’dan”
• Düşünmek, kendinize sorular sormak ne sıklıkta
yaptığınız bir eylemdir?
•
•
•
•
•
•
Bu gün ne öğrendim?
Öğrendiklerimi nasıl kullanacağım?
Bu proje ne kadar başarılıydı?
Sonucu geliştirmek için farklı ne yapılabilirdi?
Niçin böyle tepki verdim?
Başka neyi öğrenmeye ihtiyacım var?
Değişim bireyden başlar!
Warren Bennis
 “Liderlik tıpkı güzellik gibidir –tanımlanması zordur, ama
karşılaşıldığında hemen anlaşılır.”
 Ken Blanchard
 “liderlik amaçsız gezinmek değil, nereye gittiğini bilmektir”
 “Yolunda yürüyen bir yolcunun yalnız ufku görmesi yetmez,
ufkun ötesini de görmesi gerekir”
Atatürk
 Mary Parker Follet
 “Liderlik her yerden gelebilir. Lider durumu bütün olarak
kavrama ve herkesi ortak amaca hizmet edecek şekilde
örgütleme becerisidir”
• Kuruluşlarda liderlik açığa çıkarılırsa, o zaman takipçiler
hem oynayacak bir role sahip olur, hem de öğrenme ve
gelişme sürecine katılabilir. Rol almak edilgen biçimde
arkaya yaslanıp oturmak ve ne yapılacağına karar vermek
için “lideri” beklemek değildir. Dinamik bir iştir.
Warren Bennis
• Vizyona dikkat etme
• Vizyonu anlatma
• Güven oluşturma
• Kendine ve başkalarına saygı gösterme ve risk alma.
“Kendinizi ifade etmek inkar etmekten daha kolaydır ve aynı
zamanda çok daha tatmin edicidir”.
Jim Kouzes ve Barry Posner
 Sürece meydan okuma-imkanları araştırma, denemeler
yapma ve hassas riskleri üstlenme davranışlarını
gerektirir.
 Paylaşılan bir vizyonu aşılama: bir gelecek vizyonu
oluşturma ve takipçilerin desteğini sağlama
 Başkalarını eyleme geçirme: işbirliğini teşvik etme ve
takipçilerin kişisel gelişmelerini destekleme
 Gidilecek yolu modelleme: Örnek olma ve işleri adım
adım tamamlamaya odaklanma.
 Yüreklendirme: takipçilerin katkısını takdir etme ve
onların başarılarını kutlama.
21.yy. da ihtiyaç duyulan liderler:
1-Geniş bir bakış açısına sahip ve gördükleri ile
öğrendiklerini birbirine bağlayabilen,
2-Değerler ve vizyondan faydalanarak örgütünün
stratejik mimarisini oluşturabilen,
3- Hızla karar verebilen, atik, çevik ve cesur,
4- Kararlı ve azimli,
5- İnsanları etkileme ve esinlendirme gücüne sahip,
6- Hem başarıdan hem de başarısızlıktan öğrenmesini bilen,
21.yy. da ihtiyaç duyulan liderler:
7- Astlarına öğretebilen ve onları geliştiren,
8- Örgütün insani boyutunu merkeze alabilen,
9- Teknoloji ile yakından ilgilenen,
10- İletişim becerilerine vakıf,
11- Yönlendirme ve yöneltme becerilerine sahip,
12-Beklentiler oluşturabilen ve sorumluluk
alabilen kimselerdir.
 Bulunduğunuz kuruluşta liderlik nasıl algılanıyor?
……………….. ……………………………………..
 İnsanlar ne yapmaları gerektiğinin kendilerine söylenmesini mi
bekliyor, yoksa gelecekleri ile ilgili kararlara katılıyorlar mı?
Sizde nasıl?
Daha önce yaptıklarımızı
sürdürdüğümüz sürece hiçbir şey
değişmez. Liderliği geliştirmek
kendimizle başlar.
İnançlar
 İnançlar değişmeden davranışlar değişmez.
 Uygulamak bir yana, liderlik hakkındaki inançları ve
anlayışı değiştirmek kolay değildir. Günü görevlerle
doldurmanın veya bireylerin öğrenmesini değil,
performansını ölçmenin daha kolay olmasının nedeni de
budur.
 Liderliği ifade etmek konuma ve güce değil, güvene ve
ilişkilere dayanır.
Türk kültüründe;
"reis", "bey",
"baş", “rehber”,
"başkan",
"önder",
”örnek kişi”, "kurtarıcı"
"milli kahraman“
“patron”
kavramları ile ifade edilen liderliğin anlamlı bir yeri vardır.
Türkiye’de Liderlik
"Bir baş ol da, istersen soyulmuş soğan başı ol",
"At binicisine göre kişner",
"Kurumlar başlarına göre şekillenir",
"Kurumun başı ne ise, astı da odur",
“Ön tekerlek nereye giderse, arka tekerlek de
oraya gider”,
"Balık baştan kokar"
Türkiye’de Liderlik
TÜRKİYE’DE LİDERLİK
kurumsal itaat kültürü
“liderlik davranışları”
“Korku kültürü” de bu atmosferi desteklemektedir.
demokratik olmayan bürokratik ve otokratik yapısı
ülkemiz insanlarında liderlik düşüncesini
köreltmektedir.
83
TÜRKİYE’DE LİDERLİK
"tek tipleşmesi",
"elalem" (herkes) gibi olması",
"taşkınlık yapmaması",
"sıradan ayrılmamasını”
“sürüden ayrılanı kurt kapar”
"Homojen", "cemaatçi" ve "kollektivisit" karakter
taşıyan Türk kültür ortamında "sivri olmamak",
"sivrilmemek", "eski köye yeni adet getirmemek" ve
"başına iş açmamak" teşvik edilmektedir.
“Uzarsan asarlar, kısa kalırsan basarlar”, “Uzarsan yel
alır, kısa kalırsan sel alır”
84
•
•
•
•
Kendini değerlendirme
İletişim
Yeterlilik (beceri)
Bilgi (Knowledge)
Liderliğin Gelişimi







Öncülük Güdüsü
Başarı İnancı
Sorumluluk Algısı
Özgüven
Gerçekçi İyimserlik
Olumlu Yaklaşım
Pes Etmemek
Liderlik Psikolojisi
Başkalarını Anlamak ve Liderlik











Duygularınızı kabul etmek diğerlerine hislerinizi söylemek
Pozitif ve yapıcı bir yaklaşım geliştirmek
Ötekilerin neler hissettiği anlamak
Ötekileri desteklemek
Gelmiyorsa başkalarından kendiniz için yardım istemek
Zor meseleleri tartışmak için zaman yaratmak; bu sorunlar
etrafındaki duyguları anlamak
Başkalarına yardım için gönüllü olmak
Meseleleri ayrıntılı tartışmaya zaman ayırmak
Diğer insanların kaygılarını dinlemek
Değişime ve uyum sağlamaya hazır olmak
Anlamak için sorular sormak
• Negatif düşüncelerinizi pozitif düşüncelerle değiştirin
• Dikkatinizi kişiye değil eyleme yönlendirin
• Etkin iletişim kurun
Negatif-Pozitif
• Organizasyon
• Ortak Hedef Belirleyebilmek
• Temsil Edilme
• Gelişim
• Sonuca Varmak
LİDER NEDEN GEREKLİDİR?
Liderlik Yolculuğuna Hazır
mısınız?
 Liderlik potansiyeline sahip olduğunuzu
düşünüyor musunuz?
 Potansiyelinizi geliştirmek istiyor musunuz?
Cevabınız evet ise:
Kendinizi tanıyın, kendinizi tanımak için
resminize bakın.
Gerçekten göründüğünüz gibi mi? Yoksa daha
iyi olabilir miydi?
Deneyimleriniz ve yaptıklarınız neler? Neler
öğrendiniz? Neler yaptınız? Yaptıklarınız liderlik
potansiyelinize nasıl katkı sundular?
Liderlik
• Sorumluluk almak
• Cesareti
• Harekete geçmeyi
Gerektirir.
APTAL ATA BİNMİŞ
AĞA OLDUM SANMIŞ
KÜLLÜĞE KAR YAĞMIŞ
DAĞ OLDUM SANMIŞ
İLERZİK GÜL AÇMIŞ
BAĞ OLDUM SANMIŞ
Anonim İç Anadolu
Prof. Dr. Servet ÖZDEMİR
Dürüst olmalıdır.
Kendi yetenek ve bilgisinin farkında olmalıdır.
İşinde uzman olmalı ve işleri basitleştirmelidir.
Açık bir vizyon ve değerler sistemine sahiptir.
Misyon ve hedefler arasında uyum sağlamalıdır.
Değişimi desteklemelidir.
Liderliği ayrıcalık olarak algılamamalı sorumluluk olarak
görmelidir.
• İzleyicilerin güvenini kazanmalıdır.
•
•
•
•
•
•
•
ETKİLİ LİDERLERİN ÖZELLİKLERİ (1)
• Yetişmiş insan gücünün işletmenin en önemli kaynağı olduğunu
bilmelidir.
• Grup üyelerini iyi tanımalı ve onlara güvenmelidir.
• İnsanların bir birinden farklı olduğu gerçeğini kavramalı ve
insanların yetenek ve güçlerini dikkate alarak farklı
davranabilmelidir.
• İnsanlara saygılı olmalı ve onlarla birlikte çalışmaktan heyecan
duymalıdır.
• Önce kendini ve sonra da astlarını motive edebilmelidir.
• Yapmakta olduğu şeylere inanmalıdır.
• Amaçlar doğrultusunda grubunu yönlendirebilmelidir.
ETKİLİ LİDERLERİN ÖZELLİKLERİ (2)
LİDERLİK BİLİNCİ
NASIL OLUŞTURULUR?
•
•
•
•
•
•
•
•
Lider liderliğe önce kendinden başlar…
Değerlerini, hayallerini, tutkularını, bağlarını sorgular.
Onlar hakkında düşünür.
Ardından düşündükleri hakkında düşünür.
Nasıl düşündüğünü ve niye öyle düşündüğünü düşünür…
Tüm bağlardan, değerlerden kurtarır kendini.
Kendi tanımlar kendi değerlerini…
Kendi iç değerleri, iç hayalleri, ona liderlik eder.
• Tanrı bazen, ne usta bir kaptan
olduğumuzu, bilmemizi ister,
ve ne yazık ki, kaptanın ustalığı
deniz durgunken anlaşılmaz.
SAKIN UNUTMAYIN!
İnsan sadece
yaptıklarından değil,
yapmadıklarından da
sorumludur.
 Liderler nazik olursa, halkları saygısızlığa cesaret
edemez,
 Liderler adil olursa, halkları serkeşliğe cesaret edemez,
 Liderler güvenilir olursa halkları yalancılığa cesaret
edemezler.
Konfüçyüs’e göre
98
Eğitim sistemimiz yeni yüzyıla hazır mı?
Yeni yüzyılda bireylerden hangi bilgi ve
becerilere sahip olmaları beklenmektedir?
Okul bireyin ve toplumun ihtiyaçlarına
cevap verebilmekte midir?
DEĞİŞEN TOPLUM VE OKUL
Değişen Toplum ve Okul
Okul teorisi okulu yönetmek
ve yaşatmak için hayati öneme
sahiptir. Okullar aracılığıyla
toplumdan uzak, içinde
bulunduğu toplumun değerleri
benimsememiş, topluma
yabancılaşmış bireyler
yetiştirmek mümkündür.
Benzer şekilde, ekonomik ve
sosyal beceriler ile donatılmamış,
toplumun ekonomik ihtiyaçları ve
birey düşünülmeden yürütülen
okul sistemleri de bireyi işsizliğe
mahkûm edebilmektedir. Okul
sistemlerinin temelini birey ve
toplum oluşturmaktadır.
Sergiovanni'ye (1996) göre, okulu uygun
düşünce ve tasarımlar daha önce ortaya çıkmış
teoriler tarafından yönlendirilmektedir. Bu
düşünce ve tasarımlar değişecekse okula ve
okulun yaptığı işe daha uygun yeni teorileri
ortaya koyarak başlanmalıdır.
DEĞİŞEN
TOPLUM VE
OKUL
Değişen Okul ve Toplum
Okulda yapılan uygulamalar hiç bir
eleştiriyle karşılaşmadan kesin
doğrular olarak kabul edilmektedir.
Okulda yapılan her şey daha önceden
belirlenmiş kurallar doğrultusunda
olagelmektedir. Bunu değiştirmek
her zaman bize mantıklı gelen
uygulamaları sorgulamamız
anlamına gelebilir.
Drucker (1993) yıllar önce okulların
emek-yoğun bir kurum olmaktan
sermaye-yoğun bir kurum olma
yolunda ilerlemeye başladığını ileri
sürmüştü. O'na göre okullar
yalnızca öğrencilere değil toplumun
tüm kesiminden bireylere açık ve
topluma hesap verebilen kurumlar
olarak bir dönüşüm yaşamaktadır.
Okulların misyonu öğretim yapmaktır,
fakat öğrenme artık ömür boyu
sürecek bir faaliyet olarak algılandığı
için okullarda ömür boyu öğrenme
kavramına göre tekrar kurgulanmak
durumundadır. Diğer bir ifadeyle,
okulların "açık sistemlere" dönüşmesi
günümüz koşullarında kaçınılmazdır.
Değişen Toplum ve Okul
Okul kurumunun bir tür güven krizi
içinde olduğu ve okula ilişkin mevcut
anlayışın işlevini yerine getirmede
yetersiz kaldığı söylenebilir. Özellikle
toplumun okulu sorgulama ve okulla
ilgili uygulamalara daha fazla kulak
verme eğilimi içine girmesi okul
teorilerinin sorgulanması sonucunu
doğurmuştur.
Her yıl öğrenci başarısına
yönelik baskılar yoğunlaşmakta
ve okuldan bu yönde
beklentiler artmaktadır. Bu
durum bir açmaza işaret
etmekte ve yeni bir okul
teorisinin gerekliliğini ortaya
koymaktadır (Barth, 1990).
Eğitime ve Okula Yönelik Paradigmaların
Karşılaştırılması
Fabrika modelini karakterize eden
unsurlar test kitapları, öğretmen
merkezli eğitim, kâğıt ve kalemdi.
Bilgi ve eğitimli insan
kavramlarının anlamlarında
yaşanan değişimler okul
müfredatının yeninden
tasarlanmasını gerekli kılmıştır
(WTCE, 2012).
Eğitime ve Okula Yönelik Paradigmaların
Karşılaştırılması
Okuryazarlık bilgiye
ulaşmanın çok ötesinde dijital,
görsel, yazılı ve teknolojik
kanalları kullanarak bilgiye
ulaşmak, bilgiyi yaymak ve
yeni durumlara uydurmak
olarak ifade edilmeye
başlanmıştır (AASL, 2007).
Eğitime ve Okula Yönelik Paradigmaların
Karşılaştırılması
Bilgi toplumunun temelinde eğitimli insan
kavramı yatmakta ve bilgi toplumundaki
anlamıyla eğitimli bir insanın nasıl öğrenileceğini
bilen, öğrenimini ve bireysel gelişimini ömür
boyu devam ettiren, diğer kültürlerin ve
geleneklerin değerini bilen, gözlem, sezgi ve
analiz yeteneğine sahip, küresel bir dünyada
yaşamaya alışmış, farklı kültürlerde yaşamaya ve
çalışmaya hazır bir birey olduğu ileri
sürülmektedir (Drucker, 1993).
Eğitime ve Okula Yönelik Paradigmaların
Karşılaştırılması
Eleştirel düşünme, iletişim, farklılıklardan
faydalanma, problem çözme, çatışmaları
yönetme, olaylara farklı açılardan
bakabilme, günlük ve daha geniş kapsamda
gerçekleşen toplumsal olayları
yorumlayabilme gibi becerilerin giderek
daha fazla önem kazanması okul, eğitim,
öğrenci, öğretmen, veli gibi kavramların
yeni bir kurgu içinde düşünülmesi
zorunluluğunu doğurmaktadır.
Eğitime ve Okula Yönelik Paradigmaların
Karşılaştırılması
Öğrenme ortam içinde
gerçekleşen bir olgudur ve
okul bu ortamlardan
yalnızca biridir. Bireylerin
öğrendikleri yer olarak
okulun yeri artık eskisi
kadar sağlam değildir.
Eğitime ve Okula Yönelik Paradigmaların
Karşılaştırılması
Ders programları öğrencilere
yalnızca bilgi aktarma ya da
öğrencileri ezbere zorlama
anlayışı çerçevesinde değil,
onların gerçek yaşam deneyimleri
kazanmalarını sağlayan ve onları
hayata hazırlayan bir çerçevede
hazırlanmalıdır.
Eğitime ve Okula Yönelik Paradigmaların
Karşılaştırılması
Veliler okul süreçlerine daha fazla
katılmak istemekte ve okula ilişkin
başarı ve hesap verebilirlik
yönündeki taleplerini artırmaktadır.
Günümüzde eğitim, öğrenen
merkezinde ele alınmakta ve eğitim
kurumları da bu anlayışla
kurgulanmaktadır (Çalık ve Sezgin,
2005).
Eğitime ve Okula Yönelik Paradigmaların
Karşılaştırılması
Öğretmenin rolünde bilgiyi
öğrencilere aktarmaktan öğrencilere
enformasyonu bilgiye, bilgiyi de
bilgeliğe dönüştürme konusunda
yardımcı olma ve öğrencilerle birlikte
öğrenme yönünde bir değişim
gerçekleşmesi gerekmektedir.
Eğitime ve Okula Yönelik Paradigmaların
Karşılaştırılması
Okulların "araştırma ve
öğrenme kültürü" yaratacak
bir şekilde yeniden
yapılandırılması öğrenci
ihtiyaçlarının karşılanması
bakımından kritik bir rol
oynamaktadır (WTCE, 2012).
Eğitime ve Okula Yönelik Paradigmaların
Karşılaştırılması
Okulları değişime ve
yeniden kurgulanmaya
zorlayan en önemli
etmenlerden biri de
öğrenen profilinin
değişmesidir.
Eğitime ve Okula Yönelik Paradigmaların
Karşılaştırılması
Sosyal medyanın güçlü etkisi,
facebook, twitter ve internet
bloglarının sosyal paylaşım kadar
aynı zamanda birer öğrenme ortamı
haline gelmesi ve alternatif okul
arayışları, okulları öğrencilere hayat
becerileri kazandırmak ve onları
topluma hazırlamak bağlamında
kendi işleyişlerini ciddi şekilde
irdelemek zorunda bırakmıştır.
Paradigmaların
Karşılaştırılması
Okullar daha hayata dönük,
daha esnek, öğrencinin
biricikliğini kabul eden, hayat
boyu öğrenme odaklı,
öğrencide merak, ilgi, heyecan
ve mutluluk uyandıran tarzda
bir öğretim yapmak durumunda
kalmaktadır.
Eğitime ve Okula Yönelik Paradigmaların
Karşılaştırılması
Araştırma yapabilme,
Eleştirel düşünebilme,
Bilgiye ulaşabilme,
Eldeki verilere göre karar verebilme,
Bilgi üretebilme,
Bilgiyi yeni durumlara uyarlayabilme,
Eğitime ve Okula Yönelik Paradigmaların
Karşılaştırılması
 Bilgiyi paylaşma,
 Demokratik bir toplum içinde süreçlere etik ilkeler
çerçevesinde katılım gösterme,
 Kişisel ve estetik açıdan kendini geliştirme
günümüzde bireylerden beklenen niteliklerden
bazılarıdır (AASL, 2007).
Eğitime Okula Yönelik Paradigmaların
Karşılaştırılması
• "Bugün eğer birinin size ne
yapacağınızı söyleyeceği bir iş
yapıyorsanız, o kişi o işi sizden
daha ucuza yapacak birini
bulacaktır".
• Seth GODIN
• Nasıl Bir Okul?
• Bilgi toplumunda okul daha karmaşık ve disiplinler
arası bir kurum olmuştur.
• Okulun amaç ve işlevleri değişmiş ve okula yönelik
beklentiler artmıştır.
• Öğretmen ve yöneticiler değişimden neredeyse asıl
işlerini unutacak kadar çok söz etmektedirler.
• Yalnızca bir değişkeni (okul, öğrenci, öğretmen, veli,
iş piyasası, devlet vs.) öne çıkararak sistem
bütünlüğünü gözden kaçıran değişim projeleri
başarısız olmakta, değişim için mevcut süregelen
işlerini de aksatan bir eğitim/okul sistemini yönetmek
daha da güçleşmektedir.
• Türkiye’de yöneticilik hep ayrıcalık olarak
görülmüştür. Yöneticilere tanınan yasal veya
uygulamadan kaynaklanan bir takım avantajlar
yönetim kadrolarının taliplerinin her zaman fazla
olmasına neden olmuştur. Bu durum nitelikle ilgili
kaygıları da beraberinde getirmektedir.
“Bir okul, müdürü
kadardır!”
Okul Yöneticilerinin Yeni Görevleri
1) Temel eğitimde yenilenmiş eğitim programını ve
kademelendirmeyi (4+4+4) uygularken öğretmenlerimize;
ortaöğretimde sistemin yeniden yapılandırılması için merkez
örgütüne destek sağlamak,
2) Öğretmenlerin ve kendinin mesleki gelişimini devam ettirme
yolunda çaba harcamak ve öğretmenleri kariyer
basamaklarında ilerlemeleri noktasında teşvik etmek
3) Değişime öncülük etmek ve bu konuda stratejiler üretmek
4) Okul toplum ilişkilerinin sağlıklı bir zemine oturmasını
sağlamak
5) Okul ortamını öğrencilerin ve diğer üyelerin mutlu, huzurlu
ve güvende olacakları biçimde yeniden düzenlemek
Okul Gelişimi İçin Dikkate Alınması Gereken Hususlar
• Gelişim okuldan başlar. Bu nedenle okul-tabanlı olmalıdır.
Ülkemizde değişim genellikle yukarıdan başlar ve alt kısımlara
doğru yayılır. Bu anlayışla yapılan değişimler kurumsallaşamadan
ortada kalmaktadır.
• Okulun tümü bir değişim birimi olarak görülmelidir. Değişim bir
bütündür, yalnızca belli alanlarla sınırlı olmaz. Örneğin, öğrenci
üzerinde sadece ders programları ya da öğretmenin değil, okul
mimarisi, bahçesi, okul koridorlarının tasarımı, okulun sanata ve
spora bakış açışı gibi faktörlerin de etkisi bulunmaktadır.
Okul Gelişimi İçin Dikkate Alınması Gereken
Hususlar
• Okul üyelerinin mesleki gelişimine önem verilmeli ve gelişimin
sürdürülebilirliği sağlanmalıdır.
• Okul yönetimi okulun meseleleri ile ilgilenmelidir. Okul
yönetimi zamanının önemli bir bölümünü okulda geçirmeli ve
okulun her yerinde bulunmalıdır. Öğretmenlerle birlikte ekipler
oluşturarak çevre kanaat önderlerini, sivil toplum örgütlerini ve
esnafı ziyaret etmelidir.
Okul Gelişimi İçin Dikkate Alınması Gereken
Hususlar
• Kurumsallaşma ve sürdürülebilirlik sağlanmalıdır. Değişime
ayak uydurmak okul kültürünün bir parçası olmalıdır. Dönem
başında ve sonunda öğretmenlerle geçmiş yılın
değerlendirilmesi yapılmalı, geleceğe yönelik kararlar
alınmalıdır.
Okul Yöneticilerinin Başarılı Olabilmeleri için Birey
ve Örgüt Olarak Sahip Olunması Gereken
Özellikler
• Açık bir vizyona sahip olma
• Okulun amaçlarını anlamış olma; amaçların açık ve anlaşılır
olması
• Olumlu ve güvenli bir okul ortamının olması
• Öğrenme ve öğretmeye odaklanma
• Karar verme sürecine geniş katılım sağlama
Okul Müdürünün Temel Rol Alanları
• Güvenli bir okul çevresi ve pozitif bir okul ortamı sağlama
• Tüm öğrencilere nitelikli eğitim ve öğretim hizmetlerinin
sunulması
• Veliler ile iş birliği ve okul-çevre ilişkilerini iyileştirme
• Sürekli personel geliştirme
• Öğrencilere farklı alanlarda gelişme imkânı sunma
• Okul kaynaklarını etkili ve verimli bir şekilde yönetme
Okulda Kurum Kültürü Oluşturmak İçin Neler
Yapılabilir?
• Proaktif yaklaşımı yerleştirme, öğretmen ve öğrencilere
empatik yaklaşım
• Çevreyi etkileme ve yönetme becerisi kazandırma
• Geçmişi değerlendirme ve geleceği yönetme alışkanlığının
kazandırılması
• Çalışan farklılıklarının fırsata dönüştürülmesi
• İş ve ilişki odaklı olabilme
• Okul ve çevre ilişkilerini güçlendirme
Okullarda Vizyon Oluşturma
•
•
•
•
Okulun temel amacının tespiti
Temel değerlerin ortaya konma süreci
Büyük ve zorlu hedeflerin oluşturulması
Hedefler doğrultusunda strateji ve taktik kavramlarının
gündeme alınması
• Hedefler için canlı tanımların yapılmasının alışkanlık haline
getirilmesi
Etkili Okul Müdürlerinin Özellikleri
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Okul vizyonunu benimseme ve ona odaklanma
İyi bir dinleyici olma
Olaylara okul müdürü olarak bakabilme
Eğitim-öğretimle ilgili araştırmaları ve alanı takip etme
Her şeyi bilmediğinin farkında olma
Okulu geliştirmenin zaman alacağını bilme
Centilmen ve tutarlı olma
Eşit ve adil davranma
Yetki ve sorumluluklarını bilme
Etkili Okul Müdürlerinin Özellikleri
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Yardım almak gerektiğinde çekinmeden sorma
Tüm paydaşlarla iyi ilişkiler kurma
Okuldaki iyi şeylerin başlatıcısı olma
Düzenli bir hayat sürme ve stresten uzak durma
Davranışları kişisel olarak algılamama, empati kurma
Değerlendirmelerinde objektif olma
Zamanı etkili yönetme
Bilgi işlem teknolojisi etkin olarak kullanma
Okul bütçesini yerinde kullanma
Etkili Okul Müdürlerinin Özellikleri
• Veli ve öğrenciler için etkili konferanslar düzenleme
• Ders programlarını yaparken öğrenci ve öğretmenlerin
görüşlerini ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurma
• Eğitim mevzuatını ve ülkenin genel hedeflerini gözden
kaçırmama
• Okulda yemek, kantin vb. eğitim-öğretim haricindeki işlerin
etkili şekilde yürütülmesini sağlama ve gerekli denetimleri
yapma
• Öğrenciler arasında ayrım yapılmasına müsaade etmeme
• Okul personelinin rollerini açıkça tanımlama
Öğretim Liderliği Davranış
Boyutları
1
• Kaynak Sağlayıcı Olarak Okul
Yöneticisi
2
• Öğretim Kaynağı Olarak Okul
Yöneticisi
3
4
• İletişimci Olarak Okul Yöneticisi
• Görünür Kişi Olarak Okul Yöneticisi
139
Kaynak Sağlayıcı Olarak
Okul Yöneticisinin Rolleri
1. Zaman ve kaynakları etkili olarak kullanır.
2. Eğitimsel araç ve kaynakları öğretmenlerin
hizmetine sunar.
3. Öğretmenleri daha etkili öğretim
konusunda motive eder.
4. Değişim yönetimi becerilerini kullanarak
okul ortamında uygun bir öğrenme iklimi
oluşturur.
140
Öğretim Kaynağı Olarak Okul
Yöneticisinin Rolleri
1. Etkili öğretim stratejileri geliştirir.
2. Öğretim strateji ve yöntemlerini denetler.
3. Personel geliştirme politikalarını başarılı bir
şekilde uygular.
4. Öğrencilerin başarılarını etkileyen öğretimsel
konulara ilişkin bilgilerden yararlanır.
5. Öğretim programlarının uygulanmasında ,
öğrencinin öğrenme amaçlarını dikkate 141
alır
İletişimci Olarak Okul
Yöneticisinin Rolleri
1. Okul ortamında çift yönlü iletişim kurar.
2. Özlü ve açık olarak konuşur ve yazar.
3. Sorun çözme tekniklerini bilir, grubun eylem
stratejisini belirler.
4. Öğretmen, veli ve öğrenci arasında güçlü bir
iletişim sağlar.
5. Kişisel ve grup hedeflerini birbiriyle bütünleştirir.
6. Öğretmenler arasındaki çatışmaları etkili bir142
şekilde yönetir.
Görünür Kişi Olarak Okul
Yöneticisinin Rolleri
1. Toplumla ve okul personeliyle işbirliği
içinde okulun misyonuna uygun olarak
açık amaçlar geliştirir. Okulun vizyonunu
açık bir şekilde yansıtır.
2. Öğretmen, veli ve öğrenci açısından
öğretim lideri, her zaman ulaşılabilen,
görünür kişidir.
143
Yeteri kadar nedeniniz varsa, her şeyi yapabilirsiniz.
Jim Rohn
Yapılırken heyecan duyulmayan işler başarılamaz.
Emerson
Hayatta en büyük eğlence başkasının yapamazsın dediğini yapmaktır.
Walter Bagehot

similar documents