1 Drink - TOT e

Report
ให้ คำปรึกษำ...เลิกสุรำ
แพทย์ หญิงรุ่ งนภา ศิริพรไพบูลย์
วว.เวชศาสตร์ ครอบครัว
คนในชุมชนมีปัญหำแบบนีบ้ ้ ำงไหม ?
ควำมผิดปกติจำกกำรดืม่ สุ รำ
(Alcohol use disorders)
Hazardous
drinking
ความรุ นแรงน้ อยกว่ า
Harmful
drinking
Alcohol
dependence
ความรุ นแรงมากกว่ า
Hazardous drinking
• กำรดืม่ แบบมีควำมเสี่ ยง
หมายถึง การดื่มสุ ราที่เสี่ ยงต่อผลเสี ยต่อตัวผูด้ ื่มหรื อผูอ้ ื่น แม้ไม่เกิด
ความเจ็บป่ วยใดๆ
> 4 drink/ครั้ง
> 14 drinks/week
> 3 drink/ครั้ง
> 7 drinks/week
1 Drink
• Light bear (2-2.9%) 1.5 กระป๋ อง
• Heavy bear (4-5%) 3/4 กระป๋ อง / 3/4 ขวดเล็ก / 1/2 ขวดใหญ่
1 เป๊ ก/ตอง = 1.5 drink
1 แบน = 12 drink
1 ขวด = 24 drink
•ไวน์ (12%)
•ไวน์คูลเลอร์ (4%)
1 แก้ว = 1 drink
1 ขวด = 1 drink
Harmful use
• กำรดื่มแบบอันตรำย
หมายถึง การดื่มสุ ราจนเกิดผลเสี ยต่อสุ ขภาพกาย จิต และสังคม
•
•
•
•
•
•
กำรแท้ ง
ทำรกในครรภ์ เจริญเติบโตช้ ำ
คลอดก่ อนกำหนด
รกเกำะตำ่
รกลอกตัวก่ อนกำหนด
ลูกนำ้ หนักตัวน้ อย
(Abortion)
(IUGR)
(Preterm labor)
(Placenta previa)
(Abruption placenta)
(LBW)
ปั ญหาด้ านการเจริญเติบโต
บกพร่ องด้ านสติปัญญา
Alcohol dependence
กำรดื่มแบบติด อย่างน้อย 3 อาการ นานกว่า 1 เดือน
1. มีอาการดื้อยา ต้องการสารเพิ่มขึ้นเพื่อให้ได้ฤทธิ์เท่าเดิม
2. มีอาการขาดยา ถ้าไม่ได้ดื่มจะมีอาการทางร่ างกาย
3. ดื่มในปริ มาณมากหรื อยาวนานกว่าที่ต้ งั ใจ ไม่สามารถหยุดหรื อ
ควบคุมการดื่มได้
4. ใช้เวลาอย่างมากในการกระทาเพื่อให้ได้สารนั้นมา
5. มีผลกระทบต่อการเข้าสังคม การงาน การหย่อนใจ
6. ยังดื่มแม้จะทราบว่าจะก่อให้เกิดปัญหา
ปัญหำที่พบ
กำรเลิกดืม่ เป็ นเรื่องยำก
กำรคัดกรองผู้ดมื่ แบบเสี่ ยง
ให้ คำปรึกษำอย่ ำงสั้ น (Brief intervention)
มีประสิ ทธิภำพ ถูก และสำมำรถทำได้ ทุกระดับบุคลำกร
Ask : ถำม
•
•
•
•
•
ดืม่ หรือไม่ ?
ดืม่ ปริมำณเท่ ำไร ?
ควำมถี่ในกำรดืม่ ?
ผลเสี ยจำกกำรดืม่ ?
ถำมทุกคน
Assess : ประเมิน
• ระดับขั้นพฤติกรรม (Stage of behavior change?)
• ควำมรุนแรง (Severity?)
เครื่องมือคัดกรอง : CAGE
เครื่องมือคัดกรอง : AUDIT
Advise : แนะนำให้ หยุด
•
•
•
•
•
แนะนำให้ เลิก / ลดกำรดืม่ ให้ อยู่ในระดับปลอดภัย
หนักแน่ น
ชัดเจน
เสนอตัวว่ ำเรำช่ วยได้
พูดให้ เข้ ำกับบริบทของผู้ป่วยแต่ ละคน
เช่ น โรคทำงกำย สุ ขภำพคนในครอบครัว งำน เงิน
Assist : สนับสนุน
• ช่ วยเหลือให้ ปรับเปลีย่ นพฤติกรรม
• ให้ คำแนะนำโดยใช้ “FRAMES”
• เสริมแรงจูงใจเพือ่ ปรับเปลีย่ นพฤติกรรม
“Motivational Interviewing”
FRAMES
• Feedback : ความรุ นแรง ความเสี่ ยง ผลเสี ย ผลกระทบ
• Responsibility : จูงใจให้ยอมรับปัญหา เป็ นความรับผิดชอบของแต่ละ
คนที่จะปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
• Advice : วางแผนร่ วมกัน กาหนดเป้ าหมาย การรับมือ ช่วยเหลือ เพิ่ม
ทักษะ ทาบันทึก
• Menu of strategies : หยุดดื่ม/ลดปริ มาณ
• Empathy : แสดงความเข้าใจ สะท้อนความคิด-ความรู ้สึก ท่าทีเป็ นมิตร
• Self-efficacy : สร้างความเชื่อมัน่ ว่าทาได้
Motivational Interviewing
• ความตระหนักถึงปัญหา ( Problem recognition )
: การดื่มสุ รามีผลกระทบอะไรบ้าง
• ความกังวลกับปัญหา ( Concern )
: คิดว่าจะเกิดอะไรขึ้นบ้าง ถ้าคุณยังไม่หยุดดื่ม
• ความตั้งใจที่จะเปลี่ยนพฤติกรรม ( Intention to change )
: อะไรที่ทาให้คุณอยากหยุดดื่ม
• ทัศนคติต่อการเปลี่ยนพฤติกรรม ( Optimism for change)
: อะไรที่ทาให้คุณคิดว่าคุณจะเลิกได้สาเร็ จ
ใช้ เทคนิคกำรสั มภำษณ์ Self motivation statement (SMS)
เพือ่ ให้ ผู้ป่วยพูดประโยคทีส่ ร้ ำงแรงจูงใจออกมำเอง
ตัวเรำเองเท่ ำนั้นที่จะสั่ งตัวเองได้ เพือ่ ให้ เปลีย่ นแปลงพฤติกรรม
Low risk drinker
Alcoholic education
• ชื่นชมที่ไม่ดื่มมาก
• ให้ความรู ้วา่ ถ้าดื่มมากจะก่อเกิดเกิดผลเสี ยอะไรบ้าง
• ถ้าจะดื่มห้ามเกิน 2 drink/วัน และต้องหยุดดื่มมากกว่า 2 วัน/สัปดาห์
•
•
•
•
•
•
•
•
อายุมากกว่า 30 ปี
ดื่มสุ ราปริ มาณมาก ( > 10 แก้ว หรื อ > ½ ขวด )
ดื่มนานกว่า 5 ปี
เคยมีอาการขาดสุ ราแบบเพ้อคลัง่ สัน่ หรื อชัก
มีอาการขาดสุ ราขณะระดับแอลกอฮอล์ในเลือดสูง
มีโรคทางกาย
ใช้ยาเสพย์ติดอื่น หรื อ ใช้ยานอนหลับอย่างต่อเนื่อง
ชีพจรสูง 100 ครั้งต่อนาที
ถอนพิษแบบผู้ป่วยนอก
ข้ อบ่ งชี้
• อายุนอ้ ยกว่า 60 ปี
• อาการขาดสุ ราระยะ 1, 2
• สามารถรับประทานยาและมาพบแพทย์ได้ทุกวัน
• มีญาติดูแลอย่างใกล้ชิด
• ไม่มีโรคทางกายและจิตที่ยงั ไม่คงที่
• ไม่ได้ต้ งั ครรภ์
• ไม่มีปัญหาการใช้สารเสพติดอื่น
• ไม่มีประวัติอาการเพ้อคลัง่ สัน่ และชักมาก่อน
• ซักประวัติ – ตรวจร่ างกาย – ตรวจสภาพจิต
• CBC, Electrolyte, glucose, LFT, BUN, Cr, UA, urine drug testing,
EKG, CXR
ป้ องกัน
Diazepam 5 mg
Lorazepam 1 mg
Chlordiazepoxide 10 mg
1. หาคนช่วย
บอกครอบครัว เพื่อน เพื่อนบ้าน
2. คิดว่าชีวิตได้ประโยชน์
ร่ างกาย – อายุยนื ยาว นอนหลับดี ดูอ่อนวัย ไม่มีโรค ไม่เสี่ ยงอุบตั ิเหตุ
จิตใจ – มีความสุ ข คนอื่นนับถือ
สังคมและเศรษฐกิจ – งานดี มีเงินเหลือ
3. หลีกเลี่ยงสถานการณ์ความเสี่ ยงสูง
หลังเลิกงาน เงินเดือนออก งานสังคม เครี ยด เหงา ทะเลาะ
4. เมื่อถูกเย้ายวนให้รู้จกั ปฏิเสธ
•
•
•
•
•
•
กลับบ้ ำนให้ เร็วขึน้
เลิกงำนช้ ำลง
เปลีย่ นเส้ นทำงกลับบ้ ำน
ไม่ ไปในสถำนทีท่ ี่เคยดื่ม
กิจกรรมทดแทน : เล่นกีฬำ ไปวัด อำสำสมัคร
เปลีย่ นเพือ่ นกลลุ่มใหม่
ถอนพิษแบบผู้ป่วยใน
• ประเมินสภาวะแทรกซ้อน
• รักษาประคับประคอง
– สารน้ า
– จัดสิ่ งแวดล้อมให้เงียบสงบ ปลอดภัย
– Thiamine 100 mg IV/IM
– Glucose
– MTV, Folate, K, Mg, P
• Benzodiazepine
Arrange : จัดการสานต่อ
•
•
•
•
•
•
นัดหมายเพื่อติดตามอาการอย่างต่อเนื่อง
ให้กาลังใจ ชมเชยในสิ่ งที่ผปู ้ ่ วยทาได้
อาจใช้ GGT ร่ วมประเมิน
แสดงความห่วงใย บอกผูป้ ่ วยว่าผูบ้ าบัดเป็ นห่วงสุ ขภาพของผูป้ ่ วย
พร้อมที่จะให้ความช่วยเหลือเสมอ
ติดตามถามเรื่ องการดื่ม แม้จะมาด้วยปัญหาอื่น
Referral
•
•
•
•
•
ภาวะเมาสุ ราเฉี ยบพลัน (acute alcohol intoxication)
การดื่มสุ ราแบบอันตราย (harmful use)
ภาวะติดสุ รา
(alcohol dependence syndrome)
ภาวะถอนพิษสุ รา
(alcohol withdrawal state)
โรคทางกาย & โรคจิตประสาทที่เกี่ยวข้อง

similar documents