1_Pojam M&A

Report


Na neprestane promjene u okruženju preduzeća koja
ga tjeraju na evoluciju ali i revoluciju poslovanja.
Promjene:
› Uklanjanje trgovinskih barijera,
› Olakšano kretanje kapitala
› Razvoj novih tehnologija.

Odgovor je Restrukturiranje, da bi se:
› Smanjili troškovi poslovanja,
› Unapredile interne snage,
› Iskoristila i dobila tržišna prednost

Odluka o restrukturiranju može biti:
› Nametnuta
› Preventivna

Restrukturiranje može biti:
› Poslovno i finansijsko.
Gap između potencijalne i stvarne
vrijednosti preduzeća mora biti
minimalan.
 Ako nije tako:

› Eksterni napadači preuzimaju
› Gubi se korporativna kontrola.
Restrukturiranje
Poslovno
Kontrakcija
Merdžer
Finansijsko
HLT
Ekspanzija
Konsolid.
Akcija
TakeOver preuzimanje
Otkup
akcija
Akvizicija
LBO
Sredstava
drugo
LR
Zamjena
HoV
Dokap.dr
ugom
klasom

Značajne promjene u strukturi kapitala:
› Otkup akcija: slobodnom gotovinom se
›
›
›
›
›
otkupljuju sopstvene akcije.
Dokapitalizacija drugom klasom akcija:
durgačija prava glasa.
Ponude za zamjenu jednih HoV durgim
LBO (leveraged buyout): povuku se dodatna
sredstva zaduživanjem  otkupe se akcije,
isplate dividende. Inicira “vanjski” akter.
LR (leveraged recapitalisation): isto kao LBO
samo inicira sama kompanija.
Debt-for-equity swaps.
Značajne promjene u strukturi sredstava
ili linijama biznisa.
 Dezinvestiranje (strategije kontrakcije) ili
akvizicije (strategije ekspanzije).
 Cilj: izoštravanje fokusa.

Merdžer i tejkover – u remu je razlika?
Udruživanje, integrisanje, kombinovanje
sredstava dva ili više preduzeća.
Preduzeće KUPAC
(acquirer or buyer
company)
PONUĐAČ
ŠALJE
PONUDU
Preduzeće
PRODAVAC
(acquired or sold
company)
CILJNO TARGET
Rezultat:
POSLOVNA KOMBINACIJA

Merdžer
 Konsolidacija
 Akvizicija akcija
 Akvizicija sredstava

A+B=A
 A absorbuje B (ono prestaje da postoji
kao pravno lice).
 Akcionari B zamjene te akcije za akcije
A.

A+B=C
 Poslovanje se nastavlja pod novim
imenom.
 Oba (A i B) prestaju da postoje kao
pravna lica.
 Akcionari A i B razmenjuju svoje akcije za
nove akcije C.
 Ovdje i nije tako značajna razlika između
kupca i prodavca  adekvatniji izraz:
aktivno i pasivno preduzeće.

Kupac kupuje 50% i više akcija sa
pravom glasa targeta.
 Kupac šalje ponudu menadžmentu ili
skupštini akcionara.
 U tome je razlika
prijateljskih/neprijateljskih preuzimanja 
put do akcionara.
 Target može da ostane “pravno živ” –
ćerka firma kupca ili se gasi i nastavlja
da radi kao divizija kupca.


Dobijanje formalne saglasnosti
akcionara  kupovina samo sredstava.

Odvajanje poslovnog segmenta:
› Prodaja poslovnog segmenta (sell-off): drugom
preduzeću, investitoru ili MBO – Altria  Miller,
Ford  Hertz)
› Odvajanje (spin–off): First Data Western Union;
Bayer  Agfa
› Dioba (split-off): na početku A. Onda se emituju
B. Vlasnici A mogu da svoje akcije zamijene za B.
Mogu da budu vlasnici ili A ili B.
› Cijepanje (split-up): niz transakcija odvajanja i
dioba dok prvobitni A ne nestane a novonastali
entiteti B, C, D nastave da postoje (konglomerat
Cendant)
uvijek počinje da bi se popravile loše
performanse ili dobre učinile boljim.
 Integrisani proces:

› Funkcionalna dimenzija.
› Vremenska dimenzija.

Preduslovi za iniciranje su dakle:
› Performanse
› Kvalitet korporativng upravljanja
Osnovno pitanje = pravovremeno iniciranje
restrukturiranja!!!!
 Neophodno:

› Adekvatna mjerila performansi
› Ekspertiza analitičara (i ko je to!!)

Uzrok za slabe performanse:
› Uticaj tržišnih faktora
› Uticaj braše (grane, djelatnosti):
 Superiorna (zdrava grana),
 Prosječna
 Problematična
› Loš menadžment
Glavni uzrok
neprilika su slabije
performanse u
odnosu na
DJELATNOST!!
OPTIMALNA
VRIJEDNOST
Tekuća
vrijednost
Neiskorištene prilike
restrukturiranja
1. Interne
mogućnosti restr.
2. Dezinvestiranje/
akvizicije
3. Finansijsko
restrukturiranje
Od mehanizama kontrole menadžmenta
zavisi da li će njima biti u interesu da
iniciraju restrukturiranje!! Retko kad se inicira
dobrovoljno, potreban
 Efikasnost kontrole:
uticaj mehanizama

kontrole!
1. Jaki direktori (u bordu)
2. TKK (tržište korporativne kontrole): tržište
akcija, napadi.
3. Menadžeri
4. Slabi direktori (u bordu)
Ko vrši kontrolu?
Kvalitetan Bord TKK
“Ukopani” menadžeri
Vjerovatnoća iniciranja restrukturiranja
Visoka, bez
obzira na perf.
Niska – osim u slučaju
napada ili fin.neprilika
Visoka – kod
loših perf.
Mehanizam
kontrole
INTERVENCIJA
P R E T NJ A
Feedback
info
Dobrovoljno restr.
= pravovremeno
promjene
Status
quo
Menadžment
Prisiljeno restr. =
manji efekti
nego da je bilo
ranije
1 = prilikom pada performansi MK šalje feedback informaciju.
Menadžment reaguje odmah.
3 = nakon nereagovanja menadžmenta – MK šalje pretnju
smjen
a,
preuzimanje
Status
quo
Ovome posvećujemo pažnju
zbog negativnog trenda da
se fokusiramo samo na
najnovija dešavanja  zato
su se mnoge greške i
neuspjesi ponovili.
Naročito u SAD, tek kasnije
internacionalno.
 Prouzrokuje ih kombinacija ekonomskih,
regulatornih i tehnoloških šokova.

Ekonomska ekspanzija =
motivacija preduzećima da
rastu da bi zadovoljili
iznenadni rast tražnje.

Transformacija SAD privrede iz SME u
hiljade multinacionalki.








Stvaranje monopola.
Razvoj US transportne mreže otvorio cijelu SAD svim
preduzećima.
8 industrija (sirovi metali, hrana, naftni derivati,
hemikalije, transportna oprema, proizvodi od metala,
mašine, ugalj).
Horizontalne integracije.
Prvi milijardski megamerdžer: Carnegie Steel +
Federal Steel + ...= 785 operacija = U.S. Steel (75%
trž.udio).
DuPont, Standard Oil (85%), General Electric, Estman
Kodak, American Tobacco (90%).
“nestalo” 3.000 kompanija.
Kraj:
› pad berze slab bankarski sistem i pad na tržištu kapitala
= nema finansijske podrške za M&A.
› William Howard Taft – razbijač trastova
Stvaranje oligopola = vertikalne
integracije + početak konglomerata.
 Početak: ekonomsku bum nakon 1. SR
 General Motors, IBM, John Deere, Union
Carbide.







Konglomeratsko povezivanje.
Jedan od razloga je nagli rast nauke o
menadžmentu  veliki, diverzifikovani
sistemi postaju “managable”.
Oko 6.000 merdžera – “nestalo” 25.000
preduzeća.
Prosječan broj djelatnosti u kojima radi
jedno preduzeće porastao sa 1,74 (1961.)
na 2,7 (1976.).
Kraj: pritisak na “naduvane” cijene akcija
konglomerata  pad.
Pad berze 1969.
Neprijateljsko preuzimanje
 “Brzi” poslovi i zarada.
 Megamerdžeri.
 Corporate raider
 Agresivna uloga investicionih bankara,
sve sofisticiranije strategije preuzimanja,
agresivno korišćenje dugova kao izvora
finansiranja, internacionalna
preuzimanja, deregulacija.

Strateško povezivanje.
 Korišćenje vlastitog kapital kao izvora
finansiranja poslova.
 Bankarstvo i finansije + komunikacije i
broadcasting 26,5% svih poslova.
 Apsolutni internacionalni val.
 Privatizacija državnih preduzeća u
ekonomijama u razvoju.


Inicirani niskom cijenom duga  lak
pristup izvoru finansiranja.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
Ciljno preduzeće u M&A transakciji:
Kupac preduzeće u M&A transakciji:
Merdžer:
Konsolidacija:
U tejkover spada:
U tejkover ne spada:
Akvizicija akcija:
Akvizicija sredstava:
U kojoj transakciji dezinvestiranja dolazi do priliva novca:
U kojoj transakciji dezinvestiranja se samo preuređuju vlasnički odnosi:
Restrukturiranje počinje:
Restrukturiranje je inicirano:
Glavni uzrok finansijskih neprilika je:
Ako preduzeće posluje u zdravoj djelatnosti i ostvaruje performanse
ispod prosjeka djelatnosti:
Optimalna vrijednost preduzeća:
Osnova za “napad” i preuzimanje je:
Vjerovatnoća da će restrukturiranje biti inicirano (bez obzira na
performanse) je najveća:
Vjerovatnoća da će restrukturiranje biti inicirano je najmanja:
Ako menadžmet ne odreaguje na feedback informaciju mehanizama
kontrole:
Feedbank signal od mehanizama kontrole može da bude:

similar documents