YEN*DO*AN TRANSPORTU - Doç. Dr. Ömer ERDEVE

Report
YENİDOĞAN NAKLİ
Doç. Dr. Ömer ERDEVE
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD
Neonatoloji BD
Tanım
• Durumu kritik bir yenidoğanın belirli
koşullar sağlanarak donanımlı bir
yenidoğan yoğun bakım ünitesine sevki
Temel Hedef
Stabilizasyonu sağlanmış yenidoğanın donanımlı
bir YYBÜ’ne transportu esnasında zarar
görmeyeceği şekilde nakli
İdeal Transport
İntrauterin transport
Neonatal Transport Endikasyonları
1. Düzey
YYBÜ
2. Düzey
YYBÜ
3. Düzey
YYBÜ
Neonatal Transport Endikasyonları
•
•
•
•
•
•
Ağır solunum yetmezliği (uzun süreli MV ihtiyacı, PPH)
Gebelik haftası <30 hf veya doğum ağırlığı <1000 g
Ağır perinatal asfiksi
Ağır konjenital anomaliler
Kan değişimi gereksinimi
Yoğun bakım ve ileri tedavi gerektiren durumlar
(metabolik hast., İKK)
• Ciddi yenileyen apne ve/veya bradikardi
• Hematolojik bozukluklar (ağır trombositopeni)
Gerekli Beceriler
•
•
•
•
•
•
•
•
•
NRP
Fizik muayene
Ventilatör kullanma
Monitör takibi
İntravenöz sıvı başlama ve izleme
Cihazları kullanma ve problemlerini çözme
Göğüs tüpü takma
Santral kateter takma
Arter kateteri takma
Ambulanslarda bulunması
gereken temel ekipmanlar
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Transport kuvözü
Mekanik ventilatör
Kalp ve solunum monitörü (kan basıncı ölçer)
Nabız oksimetresi
Infüzyon pompası
Aspiratör
Hava-oksijen karıştırıcı
Glukometre
Vücut sıcaklığını ölçmek için monitör
Transport Küvözü
• Çift duvarlı olmalı
• Ventilatör, monitör ve infüzyon pompaları monte
edilebilmeli
• Kuvöz içi ısısı kontrol edilebilmeli
• Ayarlanabilen oksijen sistemine sahip olmalı
• Kuvöz içinde bebek görülebilir olmalı
• Bebeğe ulaşılabilme kolay olmalı
• Akü ile çalışabilmeli
• Hafif olmalı
İlaçlar ve serumlar
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
İntravenöz sıvı setleri, enjektörler
Serum fizyolojik, %5, %10, %20 dekstroz
Adrenalin 1:10000
Sodyum bikarbonat
Kalsiyum glukonat
Dopamin, dobutamin, kafein
Midazolam
Morfin, nalokson
Fenobarbital, fenitoin
Surfaktan
Diğer aletler
•
•
•
•
•
•
Kendinden şişen balon (250- 750 ml)
Maskeler (her boyda, yastıklı)
Laringoskop ve bıçaklar (0, 1, 2 no’lu)
Endotrakeal tüpler (No: 2.5, 3, 3.5, 4, kafsız)
Nazogastrik sondalar (No: 6, 8, 10)
Aspirasyon sondaları (No: 6, 8, 10)
•
•
•
•
•
•
Angiocath (No: 22, 24)
Umbilikal kateter (No:3.5, 5)
Göbek klempi
Göğüs tüpü
Bistüri, flaster, makas
Bebek bezi, battaniye
Transport Aracı
Transport Şeklini Belirleyen
Faktörler
•
•
•
•
Uzaklık
Hastalığın ciddiyeti
Acil girişim gerekliliği (cerrahi, kardiak)
Maliyet
Kara Ambulansı
<150 km
Avantaj
•
•
•
•
•
Personel eğitimi kolay
Hava şartlarına uyum
Ucuz, maliyet düşük
Kolay bulunur
Yolda bir problem
durumunda en yakın
hastaneye ulaşım
Dezavantaj
• Hastaya girişim zor, sınırlı
alan
• Titreşim ve gürültü
• Trafik sıkışıklığı
• Zaman
• Kara ulaşımı olmayan
alanlar
Helikopter Ambulans
150-240
km
Dezavantaj
Avantaj
• Hızlı
• Zor ulaşılan yerlere
ulaşım kolaylığı
• İniş alanı kısıtlı
• İniş alanı uzaksa ilave
ambulans
• Kabin alanı dar
• Fazla ses ve titreşim
• Hava şartlarından etkilenir
• Maliyet yüksek
Uçak Ambulans
>240 km
Avantaj
• Hızlı transport
• Hava şartlarından çok
az etkilenir
• Daha fazla tıbbi
personel taşınabilir
• Sabit kabin basıncı
Dezavantaj
• Maliyet çok yüksek
• Hava alanı
• Kara ambulansı ihtiyacı
GÖREV
VE
SORUMLULUKLAR
Sevk Eden Birimin Görev ve
Sorumlulukları
AŞAMALAR
• 1. Hastanın klinik durumunun değerlendirilmesi
• 2. Transfer eden kurumda gereksinim duyacağı
sağlık bakımının değerlendirilmesi
• 3. Nakilin aciliyetini belirleme
• 4. Nakil lojistiklerini belirleme
Sevk Eden Birimin Görev ve
Sorumlulukları
• Yüksek riskli yenidoğanın saptanması,
• Transport kararının verilmesi
• Yenidoğanın stabilize edilmesi
Bu amaçla yapılacaklar:
• Solunum, kalp, dolaşım, vücut ısısı stabilizasyonu
• Sıvı dengesinin sağlanması
• Metabolik homeostazis (glu, Ca, K, Na)
• Asit baz dengesi
• Hematolojik stabilite
• Cerrahi özel durumlara uygun yaklaşım
Transport Ekibinin Görev ve
Sorumlulukları
• Çağrılan merkeze uygun transport aracı ile en kısa
sürede ulaşma
• Sorumlu hekimle görüşme
• Hastaya ilişkin anne ve bebek kayıtlarını alma (prenatal
ve doğum ile ilgili)
• Doğumhanede resusitasyon, vital bulgular, laboratuvar
tetkikleri, uygulanan tedavileri öğrenme
• Transport esnasında bebeği stabil tutma
• Transport sırasında saptanan yeni sorunları
neonatolog ile konsülte etme, yapılan tüm
uygulamaları eksiksiz kayda alma
• Hastanın kabul eden hastaneye teslimi sırasındaki
vital bulguların kaydını yapma
Kabul Eden Hastanenin Görev ve
Sorumlulukları
• Transport organizasyonunun yönetimi
• Hastanın giriş anındaki fizik muayene ve vital bulgularının,
laboratuvar ve radyolojik sonuçlarının değerlendirilmesi ve
kaydedilmesi
• Hasta ile ilgili eklerin eksiksiz teslim alınması
• Transport eden hastaneye geri bildirim raporunun
hazırlanması
HAREKETE HAZIRLIK
HASTA
•
•
•
•
•
•
Transport küvözde stabil
Monitorize
Damar yolları açık
Sedasyon yapılmış
Küvözde sabitlenmiş
Isı kaybını önleyecek önlemler alınmış
EKİP
• Eğitimli ve deneyimli
• Giysileri uygun
TECHİZAT
•
•
•
•
•
•
Gerekli tüm techizat mevcut
İlaçlar mevcut
Aküler dolu
Oksijen ve hava tankları dolu
Cep telefonunu şarjı dolu
Sosyal güvenlikle ilgili
belgeler hazır
Transport Esnasında Hedef
•
•
•
•
•
Bebek
Hipotermi
Hipotansiyon
Hipoglisemi
Hipoksi-Hiperoksi
Hiperkarbi-hipokarbiden korunmalı
5H
KURALI
GERİ TRANSPORT
• Çok az yapılmasına rağmen üzerinde önemle durulması
gerekli
• Bir üst düzeyden, bir alt düzeydeki üniteye nakli
• Ünitelerde düzeye uygun hasta bakılmasını sağlar ve hizmet
kalitesini arırır
• YYBÜ yataklarının sınırlı olduğu durumlarda önemli
• Aile merkezli bakımın sağlanmasına yardımcı olur
Böylece
• Yoğun bakım yatakları boşaldığı için, yeni hastalara yer açılır
• Üniteler arası iletişim sağlanır
• Maliyet azaltılır
Neonatal Transport Endikasyonları
1. Düzey
YYBÜ
2. Düzey
YYBÜ
3. Düzey
YYBÜ
www.omererdeve.com

similar documents