دانلود

Report
‫ک ــفا‬
‫شرکت کارآفرينی و فنآوری ايران‬
‫مباني و اصول كاليبراسيون تجهيزات‬
‫اندازهگيري‬
‫مقدمه‬
‫كيفيت مقولهاي است كه با سرشت انسان سازگاري دارد و همراه نياز مادي و معنوي اوست و‬
‫نبود آن ميتواند دشواريهايي براي وي بوجود آورد‪ .‬به همين دليل از گذشتههاي دور تالش براي‬
‫رسيدن به كيفيت و رفع دشواريهاي موجود در اين راه موضوعي مطرح در جوامع انساني بوده‬
‫است‪ .‬امروزه اين واژه از مرحله رفع نياز پا فراتر گذاشته است زيرا با گسترش دنياي رقابت‪،‬‬
‫كيفيت تنها زباني است كه ميشود با آن در بازارهاي جهاني سخن گفت‪ .‬بديهی است كنترل‬
‫كيفيت و تضمين آن بر اندازهگيري استوار است‪ .‬فراگيري روش اندازهگيري كميتهاي گوناگون و‬
‫در نگاهي وسيعتر كاليبراسيون دستگاهها‪ ،‬راهي براي نيل به اين خواسته است‪.‬‬
‫مقدمه‬
‫هر دستگاه ويژگيهاي فني و ويژگيهاي اندازه شناختي خود را دارد‪ .‬با توجه به اينكه دستيابي به‬
‫كيفيت برتر از طريق انجام آزمونها و اندازهگيريهاي مطمئن ارزيابي ميگردد‪ ،‬اين بحث مطرح‬
‫ميشود كه اندازهگيري مطمئن چگونه اندازهگيري ميباشد؟ آيا نو بودن تجهيزات يا استفاده از‬
‫تكنولوژي جديد دستگاهي‪ ،‬ميتواند منجر به اندازهگيري مطمئن شود‪.‬‬
‫پاسخ اينست كه تنها كاليبراسيون صحيح و دورهاي به نتايج خروجي دستگاهها كيفيت ميبخشد‪ .‬با‬
‫انجام كاليبراسيون به دنبال يافتن ويژگيهاي اندازه شناختي دستگاه هستيم تا در صورت نياز‬
‫اصالحات الزم را انجام دهيم‪ .‬اغلب استانداردهاي مديريت كيفيت در بخش الزامات فني‪ ،‬از‬
‫كاليبراسيون تجهيزات نام برده و آنرا الزام نمودهاند‪.‬‬
‫مقدمه‬
‫استانداردهاي مديريت اهميت خاص ي براي تمام تجهيزات توليد به ويژه تجهيزات اندازهگيري‬
‫قايل هستند‪ .‬به عنوان مثال در بند ‪ 6-7‬استاندارد ‪ ISO 9000‬آمده است‪:‬‬
‫”هنگامي که حصول اطمينان از نتايج معتبر مورد نياز است تجهيزات اندازهگيري بايد‪:‬‬
‫الف‪ :‬در فواصل مشخص يا پيش از استفاده مورد کاليبراسيون يا تصديق در برابر‬
‫استانداردهاي اندازهگيري قرار گيرند که قابليت رديابي تا استانداردهاي ملي و بين املللي را‬
‫داشته باشند؛ هنگامي که چنين استانداردهايي موجود نيستند مبنايي که براي کاليبراسيون يا‬
‫تصديق مورد استفاده قرار ميگيرد بايد ثبت شود‪“.‬‬
‫مقدمه‬
‫ب) بر حسب نياز تنظيم و تنظيم مجدد گردند‪.‬‬
‫ج) مورد شناسايي قرار گرفته باشند تا وضعيت كاليبراسيون آنها بتواند قابل تعيين باشد‪.‬‬
‫د)در برابر تنظيماتي كه نتايج اندازهگيري را نامعتبر ميكند محافظت گردند‪.‬‬
‫ه) در برابر آسيب و خرابي در طي جابجايي‪ ،‬تعمير و نگهداري و انبارش محافظت گردند‪.‬‬
‫همچنين در استاندارد ‪ ISO/IEC 17025‬نيز بر ضرورت كاليبراسيون تجهيزات تاكيد شده است‪.‬‬
‫اهميت اندازه گيري‬
‫• استانداردهاي مديريت اهميت خاص ي براي تمام تجهيزات توليد به ويژه تجهيزات اندازهگيري‬
‫قايل هستند؛‬
‫• علم از جايي شروع ميشود که اندازهگيري آغاز ميشود؛‬
‫• بدون اندازهگيري امکان بررس ي هيچ گونه پيشرفتي وجود ندارد؛‬
‫• توان اندازهگيري معيار بسيار خوبي براي تعيين ميزان پيشرفت يک جامعه است؛‬
‫• بدون اندازهگيري زندگي براي بشر امروزي ميسر نيست‪.‬‬
‫اصول اندازه گيري‬
‫• وسيله اندازهگيري درست انتخاب شود؛‬
‫• وسيله اندازهگيري درست نصب شود؛‬
‫• وسيله اندازهگيري درست نگهداري شود؛‬
‫• وسيله اندازهگيري درست بکار گرفته شود؛‬
‫• وسيله اندازهگيري درست کاليبره شود‪.‬‬
‫بايد دانست‬
‫• درهيچ زمينه علمي هيچ گونه پيشرفتي بدون اندازهگيري حاصل نميشود‪.‬‬
‫• درهيچ اندازهگيري بدون ابزار مناسب‪ ،‬نتيجه درستي حاصل نميشود‪.‬‬
‫• بدون کاليبراسيون از هيچ ابزار اندازهگيري نتيجه درستي حاصل نميشود‪.‬‬
‫• کاليبراسيون شرط الزم است ولي کافي نيست‪.‬‬
‫كاليبراسيون‬
‫‪calibration‬‬
‫مجموعه عملياتي كه تحت شرايط مشخص ميان نشاندهي يك دستگاه يا سيستم اندازهگيري‬
‫يا مقدار يك سنجه مادي يا ماده مرجع و مقدار متناظر آن كه از استانداردهاي اندازهگيري‬
‫حاصل ميشود‪ ،‬رابطهاي برقرار ميكند‪.‬‬
‫کاليبراسيون اجازه ميدهد که ميزان تصحيح الزم را نسبت به نشاندهي تعيين کنيم‪ .‬با‬
‫کاليبراسيون ممکن است خواص اندازه شناختي ديگري نظير اثر کميتهاي تاثير گذار نيز تعيين‬
‫شود‪ .‬در واقع كاليبراسيون ويژگيهاي كارآمدي دستگاه يا مواد مرجع را بوسيله انجام مقايسات‬
‫مستقيم مشخص ميكند‪.‬‬
‫ضرورت كاليبراسيون‬
‫كاليبراسيون در واقع ايجاد نظامي موثر به منظور كنترل صحت و دقت پارامترهاي مترولوژيكي‬
‫دستگاههاي آزمون و وسايل اندازهگيري و كليه تجهيزاتي است كه عملكرد آنها بر كيفيت فرايند تاثير‬
‫گذار ميباشد كه به منظور اطمينان از تطابق اندازهگيريهاي انجام شده با استانداردهاي جهاني‬
‫مورد استفاده قرار ميگيرد‪.‬‬
‫كدام دستگاهها بايد کاليبره شوند‬
‫هر وسيلهاي که براي اندازهگيري به کار ميرود و در روشهاي اجرايي به استفاده از آن اشاره شده‬
‫است‪ ،‬نياز به تعيين صحت و دقت يا کاليبراسيون دارد‪.‬‬
‫دستگاههاي اندازهگيري بايد به طور دورهاي كاليبره شوند‪ .‬گذشت زمان‪ ،‬فرسودگي‪ ،‬حوادث غير‬
‫قابل پيشبيني‪ ،‬باعث ميشوند تا قابليت رديابي نتايج آنها تا استانداردها زير سوال رفته و نيازمند‬
‫تاييد مجدد باشند‪ .‬براي تجهيزات كاليبره شده گواهي كاليبراسيون صادر شده و ضميمه دستگاه‬
‫ميگردد‪.‬‬
‫كاليبره كردن تمام تجهيزات الزم نيست‪ .‬برخي از آنها ممكن است صرفا به عنوان نشان دهنده مورد‬
‫استفاده قرار گيرند‪ .‬انواع ديگر تجهيزات ممكن است به عنوان ابزار تشخيص ي و آشكارسازي به كار‬
‫بروند‪ .‬هر گاه وسيلهاي براي تعيين قابليت پذيرش محصول و يا عوامل موثر در فرايند آزمون مورد‬
‫استفاده قرار نگيرد كاليبراسيون آن ضرورت ندارد‪.‬‬
‫اهداف اصلي كاليبراسيون‬
‫‪ -1‬براي اطمينان از قرائتهايي كه از دستگاه صورت ميگيرد‪.‬‬
‫‪ -2‬براي تعيين درستي مقادير خوانده شده از دستگاه‪.‬‬
‫‪ -3‬براي استقرار قابليت رديابي دستگاه به استانداردهاي مرجع (هدف نهايي كاليبراسيون‬
‫برقراري قابليت رديابي عنوان شده است‪).‬‬
‫قابليت رديابي )‪(Traceability‬‬
‫‪ ‬مهمترين ويژگي كه يك اندازهگيري بايد داشته باشد وجود قابليت رديابي نتايج آن تا‬
‫استانداردهاي ملي و سپس بين املللي ميباشد‪.‬‬
‫‪ ‬وقتي سطح اطمينان و عدم قطعيت كليه اندازهگيريها بيان شود درستي و دقت نتايج‬
‫اندازهگيري تضمين ميگردد‪.‬‬
‫‪ ‬قابليت رديابي قابليت ارتباط دادن مقدار يك استاندارد يا نتيجه يك اندازهگيري با‬
‫مرجعهاي ملي يا بيناملللي از طريق زنجيره پيوسته مقايسهها كه همگي عدم قطعيتي معين دارند‪.‬‬
‫كاليبراسيون تنها راه برقراري قابليت رديابي ميباشد‪.‬‬
‫استقرار قابليت رديابي نتايج اندازهگيري (در كاليبراسيون)‬
‫بوسيله تعيين نام دستگاه مرجع كاليبراسيون و عدم قطعيت آن محاسبه اعالم عدم قطعيت‬
‫اندازهگيري براي نتايج كاليبراسيون و نيز بيان شرايط محيطي اثر گذار بر نتيجه اندازهگيري‬
‫قابليت رديابي نتايج كاليبراسيون استقرار مييابد‪.‬‬
‫دستاوردهاي کاليبراسيون‬
‫• به دست آوردن نتايج درست و صحيح در اندازهگيري؛‬
‫• کاهش هزينه و دوباره کاري؛‬
‫• بهرهوري بيشتر؛‬
‫• جوابگويي در دعاوي حقيقي و حقوقي؛‬
‫• يکي از نيازهاي اخذ گواهيهاي استانداردهاي مديريت؛‬
‫• جلوگيري از تضييع حقوق مصرف کننده و توليد کننده؛‬
‫مراحل انجام کاليبراسيون‬
‫‪ .1‬کد گذاري تجهيزات اندازهگيري و تهيه شناسنامه و ليست آنها؛‬
‫‪ .2‬طبقهبندي تجهيزات اندازهگيري از نظر کاليبراسيون؛‬
‫‪ .3‬تعيين دوره تناوب کاليبراسيون؛‬
‫‪ .4‬تعيين حد مجاز خطا؛‬
‫‪ .5‬انتخاب کاليبره کننده؛‬
‫‪ .6‬کاليبراسيون (عمليات کاليبراسيون‪ ،‬تعيين خطاي تجهيز‪ ،‬صدور گواهي و برچسب‬
‫كاليبراسيون‪ ،‬نصب برچسب کاليبراسيون)؛‬
‫‪ .7‬اعمال نتايج کاليبراسيون؛‬
‫‪ .8‬ثبت و حفظ و نگهداري سوابق کاليبراسيون‪.‬‬
‫مراحل انجام کاليبراسيون‬
‫‪ .1‬کد گذاري تجهيزات اندازهگيري و تهيه شناسنامه و ليست آنها‬
‫•‬
‫تمام تجهيزات اندازهگيري بايد وارد يک ليست شده و به هر يک کد يا مشخصهاي داده‬
‫شود‪.‬‬
‫•‬
‫کد بايد به گونهاي باشد که بتوان بدون احتمال خطا تجهيز را شناسايي کرد‪.‬‬
‫•‬
‫براي هر تجهيز اندازهگيري شناسنامه تهيه کرد‪.‬‬
‫مراحل انجام کاليبراسيون‬
‫‪ -2‬طبقه بندي تجهيزات از نظر کاليبراسيون‬
‫‪‬‬
‫تجهيزاتي که اندازه گير نبوده و نياز به کاليبراسيون ندارند‪ .‬مانند کلني کانتر‪ ،‬آب مقطر‬
‫گير‪ ،‬هيتر بدون دماسنج‪ ،‬همزن مغناطيس ي و بن ماري جوش در اين گروه قرار دارند‪..‬‬
‫‪‬‬
‫تجهيزاتي که هر بار قبل از استفاده بايد توسط کاربر کاليبره شوند‪ .‬در اين گروه ميتوان‬
‫از دستگاههاي ‪ PH‬متر نام برد‪ .‬کاربر بايد دوره آموزش ي کاليبراسيون و کنترل کيفي اين گونه‬
‫تجهيزات را بگذراند‪.‬‬
‫‪‬‬
‫تجهيزاتي که بايد توسط واحدهاي مورد تائيد موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي‬
‫ايران يا سازنده و يا كاربر در دورههاي زماني مشخص کاليبره شوند‪ .‬ترازو‪ ،‬اتوکالو‪ ،‬وسايل حجم‬
‫سنجي‪ ،‬انکوباتور و فور نمونههايي هستند که در اين گروه قرار دارند‪.‬‬
‫مراحل انجام کاليبراسيون‬
‫‪ -3‬تعيين دوره تناوب کاليبراسيون‬
‫‪‬‬
‫تأييدهاي مكرر هزينهبر است و استفادهي پيوستهي تجهيزات را ناممكن ميسازد و كاري را‬
‫كه تجهيزات مزبور در آن به كار ميرود متوقف كرد‪ .‬بنابراين بايد تعادلي در اين ميان برقرار‬
‫شود عوامل بسياري در تعيين پريود تأييد مؤثرند كه مهمترين آنها به شرح زير است‪:‬‬
‫‪ ‬نوع تجهيزات‬
‫‪ ‬توصيهي سازندهي تجهيزات‬
‫‪ ‬روند دادههاي بهدست آمده از كاليبراسيونهاي پيشين‬
‫‪ ‬سوابق ثبتشدهي نگهداري و تعمير‬
‫‪ ‬گستردگي و دشواري كاربرد‬
‫‪ ‬ميزان گرايش به فرسودگي و رانش‬
‫‪ ‬پريود مقايسهي متقابل با ديگر تجهيزات اندازهگيري‬
‫‪ ‬شرايط محيطي (دما‪ ،‬رطوبت‪ ،‬ارتعاش و غيره)‬
‫‪ ‬درستيِ مورد نظر در اندازهگيري‬
‫مراحل انجام کاليبراسيون‬
‫‪ -4‬تعيين حد مجاز خطاي تجهيز‬
‫‪ ‬حد مجاز خطا بستگي به استاندارد مربوطه و روش کار دارد و اگر روش ي فاقد حد مجاز‬
‫خطا باشد کامل نيست و بايد يک مقام مسئول با ارائه دليل حد مجاز را تعيين کند‪.‬‬
‫‪ ‬اگر از يک دستگاه براي چندين روش استفاده ميشود‪ .‬کوچکترين خطاي مجاز بعنوان حد‬
‫مجاز خطا محسوب ميشود‪.‬‬
‫مراحل انجام کاليبراسيون‬
‫‪ -5‬معيارهاي انتخاب کاليبره کننده‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫نوع کميت؛‬
‫نوع تجهيز؛‬
‫حد مجاز خطا؛‬
‫هزينه کاليبراسيون؛‬
‫سياست سازمان؛‬
‫داشتن مجوز کاليبراسيون معتبر؛‬
‫تخصص کاليبره کننده؛‬
‫تجربه و شهرت کاليبره کننده؛‬
‫نحوه همکاري کاليبره کننده؛‬
‫ميزان اعتماد به کاليبره کننده؛‬
‫در دسترس بودن کاليبره کننده‪.‬‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫‪ -6‬مراحل کاليبره کردن‬
‫حداقل نيازمنديها براي کاليبره کردن‪:‬‬
‫‪ -1‬شناسائي تجهيز؛‬
‫‪ -2‬روش معتبر کاليبراسيون؛‬
‫‪ -3‬کاليبره کننده واجد شرايط؛‬
‫‪ -4‬بکارگيري تجهيز مناسب؛‬
‫‪ -5‬قابليت رديابي (‪ )Traceability‬به استاندارهاي بين املللی؛‬
‫‪ -6‬دارا بودن شرايط محيطي مناسب؛‬
‫‪ -7‬تعيين خطاي تجهيز؛‬
‫‪ -8‬صدور گواهي کاليبراسيون؛‬
‫‪ -9‬صدور برچسب کاليبراسيون؛‬
‫‪ -10‬نصب برچسب کاليبراسيون‪.‬‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫‪ - 1-6‬شناسايي تجهيز‬
‫اولين قدم در کاليبراسيون شناسايي تجهيز است در اين مرحله بايد موارد زير مشخص شود‪:‬‬
‫‪ ‬کميت اندازهگيري؛‬
‫‪ ‬کد مشخصه دستگاه؛‬
‫‪ ‬نام دستگاه؛‬
‫‪ ‬گستره اندازهگيري يا گستره کاري دستگاه؛‬
‫‪ ‬تفکيک پذيري دستگاه؛‬
‫‪ ‬بهتر است نام سازنده‪ ،‬شرايط محيطي کار‪ ،‬انبار داري‪ ،‬جابجايي و ساير مشخصات فني نيز‬
‫مشخص شود‪.‬‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫‪ - 2-6‬روش کاليبراسيون‬
‫• روش کاليبراسيون بايد مطابق با يک استاندارد يا منبع معتبر شناخته شده باشد‪ .‬بايد‬
‫بتوان اثبات کرد که اين روش در عمل قابل اجراست و درستي و عدم قطعيت يا دقت آن در‬
‫حد مجاز است‪.‬‬
‫• اگر استاندارد معتبري در دست نيست ميتوان روش خاص آزمايشگاه را بکار گرفت ولي بايد‬
‫تمامي مراحل اعتباردهی )‪ (validation‬را اجرا كرد‪.‬‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫‪ – 3-6‬کاليبره کننده‬
‫کاليبره کننده بايد آموزشهاي الزم را ديده و داراي تائيد صالحيت يا داراي مجوز کاليبره کردن‬
‫باشد‪.‬‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫‪ 4-6‬تجهيز مناسب‬
‫کاليبره کننده بايد تمام تجهيزات مورد نياز کاليبراسيون را در اختيار داشته باشد‪.‬‬
‫درستي و قابليت قرائت استاندارد کاري بايد حداقل ‪ 3‬تا ‪ 10‬برابر تجهيز تحت آزمون باشد‪.‬‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫‪ 5-6‬قابليت رديابي‬
‫قابليت رديابي‪ ،‬قابليت ارتباط دادن مقدار يک استاندارد و يا نتيجه يک اندازهگيري با مراجع‬
‫ملي يا بين املللي از طريق زنجيره پيوسته مقايسهها که همگي عدم قطعيتي معين دارند ميباشد‪.‬‬
‫زنجيره ناگسسته مقايسهها را زنجيره رديابي گويند‪.‬‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫‪ 6-6‬شرايط محيطي تاثير گذار بر کاليبراسيون‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫دما؛‬
‫فشار؛‬
‫رطوبت؛‬
‫نور؛‬
‫صدا؛‬
‫لرزش؛‬
‫ذرات معلق در هوا؛‬
‫جريان هوا؛‬
‫امواج الکترو مغناطيس؛‬
‫ترکيب محيط اندازهگيري؛‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫‪ 7-6‬تعيين خطا‬
‫ميتوان خطاي اندازهگيري را به دو قسمت تقسيم کرد‪:‬‬
‫‪ ‬خطاي قابل تصحيح‬
‫‪ ‬خطاي غير قابل تصحيح‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫‪ 7-6‬تعيين خطا‬
‫بررس ي انواع خطا را ميتوان با تيراندازي به يک هدف مقايسه کرد‬
‫تيراندازي بايد با‪:‬‬
‫دقت )‪(precision‬‬
‫صحت )‪(accuracy‬‬
‫انجام پذيرد‪.‬‬
‫درستي و صحت‪ :‬نزديکي ميان خروجيهاي يک سيستم نسبت به مبدا مورد نظر‪.‬‬
‫دقت‪ :‬نزديکي خروجيهاي يک سيستم نسبت به يکديگر‪.‬‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫‪ 7-6‬تعيين خطا‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫‪ 7-6‬تعيين خطا‬
‫خطاي قابل تصحيح يک خطاي روش مند )‪ (systematic error‬است‪ .‬خطاي روشمند ميتواند‬
‫بصورت‪:‬‬
‫‪ ‬ثابت (‪ )Constant Error‬و يا‬
‫‪ ‬متغيير (‪ )Proportional Error‬باشد‪.‬‬
‫در گواهي کاليبراسيون خطاي روشمند (يا تصحيح) را معموال در مقابل اعداد قرائت شده‬
‫مينويسند‪.‬‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫‪ 7-6‬تعيين خطا‬
‫خطاي روشمند توسط منابع روشمند خطا ايجاد ميشوند‪ .‬عواملي كه تا حدود زيادي و به‬
‫طور يكنواخت و بدون تغيير و انقطاع بر نتيجه اثر ميگذارند‪ .‬اين عوامل باعث ميشوند مقادير‬
‫خوانده شده از دستگاه اندازهگيري از مقدار واقعي قراردادي استاندارد اندازهگيري فاصله‬
‫بگيرند‪.‬‬
‫از جمله منابع روشمند بوجود آورنده خطا عبارتند از‪ :‬اختالف ثابت عددي شرايط محيطي از‬
‫شرايط مرجع و فرسودگي قطعات حساس و اثرگذار بر نتيجه اندازهگيري‪.‬‬
‫به مقدار خطاي حاصل از منابع روشمند‪ ،‬خطاي روشمند گفته ميشود كه بر حسب يكاي‬
‫اندازهگيري بيان ميشود‪ .‬در صورت بروز و اثبات خطاي روشمند بايد آنرا تصحيح كرد‪.‬‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫‪ 7-6‬تعيين خطا‬
‫خطاي غير قابل تصحيح يک خطاي تصادفي (‪ )random Error‬است‪ .‬خطاي تصادفي خطائي‬
‫است که در يک اندازهگيري به صورت تصادفي و پيش بيني نشده ظاهر ميشوند که شامل‪:‬‬
‫جريان هوا‪ ،‬لرزش‪ ،‬سرو صدا‪ ،‬تشعشع و‪ ...‬میباشد‪.‬‬
‫خطاهاي تصادفي را ميتوان با ميانگين گرفتن و استفاده از فنون آماري به حداقل رساند‪ .‬اين‬
‫خطا در گواهيها بصورت هاي گوناگون بيان ميشود‪ .‬مانند‪:‬‬
‫تکرار پذيري ‪ :Repeatability‬ميزان نزديکي بين نتايج اندازهگيري پي در پي ازيک اندازه ده در‬
‫شرايط يکسان انجام شده باشد‪.‬‬
‫تجديد پذيري ‪ :Reproducibility‬به ميزان نزديکي بين نتايج اندازهگيري روي يک اندازه ده در‬
‫شرايط متفاوت گفته ميشود‪.‬‬
‫‪:‬عدم قطعيت ‪ :Uncertainty‬پارامترهاي مربوط به نتيجه اندازهگيري که پراکندگي مقادير را (که‬
‫ميتوان بطور منطقي به اندازه ده نسبت داد) مشخص ميکند‪.‬‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫‪ 8-6‬صدور گواهي‬
‫‪‬‬
‫اطالعات ثبتشده در گواهينامه كاليبراسيون مطابق الزامات استاندارد ‪ ISO 10012‬بايد شامل‬
‫موارد زير باشد‪:‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫شرح و شناسهي انحصار ِي تجهيزات؛‬
‫تاريخ انجام هر تأييد؛‬
‫نتايج كاليبراسيو ِن بهدستآمده؛‬
‫در برخي موارد نتيجه كاليبراسيون به صورت انطباق يا عدم انطباق با يك الزام ارائه ميشود؛‬
‫ايي تأييد؛‬
‫شناسهي روشاجر ِ‬
‫حدود تعيينشده براي خطاي مجاز؛‬
‫مرجع مورد استفاده در كاليبراسيون براي دستيابي به قابليت رديابي؛‬
‫شرايط محيطي مربوط و شرحي در مورد هر گونه اصالحات الزم در اين خصوص؛‬
‫شرحي در مورد عدم قطعيتهاي موجود در زمان كاليبراسيون تجهيزات؛‬
‫هر گونه محدوديت در كاربرد؛‬
‫مشخصات فرد (يا افراد) انجامدهندهي عمليات تأييد؛‬
‫شناسه انحصاري گواهينامه كاليبراسيون (مانند شماره سريال) و ساير مدارك مرتبط‪.‬‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫‪ 9-6‬صدور برچسب کاليبراسيون‬
‫و اندازه گيري‪،‬‬
‫بكار ميرود‪ .‬بر‬
‫آن و زمان انجام‬
‫• بر چسبها براي مشخص شدن وضعيت كليه دستگاههاي تست‬
‫استانداردهاي اندازهگيري شامل تجهيزات يدكي و اجزا سيستماي آزمون‬
‫چسبها نشان دهنده سرويس انجام شده بر روي دستگاه و زمان انجام‬
‫سرويس مجدد و شخص سرويس كننده ميباشد‪.‬‬
‫• برچسب ها از جنس براق بوده و بر روي محلي از دستگاه نصب ميشود كه به راحتي قابل‬
‫ديد باشد‪ ،‬ترجيحا در جلو دستگاه نصب شود و در صورت عدم امكان از دستگاه آويزان و يا بر‬
‫روي جعبه آن نصب شود‪.‬‬
‫• نصب و جدا كردن بر جسب از دستگاه فقط بايد توسط افراد مجاز صورت گيرد‪ ،‬آزمايشگاه‬
‫كاليبراسيون مسئول كنترل آن است‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫ نصب برچسب کاليبراسيون‬10-6
:‫انواع برچسب كاليبراسيون‬
•
CALIBRATION LABEL
•
CALIBRATION LABEL WITH LIMITATION
•
“Calibrated as part of” label
•
INACTIVE
•
HOLD TAG
•
(NCR)NO CALIBRATION REQUIRED
•
( CBU )CALIBRATION BEFORE USE
LABEL
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫‪ -7‬اعالم نتايج کاليبراسيون‬
‫تجهيزات اندازهگيري را از نظر کاليبراسيون و اندازه شناختي بر مبناي خطاي مجاز به سه دسته‬
‫زير طبقهبندي کرد‪:‬‬
‫‪ ‬قبول‪ :‬خطاي بدست آمده كمتر يا مساوي خطاي مجاز باشد‪.‬‬
‫‪ ‬مشروط‪ :‬هنگامي كه برخي از الزامات اندازه شناختي توسط دستگاه برآورده ميشود‪.‬‬
‫‪ ‬مردود‪ :‬در صورت بيشتر بودن خطاي دستگاه از خطاي مجاز‪ ،‬دستگاه مردود اعالم ميشود‬
‫و اين به اين معني است كه حداقل الزامات اندازه شناختي توسط دستگاه رعايت نميشود‪.‬‬
‫در اين مورد نبايد از دستگاه براي اندازهگيري استفاده کرد‪.‬‬
‫مراحل اقدام براي کاليبراسيون‬
‫‪ -8‬ثبت و حفظ و نگهداري سوابق کاليبراسيون‬
‫مدارک کاليبراسيوني که بايد حفظ شود‪:‬‬
‫‪ ‬شناسنامه تجهيز؛‬
‫‪ ‬فهرست تجهيزات اندازهگيري؛‬
‫‪ ‬گواهي کاليبراسيون؛‬
‫‪ ‬برچسب کاليبراسيون؛‬
‫‪ ‬تائيد صالحيت کاليبره کننده؛‬
‫‪ ‬ليست سوابق کاليبراسيون‪.‬‬
‫قانون‬
‫است‪.‬‬
‫بشر‬
‫ندگي‬
‫ي‬
‫اساس‬
‫اصل‬
‫برداشت‬
‫و‬
‫كاشت‬
‫ز‬
‫قانون كاشت و برداشت اصل اساس ي زندگي بشر است‪.‬‬
‫شما و و‬
‫ايد‪.‬‬
‫كاشتهايد‪.‬‬
‫بذرآنآنرا راكاشته‬
‫گذشتهبذر‬
‫كنيدكهكهدردرگذشته‬
‫برداشتميميكنيد‬
‫محصوليرا رابرداشت‬
‫امرز زمحصولي‬
‫شما امر‬
‫برايان تريس ي‬
‫برايان تريس ي‬
‫با آرزيوي‬
‫افزونن‬
‫موفقيترورزوز‬
‫افزو‬
‫با آرزو موفقيت‬

similar documents