Document

Report
Postępowanie Sądowoadministracyjne
-
-
-
Dostępu do Sądu
Dwuinstancyjności
Legalności
Udzielania pomocy stronom
Zasad równości stron
Jawności
Ekonomii procesowej
Kontradyktoryjności i oficjalności


Zasada ta oznacza prawo uruchamiania
postępowania przed sądem jako organem
niezależnym, bezstronnym i niezawisłym
Zasada dostępu do sądu znajduje
odzwierciedlenie w postępowaniu
sądowoadministracyjnym w tym sensie, że każdy
podmiot ma prawo wystąpić do sądu
administracyjnego przeciw każdej formie
działania administracji publicznej, jeśli działanie
to określa władczo pozycję tego podmiotu


Zasada ta oznacza ona, że każda ze stron
postępowania ma prawo do zaskarżenia
orzeczeń i decyzji wydanych w I instancji
Zasad ustanawia jedynie prawo do
podmiotowe dla określonych uczestników
postępowania, nie przesądza zaś o kształcie
konkretnego postępowania. O tym czy
postępowanie będzie się toczyło rzeczywiście
w ramach dwóch instancji decydują sami
zainteresowani.


Nakazuje ona organom prowadzącym
postępowanie działać w oparciu o przepisy prawa
oraz stać na straży praworządności, tj.
kontrolować przestrzeganie prawa przez
uczestników postępowania
W postępowaniu sądowoadministracyjnym ma
ona postać kontroli działalności administracji
publicznej sprawowanej przez sądy
administracyjne. Kontrola ta sprawowana jest
wyłącznie pod względem zgodności z prawem,
czyli legalności, ale nie pod względem celowości.


Zasada ta odnosi się jedynie do stron
występujących w sprawie bez adwokata lub radcy
prawnego. Sam fakt posiadania przez stronę
pełnomocnika nie zwalnia sądu z obowiązków
wynikających z tej zasady jeżeli pełnomocnikiem
nie jest adwokat lub radca prawny.
Sąd administracyjny powinien udzielać takim
stronom potrzebnych wskazówek co do
czynności procesowych oraz pouczać je o
skutkach prawnych tych czynności i skutkach
zaniedbania ich dokonania

Obowiązek udzielania takich wskazówek i
pouczeń odnosi się jednak tylko do czynności
procesowych na danym etapie postępowania i
w powstałej sytuacji procesowej



Przykładowo pouczenia dotyczą:
- Terminu i sposobu wniesienia środka
zaskarżenia
-skutków niezgłoszenia zmiany miejsca
zamieszkania.


Każda ze stron procesu ma w nim jednakowe
możliwości wpływania na jego przebieg i
jednakowe środki realizacji i ochrony swych
interesów
W PSA tylko jedna ze stron – administrowany
– może spowodować szczęcie postępowania;
administrującemu nie służą żadne
uprawnienia w tym zakresie, może jedynie
zainspirować prokuratora


W toku postępowania organ administracji i
jednostka są równoprawni – naruszenie
zasady równego traktowania wystarcza do
uchylenia orzeczenia przez NSA, a nawet
może prowadzić do nieważności
postępowania
Najlepszym dowodem równości stron psa jest
posługiwanie się w przepisach określających
uprawnienia i obowiązki uczestników procesu
nazwą „strona” lub „strony”


Zasada jawności dotyczy całego wymiaru
sprawiedliwości.
Zgodnie z p.p.s.a. jeżeli przepis szczególny
nie stanowi inaczej – posiedzenia sądowe są
jawne a sąd orzekający rozpoznaje sprawę na
rozprawie. Również w przypadkach, w
których przepis szczególny przewiduje
rozpoznanie sprawy na posiedzeniu
niejawnym, sąd może skierować ją na
posiedzenie jawne, wyznaczając rozprawę.




- wzgląd na moralność
- bezpieczeństwo państwa lub porządek
publiczny
- ochrona tajemnicy państwowej lub
służbowej
- na wniosek strony: - ochrona jej życia
prywatnego lub inny ważny interes prawny

Zasada jawności obejmuje prawo dostępu
stron do akt postępowania


Zapewniona w Konstytucji w postaci
postępowania bez nieuzasadnionej zwłoki.
W p.p.s.a. Sąd administracyjny powinien
podejmować czynności zmierzające do
szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej
rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.



Ustawa przewiduje szereg rozwiązań
szczegółowych mających na celu realizację tej
zasady. Służą temu zwłaszcza regulacje
dotyczące ustanawiające:
- postępowanie mediacyjne i uproszczone
- możliwość otworzenia na nowo rozprawy na
zasadzie kontynuacji poprzedniej, a więc bez
konieczności powtórzenia czy ponowienia
czynności procesowych



W czystej wersji – obliguje sąd do działania
wyłącznie na wniosek stron i pozycji biernej –
gromadzenie i rozpoznanie materiału
dowodowego uzależnione jest od aktywności stron
Przed sądem występują strony o spornych
interesach
W p.p.s.a. obowiązuje w wersji ograniczonej –
uruchomienie postępowania wyłącznie na wniosek
uprawnionej strony, rozpoznanie – z zachowaniem
uprawnień stron do inicjowania czynności sądu,
ale przy równoczesnym zobowiązaniu sądu do
rozpatrzenia zgodności z prawem działania
administracji z własnej inicjatywy – obowiązuje
zasada oficjalności




Obecnie katalog działań administracji, które
można zaskarżyć do sądu administracyjnego,
jest bardzo szeroki. Obejmuje on następujące
kategorie aktów i czynności:
- decyzje administracyjne
-postanowienia wydawane w postępowaniu
administracyjnym:
a.) od których w postępowaniu
administracyjnym przysługiwało zażalenie



b.) kończące postępowanie w danej instancji
c.) rozstrzygające sprawę co do istoty
- postanowienia wydane w postępowaniu
egzekucyjnym i zabezpieczającym, od
których przysługiwało zażalenie
np. postanowienie o oddaleniu skargi na
czynności organu egzekucyjnego i
egzekutora.
Inne akty i czynności z zakresu administracji
publicznej dotyczące uprawnień lub
obowiązków wynikających z przepisów
prawa.
Do tej kategorii aktów i czynności zalicza się :
1.) określone czynności materialnotechniczne, np.:
- czynność zameldowania
- akt stanu cywilnego
- akt rejestracji / np. podmiotu prowadzącego
działalność gospodarczą/
- ustalenie opłaty za wydanie zezwolenia



2.) czynności polegające na tym, że organ
administracji publicznej odmawia uznania
czyichś uprawnień lub obowiązków
wynikających bezpośrednio z przepisów
prawnych.
- pisemne interpretacje przepisów prawa
podatkowego wydawane w indywidualnych
sprawach
akty prawa miejscowego organów jednostek
samorządu terytorialnego i terenowych
organów administracji rządowej
Akty prawa miejscowego organów jst to przede
wszystkim:
- uchwały wykonawcze sejmiku
województwa, rady powiatu, rady gminy
- uchwały porządkowe rady powiatu, rady
gminy
- zarządzenia porządkowe zarządu
powiatu, wójta burmistrza prezydenta miasta
-

Do aktów prawa miejscowego terenowych
organów administracji rządowej należą
zwłaszcza:
◦ - Rozporządzenia wykonawcze i porządkowe
wojewody
◦ - zarządzenia wykonawcze i porządkowe
niektórych organów rządowej administracji
niezespolonej, np. dyrektora urzędu morskiego

Inne niż akty prawa miejscowego akty organów jednostek
samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w
sprawach z zakresu administracji publicznej
-
Do tej kategorii aktów należą:
- akty określające wewnętrzny ustrój gminy, powiatu,
sołectw, dzielnic osiedli, organizację urzędów i
instytucji gminnych i powiatowych, a także zasady i
tryb korzystania z gminnych i powiatowych obiektów i
urządzeń użyteczności publicznej (statuty, regulaminy
organizacyjne)
- akty planowania ( np. plany zagospodarowania
przestrzennego, uchwały budżetowe)
- uchwały o charakterze indywidualnym, realizujące
przekazaną gminie lub powiatowi część władztwa
państwowego, podejmowane np. w sprawie
współdziałania z innymi jednostkami samorządu
terytorialnego, herbu gminy lub powiatu, nazw ulic i
placów publicznych, nadania honorowego
obywatelstwa gminy




- akty nadzoru nad działalnością organów
jednostek samorządu terytorialnego
- bezczynność lub przewlekłe prowadzenie
postępowania przez organ administracji
publicznej
- Sądy administracyjne orzekają także w
sprawach, w których przepisy ustaw
szczególnych przewidują sądową kontrolę.

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o
właściwość między organami jednostek
samorządu terytorialnego i między
samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o
ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz
spory kompetencyjne między organami tych
jednostek a organami administracji rządowej.




Sądy administracyjne nie są właściwe w
sprawach:
1) wynikających z nadrzędności i podległości
organizacyjnej w stosunkach między
organami administracji publicznej;
2) wynikających z podległości służbowej
między przełożonymi i podwładnymi;
3) odmowy mianowania na stanowiska lub
powołania do pełnienia funkcji w organach
administracji publicznej, chyba że obowiązek
mianowania lub powołania wynika z
przepisów prawa;


4) wiz wydawanych przez konsulów, z
wyjątkiem wiz wydanych cudzoziemcowi
będącemu członkiem rodziny obywatela
państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
państwa członkowskiego Europejskiego
Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony
umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym
lub Konfederacji Szwajcarskiej,
5) zezwoleń na przekraczanie granicy w
ramach małego ruchu granicznego
wydawanych przez konsulów.


Dla każdej sprawy z zakresu postępowania
sądowoadministracyjnego, tworzy się akta.
Akta mogą być tworzone i przetwarzane
także z wykorzystaniem technik
informatycznych.
Akta sprawy udostępnia się stronom
postępowania. Strony mają prawo przeglądać
akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub
wyciągi z tych akt.


Akta wszystkich zakończonych prawomocnie
spraw sądowoadministracyjnych przechowuje
się we właściwym sądzie administracyjnym
przez okres niezbędny ze względu na rodzaj i
charakter sprawy oraz znaczenie materiałów
zawartych w aktach jako źródła informacji.
Po okresie przechowywania w sądzie akta
sprawy podlegają przekazaniu do właściwych
archiwów państwowych albo zniszczeniu.

Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym
prawomocnego wyroku skazującego co do
popełnienia przestępstwa wiążą sąd
administracyjny.

similar documents