dcz

Report
Dr Karolina Muszyńska
Na podst.: S. Wrycza, B. Marcinkowski, K. Wyrzykowski „Język UML 2.0 w modelowaniu SI”

Dynamiczny obraz systemu – diagramy
czynności
◦
◦
◦
◦
rola
podstawowe pojęcia
zaawansowane pojęcia
przykłady
2



Diagramy czynności – rodzaj diagramów UML
opisujących dynamikę systemu. Graficznie przedstawiają
sekwencyjne i/lub współbieżne przepływy sterowania i
danych pomiędzy uporządkowanymi ciągami czynności,
akcji i obiektów.
Diagramy czynności pokazują przepływ od punktu
startu do punktu zakończenia z wyszczególnieniem
wszystkich pojawiających się ścieżek decyzyjnych.
Diagramy czynności są przydatne w modelowaniu
biznesowym, gdzie są wykorzystywane do
szczegółowego opisu procesów związanych z
czynnościami biznesowymi. Służą również do
modelowania scenariuszy przypadków użycia.
3



Czynność – czynność reprezentuje proces biznesowy;
podstawowymi elementami czynności są akcje i
elementy sterowania (decyzja, rozwidlenie, scalenie,
start, koniec, etc.)
Elementy połączone są przez “przepływy sterowania” lub
‘przepływy’. Realizacja czynności może zawierać
przepływy współbieżne.
Przepływ sterowania – reprezentowany przez strzałkę,
łączy poszczególne komponenty diagramu czynności i
przedstawia przepływ sterowania w ramach czynności.
Przepływowi można nadać nazwę.
4


Akcja jest pojedynczym krokiem w ramach czynności.
Akcja może posiadać informacje wejściowe i wyjściowe.
Specjalne akcje wywołują inne akcje, przyjmują
zdarzenia i wysyłają sygnały.
Początek – punkt rozpoczęcia przepływu sterowania i
danych inicjujący funkcjonowanie diagramu czynności.
Zazwyczaj występuje tylko jeden początek, ale w
złożonych systemach czasu rzeczywistego może
wystąpić więcej niż jeden początek, co oznacza, że kilka
przepływów rozpoczyna się na początku czynności.
Możliwe jest również, że czynność nie ma żadnego
początku tylko jest inicjowana przez zdarzenie.
5


Koniec – koniec to punkt zatrzymania wszystkich
przepływów sterowania i danych na diagramie
czynności. Na jednym diagramie może wystąpić więcej
niż jeden koniec. Jeżeli w ramach czynności występują
przepływy współbieżne wówczas wszystkie on zostają
zakończone w momencie osiągnięcia końca diagramu.
Zakończenie przepływu – zakończenie przepływu to
punkt zatrzymania wybranego przepływu sterowania. W
przeciwieństwie do końca, który zakańcza całą
czynność, osiągnięcie zakończenia przepływu nie ma
wpływu na inne współbieżne przepływy, które w tym
samym czasie są realizowane w ramach czynności. W
ten sposób można zakańczać przepływy współbieżne
wybiórczo i pojedynczo.
6
Początek
Przepływ sterowania
Akcje
Koniec
7


Decyzja – punkt decyzyjny, reprezentowany przez symbol
rombu. Punkt decyzyjny ma jeden przepływ wejściowy oraz
dwa lub więcej przepływów wyjściowych. Każde wyjście ma
przypisany warunek przejścia zapisany w nawiasach
kwadratowych. Przy spełnieniu danego warunku przepływ
kierowany jest odpowiednim wyjściem. Zastosowanie przy
warunku słowa kluczowego ‘else’ oznacza, że przepływ
zostanie zrealizowany w przypadku niespełnienia
wszystkich innych zdefiniowanych warunków.
Złączenie – punkt, również reprezentowany przez symbol
rombu, który ma kilka przepływów wejściowych i jeden
wyjściowy. Jego zadaniem jest łączenie przepływów, ale
przepływy te nie są synchronizowane, czyli przepływ po
osiągnięciu złączenia od razu przechodzi do wyjścia nie
czekając na pozostałe przepływy.
8
Decyzja
Czynność
dekomponowana
9
Diagram czynności
dla
zdekomponowanej
czynności
Złączenie
10


Rozwidlenie – rozdzielenie jednego przepływu
wejściowego na dwa lub więcej współbieżnych
przepływów wynikowych, reprezentowane przez
pogrubioną linię poziomą lub pionową. Rozwidlenie
umożliwia przedstawienie współbieżnych
przepływów w ramach czynności.
Scalenie – przekazanie sterowania z kilku
współbieżnych, wejściowych przepływów do
jednego wynikowego, również reprezentowane
przez pogrubioną linię poziomą lub pionową. W
punkcie scalenia równoległe procesy ulegają
synchronizacji.
11

Przepływ danych – przepływ danych pomiędzy
obiektem a czynnościami lub akcjami, które mają
wpływ na ten obiekt. Obiekty i przepływy danych
umieszczane są na diagramie czynności w
następujących sytuacjach:
◦ wskazywana jest odpowiedzialność obiektu,
◦ obrazowany jest przepływ obiektu,
◦ zmieniany jest stan obiektu.
12
Przepływ danych
Obiekt
Rozwidlenie
Scalenie
13

Partycje – mechanizm grupowania elementów
diagramu czynności powiązanych przepływami
sterowania i przepływami danych, pełniących
określoną, wspólną rolę na diagramie. Podział na
partycje może wynikać z różnych kryteriów:
organizacja firmy, miejsca powstawania kosztów,
położenie geograficzne, aktorzy, etc. Każda
partycja oddzielona jest od sąsiadujących partycji
ciągłą linią poziomą lub pionową. Dla każdej
partycji definiuje się nazwę. Partycje mogą być
ułożone dwuwymiarowo; w takim przypadku
diagram czynności podzielony jest na komórki.
14
Partycje
15


Wywołanie czynności - czynność może być
wywołana z innej czynności. Samo wywołanie
stanowi akcję; wyjściem tego wywołania jest inna
czynność. W ten sposób czynności mogą być
zagnieżdżane w sobie i mogą być prezentowane
na różnym poziomie szczegółowości.
Sygnał odbiorczy – ta akcja czeka na pojawienie
się zdarzenia. Po przyjęciu zdarzenia przepływ
wynikający z tej akcji (i który jest zdefiniowany
na diagramie czynności) jest realizowany. Wiele
procesów biznesowych inicjowanych jest przez
zdarzenia, m.in.: przetwarzanie zamówienia po
jego otrzymaniu, realizacja dostawy po
potwierdzeniu otrzymania zapłaty, itp.
16


Sygnał czasowy – przepływ w diagramie
czynności inicjowany jest w określonym punkcie
czasu. Symbol klepsydry wykorzystywany jest do
reprezentowania sygnału czasowego. Typowym
przykładem zdarzenia czasowego jest
uruchamianie przypomnień po upływie terminu
płatności.
Sygnał nadawczy – ta akcja tworzy sygnał, który
jest wysyłany do czynności odbierającej.
Czynność odbierająca odbiera sygnał przy
pomocy sygnału odbiorczego i wykonuje
stosowne czynności lub akcje.
17



Obszar rozszerzenia – ściśle zdefiniowany
fragment diagramu czynności z jednoznacznie
wyspecyfikowanymi wejściami i wyjściami,
wykonywany wielokrotnie, stosownie do liczby
elementów na wejściu.
Obszar przerwania – grupa czynności, w obrębie
której w wyniku działania przepływu przerwania
realizacja wszystkich czynności jest przerywana.
Manipulator wyjątków – określa czynności, które
należy wykonać, jeśli określony wyjątek wystąpi
w trakcie wykonania czynności chronionej.
18
Obszar
rozszerzenia
19
Obszar
przerwania
Sygnał
odbiorczy
Sygnał
czasowy
Manipulator
wyjątków
20








Identyfikacja podstawowych czynności w oparciu
o scenariusze przypadków użycia
Połączenie czynności z wykorzystaniem
przepływów sterowania
Opcjonalna dekompozycja czynności
Identyfikacja przepływów decyzyjnych i
przepływów współbieżnych
Wprowadzenie przepływów danych
Identyfikacja kryteriów i partycji diagramu
Wprowadzenie obszarów rozszerzeń i przerwań
Wprowadzenie manipulatorów wyjątków
21

similar documents