دانلود

Report
‫تنظیم هورمونی‬
‫فصل‪6‬‬
‫سال هشتم‬
‫‪ ‬دستگاه عصبی و هورمونی به کمک یکدیگر فعالیتها و اعمال‬
‫بدن راهماهنگ میکنند‪.‬‬
‫‪ ‬دستگاه عصبی بوسیله نورونها و دستگاه هورمونی(دستگاه‬
‫درون ریز) با کمک هورمونها این کاررا انجام میدهند‪.‬‬
‫‪ ‬دستگاه درون ریز‪ :‬گروهی از غدد و اندامهای بدن که هورمون‬
‫را تولید و ترشح میکنند‪.‬‬
‫‪ ‬هورمون‪ :‬ترکیباتی شیمیایی که توسط دستگاه درون ریز به‬
‫خون ترشح می شوند‪.‬‬
‫ترشح هورمون به خون‬
‫اندام هدف‬
‫‪ ‬غدد‬
‫‪ ‬اندام هدف‪ :‬اندامی که هورمون روی آن اثر میگذارد‪.‬‬
‫‪ ‬اعمال هورمونها‪:‬‬
‫‪ .1 ‬کنترل فراینهای سلولی‬
‫‪ .2 ‬کنترل فرایندهای رشد‬
‫‪ .3 ‬کنترل فرایندهای تولید مثل‬
‫‪ .4 ‬مقابله با فشارهای روحی جسمی‬
‫غده ی هیپوفیز‬
‫‪ ‬در زیر مغز قرار دارد و با ترشح هورمون رشد‪ ،‬رشد قد ما را کنترل‬
‫میکند‪.‬‬
‫‪ ‬این هورمون سه اثر مهم بر استخوانها می گذارد‪:‬‬
‫‪ .1 ‬با تبدیل غضروف به استخوان سبباستخوان سازی و افزایش طول قد‬
‫می شود‪.‬‬
‫‪ .2 ‬با افزایش جذب کلسیم در استخوان سبب افزایش استحکام استخوان‬
‫می گردد‪.‬‬
‫‪ .3 ‬سبب افزایش تولید سلولهای خونی در استخوان می شود‪.‬‬
‫‪ ‬رشد قدی تا ‪ 20‬سالگی ادامه دارد‪.‬‬
‫‪ ‬افزایش و کاهش ترشح هورمون رشد به ترتیب سبب‬
‫بلندی شدید و کوتاهی بیش از حد قد می شود‪.‬‬
‫‪ ‬عالوه بر هورمون رشد هورمونهای دیگری نیز در‬
‫رشد بدن موثرند‪.‬‬
‫تیروئید‬
‫‪ ‬غده ای است که در جلو گردن و زیر حنجره قرار دارد‪.‬‬
‫‪ ‬این غده هورمونهایی می سازد که فرایندهای مربوط به تولید و‬
‫ذخیره انرژی را در بدن کنترل می کنند‪.‬‬
‫‪ ‬غده تیروئید برای ساخت هورمون نیاز به ید دارد که آن را از‬
‫طریق نمک یددار یا ماهی دریافت میکند‪.‬‬
‫‪ ‬هورمونهای غده تیروئید در کودکی باعث رشد بهتر اندامها و‬
‫مغز میشوند و در بزرگسالی باعث افزایش هوشیاری میگردد‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫اگر میزان ترشح هورمونهای تیروئید کم یا زیاد شود فرد دچار کم‬
‫کاری و پرکاری تیروئید می شود‪.‬‬
‫کم کاری تیروئید در کودکان باعث عقب ماندگی جسمی و ذهنی‬
‫میگردد و‬
‫در بزرگسالی باعث کاهش هوشیاری میگردد‪.‬‬
‫کم کاری تیروئید دارای سه عالمت است‪:‬‬
‫‪ .1‬خستگی‬
‫‪ .2‬خواب آلودگی‬
‫‪ .3‬کمبود انرژی‬
‫عالئم پرکاری تیروئید‪:‬‬
‫‪ .1‬اختالل درخواب‬
‫‪ .2‬کاهش شدید وزن‬
‫‪ .3‬تعرق زیاد‬
‫گواتر ‪ :‬بزرگ شدن غده تیروئید را گویند‪.‬‬
‫غده پانکراس (لوزالمعده)‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫در شکم و زیر معده قرار دارد و عالوه بر نقش مهمی که در گوارش دارد‬
‫دوهورمون انسولین (کاهنده قند خون ) و گلوکاگون ( افزاینده قند خون) را ترشح می‬
‫کند‪.‬‬
‫اندامهای هدف هورمونهای پانکراس کبد و ماهیچه ها هستند‪.‬‬
‫با افزایش قند خون در اثر ورود قند در خون در اثر خوردن هیدرو کربن ها انسولین‬
‫توسط پانکراس در خون آزاد می شود و بر روی سلولهای کبدی و ماهیچه ای اثر‬
‫میگذارد و باعث می شود گلوکز را به گلیگوژن تبدیل کرده و در خود ذخیره کنند و‬
‫قند خون را کاهش دهند‪.‬‬
‫با کاهش قند خون هورمون گلوکاگون بر سلولهای کبد و ماهیچه ها اثر کرده و آنها را‬
‫وادار میکند گلیکوژن را تجزیه و به گلوکز تبدیل کنند و در خون آزاد کنند تا قند خون‬
‫افزایش یابد‪.‬‬
‫دیابت (بیماری قند)‬
‫‪ ‬اگر قند خون ناشتا فردی از ‪ 115‬میلی گرو در دسی لیتر بیشتر باشد فرد‬
‫دچاربیماری قند است‪.‬‬
‫‪ ‬دیابت نوع ‪ : 1‬نوعی بیماری خود ایمنی است که بدن فرد قادربه تولید‬
‫انسولین نیست ومعموال در افراد کمتر از ‪ 20‬سال رخ می دهد و با مصرف‬
‫روزانه انسولین عالئم آن را کنترل می کنند ‪.‬‬
‫‪ ‬دیابت نوع ‪ :2‬معموال در افراد باالی ‪ 40‬سال بدلیل چاقی ‪ ،‬کم تحرکی و‬
‫رژیم غذایی نامناسب رخ میدهد و تزریق انسولین در کنترل آن نقشی ندارد‬
‫زیرا گیرندهای انسولین در سلولهای هدف نسبت به آن تاثیر پذیری خود را از‬
‫دست داده اند‪.‬‬
‫غده فوق کلیه‬
‫‪ ‬در روی کلیه ها قرار دارند و دارای دو بخش قشری و مرکزی‬
‫است که هورمونهای آن در پاسخ به فشارهای روحی و جسمی‬
‫ترشه می شوند‪.‬‬
‫‪ ‬اعمال هورمونهای فوق کلیه‪:‬‬
‫‪ ‬افزایش قند خون‬
‫‪ ‬افزایش ضربان قلب‬
‫‪ ‬افزایش تعداد تنفس‬
‫‪ ‬افزایش فشار خون‬
‫این تغییرات می تواند منجر به تغییر رنگ چهره(خشم) و یا‬
‫حتی گریه شود‪.‬‬
‫‪ ‬باال بودن سطح هورمونهای فوق کلیه در مدت طوالنی‬
‫خطرناک است و میتواند منجر به ضعف سیستم ایمنی‬
‫شود به همین خاطر سطح هورمونهای فوق کلیه پس از‬
‫مدتی کاهش میابد‪.‬‬
‫‪ ‬هورمون کورتیزول با تجزیه پروتئین ها قند خون را باال‬
‫میبرد‪.‬‬
‫‪ ‬آلدسترون باعث میشود کلیه ها دفع سدیم را کاهش دهند و‬
‫از این طریق فشار خون افزایش میابد‪.‬‬
‫پاراتیروئید‬
‫‪ ‬چهار غده پاراتیروئید در پشت غده ی تیروئید چسبیده‬
‫اند و هورمون پاراترومون ترشح مکنند که میزان‬
‫کلسیم خون را افزایش می دهند‪.‬‬
‫‪ ‬اعمال کلسیم در بدن‪:‬‬
‫‪ .1 ‬کمک به انعقاد خون‬
‫‪ .2 ‬کمک به انتباض ماهیچه ها‬
‫‪ .3 ‬کمک به سخت شدن استخوانها و دندانها‬
‫تنظیم کلسیم خون‬
‫‪ ‬توسط دو غده انجام می شود‪.‬‬
‫‪ ‬غده تیروئید با ترشح هورمون کلسی تونین با رسوب کلسیم در‬
‫استخوانها کلسیم خون را کاهش میدهند‪.‬‬
‫‪ ‬غده ی پاراتیروئید از سه طریق باعث افزایش کلسیم خون می‬
‫گردد‪:‬‬
‫‪ .1 ‬تجزیه بافت استخوانی و ازاد کردن کلسیم به خون‬
‫‪ .2 ‬با فعال کردن ویتامین‪ D‬سبب جذب کلسیم در روده می‬
‫شوند‪.‬‬
‫‪ .3 ‬با اثر بر کلیه ها سبب افزایش بازجذب کلسیم در کلیه ها می‬
‫شوند‪.‬‬
‫غدد جنسی‬
‫‪ ‬غدد جنسی در مردان در بیضه ها و در زنان در‬
‫تخمدانها هستند و هم هورمون جنسی و هم سلول‬
‫جنسی تولید میکنند‪.‬‬
‫‪ ‬صفات ثانویه‪ :‬صفاتی که بعد از بلوغ بوجود مآید و‬
‫سبب تمایزمرد و زن از هم می شوند‪.‬‬
‫بیضه ها‬
‫‪ ‬در مردان درون کیسه بیضه قرار دارد و دو کار مهم‬
‫انجام میدهند‪:‬‬
‫‪ .1 ‬تولید هورمون جنسی تستوسترون که باعث تحریک‬
‫رشد اندامها بویژه ماهیچه ها و استخوانها و‬
‫بروز صفات ثانویه جنسی در مردها که شامل روئیدن مودر‬
‫صورتو قسمتهای دیگربدن و بم شدن صدا‬
‫‪ .2‬تولید سلولهای جنسی نر که اسپرم نام دارد‪.‬‬
‫تخمدان ها‬
‫‪ ‬درون شکم و درکنار رحم قرار دارد و پس از بلوغ دو‬
‫کار مهم انجام می دهد‪:‬‬
‫‪ .1 ‬تولید هورمونهای جنسی استروژن و پروژسترون‬
‫که ضمن رشد اندامهای مختلف باعث بروز صفات ثانویه‬
‫نیز می شوند(رشد سینه ها ولگن و رویش مو در برخی‬
‫بخشهای بدن)‬
‫‪ .2‬تولید سلولهای جنسی ماده (تخمک)‬
‫در زنان در هر ماه تنها یک تخمک آزاد می شود‪.‬‬
‫‪ ‬عالوه بر انسان در جانوران هم صفات ثانویه جنسی‬
‫دیده می شوند ‪ .‬مثال ‪ :‬یال در شیر نر‪،‬تاج در خروس‬
‫و شاخ در گوزن که تحت اثر هورمونهای جنسی‬
‫هستند‪.‬‬
‫‪ ‬مقدار ترشح هورمونها کم است و افزاسیش و یا کاهش‬
‫غیر طبیعی آنها باعث ایجاد بیماری می کردد‪.‬‬
‫‪ ‬بسیاری از غدد مقدار تولید و ترشح خود را بر اساس‬
‫تغییر ترکیب خون تنظیم میکنند که به ان خود تنظیمی‬
‫می گویند‪.‬‬
‫‪ ‬غده ی هیپوفیز که تحت نظارت مغز است با ترشح‬
‫هورمونهایی فعالیت غدد دیگر را کنترل میکنند ‪.‬‬
‫‪ ‬بنابراین برخی کارها در بدن با همکاری دستگاه عصبی‬
‫و هورمونی انجام می شوند‪.‬‬
‫‪ ‬غده ی هیپوفیز که توسط مغز کنترل می شود می تواند‬
‫فعالیت بیضه ها ‪،‬تخمدانها ‪،‬تیروئید و غدد فوق کلیه را‬
‫کنترل کند‪.‬‬

similar documents