Anatomi Ders 1 - Fizyoterapi Meslek Yüksek Okulları

Report
AVRUPA MESLEK
YÜKSEK OKULU
FİZYOTERAPİ PROGRAMI
ANATOMİ
Temel Terimler ve
Kavramlar
ANATOMİ
• İnsan vücudunun yapı ve fonksiyonlarını
inceleyen bilim Anatomidir.
Anatomi
Grekçe
ANA
TOME
(içinden, ayrılmış)
(kesmek)
Keserek iç yapıları ortaya çıkarmak
Anatominin Tanımı:
İnsan vücudunun normal şeklini ve
yapısını,
vücudu oluşturan yapı ve organların
birbirleri ile olan ilişkilerini ve
bu yapıların çalışma seklini inceleyen
bilim dalıdır.
ANATOMİ ANABİLİM DALI
Makroskopik Anatomi
Mikroskopik Anatomi
Gelişim Anatomisi
Radyolojik Anatomi
Cerrahi Anatomi
Patolojik Anatomi
Fonksiyonel Anatomi
Karşılaştırmalı Anatomi
Makroskopik Anatomi
Gözle görülebilen organ ve oluşumların
biçimlerini, birbirleriyle olan ilişkilerini
inceleyen bilim dalıdır.
Bölgesel (Topografik) Anatomi
Sistematik Anatomi
Makroskopik Anatomi
Bölgesel (Topografik) Anatomi
• Vücudu oluşturan yapıları bölgelere
ayırarak inceleyen anatomi dalıdır.
Makroskopik Anatomi
Bölgesel (Topografik) Anatomi
• Regiones Corporis: Topografik vücut bölgeleri
•
Kafa bölgesi (Regio capitis)
•
Yüz bölgesi (Regio facialis)
•
Boyun bölgesi (Regio anterior colli)
•
Ense bölgesi (Regio posterior colli, R.nuchae)
•
Omuz bölgesi (Regio deltoidea)
•
Koltuk bölgesi (Regio axillaris)
•
Göğüs bölgesi (Regio thoraxix)
•
Meme bölgesi (Regio mamalis)
•
Karın bölgesi (Regio abdominalis)
•
Sırt bel bölgesi (Regio dorsalis)
•
Apış arası bölgesi (Regio perinealis)
•
Üst uzuvlar (Regio ekstremitalis superior)
•
Alt uzuvlar (Regio ekstremitalis inferior)
Makroskopik Anatomi
Sistematik Anatomi
Fonksiyon ve şekilleri aynı olan hücreler bir
araya gelerek dokuları, dokular bir araya
gelerek organları, yapı ve fonksiyonel ilişkileri
olan organlarda sistemleri oluşturur.
Sistemleri inceleyen anatomi dalı, sistematik
anatomidir.
Makroskopik Anatomi
Sistematik Anatomi
İnsan Vücudunu Oluşturan Sistemler
Hareket sistemi (systema locomotorium)
Sinir sistemi (systema nervosum)
Endokrin sistem (systema endokrinale)
Dolaşım sistemi-Kardiovasküler sistem (systema
circulatium)
Solunum sistemi (systema respiratorium)
Sindirim sistemi (systema digestorium)
Boşaltım sistemi (systema uroneria)
Üreme sistemi (systema genitalia)
Duyu organları (organa sensuum)
Mikroskopik Anatomi
Gözle görülemeyen yapıları, mikroskop
aracılığı ile inceleyen anatomi dalıdır.
• Histoloji : Dokuların yapısını inceleyen
anatomi dalıdır.
• Sitoloji : Hücre ve yapısını inceleyen
anatomi dalıdır.
Gelişim Anatomisi
İnsanın oluşumundan yani döllenme
evresinden başlayarak ölümüne kadar
geçen tüm gelişim evrelerini inceleyen
anatomi dalıdır. Gelişimsel anatomi, kendi
içinde alt bölümlere ayrılır.
•
•
•
•
Embryologic anatomy: Doğum öncesi dönem
Child anatomy: Çocukluk dönemi
Adult anatomy: Yetişkinlik dönemi
Geriatric anatomy: Yaşlılık dönemi
Patolojik Anatomi
• Makroskopik veya mikroskopik olarak
insan dokusunun normal olmayan yapısını
inceler.
Fonksiyonel Anatomi
• Doku ve organların çalışmalarını bir
bütünlük içinde ele alarak inceleyen
anatomi dalıdır.
Radyolojik Anatomi
• Vücuttan çeşitli yöntemlerle (röntgen filmi,
tomografi vs.) elde edilen görüntü
kesitlerinin incelenmesi ile ilgilenen
anatomi dalıdır.
Karşılaştırmalı Anatomi
• İnsanlarla hayvanlar arasındaki benzer
organları karşılaştırma yaparak inceleyen
anatomi dalıdır.
Tıbbi Terimleri Meydana Getiren Temel Öğeler
Köke ön ek, son ek getirilerek anlamlı sözcükler oluşturulur.
Vücudun Bölümleri
• İnsan vücudu (corpus humanum)
- Baş (caput)
- Boyun (collum)
- Gövde (truncus)
- Alt ve Üst uzuvlar
(ekstremitalis süperior, ekstremitalis
inferior)
Baş (Caput)
- Kafa (regio capitis)
-Yüz (regio facialis)
Baş bölümünü, kafa kemikleri ve
yüz kemikleri birbirleriyle
bağlantı yaparak oluştururlar.
Kafatası boşluğu
Ağız boşluğu
Göz çukuru
Boyun (Collum)
Boyun (regio colli)
Ön bölgesi: regio colli anterior
Arka bölgesi: regio colli posterior
Arkada bulunan ense bölgesi, regio nuchae
olarak adlandırılır. Boynun arka tarafında
boyun omurları, önde ise solunum ve
sindirim sistemine ait yapılar vardır. Üzeri
kas ile kaplıdır.
Gövde (Truncus-Corpus)
Göğüs (regio pectoralis)
Karın (regio abdominalis)
Apışarası (regio perinealis)
Sırt -bel (regio dorsalis)
Gövde; göğüs, karın ve leğen olmak üzere
üç ana bölümde incelenir.
Uzuvlar (Ekstremiteler)
Alt ve üst ekstremite olarak ayrılır.
Üst ekstremiteler;
Omuz (r. deltoidea)
Kol (r.brachialis
Dirsek (r.cubitalis
Ön kol (r.antebrachialis)
El (r. Manus)
Üst ekstremiteler gövdeye her iki yandan
omuz ile bağlıdır.
Uzuvlar (Ekstremiteler)
Alt Ekstremiteler;
Kalça (r. glutealis)
Uyluk (r.femoralis),
Diz (r.genu)
Bacak (r.cruris)
Ayak (r.pedis)
Alt extremiteler her iki alt yandan gövdeye
bağlanırlar. Gövdedeki iç bağlantı yerine
perine (r. perinealis) denir.
Vücut Boşlukları (Anatomic Cavity)
Vücudumuzda kemik, kas ve zarlarla çevrili
boşluklar (cavity- cavum) vardır.
vücudun ön tarafında
ventral boşluk
arka tarafında
dorsal boşluk)
DORSAL BOŞLUK VENTRALBOŞLUK
Kafatası boşluğu Göğüs boşluğu
Spinal boşluk
Karın boşluğu
Pelvis boşluğu
Kafatası boşluğu
Spinal boşluk
Göğüs boşluğu
Karın boşluğu
Pelvik boşluk
Kafatası boşluğu ( cranial cavity )
Kafatası kemiklerinden oluşur.
Beyin, beyincik, hipofiz, epifiz içerir.
Spinal boşluk ( vertebral canal )
Vertebral kanaldan oluşur.
Omurilik siniri ve spinal sinir başlangıçlarını
içerir.
Göğüs Boşluğu (Cavum thoracica )
Ön tarafta göğüs kemiği, arkada sırt
omurları, ön yan ve arkada
kaburgaların çevrelediği boşluktur.
Göğüs boşluğunu karın boşluğundan
diyafragma kası ayırır.
Göğüs Boşluğu (Cavum thoracica )
Akciğerler ,kalp, yemek borusu ve soluk
borusu bulunur. Ana atardamar (aort),
üst ana toplardamarı ve alt ana
toplardamarın göğüs bölümü bu
boşluktan geçer. Göğüs boşluğunun iç
yüzeyi ve akciğerlerin üzeri plevra
denilen zarla kaplıdır
Karın Boşluğu (Cavum abdominalis )
Arkada bel omurları üstte diyafragma, ön
arka ve yanlarda kasların çevrelediği
boşluktur. Karın boşluğu içinde; karaciğer,
safra kesesi, pankreas dalak, ince ve kalın
bağırsaklar, böbrekler, böbrek üstü bezleri,
aort ve alt ana toplardamarın karna ait
bölümleri bulunur. Karın boşluğu içindeki
bazı organların dış yüzeyi ve boşluğun
duvarları periton adlı zarla kaplıdır.
Karın Boşluğu (Cavum abdominalis )
Dokuz bölüme ayrılır.
Pelvis (leğen) Boşluğu
(Pelvic Cavity)
Kalça kemikleri ile omurganın alt kısmı olan
sakrum ve kuyruk kemiklerinin çevrelediği
boşluğa pelvis boşluğu (pelvic cavity) denir.
Pelvis boşluğunda mesane (idrar torbası)
rektum (sindirim borusunun dışa açılan
bölümü), kadın ve erkek cinsiyet organları
bulunur.
Anatomik Düzlemler (Planum)
Vücut üzerinde organ ve oluşumların
ilişkilerini ve komşuluklarını daha iyi
tanımlayabilmek için düzlemlerden
yararlanılır. Üç tasarımsal düzlem vardır. Bu
düzlemler birbirine dik açı yapar. Hepsinin
kesiştiği noktaya, vücut ağırlık merkezi
(gravite centralis) denir.
Merkez ikinci sakral vertebranın 1-2 cm önüne
düşer.
Anatomik Düzlemler (Planum)
Vücut üzerinde organ ve oluşumların
ilişkilerini ve komşuluklarını daha iyi
tanımlayabilmek için düzlemlerden
yararlanılır. Üç tasarımsal düzlem vardır. Bu
düzlemler birbirine dik açı yapar. Hepsinin
kesiştiği noktaya, vücut ağırlık merkezi
(gravite centralis) denir.
Merkez ikinci sakral vertebranın 1-2 cm önüne
düşer.
Anatomik Düzlemler (Planum)
Frontal (Alın) düzlem
(Planum frontalis, planum coronalis)
Alına paralel sağdan sola veya soldan sağa ve
yukarıdan aşağıya doğru uzanan, vücudu ön
ve arka olarak ikiye ayıran düzlemdir.
Median (Orta) düzlem
(Planum medianum-planum sagittalis)
Vücudun ortasından, geçen yere dikey inen
düzlemdir. Vücudu yukarıdan aşağı doğru
sağ ve sol olarak iki eşit parçaya ayırır.
Transvers (Enine) düzlem
(Planum transversus, planum horizontale)
Yere paralel uzanan, vücudu üst ve alt
bölümlere ayıran düzlemdir
Eksenler (Axisler)
Hareket esnasında
yer değiştirmeyen
noktaları
birleştiren
doğrudur.
Sagital eksen (Axis sagittalis)
Önden arkaya veya arkadan öne doğru yere
paralel inen yatay eksendir.
Vertikal eksen
(Axis verticalis, axis longitudinalis)
Yukarıdan aşağıya doğru yere dik olarak
geçen eksendir.
Transvers eksen (Axis transversalis)
Sağdan sola veya soldan sağa doğru yere
paralel uzanan eksendir.
Anatomik Duruş
(Positio Anatomica)
Baş ve omuzlar dik
alın önde
kollar yan tarafta ve
sarkık
avuç içi hafif öne dönük
ayaklar ve topuklar
birleşik
ayakuçları öne doğru
bakan
ve ayakta durularak
yapılan pozisyondur.
Yönler
Anatomik duruşa göre belirlenen düzlem ve
eksenler esas alınarak organ ve oluşumların
yer ve yönünü bildiren terimler kullanılır.
TEŞEKKÜRLER

similar documents