دریافت فایل

Report
‫مدیریت مالی‬
‫فصل اول جلد دوم‬
‫خدیجه خدمتی توسل‬
‫‪EMBA‬‬
‫استاد‪:‬دکتر رستمی‬
‫سیاست سرمایه در گردش‬
‫مدیریت سرمایه در گردش‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫از مهمترین بخش های مدیریت در سازمان بوده و عهده دار مدیریت دارایی های جاری در‬
‫فعالیت های روزانه است‪.‬وباید از طریق برنامه ریزی میان مدت امکان ایجاد تعادل‪،‬در مقابل‬
‫تغییرات عوامل محیطی را پیش بینی کند و بر وجوه نقد‪،‬اوراق بهادار ‪،‬حساب های دریافتنی و‬
‫موجودی کال تاکید دارد‪.‬‬
‫سرمایه در گردش خالص از تفاوت بین دارایی های جاری و بدهی های جاری حاصل می شود‬
‫و به عنوان یک شاخص مناسب جهت بررس ی و سنجش توانایی نقدینگی شرکت‪،‬در مقابل‬
‫بازپرداخت بدهی های جاری مورد استفاده قرار می گیرد‪.‬‬
‫خط مشی های سرمایه در گردش‬
‫دارایی جاری ‪،‬دارایی هایی هستند که در طول یک دوره مالی قابل تبدیل‬
‫به وجه نقد باشند‪.‬‬
‫ا‬
‫اصول وجه نقد برای خرید مواد اولیه ‪،‬پرداخت به کارگران و دیگر هزینه‬
‫های تولید بکار گرفته می شود‪.‬‬
‫سرمایه در گردش از دو بخش متمایز تشکیل می شود‬
‫٭ سرمایه در گردش ثابت ‪:‬‬
‫شامل وجوه نقد‪،‬حساب های دریافتنی و موجودی کاال‬
‫٭ سرمایه در گردش متغیر ‪:‬‬
‫عبارت است از دارایی های اضافی که در زمان های خاص در طول سال مورد نیاز‬
‫هستند ‪،‬مثلا نگهداری موجودی کاالی مازاد که برای حمایت و پشتیبانی در‬
‫دوران رونق بازار باید نگهداری شود‬
‫اهداف خط مشی های سرمایه در گردش‬
‫‪ -1‬نقدینگی مناسب و کافی ‪ :‬یکی از مهمترین اهداف بوده و در صورت نداشتن‬
‫نقدینگی کافی سازمان با مشکلت مداوم و مستمر روبرو خواهد شد‪.‬‬
‫‪ -2‬به حداقل رساندن ریسک‪:‬‬
‫شرکت باید دقت کند که مازاد بر دارایی های جاری موجود‪ ،‬تعهدات کوتاه مدت برای‬
‫خود ایجاد نکند‪.‬‬
‫‪ -3‬به حداکثر رساندن حقوق صاحبان سهام‪ :‬شرکت باید از نگهداری دارایی های‬
‫جاری مازاد یا دارایی های ثابت بدون مصرف خودداری کند‪.‬‬
‫عوامل موثر و مهم بر ضرورت نگهداری سرمایه در گردش‬
‫‪ -1‬حجم فروش ‪:‬‬
‫مهم ترین و موثر ترین عامل جهت تعیین سطح اقلم تشکیل دهنده سرمایه در‬
‫گردش است‪.‬اگر فروش به طور مداوم سیر نزولی داشته باشد‪،‬کاهش متناسب در‬
‫سرمایه در گردش ثابت ضروری خواهد بود‪.‬‬
‫‪ -2‬عوامل فصلی و دوره ای‪:‬‬
‫میزان تقاضا برای محصوالت و خدمات اکثر شرکتها تحت تاثیر عوامل فصلی قرار‬
‫دارد‪.‬‬
‫‪ -3‬تغییرات تکنو لوژی ‪:‬‬
‫توسعه و بهبود تکنولوژی ‪،‬چنانچه در ارتباط با مراحل تولید باشدتاثیر قابل ملحظه‬
‫ای بر سرمایه در گردش خواهد داشت‪.‬‬
‫دارایی های جاری‪،‬وجوه نقد و شبه نقد‬
‫‪ ‬برای توسعه و تعیین خط مشی های مدیریت سرمایه در گردش ‪،‬باید به سه قلم‬
‫از اجزاء دارایی های جاری شامل وجوه نقد‪،‬حساب های دریافتنی و موجودی‬
‫کاال که نقدینگی شرکت را تشکیل می دهند توجه کرد‪.‬‬
‫‪ ‬مفهوم مالی اصطلح وجوه نقد به تمامی اقلم نقد و شبه نقد که سریعاابتوانند‬
‫برای پرداخت صورت حسابهای شرکت مورد استفاده قرار گیرد اطلق می شود‪.‬‬
‫مدیریت وجوه نقد پرداختنی و دریافتنی‬
‫سیستم مدیریت وجوه نقد در یک شرکت ترکیبی از ابزارها ‪،‬تکنیک ها و خدمات ‪،‬با هدف‬
‫رسیدن به یک سیستم کاربردی مناسب و شایسته وجوه نقد است‪.‬‬
‫ارزیابی کسری وجوه نقد‪:‬‬
‫یکی از مهم ترین قسمت های ارزیابی ‪،‬کافی بودن سطح مطلوب وجه نقد در پایان‬
‫هر سه ماه است‪.‬سطح مطلوب وجه نقد عبارت است از حداقل میزان وجه نقد‬
‫مورد نیاز یرای انجام امور شرکت به نحو مطلوب‪.‬‬
‫در مقایسه وجوه نقد موجود با سطح مطلوب وجه نقد چهار حالت به وجود می آید‪:‬‬
‫‪ -1‬مازاد یا اضافی‬
‫‪ -3‬کمبود یا کسری (با مانده مثبت)‬
‫‪ -2‬مطلوب‬
‫‪ -4‬کسری با مانده منفی‬
‫چرخش وجه نقد‬
‫چرخش وجه نقد نشاندهنده دوره یا مدت زمانی است که وجوه نقد به مصرف فرآیند‬
‫عملیاتی کردن شرکت برای تولید یک قلم محصول می رسد‪.‬‬
‫متوسط دوره ای که پول به صورت موجودی کاالست ‪+‬متوسط زمان وصول‬
‫مطالبات‪-‬مهلت پرداخت حسابهای پرداختنی=چرخش وجه نقد‬
‫محاسبه متوسط دوره ای که پول به صورت موجودی کاالست ‪:‬‬
‫عدد ‪ 360‬تقسیم بر نسبت گردش موجودی کاال‬
‫فروش و سرمایه در گردش‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫فروش شرکت بر حجم دارائیهای جاری اثر مستقیم دارد و باعث می شوند که‬
‫این اقلم خودبخود افزایش یابند‪.‬‬
‫خریدها به صورت موجودی کاال و حسابهای پرداختنی در می آیند‬
‫فروش باعث ایجاد وجه نقد و حسابهای دریافتنی می گردد وتقاضاهای فصلی یا‬
‫غیر منتظره گهگاه باعث می شوند که شرکت از وامهای کوتاه مدت استفاده کند‪.‬‬
‫برای محاسبه آن در صنایع مختلف‪:‬‬
‫نسبت سرمایه در گردش خالص به فروش را محاسبه کرد‪.‬‬
‫این نسبت رقمی کمتر از ‪ 30‬درصد است‪.‬‬
‫اهمیت سرمایه در گردش‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫‪-1‬سطوح واقعی و مطلوب دارائیهای جاری دستخوش تغییرات دائمی است‪.‬‬
‫‪ -2‬تغییرات در میزان دارائیهای جاری ‪ :‬تجدید نظر مدیران در تصمیمات برای‬
‫تامین مالی شرکت‬
‫‪-3‬مشخص شدن میزان منابع و مصارف وجوه تخصیص داده شده به سرمایه‬
‫در گردش‬
‫‪-4‬صحیح نبودن مدیریت سرمایه در گردش باعث کاهش فروش و سود شرکت‬
‫خواهد شد‪.‬‬
‫استراتژی سرمایه در گردش و ریسک وبازده‬
‫مدیران سرمایه در گردش ‪:‬‬
‫‪-1‬محافظه کار‬
‫‪-2‬متهور (جسور)‬
‫استراتژی محافظه کارانه مدیریت سرمایه در گردش‬
‫• افزایش قدرت نقدینگی‬
‫• کاهش ریسک ناشی از ناتوانی بازپرداخت بدهیهای سر رسید شده‬
‫• کاهش ریسک نقدینگی و بازده اندک‬
‫استراتژی جسورانه مدیریت سرمایه در گردش‬
‫داشتن کمترین میزان دارایی‬
‫بیشترین استفاده از بدهیهای جاری‬
‫رسک نقدینگی بسیار باال‬
‫نرخ بازده سرمایه گذاری بسیار باال‬
‫استراتژی دارائیهای جاری‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫استراتژی محافظه کارانه‬
‫نگهداری پول نقد واوراق بهادار قابل فروش برای حفظ قدرت نقدینگی‬
‫ریسک پایین‬
‫نرخ بازده پایین‬
‫استراتژی جسورانه‬
‫به حداقل رساندن وجوه نقد و اوراق بهادار قابل فروش‬
‫ریسک باال‬
‫نرخ بازده باال‬
‫استراتژی بدهیهای جاری‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫استراتژی محافظه کارانه‪:‬‬
‫به حداقل رساندن وامهای کوتاه مدت‬‫استفاده از وامهای بلند مدت با بهره شناور‬‫استفاده از حقوق صاحبان سهام‬‫در نتیجه ‪:‬‬
‫‪-‬افزایش میزان هزینه سرمایه با ریسک پایین و کاهش نرخ بازده سهامداران‬
‫استراتژی بدهیهای جاری‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫استراتژی جسورانه ‪:‬‬
‫حداکثر کردن وامهای کوتاه مدت برای تامین دارائیهای جاری‬‫استفاده از وامهای بلند مدت جهت تامین دارائیهای ثابت‬
‫درنتیجه ‪:‬‬
‫‪-‬کاهش وجوه نقد و افزایش میزان بازدهی سرمایه با ریسک باال‬
‫خط مشی های شرکت‬
‫بسیاری از خط مشی های شرکت تاثیری مستقیم بر میزان سرمایه در گردش ثابت و‬
‫متغیر دارند‪،‬مثلا ‪:‬‬
‫‪ ‬اگر خط مشی اعتباری شرکت از ‪ 30‬روز به ‪ 60‬روز تغییر یابد ‪،‬وجوه نقد‬
‫بیشتری در حساب های دریافتنی متمرکز می شود‪.‬‬
‫‪ ‬و اگر در خط مشی تولیدی شرکت تغییری ایجاد شود‪،‬سطح موجودی کاال به‬
‫طور دائم یا موقت تحت تاثیر قرار خواهد گرفت‪.‬‬
‫‪ ‬اگر شرکت سطح مطلوب وجه نقد خود را تغییر دهد ‪،‬سرمایه درگردش ثابت‬
‫افزایش یا کاهش خواهد داشت‪.‬‬
‫مدیریت سرمایه در گردش‬
‫مدیریت دارایی های جاری به طور اساسی دو مرحله دارد ‪:‬‬
‫‪ -1‬پیش بینی وجوه مورد نیاز ‪:‬‬
‫یک مدیر آگاه باید فعالیت های عملیاتی شرکت را تحت نظر داشته و بر اساس آن‬
‫سطح سرمایه در گردش مورد نیاز برای دوره آتی را برآورد کند‬
‫‪ -2‬تامین وجه ‪:‬‬
‫برای مدیریت سرمایه در گردش موثر و کارا در یک شرکت ‪،‬پیش بینی و تامین‬
‫وجه نقد مورد نیاز شرکت به عنوان یک هدف است‪،‬یعنی وجوه نقد‪،‬اوراق‬
‫بهادار ‪،‬حسابهای دریافتنی و موجودی کاال باید در سطحی حفظ شوند که بتوانند‬
‫برای پرداخت صورتحسابهای کوتاه مدت و تعهدات جاری شرکت مناسب و کافی‬
‫باشند‪.‬‬
‫مدیریت سرمایه در گردش نیازمند عملیاتی شامل مراحل‬
‫زیر است‬
‫‪ -1‬آگاهی از سطح وجوه نقد‪ ،‬حساب های دریافتنی و موجودی کاال‬
‫‪ -2‬آگاهی از درصد نقدینگی در حساب های جاری‬
‫‪ -3‬ثبت زمان صرف شده برای مدیریت حساب های جاری‬
‫‪ 5‬فاکتور برای تعیین سطح سرمایه در گردش مورد‬
‫نیاز‪،‬مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد ‪:‬‬
‫‪ -1‬وسعت و اندازه شرکت‬
‫‪ -2‬فعالیت های شرکت‬
‫‪ -3‬میزان اعتبارات نزد بانک ها و موسسات اعتباری‬
‫‪ -4‬توجه به سود‬
‫‪ -5‬توجه به ریسک‬
‫نسبت جاری و نسبت سرمایه در گردش خالص‬
‫• نسبت جاری و نسبت سرمایه در گردش خالص رابطه مستقیم دارند‬
‫• ‪-‬اگر دارائیهای جاری از بدهیهای جاری بیشتر شود ‪،‬سرمایه در گردش خالص‬
‫مثبت ونسبت جاری بزرگتر از عدد یک خواهد بود‪.‬‬
‫• ‪-‬اگر دارائیهای جاری با بدهیهای جاری مساوی شود سرمایه درگردش خالص‬
‫صفر و نسبت جاری برابر با یک خواهد شد‪.‬‬
‫• ‪-‬اگر دارائیهای جاری از بدهیهای جاری کمتر شود ‪،‬سرمایه در گردش خالص‬
‫منفی و نسبت جاری از عدد یک کمتر می شود‪.‬‬
‫نسبت دارائیهای جاری به کل دارائیها‬
‫• ابزاری است که میتوان با استفاده از آن حدود یا میزانی را تعیین کرد که شرکت‬
‫وجوه نقد خود را در اقلم دارائیهای جاری (نه دارائیهای ثابت )سرمایه گذاری‬
‫کرده است‬
‫دارائیهای جاری‬
‫کل دارائیها‬
‫نسبت بدهیهای جاری به کل بدهیها‬
‫• این نسبت نشاندهنده درجه اتکای شرکت به منابع مالی کوتاه مدت برای تحصیل‬
‫دارائیهای شرکت است‪.‬‬
‫بدهیهای جاری‬
‫کل دارائیها‬
‫نسبتهای نقدینگی(‪)LR‬‬
‫• برای تجزیه وتحلیل سیاستهای اتخاذ شده در مدیریت سرمایه در گردش‪:‬‬
‫وجوه نقد ‪+‬اوراق بهادار قابل فروش‬
‫‪=LR1‬‬
‫کل دارائیهای جاری‬
‫وجوه نقد ‪+‬اوراق بهادار قابل فروش‬
‫‪=LR2‬‬
‫کل بدهیهای جاری‬
‫نسبتهای نقدینگی‬
‫• ‪LR1‬‬
‫• معیاری است برای محاسبه قدرت نقدینگی دارائیهای جاری‬
‫• افزایش‪ LR1‬نشاندهنده این است که وجوه نقد و اوراق بهادار قابل فروش‬
‫منابع اصلی وجوهند‪.‬‬
‫• ‪LR2‬‬
‫معیاری است برای سنجش توانایی شرکت را در بازپرداخت بدهیهای جاری‬
‫افزایش ‪LR2‬به این معنی است که می توان برای بازپرداخت بدهیهای جاری از‬
‫وجوه نقد یا اوراق بهادار قابل فروش استفاده کرد‪.‬‬
‫نسبتهای مالی واستراتژیهای سرمایه در گردش‬
‫• دو معیار مشخص کننده سیاست سرمایه در گردش‬
‫• ‪-1‬تجزیه وتحلیل روند زمانی نسبتها و سرمایه در گردش خالص‬
‫• ‪-2‬مقایسه نسبتهای شرکت با مقادیر متعلق به متوسط صنعت‬
‫• مدیریت محافظه کار می کوشد تا نسبتهای نقدینگی و نسبت جاری شرکت را به‬
‫مقیاسی برساند که از مقادیر متعلق به متوسط صنعت باالتر است‪.‬‬
‫• مدیریت جسورانه سعی میکند تا این نسبتهارا به مقادیری برساند که از مقادیر‬
‫متعلق به متوسط صنعت پایین تر است‪.‬‬
‫نسبتهای نقدینگی و نسبتهای جاری برخی از صنایع‬
‫نسبت نقدینگی‬
‫شماره ‪1‬‬
‫نسبت نقدینگی‬
‫شماره ‪2‬‬
‫نسبت جاری‬
‫صنعت‬
‫صنایع تولید دارو‬
‫‪12.4‬‬
‫‪18.2‬‬
‫‪1.6‬‬
‫قطعات اتومبیل‬
‫(عمده فروشی)‬
‫‪6.7‬‬
‫‪11.8‬‬
‫‪1.9‬‬
‫فروشگاههای بزرگ‬
‫(خرده فروشی)‬
‫‪9.2‬‬
‫‪19.9‬‬
‫‪2.3‬‬
‫هتلداری و صنعت‬
‫گردشگری(بخش خدماتی)‬
‫‪49.7‬‬
‫‪33.6‬‬
‫‪0.6‬‬
‫سیاستهای مطلوب در مدیریت سرمایه در گردش‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫سیاست متعادل دارای خصوصیات زیر می باشد‪:‬‬
‫‪-1‬حجم دارائیهای جاری و بدهیهای جاری در حد متعارف است‪.‬‬
‫‪-2‬اقدامات جسورانه در زمینه دارایی جاری در سایه سیاستهای محافظه کارانه‬
‫در زمینه بدهی جاری ‪،‬خنثی می شود‪.‬‬
‫بطور مثال‪:‬‬
‫اگر شرکتی در مورد بدهیهای جاری یک استراتژی جسورانه اتخاذ کند ودر‬
‫مورد داراییهای جاری نوعی استراتژی محافظه کارانه در پیش بگیرد سیاست‬
‫کلی شرکت متعادل ‪،‬وبین ریسک وبازده نوعی توازن برقرار میگردد‪.‬‬
‫نمودار ویژگیهای ریسک وبازده با توجه به سیاستهای مربوط به سرمایه در گردش‬
‫•‬
‫ریسک وبازده زیاد‬
‫ریسک وبازده متعادل‬
‫•‬
‫•‬
‫جسورانه‬
‫استراتژی بدهیهای‬
‫جاری‬
‫ریسک وبازده متعادل‬
‫ریسک وبازده کم‬
‫محافظه کارانه‬
‫جسورانه‬
‫محافظه کارانه‬
‫با تشکر از‬
‫توجه شما‬

similar documents