Inhoudelijke convergentie van de Vlaamse kranten

Report
Studiedag steunpunt Media
De maatschappelijke rol van de nieuwsmedia
in Vlaanderen
Presentatie 3
Inhoudelijke convergentie
van de Vlaamse kranten
Kathleen Beckers
Julie Sevenans
Julie De Smedt
Andrea Masini
Stefaan Walgrave
Klachten diversiteit in/van nieuws
Nieuwsmedia moeten diversiteit van de samenleving weerspiegelen
= actoren, bronnen, thema’s, invalshoeken…
Maar er zijn klachten
• Te weinig kleur
• Te weinig vrouwen (elites)
• Te weinig andere zwakke/minderheidsgroepen
• Te politiek eenzijdig (intern vs. extern pluralisme)
• Te veel hetzelfde nieuws (media stormen – imitatie – pack
journalism)
= FOCUS vandaag
Convergentie
Hoe gelijkaardig is onze mediaberichtgeving?
• Is mediaberichtgeving meer gelijkaardig dan vroeger?
• Zo ja, waar ligt dat aan?
1. Mediaconcentratie (eigendom en samenwerking)
2. Mainstreaming van mediamarkt (minder niche)
3. Gemeenschappelijke routines/nieuwswaarden journalisten
4. Journalisten generalisten, redacties onderbemand
5. Digitalisering (makkelijker overnemen/imiteren)
Onderzoek convergentie zeldzaam
• Wel over journalisten, hun achtergrond, hun
‘nieuwswaarden’… (journalistensurveys, UGent)
• Weinig over relatie convergentie titels/eigenaars en
convergentie inhoud = grootste bezorgdheid
o
o
o
o
Helemaal afwezig in Vlaanderen
Case studies (vb. nieuws over eigenaren, zelfcensuur)
Uitzonderlijk gevallen (vb. eigenaren met politieke agenda)
Praktische redenen
–
–
–
–
Hoe onderzoeken? (operationaliseren)
Hoe terug in de tijd?
Arbeidsintensief (manueel werk)
Moeilijk oorzaken van elkaar onderscheiden
Verschillende soorten inhoudelijke diversiteit
(en dus convergentie)
•
•
•
•
Journalisten (vogel gebekt)
Artikel (overgenomen)
Thema’s (altijd hetzelfde)
Nieuwsverhalen (over zelfde feit berichten)
Methode
•
•
•
•
•
Twee volledige weken nieuws in acht kranten: De
Standaard, De Morgen, De Tijd, Het Laatste Nieuws,
Metro, Het Nieuwsblad, Gazet van Antwerpen, Het Belang
van Limburg
Persgroepen: Corelio (DS-NB), De Persgroep (HLN, DT
(sinds 2005), DM), Concentra (HBVL, GVA, Metro)
ALLE nieuws (zonder regionaal, reclame, publireportages)
Week (6 dagen) oktober 2003: 4.721 artikels (Champion’s
League Brugge en Anderlecht, migrantenstemrecht)
Week (5 dagen) mei 2013: 3.001 artikels (Wetteren;
bekerfinale Genk- Club Brugge)
Methode
•
Is één week genoeg?
–
–
•
•
Ja, veel aparte beslissingen (+1.200) over in/out
Nee, voor niveau, Ja voor verschillen: identiek
aanbod van gebeurtenissen voor alle redacties
Manuele codering door team codeurs
(mediaverhalen) – hoge betrouwbaarheid
Onvolledige/eerste rapportering hier
(1) Journalisten
• Zelfde journalisten
o In media van verschillende persgroepen (gedeeld
redactioneel werk, freelancers)
o In media van dezelfde persgroep (rationalisering)
• Correlaties (journalist in krant ja/nee)
o DS-NB: 0,07  0,18 (significante stijging)
o HBVL-GVA: 0,47  0,40 (geen significante daling)
• Aantal kranten waarvoor gemiddelde journalist schreef, is niet
gestegen 2003-2013 (1,23  1,22)
• Maar moeilijk te meten = onderschatting
(2) Artikels
• Andere vorm van samenwerking binnen
persgroep: delen van artikels
o ‘Identiek’, eventueel andere titel of foto
o Kan gevolg zijn van overnemen van stuk van
persagentschap door beide
Voorbeeld HBVL - GVA
• Scans hier afbeelden
Gedeelde artikels
DS
DM
DT
HLN
METRO
NB
GVA
HBVL
DS
DM
DT
HLN
METRO
NB
GVA
HBVL
DS
DM
DT
HLN
METRO
NB
GVA
0
0
0
0
30
0
0
1
0
2 (1 B)
2 (1 B)
2 (1 B)
3 (2 B)
0
0
1
0
1 (1 B)
0
0
0
0
1
1
2
1
1 (1 B)
52 (3 B)
DS
DM
DT
HLN
METRO
NB
GVA
0
0
0
0
17 (1 B)
0
0
4
7 (1 B)
2 (2 B)
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
3
4
2003
2013
1(1 B)
1
0
2
0
23 (7 B)
Artikels delen over welk thema?
DS-HN 2003 (30) =
77% Sport
DS-HN 2013 (17) =
29% Sport
18% Justitie
12% Ondernemingen
31% Sport
23% Cultuur
17% Justitie
36% Sport
14% Human interest
14% Ongelukken
57% Sport
29% Ondernemingen
75% Ondernemingen
GVA-HBVL 2003 (52) =
GVA-HBVL 2013 (23) =
HLN-DM (2013) (7) =
DM-DT (2013) (4) =
(3) Thema’s
• Categoriesysteem met 28 soorten thema’s
(Comparative Agendas Project)
• In welke mate zelfde thema’s in kranten?
• Diversiteit van thema’s
o Niet veel verschil 2003-2013 (geen tendens naar minder
diversiteit)
o Metro meest en NB (sport) minst divers
o DT werd diverser (economie minder dominant)
• Volgende grafieken: correlaties van % artikels in een
bepaalde krant over bepaald thema met een andere
krant
Wie lijkt op wie qua thema’s?
DM
DM
DT
HLN
DS
NB
METRO
GVA
HBVL
DM
DT
HLN
DS
NB
METRO
GVA
HBVL
DT
HLN
DS
NB
METRO
GVA
HBVL
1
-0,3004
1
-0,0981
-0,2431
1
0,1987
0,3318
0,1609
1
-0,1464
-0,2521
0,6374**
0,0035
1
-0,2234
0,5465**
0,0149
0,2018
0,2759
1
-0,2708
-0,3077
-0,0644
-0,3804
0,0802
-0,1157
1
-0,3697
-0,3438
0,1422
-0,3917*
0,2271
-0,1857
0,8040*
1
DM
DT
NB
METRO
GVA
HBVL
HLN
DS
2003
1
-0,0789
1
-0,2906
0,1493
1
0,095
0,4566*
0,3073
1
-0,2934
-0,0055
0,4926**
0,2126
1
-0,3657
-0,0501
-0,2644
-0,0319
-0,2927
1
-0,2741
-0,135
0,3065
-0,2179
0,4680*
-0,2454
1
-0,1123
-0,1056
0,3045
0,0109
0,4250*
-0,2216
0,5799**
2013
1
grafiek
(4) Nieuwsverhalen
• Nieuwsverhaal = gebeurtenis of evenement dat
basis van artikel vormt
• Gemeenschappelijk nieuwsverhaal wanneer
thema en plaats van gebeuren zelfde zijn
• Bijna 8.000 artikels maken 3.199 verhalen: 1.982
(2003) en 1.217 (2013)
Minder nieuwsverhalen
DS
DM
DT
HLN
NB
GVA
HBVL
METRO
Totaal
Totaal
verhalen 2003 verhalen 2013
543
288
397
284
452
178
463
389
444
390
500
343
445
269
281
169
Verhalen/dag
2003
90,5
66,2
75,3
77,2
74,0
83,3
74,2
Verhalen/dag
2013
57,6
56,8
35,6
77,8
78
68,6
53,8
46,8
33,8
 Indicatie van verschraling van het nieuws?
 Kan toeval zijn (nieuwsarme of -rijke week in 2013?)
In hoeveel kranten zelfde verhaal?
2003: verhaal in gemiddeld 1,78 kranten
Verschil statistisch significant (p=0,022)
2013: verhaal gemiddeld in 1,90 kranten
 Algemene convergentie 2003-2013
Wie lijkt op wie qua verhalen?
DM
DT
HLN
DS
NB
METRO
GVA
HBVL
DM
1
-0,008
0,025
0,117**
0,036
0,122**
0,026
0,015
DT
HLN
DS
NB
DM
DT
HLN
DS
NB
METRO
GVA
HBVL
DM
DT
HLN
DS
NB
METRO
GVA
1
0,091**
1
0,101** -0,004
1
0,141** 0,136** 0,095**
1
0,004
-0,05 0,111** 0,140**
1
0,144** 0,062* 0,148** 0,185** 0,076**
1
0,013
-0,037 0,088** 0,021 0,137** 0,092**
1
0,015
-0,047 0,064*
0,053
0,063* 0,084** 0,265**
1
-0,104**
1
0,087** 0,024
1
-0,116** 0,107** 0,104**
1
0,086** 0,032 0,133** 0,045*
-0,075** 0,058** 0,052* 0,114**
-0,102** 0,069** 0,008 0,126**
METRO
GVA
HBVL
2003
1
0,057*
0,031
1
0,239**
1
HBVL
2013
1
Verschil 2003-2013 qua verhalen
GVA*HBVL
METRO*HBVL
METRO*GVA
NB*HBVL
NB*GVA
NB*METRO
DS*HBVL
DS*GVA
DS*METRO
DS*NB
HLN*HBVL
HLN*GVA
HLN*METRO
HLN*NB
HLN*DS
DT*HBVL
DT*GVA
DT*METRO
DT*NB
DT*DS
DT*HLN
DM*HBVL
DM*GVA
DM*METRO
DM*NB
DM*DS
DM*HLN
DM*DT
-0.08
-0.06
-0.04
-0.02
0
0.02
0.04
0.06
0.08
0.1
0.12
0.14
Conclusie
• Er is proces van algemene convergentie
• Maar niet heel sterk en beeld is
genuanceerd
o Journalisten: JA - binnen Corelio (Mediahuis), NEE binnen Concentra en De Persgroep
o Artikels: NEE – Blijft gelijk binnen persgroepen
o Thema’s: JA - Mediamarkt (niches)
o Verhalen: JA - Mediaconcentratie (Persgroep)
Discussie
• Preliminaire analyse
• Verder onderzoek naar convergentie in stijl, frames,
invalshoeken, actoren. Data gedeeltelijk beschikbaar
(eindrapport)
• Meer onderzoek nodig. Meer weken, meer jaren (zeer
arbeidsintensief). Trend 2014? (Mediahuis)
• Meer convergentie lokaal nieuws?
• Convergentie buiten nieuwsmedia? (entertainment,
BVs)
• Nood aan gedetailleerde analyse van verklaringen

similar documents