CASE STUDY ÖRNEK OLAY (DURUM) ÇALI*MASI

Report
CASE STUDY
ÖRNEK OLAY (DURUM)
ÇALIŞMASI
SEDA ÇIRAY
DURUM ÇALIŞMASI:

Nitel araştırma desenlerinden biri olan
durum çalışmasında, bir veya birkaç
duruma ilişkin etkenler bütüncül bir
yaklaşımla araştırılır ve ilgili durumu nasıl
etkiledikleri ve ilgili durumdan nasıl
etkilendikleri üzerine derinlemesine
araştırma yapılır. (Yıldırım, 2006)

Örnek olay tarama modelleri evrendeki
belli bir ünitenin (birey, aile okul, hastane
dernek vb. nin), derinliğine ve genişliğine,
kendisini ve çevresi ile olan ilişkilerini
belirleyerek, o ünite hakkında bir yargıya
varmayı amaçlayan tarama
düzenlemeleridir(Karasar, 2005 :86)

Merriam nitel durum çalışmalarını “ bir
örneğin, olgunun veya sosyal birimin,
yoğun, bütüncül bir biçimde tanımlanması
ve analizi” olarak ifade etmiştir. (Merriam,
1988, s.21 akt. Merriam, 1998, s.27).

Durum çalışmalarının büyük bölümünde
genelleme bir amaç değildir, çünkü her
durumun kendi eşsizliğini keşfetmek temel
amaçtır. Örnek olay araştırıcıları her
durumu yeni ve sıra dışı etkileşimler,
olaylar, açıklamalar, yorumlamalar ve etkitepki ilişkileri ortaya çıkarmak umuduyla
incelerler.
Durum Çalışmalarına Yönelik
Önyargılar:
Durum çalışması yanlıdır,
 Durum çalışması genellemelere izin vermez,
 Durum çalışması uzun zaman alır (Yin 1984
akt.Yıldırım ve Şimşek 2008 :279)

Durum Çalışmasında Karşılaşılan
Güçlükler:
1. Araştırmacının çalışacağı durumun
tanımlanması, sınırlarının belirlenmesi,
2. Araştırma desenine karar verilmesi, tek
durum mu çalışılacak ya da çoklu
durumlar mı?, eğer çoklu durum ise kaç
tane durum seçilmesi gerektiğine karar
vermeli.
3. Durumun sınırlarını belirlenmesinde
yaşanan güçlükler. (Creswell,2007)
Durum Çalışmasının Avantajları:
Durum çalışmaları bir örnek hakkında
veya bir örnekten bir gruba olan
genellemelere izin verir.
 Farklı amaçları olan araştırmacılar ve
kullanıcılar için bir veri kaynağıdır.
 Durum çalışmalarının görüşleri doğrudan
yorumlanabilir.
 Her türlü kişiye hitap eder.

Durum Çalışması Türleri:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Açıklayıcı/Tanımlayıcı Durum Çalışmaları (Illustrative
Case Studies)
Keşfetmeye Dayalı Durum Çalışmaları (Exploratory
Case Studies)
Kritik Olay Durum Çalışmaları (Critical Instance Case
Studies)
Program Yürütme Durum Çalışmaları (Program
Implementation Case Studies):
Programın Etkilerine Dayalı Durum Çalışmaları
(Program Effects Case Studies):
Birikimli Durum Çalışmaları (Cumulative Case
Studies)
Durum Çalışmasının Planlanması
Her araştırma deseni en azından şu dört
soruyu hedef alır;
 Çalışılacak (araştırılacak) sorular nelerdir?,
 Hangi tür veriler bu sorularla ilgilidir?
 Toplanacak veri ne olmalıdır?
 Sonuçlar nasıl analiz edilecektir?(Yıldırım ve
Şimşek 2008 :280)
Durum Çalışmasında izlenebilecek
aşamalar
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
Araştırma sorularının geliştirilmesi: “nasıl” ve
“niçin”
Araştırmanın alt problemlerinin geliştirilmesi
Analiz biriminin saptanması: “durum” un ne
olduğu?
Çalışılacak durumun belirlenmesi
Araştırmaya katılacak bireylerin seçilmesi
Verinin toplanması ve alt problemlerle
ilişkilendirilmesi
Verinin analiz edilmesi ve yorumlanması
Durum çalışmasının raporlaştırılması
Durum Çalışması Desenleri:




Bütüncül Tek Durum Deseni: Tek bir analiz birimi vardır. İyi
formüle edilmiş bir kuramın teyit edilmesi veya çürütülmesi
amacıyla, Aşırı, aykırı ya da kendine özgü durumların
araştırılmasında.Daha önce kimsenin ulaşamadığı, veya
çalışmadığı durumlarda kullanılabilir.
İç İçe Geçmiş Tek Durum Deseni: Tek bir durum içinde birden
fazla alt tabaka veya birim olabilir. Ör: okulu araştıran bir
araştırmacının okulun tüm katmanlarından veri toplaması
gereklidir.
Bütüncül Çoklu Durum Deseni: Her bir durum kendi başına
bütüncül olarak ele alınır ve daha sonra birbiriyle karşılaştırılır.
İç İçe Geçmiş Çoklu Durum Deseni:Yine birden fazla durum
söz konusudur ancak ele alınan her bir durum kendi içinde alt
birimlere ayrılarak çalışılabilir. (Yıldırım ve Şimşek 2008 :290292)
Durum çalışmalarında geçerlik,
güvenirlik ve genelleme
Alınabilecek önlemler;
1. Çalışılan durumla etkileşim süresini uzun
tutma
2.Veri toplarken çeşitli veri yöntemlerini
kullanma
3. Elde edilen temel sonuçları katılımcılarla ve
aynı alanda çalışan diğer araştırmacılarla
paylaşma
• 4. Aynı alanda diğer araştırmacıların
görüşlerine başvurulabilir (Merriam, 1990
akt.Yıldırım ve Şimşek 2008 :288)
Yapı Geçerliği: yapı geçerliği için,
birden fazla veri türü
kullanılabilir, verilere ilişkin kanıt
zinciri oluşturulabilir, çalışma
kendinden veri toplanmış bir
kişiye okutulup görüş alınabilir.
(Yıldırım ve Şimşek 2008 :289)
İç geçerlik: Araştırmada yapılan çıkarımlar ve
ne derecede geçerli oldukları ile ilgilidir.
Durum çalışması yapan kişinin bulduğu
sonuçlara nasıl ulaştığını açık seçik ortaya
koyması ve kanıtlarını diğer kişilerin
ulaşabileceği biçimde sunması gerekir.
Dış geçerlik: Daha çok bir araştırmanın
sonuçlarının genellenmesi ile ilgilidir. Pek çok
kişi durum çalışmalarının sonuçlarının
genellemeyeceğini iddia eder. Ama burada
yapılan genelleme anket çalışmalarında
olduğu gibi bir evrene değil, bir kurama
yapılmaktadır (analitik genelleme).
Güvenirlik:Yapılmış bir çalışmanın başka bir
araştırmacı tarafından aynı biçimde tekrar
edildiğinde aynı veya benzer sonuçlar
vermesi ile ilgilidir. Durum çalışmasında
araştırmacı
• İzlenen süreçleri açıkça tanımlamalı,
• İlgili dokümanlarla desteklemeli,
• Araştırmasını bir sistem içinde kademeli
olarak geliştirmeli ve bunu sunmalı,
• Gerektiğinde başka araştırmacıların
kullanabileceği/kontrol edebileceği bir veri
tabanı oluşturmalıdır (Yıldırım ve Şimşek
2008 :289-290)
Durum Çalışmasını Raporlaştırma
Durum çalışmasını raporlaştırmanın doğru
bir yolu yoktur. Fakat bazıları, kronolojik
rapor oluşturarak okuyucuya hikayeleme
ya da her önermeye gönderme yapma gibi
yöntemler önermişlerdir.
 Yeni araştırmacıları bekleyen risklerden
biri araştırma sorusundan uzak ilgi çekici
lüzumsuz veriler arasında kaybolmaktır
(Baxter ve Jack, 2008 :555)

Kaynaklar
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma
yöntemleri (6.baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık
Karasar N. (2005) Bilimsel Araştırma Yöntemi (15. baskı) Ankara Nobel yay.
Dağ.
Merriam, S. B. (1998). QualitativeResearchand Case Study Applications in
Education (secondedition). San Francisco: Jossey-BassPublishers
Yıldırım A., Şimşek H. (2008) Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (7.
Baskı) Ankara Seçkin Yay
Creswell, J.W. (2007). Qualitativeinquiryandresearchdesign:
Choosingamongfivetraditions (secondedition). London: Sage.
Köklü N.; örnek olay çalışma metodları
http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/40/491/5792.pdf
Baxter, P., Jack, S. (2008) Qualitative Case Study Methodology: Study
Design and mplementation for Novice Researchers The Qualitative
Report Volume 13 Number 4 December 544-559
http://www.nova.edu/ssss/QR/QR13-4/baxter.pdf

similar documents