2. Składowe rachunku zysków i strat

Report
RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT JAKO ŹRÓDŁO
INFORMACJI O EFEKTACH DZIAŁALNOŚCI FIRMY
rok akad. 2012/2013
sem. letni
Podstawy rachunkowości
autorka: Anna Nowel-Smigaj
Agenda
2
1. Wstęp

Bilans a rachunek zysków i strat
2. Składowe rachunku zysków i strat

Przychody




Koszty





Źródła przychodów
Składniki przychodów firmy
Kryteria warunkujące uznanie przychodów
Składniki kosztów firmy
Rodzaje kosztów
Wysokość kosztu a polityka firmy
Straty i zyski nadzwyczajne
Podatek dochodowy i pozostałe obciążenia
3. Wynik finansowy w wariancie kalkulacyjnym
4. Ocena struktury wyniku finansowego firmy
5. Ograniczenia analizy rachunku zysków i strat
3
Wstęp
Bilans a rachunek zysków i strat
Bilans
4


Bilans: stanowi fotografię zasobów firmy i źródeł ich pochodzenia
w określonym momencie.
Jest tym elementem sprawozdania finansowego, który informuje
o zasobach kontrolowanych przez jednostkę (będących w dyspozycji firmy
– aktywa) i źródłach funduszy wykorzystanych do pozyskiwania tych
zasobów (zobowiązaniach i kapitałach własnych – pasywów; pasywa są
źródłem finansowania aktywów).
AKTYWA = PASYWA


Pokazuje sytuację finansową w określonym momencie czasowym, np. w
dniu 28 września.
Zaś suma bilansowa z kolejnego okresu pozwala zauważyć zwiększenie
czy zmniejszenie sumy bilansowej (zmianę sumy aktywów i pasywów),
nie informuje jednak o tym, jaka była przyczyna zmian w sumie
aktywów i pasywów.
Rachunek zysków i strat
5

Rachunek zysków i strat: prezentuje przychody i zyski
oraz koszty i straty za okres objęty sprawozdaniem (tzw.
okres
sprawozdawczy);
dostarcza
informacji
o czynnikach, które miały wpływ na wyniki finansowe
jednostki.
 Najogólniej
powiemy, że:
o wynikach finansowych firmy decydują przychody
osiągnięte w okresie objętym sprawozdaniem oraz koszty
poniesione w związku z prowadzoną działalnością.
Rachunek zysków i strat
6
 Rachunek




zysków i strat dostarcza nam informacji o:
przychodach firmy;
kosztach firmy;
stratach i zyskach nadzwyczajnych;
obciążeniach z tytułu podatku dochodowego i pozostałych
obowiązkowych obciążeniach;
Zaś analiza oraz porównanie tych informacji daje nam pełniejszy
obraz kondycji finansowej firmy.
7
Składowe rachunku zysków i strat

Przychody
Źródła przychodów
Składniki przychodów firmy
Kryteria warunkujące uznanie przychodów

Koszty
Składniki kosztów firmy
Rodzaje kosztów
Wysokość kosztu a polityka firmy

Straty i zyski nadzwyczajne

Podatek dochodowy i pozostałe obciążenia
Przychody
8

Przychody: są to ekonomiczne korzyści uzyskane
w okresie sprawozdawczym.

Przychody mogą pochodzić z różnych źródeł:





Przedsiębiorstwo produkcyjne wytwarza wyroby i je sprzedaje,
przychód uzyskuje ze sprzedaży wytworzonych wyrobów.
Przedsiębiorstwo handlowe kupuje towary i je sprzedaje, przychód
uzyskuje ze sprzedaży towarów.
Bank uzyskuje przychody z oprocentowania kredytów.
Kancelaria prawna uzyskuje przychody z honorarium za porady
prawne.
Przedsiębiorstwo produkcyjne lub handlowe uzyskuje przychody ze
sprzedaży papierów wartościowych.
Przychody
9

Na przychody firmy składają się:

Związane z podstawową działalnością operacyjną przychody pochodzące ze
sprzedaży produktów (wyrobów i usług), towarów i materiałów, wyrażone w
rzeczywistych cenach sprzedaży netto. Cena (wartość) sprzedaży netto nie
obejmuje podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego, uwzględnia rabaty,
upusty i inne podobne zmniejszenia oraz zwiększenia w postaci ewentualnych
dotacji przedmiotowych (por. Art. 28, ust. 5 UoR).

Przychody związane z pozostałą działalnością operacyjną, a szczególnie zyski
ze zbycia środków trwałych (stanowiące róznicę między ceną, po jakiej
sprzedano środek trwały a wartością księgową tego środka w momencie
sprzedaży i innymi kosztami związanymi z tą sprzedażą), otrzymane darowizny,
subwencje, otrzymane odkszkodowania.

Przychody z operacji finansowych, które obejmują przychodzy z działalności
inwestycyjnej w postaci korzyści ekonomicznych uzyskiwanych z przyrostu wartości
inwestycji (zysków ze zbycia inwestycji oraz aktualizacji ich wyceny) oraz
dywidend (udziału w zyskach), odsetek, nadwyżek dodatnich różnic kursowych
nad ujemnymi.
Przychody
10

Kryteria warunkujące ujęcie (uznanie) przychodów:
 Przychód
może być uznany kiedy nastąpi dostarczenie
dóbr lub wykonanie usług oraz kiedy istnieje duże
prawdopodobieństwo uregulowania należności.
 Przychodom
nie zawsze towarzyszą wpływy środków
pieniężnych: przychód jest uznawany przed dokonaniem
płatności. Czasem może być uznany po wpływie środków
pieniężnych (przedpłata) lub w tym samym czasie (handel
detaliczny).
Koszty
11

Koszty: są wyrażone w pieniądzu lub w jego ekwiwalencie celowym zużyciem zasobów związanym z działalnością
gospodarczą jednostki w okresie sprawozdawczym (np.
Zużycie wkładu do długopisów w celu produkcji długopisów).

Zużycie zasobów i będące konswekwencją tego zużycia, zmniejszenie
korzyści ekonomicznych w okresie sprawozdawczym, ma na celu
osiągnięcie korzyści w postacie przychodów, które będą większe niż
wartość zużytych zasobów.
Koszty
12

Ogólnie na koszty firmy składają się:

Koszty związane z podstawową działalnością operacyjną:


Bezpośrednio związane z przychodami – koszty wytworzenia sprzedanych
produktów oraz wartość sprzedanych towarów i materiałów,
Koszty związane z działalnością firmy w okresie objętym sprawozdaniem –
koszty sprzedaży i koszty ogólnego zarządu,

Koszty związane z pozostałą działalnością operacyjną, a szczególnie
koszty odpisów aktualizujących wartość należności (w tym odpisy
należności nieściągalnych), koszty odpisów aktualizujących wartość
zapasów i środków trwałych, straty ze zbycia środków trwałych, nie
odpłatnie przekazane darowizny, koszty odszkodowań, kar, grzywien
(por. Art. 3. Ust. 1, pkt 32 UoR).

Koszty operacji finansowych, które obejmują straty ze zbycia
inwestycji, koszty aktualizacji wartości inwestycji, nadwyżki ujemnych
różnic kursowych nad dodatnimi.
Koszty
13
 Szczegółowe
rodzaje kosztów, których wartość
firma zobowiązana jest wykazać w sprawozdzaniu
finansowym to:
 zużycie
materiałów i energii,
 amortyzacja,
 usługi obce,
 podatki i opłaty,
 wynagrodzenia,
 ubezpieczenia i inne świadczenia,
 pozostałe koszty.
Koszty
14
 Koszt

aktualizacji wyceny:
Jeżeli w wyniku różnego rodzaju zdarzeń, na przykład zmiany
technologii produkcji, zmiany mody czy niewypłacalności dłużnika,
wartość aktywów ulegnie zmniejszeniu (istnieje wątpliwość do
uzyskania korzyści ekonomicznych w dotychczasowej wielkości)
wówczas należy dokonać aktualizacji wyceny, co pociąga za sobą
powstanie kosztów.
Koszty
15

Wysokość kosztu a polityka firmy: wysokość kosztu może być zmienna
w zależności od stosowanej polityki przez daną firmę. Jeżeli np. ceny
materiałów zmieniają się w czasie to zarząd może brać różne ceny pod
uwagę przy wycenie produktów gotowych. Metody, które firma może
stosować:

FIFO: (First in – First Out), tzw. Metoda ceny najwcześniejszej. Opiera się
na założeniu, że najpierw wydawane są te materiały, towary, które
pierwsze zostały zakupione czy wyprodukowane.

LIFO (Last in – First Out), tzw. Metoda ceny najpóźniejszej. Oparta jest
na założeniu, że najpierw są sprzedawane te towary, które zostały
nabyte lub wyprodukowane na końcu.

Metoda kosztu (ceny) przeciętnego: nie jest ważny moment zakupu oraz
sprzedaży czy zużycia do produkcji. Przy tej metodzie ustala się średnią
ważoną danego składnika zapasów.
Straty i zyski nadzwyczajne
16

Straty i zyski nadzwyczajne: wyrażają skutki finansowe
zdarzeń trudnych do przewidzenia (niepowtarzalnych), które
miały miejsce poza działalnością operacyjną firmy. Nie są one
związane z ogólnym ryzykiem prowadzenia działalności.
Straty związane z ogólnym ryzykiem działalności
gospodarczej firmy są ujmowane w pozostałych kosztach
operacyjnych. Najczęściej są to skutki zdarzeń losowych. (por.
Art. 3, ust. 1, pkt 33 UoR).
Podatek dochodowy i inne obciążenia
17

Obciążenia z tytułu podatku dochodowego i pozostałych
obowiązkowych obciążeniach wyniku finansowego

Do obowiązkowych obciążeń wyniku finansowego, niebędacych efektem
opodatkowania dochodó, zalicza się w szczególności wpłaty z zysku
dokonywane przez przedsiębiorstwa państwowe i jednoosobowe spółki
Skarbu Państwa.
18
Wynik finansowy w wariancie kalkulacyjnym
Informacje o wyniku finansowym w wariancie kalkulacyjnym:
Składowe wyniku finansowego wraz z omówieniem
19
20
Ocena struktury wyniku finansowego firmy
Jak na podstawie informacji zawartych w rachunku zysków i strat, ocenić
strukturę wyniku finansowego firmy?
Analiza dynamiki
Ocena struktury wyniku finansowego firmy
21

Jak na podstawie informacji zawartych w rachunku zysków
i strat, ocenić strukturę wyniku finansowego firmy?

Wstępna analiza wyniku finansowego pozwala na ocenę jego struktury
i dynamiki w różnych przekrojach. Na wielkość wyniku (zysku/straty)
brutto składają się wyniki z podstawowej działalnośći operacyjnej,
wynik z pozostałej działalności operacyjnej, wyniki działalności
inwestycyjnej i finansowej oraz wyniki zdarzeń nadzwyczajnych.

Analiza struktury wyniku finansowego, zmian jakie w niej wystąpiły na
przestrzeni kilku lat oraz porównanie z innymi jednostkami tej samej
branży daje możliwość oceny na ile wynik finansowy jest rezultatem
działalności operacyjnej, a na ile działalności inwestycyjnej i finansowej,
czy też zdarzeń nadzwyczajnych.
Ocena struktury wyniku finansowego firmy
22

Analiza dynamiki: poszczególnych pozycji rachunku zysków i strat
umożliwia określenie wpływu podstawowych czynników na wzrost
lub spadek zysku netto. Celowe jest odrębne rozpoznanie:
1.
2.
3.
4.
Dynamiki przychodów ze sprzedaży produktów i kosztów
ich wytworzenia.
Dynamiki kosztów sprzedaży i kosztów ogólnego zarządu.
Dynamiki przychodów finansowych i kosztów finansowych.
Dynamiki obowiązkowych obciążeń zysku brutto.
23
Ograniczenia analizy rachunku zysków i strat
Ograniczenia analizy rachunku zysków i strat
24

Ograniczenia analiz rachunku zysków i strat:




Prezentuje wynik okresu sprawozdawczego i poprzedzającego, dotyczy więc
krótkiego fragmentu życia firmy.
Prezentuje informacje zagregowane, dotyczące całej firmy. Dla użytkowników
zewnętrznych, jak i wewnętrznych, interesujące są dane o poszczególnych
segmentach działalności, a nawet wynikach brutto ze sprzedaży poszczególnych
asortymentów wyrobów, czy rentowności poszczególnych klientów.
Prezentuje wyniki w oparciu o koncepcję memoriału, której konsekwencją są
przyjęte pewne rozwiązania, które mogą mieć wpływ na subiektywną
(uzależnioną od polityki zarządu firmy) prezentację kosztów. Ma to miejsce
przy wyborze metody wyceny rozchodu aktywów obrotowych, metody
amortyzacji, aktualizacji wyceny aktywów i tworzeniu rezerw w oparciu
o szacunki.
Prezentuje wynik ze sprzedaży, przy którym mogą wystąpić zniekształcenia
spowodowane niepłaceniem należności przez klientów (odpisy aktualizujące
należności są prezentowane w pozostałych kosztach operacyjnych) oraz
niewłaściwym zaklasyfikowaniem kosztów do poszczególnych pozycji.
25
Dziękuję za uwagę!
Źródło:
Gertruda Krystyna Świderska, ABC rachunkowości dla
menedżera. Jak czytać i interpretować sprawozdania
finansowe? Jak rozumieć znowelizowaną Ustawę o
Rachunkowości?, wyd. Difin, Warszawa 2001

similar documents