Sunum

Report
Yerel Yönetimlerde
Toplumsal Cinsiyet Eşitliğini
Sağlamada
Cinsiyet Bütçesi Uygulamaları
Toplumsal Cinsiyete Duyarlı Bütçeleme
(TCDB)
kadınların durumunun iyileştirilmesi ve
toplumsal cinsiyet eşitliğinin
teşvik edilmesi çabalarının önünü açmak
amacıyla kullanılmaktadır
TCDB
kadınlar ve erkekler için ayrı
ayrı bütçe oluşturulması
meselesi değildir.
TCDB yaklaşımında amaç,
toplumsal cinsiyet boyutunun
bütçe politikalarına dahil
edilmesidir.
Kadınların ve erkeklerin
toplum içindeki farklı rolleri, farklı konumları ve
ekonomik ve sosyal durumlarındaki farklılıklar,
kamu politikalarının ve kamu bütçesinin
kadınlar ve erkekler üzerinde değişik sonuçlar
doğurmasına yol
açmaktadır.
2000 yılında
191 ülkenin üzerinde uzlaştığı
Bin Yıl Hedefleri
Birleşmiş Milletler kararları olarak
açıklandı.
Belirlenen 8 hedeften üçü
özellikle kadınlar üzerinden
tanımlanmıştır
Kadınların güçlendirilmesi
Cinsiyetlerarası eşitsizliklerin giderilmesi
anne sağlığının iyileştirilmesi.
Bu hedefler
doğrultusundaki bir dizi faaliyetten
biri
(25 Şubat – 7 Mart 2008) 52. Oturumunda
Birleşmiş Milletler Kadının Statüsü
Komisyonu’nun,
ana teması
“Cinsiyet eşitliğinin finansmanı ve
kadının güçlendirilmesi”
Avrupa Komisyonu
toplumsal cinsiyet eşitliği politikalarını
1996 yılında benimsemiş,
1999’da yürürlüğe giren
Amsterdam Antlaşması ile oluşan
yasal temelde dönemsel yol haritalarını ve
başlıca politika alanlarını belirlemiştir
Yerel, bölgesel ve ulusal düzeylerde
cinsiyet bütçelemesinin
uygulanması bu politika alanlarından
biridir.
Avrupa Parlamentosu
2003 yılında kabul ettiği bir dizi kararla
kamu politikalarının
kadınlar ve erkekler üzerindeki
etkilerinin izlenmesini öngörmüştür
kamu bütçelemesinin her
aşamasında cinsiyetlerarası
eşitlik perspektifinin
hakim olmasını,
gelir ve harcamaların cinsiyet
eşitliğini sağlayacak biçimde
yapılandırılmasını öngörmektedir.
kadınların ve erkeklerin
toplum içindeki ekonomik ve sosyal
konumları farklıdır ve
dolayısıyla devletin yahut belediyenin
iktisadi faaliyetleri
kadınları ve erkekleri değişik
şekillerde etkilemektedir.
Ekonomi, sosyal güvenlik, emek
piyasası politikaları gibi temel
politikalar,
sadece kadınları hedefleyen
politikalara ayrılan ve sınırlı olagelmiş
kaynaklara kıyasla,
erkeklerin ve kadınların hayatlarını
çok daha fazla etkileme gücüne
Bu bütçenin meydana getirilmesindeki
amaç kamu gelir ve harcama
analizlerinin
cinsiyet perspektifinde ele alınmasını
sağlayarak,
erkek, kadın ve çocuklarının
üzerindeki etkilerini ve sonuçlarını
belirlemek olduğu ifade edilmektedir.
Cinsiyet Bütçesinin
Ölçülebilirliği
Kamu mal ve hizmetlerinden
daha çok kadınların mı yoksa erkeklerin mi
yararlandığını belirlemenin bir yolu var mı?
Ayrıca, kamu harcamalarında yapılan kesintilerin
yol açtığı sonuçlar nasıl ortaya konabilir ve
karşılaştırmalı olarak incelenebilir?
Cinsiyet Bütçesinin
Ölçülebilirlik Kriterleri
İstihdam – Kamunun herhangi bir eylemi
kadınlar için mi yoksa erkekler için mi daha
fazla istihdam sağlıyor, yoksa eşit düzeyde
istihdam mı doğuyor?
Haklar – Kamunun herhangi bir eylemi erkekler
yahut kadınlar lehine daha fazla hak doğuruyor
mu, yahut her iki cins eşit haklara mı sahip
oluyor?
Ücretsiz kadın işçiliği – Kamunun harcamalarını
kısmak için alınan tedbirler daha çok sayıda
kadının ücretsiz iş yapmasına sebep oluyor mu?
Cinsiyet Bütçesinin
Ölçülebilirlik Kriterleri
İstihdam – Kamunun herhangi bir eylemi
kadınlar için mi yoksa erkekler için mi daha
fazla istihdam sağlıyor, yoksa eşit düzeyde
istihdam mı doğuyor?
Haklar – Kamunun herhangi bir eylemi erkekler
yahut kadınlar lehine daha fazla hak doğuruyor
mu, yahut her iki cins eşit haklara mı sahip
oluyor?
Ücretsiz kadın işçiliği – Kamunun harcamalarını
kısmak için alınan tedbirler daha çok sayıda
kadının ücretsiz iş yapmasına sebep oluyor mu?
Cinsiyet Bütçesinin
Ölçülebilirlik Kriterleri
anne ölümleri
prostat kanseri olan erkeklerin sayısı
kadınlara yönelik şiddet olayları
Okur yazarlık
İşsizlik
Yoksulluk
Eğitim
Cinsiyet Bütçesinin
Ölçülebilirlik Sonuçları
kamu harcaması kesintilerinin farklı düzeylerde
erkekler ve kadınlar üzerinde son derece eşitsiz bir
dağılım göstermiştir.
Kamunun ekonomik tasarrufa gittiği dönemlerde
kadınların durumu daha da kötüye gitti.
Cinsiyet Bütçesinin
Ölçülebilirlik Sonuçları
Türkiye’de erkeklerin fakirlik oranı
%17,32 iken
kadınların fakirlik oranı
%18,27
olmuştur
Cinsiyet Bütçesinin
Ölçülebilirlik Sonuçları
bir ülkedeki
kadın okuryazarlığı ile erkek okuryazarlığı
arasındaki fark
Erkekler %60
Kadınlar %40
Cinsiyet Bütçesinin Faydaları
Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması
Kadın haklarının kazanılması
Fakirliğin azaltılması
Ekonomik üretkenliğin artırılması
Hesap verilebilirliğin ve şeffaflığın artırılması
Politika hedeflerinin gerçekleşmesinin
sağlanması
Toplumsal cinsiyete duyarlı yaklaşımların
geliştirilmesi
Demokratik yönetişimin sağlanması
Cinsiyet bütçesi ilk olarak
1984 yılında
Avustralya'da Federal düzeyde
uygulama kararı alınmıştır.
Güney Afrika devleti de 1997’de
cinsiyete duyarlı bütçe analizini
takibe başlamış ve bugün en iyi
uygulayan ülkeler arasında yer
almıştır.
Avrupa ülkeleri mesela
İrlanda, Avrupa Yapısal Fonlarıyla
birlikte, bu alanda tecrübeler
edinmektedir.
Diğer Avrupa ülkeleri de bu yolda
ilerlemektedirler.
Asya, Afrika ve Latin Amerika
ülkelerinde de birçok cinsiyet
bütçesi ile ilgili çalışmaları
yapılmaktadır
Toplumsal cinsiyet eşitliğinin
sağlanmasında yerel yönetimler
merkezi yönetime göre daha etkin
konumdadır
Yerel Yönetimlerde Cinsiyet Bütçesi
Belediyelerin bu süreçte politik planlamadan çok
bütçeleme üzerinde durmaları gerekmektedir.
Böylece bütçeleme sürecinin her aşamasında
cinsiyete duyarlı hizmetlerin yer alması
sağlanabilir.
Yerel Yönetimlerde Cinsiyet Bütçesi
Belediyelerin bu süreçte politik planlamadan çok
bütçeleme üzerinde durmaları gerekmektedir.
Böylece bütçeleme sürecinin her aşamasında
cinsiyete duyarlı hizmetlerin yer alması
sağlanabilir.
Türkiye’de Yerel Yönetimlerde
Cinsiyet Bütçesi Uygulamaları
Türk demokrasi Vakfı ile İstanbul Kadın Araştırmaları Merkezi’nin
Marmara Boğazları Belediye Birliği’nin iştirakiyle
Yerel Yönetimlerde Cinsiyete Duyarlı Bütçe Yaklaşımı
Marmara İllerinde uygulamaya alınmıştır.
Türkiye’de Yerel Yönetimlerde
Cinsiyet Bütçesi Uygulamaları
Sabancı Vakfı, Birleşmiş Milletler ve İçişleri Bakanlığı
“Kadın Dostu Kentler” için
2006-2010 yılları arasında yürüttükleri
6 pilot ilde
(Trabzon, Urfa, Kars, Van, Nevşehir ve İzmir)
uygulanmıştır
Türkiye’de Yerel Yönetimlerde
Cinsiyet Bütçesi Uygulamaları
Bu illerden;
 Trabzon belediyesinde isim isim ödenek tahsisi yapılmış
 Kars’ta İl Özel İdaresi bütçeden 5.000 TL kadınlar için ayırmış
 Urfa Belediyesi;
 Kadınlara işyeri için kredi desteği veriliyor
 Asker ailelerine yardım
 Kadınlar için sürekli eğitim merkezi
 Kadınlar için Pazar yeri
 Kadınlara ücretsiz sağlık bakımı
 Diğer illerde kadınlara yönelik düzenlemeler sağlanamamıştır.
Türkiye’de Yerel Yönetimlerde
Cinsiyet Bütçesi Uygulamaları
2015 yılı sonuna kadar devam edecek olan bu 2. programın paydaşları
 İçişleri Bakanlığı’na
 Milli Eğitim Bakanlığı
 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı
 BM Kalkınma Programı UNDP
 BM’nin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadının Güçlendirilmesi
Birimi UN Women
 Türkiye Belediyeler Birliği
Seçilen 10 pilot il
Aydın, Çanakkale, Edirne, Erzincan, Eskişehir, Kahramanmaraş,
Kastamonu, Kayseri, Kocaeli ve Ordu
Türkiye’de Yerel Yönetimlerde
Cinsiyet Bütçesi Uygulamaları
Diğer taraftan
AB’den alınan projeler kapsamında da cinsiyete duyarlı
bütçe
uygulamaları çeşitli illerde yürütülmektedir.
Bunlardan birisi de Bursa Nilüfer Belediyesi’dir.
Bursa Nilüfer Belediyesi
2010-2011 yıllarını kapsayan
Stratejik Planını ve bütçesini
cinsiyete duyarlı bir biçimde yapmıştır.
Belediye politikaları içerisine
eşitlik politikasını eklemiş ve Eşitlik Hizmet Birimi
Oluşturmuştur.
Bursa Nilüfer Belediyesi
Nilüfer Belediyesi’nin 2012-2014 Stratejik planında;
Toplumsal cinsiyet eşitliği yaklaşımını
yerel yönetim anlayışını yerleştirmeye yönelik olarak,
kadınların karar mekanizmalarına katılımını artırmaya
ve kadınların gündelik hayat koşullarını iyileştirmeye
yönelik politika ve stratejiler belirlemeyi …….
3 No’lu Stratejik Amacında; Toplumsal cinsiyet eşitliği
yaklaşımını tüm belediye hizmetlerinde yaygınlaştırmak
Nilüfer Belediyesi
Belediye kent bazındaki istatistikî verilerin cinsiyet
ayrımlı olarak toplanmasını ve
kadınların kentsel hizmetlere yönelik ihtiyaçlarını ve
taleplerini ortaya çıkaracak şekilde yapılmasına
başlanmıştır.
Yeni yapılan kaldırımlar,
pazar alanlarının giriş çıkışları,
üst geçitler, parklar, spor alanları vs.
kadınlar tarafından daha rahat kullanabilecekleri
gibi tasarlanmaktadır.
Bursa Büyükşehir Belediyesi
Bursa Büyükşehir Belediyesi
SONUÇ
kadın-erkek eşitsizliğini
ortadan kaldırmaya yönelik politikalar
belirlendikten sonra
bu politikaları gerçekleştirmeye yönelik kaynağa
bütçede yer verilmesi gerekmektedir.
Bu politikaları gerçekleştirecek en iyi kurumların
yerel yönetimler olduğu görülmektedir.

similar documents