عوارض

Report
‫دکتر عفت محمدی‬
‫دستیار روانپزشکی بیمارستان روزبه‬
‫‪‬‬
‫شیوع ‪ 7‬برابرعوارض دارو در بین ‪ 70-79‬سال‬
‫‪‬‬
‫داروهای روانپزشکی جزء شایعترین داروها از نظر عوارض‬
‫‪ ‬عدم چسبندگی به درمان و افزایش آن با باال رفتن سن‬
‫‪ ‬پیچیدگی رژیم های درمانی‪ ،‬مشکالت ارتباطی (ناشنوایی)‪،‬‬
‫زبان‪.‬‬
‫شناختی و‬
‫‪ ‬پنجره درمانی باریک برای بسیاری از داروها در ساملندی‬
‫‪ ‬کاهش جذب‬
‫‪ ‬کاهش باند شدن به پروتئین‬
‫‪ ‬افزایش حجم انتشار داروهای لیپوفیلیک‬
‫‪ ‬کاهش عملکرد کبد‬
‫‪ ‬کاهش کلیرانس کلیوی‬
‫‪ ‬کاهش ژنرالیزه در مکانیسم هومئوستاتیک‬
‫‪ ‬کاهش گیرنده های دوپامینی و استیل کولینی‬
‫‪ ‬کاهش حساسیت گیرنده های بتا آدرنرژیک‬
‫‪‬‬
‫شناسایی ریسک فاکتورها‪ :‬بیماری ها‪ ،‬داروها‪ ،‬الکل‪،‬رژیم‬
‫شرح حال دارویی کامل از بیمار و خانواده‬
‫آموزش در مورد رژیم دارویی و چسبندگی به درمان به بیمار و خانواده‬
‫‪‬‬
‫شناسایی تداخالت‪ ،‬عملکرد و کلیرانس داروها‬
‫شروع با کمترین دوز موثر و افزایش تدریجی دوز‬
‫اندازه گیری مکرر فشار خون ارتوستاتیک‪ ،‬سایکو موتور‪ MSE،‬و تست های‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫آزمایشگاهی‬
‫شک به عوارض دارویی در صورت بد شدن شریط فیزیکی و شناختی‬
‫‪‬‬
‫اجتناب از پلی فارماس ی‬
‫‪‬‬
‫تاخیر کلیرانس برخی ضد افسردگی ها (سیتالوپرام)‬
‫‪‬‬
‫نیاز به زمان طوالنی تر برای رسیدن به فروکش ی عالئم‬
‫‪‬‬
‫پاسخ کمتر به داروها بدلیل تغییرات ساختاری در مغز‬
‫‪‬‬
‫‪ Under treatment‬و ‪ underdiagnosis‬از علل افزایش خودکش ی در‬
‫ساملندان‬
‫‪‬‬
‫کاهش ریسک خودکش ی با استفاده از داروهای ضد افسردگی‬
‫‪‬‬
‫درمان افسردگی همراه دمانس یا سایر بیماری های مدیکال‬
‫‪‬‬
‫عوارض شناختی‪ ،‬آنتی کولینرژیک و قلبی عروق کمتر‬
‫‪‬‬
‫افزایش سطح سایر داروها توسط فلوکستین وسرترالین‬
‫‪‬‬
‫دوز شروع کم و افزایش تدریجی تا دوز نهایی معادل افراد جوان‬
‫• سرترالین ‪25mg‬‬
‫• سیتالوپرام ‪10mg‬‬
‫• فلوکستین ‪10mg‬‬
‫‪‬‬
‫شایعترین عوارض ‪:‬گوارش ی‬
‫‪‬‬
‫اختالالت جنس ی‬
‫‪‬‬
‫افزایش دو برابری شکستگی هیپ بخصوص در خانم ها‬
‫‪‬‬
‫احتمال ‪ SIADH‬و خطر هایپوناترمی‬
‫‪‬‬
‫پارکینسونیسم و تشدید عالئم حرکتی در بیماران پارکینسونی‬
‫‪‬‬
‫افزایش ‪ BT‬به تنهایی یا در ترکیب با ضد انعقادها (خونریزی گوارش ی)‬
‫‪‬‬
‫عوارض شناختی‬
‫‪‬‬
‫برادیکاردی‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫موثر و ایمن‬
‫عوارض آنتی کولینرژیک خفیف‬
‫فقدان عوارض قلبی‪ ،‬شناختی‪،‬خواب آلودگی‬
‫موثر در بیماران افسرده دچار پارکینسون‬
‫عوارض‪:‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫بیخوابی‬
‫اضطراب‬
‫تشنج‬
‫بدترکردن هایپرتنشن‬
‫‪‬‬
‫ونالفاکسین‪:‬‬
‫‪‬‬
‫تاثیر زیاد در افسردگی جوانان‬
‫‪‬‬
‫عدم نیاز به تطبیق دوز با سن‬
‫‪‬‬
‫کاهش تهوع و سر درد با دوز کم ‪ER‬‬
‫‪‬‬
‫افزایش فشار خون دیاستولیک‬
‫‪‬‬
‫تحمل کمتر در ساملندان ضعیف‬
‫دالوکستین‪:‬‬
‫‪‬‬
‫ایمن‬
‫‪‬‬
‫تحمل خوب‬
‫‪‬‬
‫اثرات متوسط در بهبود شناخت‬
‫‪‬‬
‫اثرات مفید درکاهش درد‬
‫‪‬‬
‫باال بودن عوارض جدی قلبی عروقی‬
‫‪‬‬
‫یبوست‪ ،‬خشکی دهان‪ ،‬انسداد روده‬
‫‪‬‬
‫کاهش تمرکز و توجه‬
‫‪‬‬
‫اختالل حافظه‬
‫‪‬‬
‫خطر دلیریوم‬
‫‪‬‬
‫خواب آلودگی‪ ،‬خطر سقوط‬
‫‪ ‬نورتریپتلین و دزیپرامین موثر در افسردگی ساملندی‬
‫‪ ‬شروع با دوز کم‬
‫‪‬‬
‫مانیتور کردن با ‪EKG‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫ایمن و موثر‬
‫عوارض کم آنتی کولینرژیک‬
‫عدم تاثیر روی قلب‬
‫رعایت رژیم غذایی و تداخالت دارویی‬
‫‪ ‬ترکیب ضد افسردگی و ضد سایکوز‬
‫‪ ‬شایعترین‪:‬انتی سایکوتیک تیپیک (پر فنازین)‪TCA +‬‬
‫‪ ‬انتی سایکوتیک اتیپیک(ریسپریدون)‪SSRI+‬‬
‫‪ ECT ‬در موارد شدید‬
‫‪ ‬استفاده از داروهای با اثرات آنتی کولینرژیک کمتر‪:‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪( SSRI‬سیتالوپرام وسرترالین)‬
‫بوپروپیون‬
‫ونالفاکسین‬
‫دالوکستین‬
‫دوز کم نور تریپتیلین‬
‫‪‬‬
‫بررس ی عملکرد تیروئید ‪،‬سطح فوالت و ‪B12‬‬
‫‪‬‬
‫بررس ی از نظر پارکینسون و دمانس‬
‫‪‬‬
‫شروع اثر دارو ‪12-4 W‬‬
‫‪‬‬
‫حداقل درمان ‪ 6‬ماه‬
‫‪ 5-10 ‬درصد در بیماران ساملند بستری‬
‫‪ ‬تحریک پذیری بیشتر و یوفوریای کمتر‬
‫‪ ‬شروع اولین اپیزود مانیا‪ ،‬ناشایع‬
‫‪ ‬مدیریت مانیا مشابه جوانان‬
‫‪ ‬پاسخدهی ضعیف تر‬
‫* تنظیم خلق‪:‬‬
‫‪‬‬
‫تثبیت کننده های خلق مثل لیتیم‪ ،‬سدیم والپروات‪ ،‬کاربامازپین‬
‫‪‬‬
‫مانیتور شرایط مدیکال بخصوص کبدی و شناخت‬
‫‪‬‬
‫عوارض زیاد‪ ،‬دلیریوم‪،‬اختالل عملکرد مغزی‬
‫داروهای ضد اضطراب‪:‬‬
‫‪‬‬
‫همراهی اختالالت اضطرابی مزمن با بیماری های مدیکال‬
‫‪‬‬
‫درمان بیماری های مدیکال قبل ار تجویز ضد اضطراب‬
‫‪ ‬بنزودیازپین ها‪:‬‬
‫‪‬‬
‫فقط در درمان حاد‬
‫‪‬‬
‫برای کوتاه مدت‬
‫‪‬‬
‫همراه درمان های اصلی‬
‫‪‬‬
‫انواع کوتاه اثر‪ :‬لورازپام‪ ،‬اگزازپام‪،‬‬
‫‪‬‬
‫دوز شروع خیلی کم‪ ،‬قطع تدریجی بعد از مصرف ‪ 6‬هفته‬
‫‪‬‬
‫عوارض زیاد‪ :‬خواب آلودگی‪،‬اختالل شناختی‪،‬آتاکس ی‪،‬بیقراری پارادوکسیکال‬
‫بیماری‬
‫خط اول درمان‬
‫خط دوم درمان‬
‫پانیک‬
‫‪SSRI,SNRI,BZD,‬‬
‫‪(, TCA‬فنلزین)‪MAOI‬‬
‫‪GAD‬‬
‫‪،SNRI,SSRI‬بوسپیرون‬
‫‪BZD,TCA‬و ترازودون‬
‫‪OCD‬‬
‫‪SSRI‬‬
‫کلومی پرامین‪،‬درمان ترکیبی با آنتی سایکوتیک ها‬
‫هراس اجتماعی‬
‫‪SNRI,SSRI‬‬
‫‪MAOI‬‬
‫ژنرالیزه‬
‫‪BZD‬در صورت نیاز‬
‫بتا بلوکر‪ ،‬بوسپیرون‬
‫فوبیای ساده‬
‫‪BZD‬در صورت نیاز‬
‫بتا بلوکر‬
‫‪PTSD‬‬
‫‪SSRI‬‬
‫پرازوسین(برای بهبود خواب وکابوسهای شبانه) و‬
‫ترازودون‬
‫اضطراب‪ -‬افسردگی مختلط‬
‫‪SSRI,SNRI‬‬
‫ترازودون‬
‫بیقراری همراه دمانس‬
‫‪SGA‬‬
‫بوسپیرون‪،SSRI,BZD،‬ضد تشنج ها‪ ،‬کار با مازپین‬
‫‪ FGA‬یا نسل اول (تیپیک)‪:‬‬
‫‪ ‬هالوپریدول‬
‫‪ ‬پرفنازین‬
‫‪ ‬تری فلوپرازین‬
‫‪ ‬پیموزاید‬
‫‪ ‬تیوریدازین‬
‫‪ ‬فلوفنازین‬
‫‪ ‬کلرپرومازین‬
‫‪ ‬سولپیراید‬
‫عوارض جانبی ‪:FGA‬‬
‫• اکستراپیرامیدال‬
‫• تاردیودیسکینزی‬
‫• آنتی کولینرژیک‬
‫• هایپوتنشن‬
‫• خواب آلودگی‬
‫• قلبی عروقی‬
‫‪SGA‬یا نسل دوم(آتیپیک)‪:‬‬
‫‪ ‬ریسپریدون‬
‫‪ ‬االنزاپین‬
‫‪ ‬کلوزاپین‬
‫‪ ‬کویتیاپین‬
‫‪ ‬آری پیپرازول‬
‫عوارض جانبی‪:SGA‬‬
‫• افزایش وزن‬
‫• وقایع عروق مغزی‬
‫• اثرات متابولیک‬
‫• افزایش مرگ و میر‬
‫• خواب آلودگی‬
‫• هایپوتنشن‬
‫‪ ‬اسکیزو فرنی و اسکیزو افکتیو‬
‫‪ ‬اختالل هذیانی‬
‫‪ ‬اختالل رفتاری شدید‬
‫‪ ‬پارکینسون همراه با سایکوز‬
‫‪ ‬دلیریوم‬
‫‪ ‬افسردکی سایکوتیک‬
‫‪ ‬درمان ترکیبی‬
‫‪ ‬ارزیابی قبل از درمان‪ :‬مدیکال‪،‬نورولوژیکال‬
‫‪ ‬انتخاب آنتی سایکوتیک‪ :‬سابقه درمان قبلی‪،‬سادگی رژیم‪،‬قیمت‬
‫‪ ‬شکل دوزاژ‪ :‬اکثرا خوراکی‪ ،‬معدودی تزریقی و فرم طوالنی اثر)‪(LA‬‬
‫ عدم استفاده از ‪LA‬در سایکوز ساملندی بجز بیماران اسکیزوفرنی و اسکیزو‬‫افکتیو با سابقه پذیرش بد‬
‫‪‬‬
‫زمان پاسخ طوالنی تر از جوانان‬
‫‪‬‬
‫دوز کم اولیه‪ ،‬افزایش تدریجی‬
‫‪‬‬
‫دوز اپتیمال ‪ %50‬دوز جوانان‬
‫‪‬‬
‫در موارد همراه اختالل نورولوژیک یا شناختی ‪ %25‬دوز جوانان‬
‫‪‬‬
‫مشکالت شناختی‪ ،‬بینایی‪ ،‬شنوایی‬
‫‪‬‬
‫استفاده از حداقل داروها‬
‫‪‬‬
‫حداقل دوزهای روزانه‬
‫‪‬‬
‫آموزش به بیمار و خانواده‬
‫‪‬‬
‫القا کننده ها و مهار کننده های آنزیمی‬
‫‪‬‬
‫مصرف همزمان سیگار‬
‫‪‬‬
‫توجه به اثرات جانبی مشابه‬
‫‪ ‬مهارکننده های کولین استراز‬
‫‪ )1‬تاکرین‬
‫‪)2‬دونپزیل‬
‫‪)3‬ریواستیگمین‬
‫‪)4‬گاالنتامین‬
‫‪ ‬آنتاگونیست های گیرنده ‪:NMDA‬‬
‫‪ )1‬ممانتین‬
‫‪ ‬عوارض مهارکننده های‬
‫کولین استراز‪:‬‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫تهوع‬
‫استفراغ‬
‫اسهال‬
‫دیس پپس ی‬
‫بی اشتهایی‬
‫خستگی‬
‫کاهش وزن‬
‫آریتمی قلبی‬
‫‪ ‬موارد احتیاط‪:‬‬
‫• آسم‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫‪ COPD‬شدید‬
‫زخم گوارش ی‬
‫اختالالت هدایتی قلبی‬
‫برادیکاردی شدید‬
‫‪ ‬موثر در دمانس متوسط تا شدید‬
‫‪ ‬مشکالت گوارش ی و اسهال کمتر از مهار کننده های کولین استراز‬
‫‪ ‬افزودن به مهار کننده های کولین استراز‬
‫نام دارو‬
‫اشکال دارویی‬
‫)‪)MG‬‬
‫دوز شروع‬
‫)‪(MG/D‬‬
‫فواصل افزایش‬
‫دارو)‪(w‬‬
‫دوزحداکثر‪(MG/‬‬
‫)‪D‬‬
‫دانپزیل (‪)Donepezil‬‬
‫قرص ‪5‬و‪10‬‬
‫‪5‬‬
‫‪4-6‬‬
‫‪5 -10‬‬
‫ریواستیگمین‬
‫)‪)Rivastigmine‬‬
‫کپسول ‪1/5‬و‪3‬و‪4/5‬و‪6‬‬
‫‪3‬‬
‫‪2‬‬
‫‪6‬‬
‫پچ پوستی ریواسیتیگمین‬
‫پچ‪4/5‬و‪9/5‬‬
‫‪6/5‬‬
‫‪4‬‬
‫‪9/5‬‬
‫گاالنتامین‬
‫(‪)Galantamine‬‬
‫کپسول ‪4‬و‪8‬و‪12‬‬
‫‪8‬‬
‫‪2-4‬‬
‫‪24‬‬
‫ممانتین (‪)Memantine‬‬
‫قرص‪5‬و‪10‬‬
‫‪5‬‬
‫‪1‬‬
‫‪20‬‬
‫دوز موثر‬
(mg/d)
‫دوز شروع در‬
‫افسردگی‬
(mg/d(
‫دوز شروع در‬
‫اضطرابی‬
(mg/d)
(mg)‫اشکال دارویی‬
‫نام دارو‬
20-40
10
5
Tab:20,40
‫سیتالوپرام‬
(citalopram)
20
10
5
Syr:20mg/5ml Cap:20,40
(Fluoxetine‫فلوکستین‬
)
100-200
25
12/5
Tab:25,50,100
(sertraline)‫سرترالین‬
300
_
25
Tab:50,100
(Fluvoxa‫فلوواکسامین‬
mine)
75-225
37.5-75
37/5
Tab37.5,75
ERCap:37.5,75 ,150
(venlafaxi‫ونالفاکسین‬
ne)
40-60
20
20
Delayed release cap
:20,30,60
(duloxetine‫دالوکستین‬
)
‫نام دارو‬
‫هالوپریدول‬
‫)‪(Haloperidol‬‬
‫اشکال دارویی‬
‫‪Tab:0.5,5‬‬
‫‪Inj:5,50‬‬
‫‪Sol:2mg/ml‬‬
‫دوز موثر در‬
‫دوز موثر در‬
‫دوز شروع در‬
‫دوز شروع در‬
‫سایکوز‪(mg/d‬‬
‫دمانس‪ (mg/‬دمانس‪(mg/d‬‬
‫سایکوز)‪(mg/d‬‬
‫)‬
‫)‬
‫)‪d‬‬
‫‪0/25-0/5‬‬
‫‪0/25-2‬‬
‫‪0/5-1‬‬
‫‪5‬‬
‫کلوزاپین‬
‫)‪(Clozapine‬‬
‫‪Tab:25,100‬‬
‫‪12/5‬‬
‫‪75-100‬‬
‫‪12/5-25‬‬
‫‪100-300‬‬
‫ریسپریدون‬
‫)‪(Risperidone‬‬
‫‪Tab:1,2,4‬‬
‫‪0/25-1‬‬
‫‪1‬‬
‫‪0/5-2‬‬
‫‪2-4‬‬
‫االنزاپین‬
‫)‪(Olanzapine‬‬
‫‪Tab:2.5,5,10,15‬‬
‫‪1/25-5‬‬
‫‪10‬‬
‫‪5/2-5‬‬
‫‪5-10‬‬
‫کوئیتیاپین‪Tab:25,100,150, (Quetia‬‬
‫‪200‬‬
‫)‪pine‬‬
‫‪12/5-50‬‬
‫‪200-300‬‬
‫‪12/5-50‬‬
‫‪50-300‬‬
‫‪5‬‬
‫‪15‬‬
‫‪5-10‬‬
‫‪10-30‬‬
‫آریپی پرازول‬
‫)‪(Aripiprazole‬‬
‫‪Tab:5,10,15‬‬
‫نام دارو‬
‫اشکال دارویی (‪)mg‬‬
‫دوز موثر‬
‫درساملندان )‪(mg/d‬‬
‫لورازپام )‪(Lorazepam‬‬
‫‪Tab:1,2 Inj:2,4‬‬
‫‪0/5-3‬‬
‫اگزازپام )‪(Oxazepam‬‬
‫‪Tab:10‬‬
‫‪10-45‬‬
‫ترازودون )‪(trazodone‬‬
‫‪Tab:50‬‬
‫‪50-300‬‬
‫زولپیدم )‪(Zolpidem‬‬
‫‪Tab:5,10‬‬
‫‪5-10‬‬
‫با تشکر از‬
‫توجه شما‬

similar documents