FDI inflows

Report
 Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ) (ang. foreign
direct investment - FDI) według definicji UNCTAD, IMF i
OECD są kategorią międzynarodowych inwestycji,
dokonywanych przez rezydenta jednego kraju (nazywanym
„inwestorem bezpośrednim” lub „firmą matką”) z
zamiarem sprawowania długotrwałej kontroli w
przedsiębiorstwie innego kraju (nazywanym
„przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji” lub „firmącórką”). Przez „długotrwałą kontrolę” rozumie się tutaj
istnieje długoterminowych relacji pomiędzy inwestorem
bezpośrednim i przedsiębiorstwem bezpośredniej
inwestycji oraz istotny poziom oddziaływania, który daje
inwestorowi bezpośredniemu efektywny głos w
zarządzaniu przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji.
Aby inwestycję uznać za BIZ, minimalny próg
zaangażowania kapitałowego inwestora bezpośredniego w
przedsiębiorstwie bezpośredniej inwestycji ustalono na
poziomie 10%.
Foreign Direct Investment
 Celem BIZ są działania w formie zakupu udziałów w
firmach istniejących lub budowa nowych zasobów
wytwórczych czy usługowych (greenfield investment),
które prowadzą do objęcia efektywnej kontroli w
zarządzaniu przedsięwzięciem
 Przez BIZ rozumie się inwestycje wywołujące długotrwały
związek, przejawiający trwałe zainteresowanie jednostki
osiadłej w określonym obszarze gospodarczym (inwestor
bezpośredni) jednostką osiadłą w gospodarce innej niż
gospodarka inwestora
Determinanty FDI
 W host countries
 Ramy polityczne dla FDI
 Determinanty ekonomiczne (1. poszukiwanie rynków, 2.
poszukiwanie zasobów, 3. Poszukiwanie
wydajności/efektywności)
 Ułatwienia dla biznesu
Ramy polityczne dla FDI
 Stabilność ekonomiczna, polityczna i społeczna
 Przepisy dotyczące wejścia na rynek i prowadzenia
działalności
 Standardy traktowania zagranicznych inwestorów
 Polityka w zakresie funkcjonowania i struktury rynku (wolna
konkurencja)
 Umowy międzynarodowe dotyczące handlu
międzynarodowego oraz inwestycji
 Polityka prywatyzacyjna
 Polityka handlowa (taryfy celne, bariery pozataryfowe)
 Polityka fiskalna (podatkowa)
Determinanty ekonomiczne
 Poszukiwanie rynków (wielkość rynku, dochód na osobę,
wzrost gospodarczy, dostęp do rynków regionalnych i
światowych, specyficzne preferencje konsumentów, struktura
rynku)
 Poszukiwanie zasobów (surowce naturalne, koszty siły
roboczej wykwalifikowanej i niewykwalifikowanej, innowacje
technologiczne w gospodarce, infrastruktura – porty, drogi,
sieci energetyczne, telekomunikacja)
 Poszukiwanie wydajności (koszty surowców, produktywność
siły roboczej, koszty transportu i komunikacji, koszty produktów
pośrednich, powiązania kooperacyjne przedsiębiorstw z
regionalnymi strukturami gospodarczymi
Ułatwienia dla biznesu
 Promowanie inwestycji (budowanie wizerunku państwa,
przyciąganie inwestycji)
 Bodźce inwestycyjne
 Inne koszty (hassle costs) – podatność na korupcję,
wydajność administracji
 Udogodnienia socjalne (dwujęzyczne szkoły, jakość życia)
 Obsługa po okresie inwestowania
Motywy inwestowania za granicą
 Poszukiwanie zagranicznych rynków zbytu
 Poszukiwanie źródeł surowców naturalnych
 Podniesienie efektywności produkcji
 Poszukiwanie know-how i technologii
 Poszukiwanie stabilizacji i bezpieczeństwa politycznego
 Wcześniej zdobyta pozycja na rynku wewnętrznym:
osiągnięta skala działalności, posiadane konw-how i
technologie, silna pozycja finansowa, warunki
konkurencyjne panujące na rynku krajowym, itp.
 Strategia podążania za liderem
 Budowanie zaufania i wiarygodności na rynku
 Strategia podążania za klientem
Korzyści z BIZ
 Możliwość wzrostu produkcji, zatrudnienia i wydajności pracy




w kraju, w kraju w którym główną barierą rozwojową jest brak
kapitału
Dostęp do nowoczesnych i skutecznych technologii, knowhow i technik zarządzania
Szansa poprawy sytuacji bilansu płatniczego, gdy inwestycje
zagraniczne powodują wzrost produkcji eksportowej, a w
zaopatrzeniu materiałowym dominują dostawcy krajowi
Możliwość finansowania procesów restrukturyzacyjnych i
rozwojowych w sposób bezpieczniejszy w porównaniu z
kredytami zagranicznymi
Pobudzenie działalności producentów krajowych,
podniesienie jakości wyrobów, umożliwienie konsumentom
dostępu do nowych produktów i usług w wyniku zwiększenia
konkurencji na rynku krajowym
Niebezpieczeństwa / zagrożenia
 Niebezpieczeństwo zachwiania równowagi bilansu płatniczego,




gdy firmy transferują znaczną część zysków za granicę i w
małym stopniu korzystają z dostaw krajowych
Pogorszenie się terms of trade i obniżenie wpływów
podatkowych na skutek stosowania przez firmy zagraniczne cen
transferowych
Ryzyko stopniowego wyeliminowania konkurencji ze strony firm
krajowych i stworzenia przez firmę zagraniczną lokalnego
monopolu
Możliwość wzrostu bezrobocia w sytuacji gdy na lokalnym rynku
pracy występują duże zasoby siły roboczej, a inwestorzy
zagraniczni stosują kapitałochłonne techniki lub gdy poprzez
swoje działania doprowadzają do bankructw firm lokalnych
Przejmowanie kontroli nad branżami krajowymi przez
zwiększanie konkurencji na rynku krajowym, której nie są w
stanie sprostać firmy lokalne
Niebezpieczeństwa / zagrożenia
 Ograniczenie efektów polityki makroekonomicznej w sytuacji




gdy udział inwestorów (korporacji międzynarodowych) w
produkcji danego kraju jest wysoki, a finansowanie ich
działalności pochodzi głownie z zagranicy
Zagrożenie stanu środowiska naturalnego na skutek
przenoszenia z zagranicy przestarzałych lub tzw. brudnych
technologii, co jest wynikiem mniej restrykcyjnych przepisów
prawnych w kraju goszczącym
Wykupywanie przedsiębiorstw krajowych w celu ich likwidacji
Pogłębianie dysproporcji rozwojowych przez koncentrację FDI
w najbardziej atrakcyjnych branżach i regionach kraju
Zagrożenia dla suwerenności państwa w sytuacji przejęcia
kontroli nad strategicznymi branżami, sektorami gospodarki
(uzależnienie funkcjonowania gospodarki krajowej od kapitału
zagranicznego)
Inne zjawiska
 efekt kanibalizmu rynkowego: polega na utracie części
dotychczasowego rynku ze względu na produkcję
prowadzoną przez filię zagraniczną. W firmie macierzystej
objawia się spadkiem sprzedaży wyrobów dotychczas
eksportowanych na dany rynek
 efekt dodatkowej sprzedaży eksportowej: w zakładach
macierzystych ze względu na produkcję uruchomioną za
granicą – nowa inwestycja może spowodować wzrost dostaw
materiałów, części i podzespołów
 crowding in (efekt pobudzania): FDI mają charakter
komplementarny względem inwestycji krajowych i
przyczyniają się do stymulacji krajowego procesu
inwestycyjnego
 crowding out (efekt wypierania): FDI są substytucyjne lub
konkurencyjne względem inwestycji krajowych i przyczyniają
się do hamowania możliwości inwestycyjnych
FDI inflows (świat 2004)
FDI inflows (państwa 2004)
Atrakcyjność państw
FDI inflows
FDI inflows
FDI inflows
FDI outflows
Największe firmy
Kraje rozwijające się
 Według wstępnych danych Narodowego
Banku Polskiego napływ BIZ okresie I-V
2010 r. wyniósł ponad 5 miliardów euro (5,1
mld EUR) i był o 75% wyższy niż w
analogicznym okresie 2009 roku (2,9 mld
EUR.)
 Tak wysoki poziom napływu BIZ to przede
wszystkim wynik wysokiego poziomu
reinwestowanych zysków, które wyniosły 2,5
mld EUR, czyli 50% całego napływu.
Kolejnym kluczowym elementem BIZ w
badanym okresie były inwestycje w kapitały
własne spółek. Osiągnęły one poziom 1,4 mld
EUR i udział w wysokości 28% wszystkich
inwestycji. Pożyczki wewnątrzkorporacyjne
wyniosły ok. 1 mld EUR, czyli 22% całości BIZ.
Inwestycje prowadzone przez PAIiIZ
 W lipcu 2010 r. Agencja obsługiwała łącznie 143 firmy.
Najwięcej potencjalnych inwestorów pochodziło z USA
(33 firmy), Wielkiej Brytanii (19 firm), Niemiec i Szwecji
(po 10 firm), Francji (9 firm) i Korei (8 firm). Najwięcej
firm planowało inwestycje w sektorze motoryzacyjnym
(25 firm), BPO (21 firm), w sektorze elektronicznym (13
firm), energetycznym (10 firm), w sektorze maszynowym
(8 firm), a także chemicznym, lotniczym i w centrach B+R
(po 7 projektów).
W pierwszej połowie 2010 r. PAIiIZ doprowadziła do
rozpoczęcia w Polsce 29 inwestycji o łącznej wartości 377
mln EUR. W wyniku tych inwestycji powstanie w
najbliższych latach ok. 6050 nowych miejsc pracy. Dla
porównania w pierwszej połowie 2009 r. zamknięto 10
projektów.
Dlaczego w Polsce wzrosną FDI?
 W perspektywie jest wzrost gospodarczy
 Duży rynek zbytu
 Duża podaż siły roboczej
 Członkostwo w UE
 Niskie koszty pracy
 Wysokie kwalifikacje pracowników (zwłaszcza kadry
menedżerskiej)
 Malejące bariery eksporty towarów z Polski
 Rozwinięty system bankowy
Potencjalne zagrożenia dla FDI
 Korupcja
 Ograniczony dostęp do zamówień publicznych
 Organy administracji przeciągają procedury przy nabywaniu
przez inwestorów nieruchomości i uzyskiwaniu wszelkiego
rodzaju zezwoleń
 Urzędnicy podejmują uznaniowe decyzje
 W złym kierunku i gwałtownie zmienia się system prawny
 Drogie są usługi telekomunikacyjne
 Brak autostrad i dróg ekspresowych
 Konkurenci są coraz bardziej skuteczni (Czechy, Węgry)
Sektor ochrony zdrowia
 Jest trzecim najważniejszym na europejskim
rynku akcji. Kapitalizacja spółek wchodzących
w skład indeksu DJ Stoxx Health Care
przekracza 500 mld euro. Od końca 1991 r.
spółki z tej branży dawały zarobić przeciętnie
7,5% rocznie.
 Pod tym względem lepiej wypadają jedynie
przedsiębiorstwa związane z rynkiem surowców
oraz chemiczne. Dla porównania walory firm
działających na rynku nieruchomości przyniosły
w tym czasie jedynie 0,7% zysku rocznie. Swoją
atrakcyjność spółki z sektora ochrony zdrowia
potwierdziły także w trudnych czasach. Podczas
gdy w 2008 r. nie trudno było znaleźć branże, z
których akcje traciły po połowę, to firmy z
sektora ochrony zdrowia straciły w tym fatalnym
dla rynków akcji roku niecałe 18%.
 To dobre potwierdzenie jednej z ważniejszych
cech tego rodzaju spółek – stabilności. Chodzi
tu zarówno o same efekty działalności, jak
również notowania giełdowe. Pod względem
zmienności kursów nieznacznie lepiej wypada
jedynie branża telekomunikacyjna.
Zmienność notowań jest natomiast główną
miarą ryzyka inwestycyjnego.
 Wśród najważniejszych czynników sprzyjających
rozwojowi tej branży wymienia się starzenie się
społeczeństw, zwłaszcza w państwach
rozwiniętych. Jednocześnie postępy medycyny
wydłużają czas życia człowieka, nawet
nieuleczalnie chorego. Dla zdrowia niekorzystne
są nawyki żywieniowe współczesnego człowieka.
Na możliwości medycyny natomiast wpływają
postęp technologiczny oraz spersonalizowane
leczenie.
 We wszystkich państwach europejskich od 1980
r. znacząco podniosła się oczekiwania długość
życia. W niektórych państwach przekracza już 80
lat. Na świecie przez blisko dwie ostatnie dekady
podniosła się o 4 lata, do 71 lat (dane z 2007 r.).
Warto zauważyć, że o ile oczekiwana długość
życia osoby w wieku 65 lat w początkach lat 80.
nie przekraczała w Unii Europejskiej w obecnym
składzie 16 lat, to teraz jest to już 3 lata więcej.
 Znacząco w tym czasie zmniejszyła się
śmiertelność noworodków. Ten czynnik
traktuje się jako miernik rozwoju medycyny.
W UE na początku lat 80. przypadków śmierci
noworodków było ponad 14 na 1000 urodzeń.
Obecnie jest to około 5.
 W Unii Europejskiej w 77% powodem śmierci są
nieuleczalne choroby takie, jak rak, czy choroby serca.
Ponad połowa populacji ma nadwagę. Niekorzystnie na
zdrowie wpływają spożycie alkoholu oraz palenie
papierosów. Z tego ostatniego powodu umiera i choruje
co roku w UE 650 tys. ludzi. Są państwa, gdzie blisko
połowa mężczyzn pali.
Nic dziwnego, że w takich warunkach zwiększają się
wydatki na zdrowie. Według danych WHO w 2000 r.
wynosiły 5,7% PKB, a w 2006 r. 6,2%. Udział wydatków
rządowych w tych wydatkach podniósł się w tym
okresie z niecałych 57% do blisko 63%. Jednocześnie
zwiększył się udział wydatków na zdrowie w wydatkach
rządowych. W 2000 r. wynosił 9,7%, 6 lat później 10,7%.
 To wszystko przekłada się na konkretne kwoty. W 2000
r. wydatki na zdrowie wynosiły 98 USD na osobę, w
2006 r. było to już 211 USD (trzeba tu jednak pamiętać
o wpływie spadku wartości dolara na taką statystykę,
ale nawet posługując się nie średnim kursem
amerykańskiej waluty, a siła nabywczą widać znaczący
wzrost z 282 USD do 377 USD). Niezauważana przez
rynek branża farmaceutyczna jest dobrym tematem
inwestycyjnym. Próbą wykorzystania wyżej opisanych
tendencji i przekucie ich na realny zysk może być
produkt Top Medica pozwalający zarabiać na
wzrostach akcji spółek właśnie z sektora
farmaceutycznego.
 Co więcej uchwalona przez Kongres Stanów
Zjednoczonych reforma zdrowotna przyniesie w
perspektywie najbliższych lat wymierne
pozytywne skutki dla całego sektora opieki
zdrowotnej. Taki wniosek potwierdzany jest
przez bardzo dobre zachowanie się kursów akcji
spółek z nim związanych zarówno w trakcie
dyskusji nad ustawą, jak i po jej uchwaleniu.
Głównym źródłem związanych z reformą
dodatkowych przychodów dla spółek
farmaceutycznych jest wzrost liczby osób
objętych ubezpieczeniem.
 Odsetek osób nieobjętych żadnym ubezpieczeniem
w USA zmniejszy się do 2020 roku z 16% do 6%. Na
lepsze wyniki producentów leków przełoży się to na
dwa sposoby.
 Po pierwsze wzrośnie zapotrzebowanie na leki
wykorzystywane w terapii refundowanej – wydatki
na zdrowie będą rosły w tempie 20% wyższym niż
przed reformą.
 Po drugie, ze względu na to, że ludzie częściej będą
chodzić do lekarza, częściej będą sięgać po leki
nierefundowane, na które wymagane jest
wystawienie recepty.

similar documents