لینک دانلود

Report
‫به نام خدا‬
‫موضوع‪ :‬انواع قراردادهای‬
‫فروش بین المللی کاال‬
‫گردآورندگان‪ :‬امیر مقدم‬
‫کامران همراز‬
‫‪1‬‬
‫تجارت متقابل‬
‫تجارت متقابل‬
‫‪COUNTER-TRADE‬‬
‫تعریف تجارت متقابل ‪:‬‬
‫صادر کننده (فروشنده) متعهد می شود عالوه بر تعهد اصلی که به طور‬
‫معمول در یک قرار داد فروش نقدی دارد ‪ ،‬تعهدات اضافی و متقابلی را به‬
‫نفع وارد کننده (خریدار) بر عهده گیرد ‪.‬‬
‫از تجارت متقابل گاهی با عنوان « معامالت تهاتری» نیز یاد می شود ‪.‬‬
‫‪2‬‬
‫تعهدات اضافی فروشنده (صادر کننده)‬
‫تعهدات اضافی برای نمونه می تواند موارد ذیل باشد ‪:‬‬
‫‪ -1‬انتقال فناوری به کشور خریدار‬
‫‪ -2‬کمک به خریدار در بازاریابی‬
‫‪ -3‬سرمایه گذاری در کشور خریدار‬
‫‪ -4‬تولید بعضی از کاالها در کشور خریدار‬
‫‪ -5‬مشارکت با خریدار در تولید بعضی از کاالها و خدمات‬
‫‪ -6‬همکاری تحقیقاتی با خریدار‬
‫‪3‬‬
‫توسعهدر‬
‫حالتوسعه‬
‫هایدردرحال‬
‫کشورهای‬
‫سویکشور‬
‫متقابلازازسوی‬
‫تجارتمتقابل‬
‫آوردنبهبهتجارت‬
‫رویآوردن‬
‫دالیلروی‬
‫دالیل‬
‫دهه های اخیر‬
‫در دهه های اخیر‬
‫‪ -1‬استقالل کشورهای مستعمره‬
‫‪ -2‬درگیر شدن دولت ها در طرح های عمرانی پر هزینه‬
‫‪ -3‬عدم تعادل بین واردات و صادرات‬
‫‪ -4‬کمبود ارز معتبر خارجی برای واردات کاالها و خدمات‬
‫‪ – 5‬توسعه نیافتگی و نیاز به کسب دانش فنی و دستیابی به فناوری‬
‫‪4‬‬
‫انواع قراردادهای‬
‫تجارت متقابل‬
‫‪ -1‬معامالت تهاتری ساده‬
‫‪ -2‬خرید متقابل‬
‫‪ -3‬بیع متقابل‬
‫‪ -4‬قرارداد افست (تعادلی)‬
‫‪ -5‬قرارداد خرید از پیش‬
‫‪5‬‬
‫‪ -1‬معامالت تهاتری ساده‬
‫‪ -1‬معامالت تهاتری ساده‬
‫‪BARTER‬‬
‫‪ ‬تعریف‪ :‬کاالها یا خدماتی با ارزش برابر ‪ ،‬بدون رد و بدل شدن پول ‪ ،‬با‬
‫هم مبادله می شوند ‪.‬‬
‫‪ ‬ویژگی های اصلی معامالت تهاتری ساده ‪:‬‬
‫‪ -1 ‬ماهیت قراردادی ساده‬
‫‪ -2 ‬انعکاس تعهدات طرفین در یک قرارداد واحد‬
‫‪ -3 ‬اجرای قرارداد در مدت زمان کوتاه‬
‫‪ -4 ‬ارزش کم کاالها یا خدمات مبادله شده‬
‫‪6‬‬
‫دالیل عدم رواج معامالت تهاتری ساده‪:‬‬
‫‪ ‬الف – در شرایط خاصی از جمله زمان جنگ یا انزوای سیاسی یا‬
‫تحریم استفاده می شود ‪.‬‬
‫‪ ‬ب – عمدتا بین کشورهای همسایه یا کشورهایی با ایدئولوژی سیاسی‬
‫مشترک صورت می گیرد ‪.‬‬
‫‪ ‬ج – هر طرف قرارداد می بایست همان چیزی را نیاز داشته باشد که‬
‫طرف دیگر عرضه می کند ‪.‬‬
‫‪ ‬د – بانک ها و موسسات اعتباری در این معامالت دخالت ندارند ‪.‬‬
‫‪ ‬ه – وابستگی و ارتباط هرکدام از طرفین به یکدیگر خطر نقض قرارداد‬
‫را افزایش می دهد ‪.‬‬
‫‪7‬‬
‫معایب ذکر شده باعث شده که معامالت تهاتری ساده محدود به معامالت‬
‫کم اهمیت باشد و معموالً بین دولت هایی با ارتباط سیاسی و ایدئولوژیک‬
‫قوی منعقد شود ‪.‬‬
‫مثال ‪:‬‬
‫طبق یک معامله تهاتری ساده بین ایران و نیوزلند صد هزار تن گوشت‬
‫منجمد با شش میلیون بشکه نفت خام به ارزش ‪ 300‬میلیون دالر نیوزلند‬
‫در طول یکسال مبادله شد ‪.‬‬
‫‪8‬‬
‫‪ -2‬خرید متقابل‬
‫‪COUNTER-PURCHASE‬‬
‫تعریف ‪ :‬یک طرف قرارداد کاالها یا خدماتی را به طرف دیگر صادر‬
‫می کند و متقابالً توافق می کند تا مقدار مشخصی از کاالهایی را که در‬
‫کشور وارد کننده تولید شده ‪ ،‬خریداری و صادر نماید ‪.‬‬
‫‪ -1‬وجود دو قرارداد مستقل ولی به هم وابسته‬
‫ویژگی ها ‪:‬‬
‫‪9‬‬
‫‪ -2‬دو روش مجزا برای پرداخت‬
‫‪ -3‬تعهد به خرید متقابل کاالهایی که با کاالهای‬
‫صادرشده ارتباطی ندارند‬
‫‪ ‬مزیت استفاده از خرید متقابل این است که کشوری که روش خرید متقابل‬
‫را انتخاب می کند معموالً کاالهایی را که پیدا کردن مشتری برای آن‬
‫آسان نیست ‪ ،‬موضوع تهعد به خرید متقابل قرار می دهد ؛ از جمله‬
‫کاالهایی که به وفور یافت می شوند یا بازار خوبی ندارند ‪.‬‬
‫‪ ‬مثال ‪ :‬فروشنده به کشور خریدار ‪ ،‬ابزار آالت صادر کند و کنسرو‬
‫خریداری نماید ‪.‬‬
‫‪10‬‬
‫‪ -3‬بیع متقابل‬
‫‪BUY-BACK‬‬
‫تعریف ‪ :‬شکل نوینی از تجارت متقابل که براساس آن صادر کننده که معموالً از کشور های‬
‫صنعتی است موافقت می کند تا وسایل ‪ ،‬ماشین آالت ‪ ،‬تکنولوژی و منابع مالی الزم و امثالهم را‬
‫جهت ساخت یا توسعه یک پروژه اقتصادی به خریدار ارائه کند و متقابالً در یک قرارداد مجزا‬
‫ولی درعمل ‪ ،‬وابسته متعهد می شود تا بخشی از محصوالت تولید شده در آن پروژه را خریداری‬
‫و از طریق این بازخرید ‪ ،‬هزینه ها و سود خود را بازیافت نماید ‪.‬‬
‫‪ -1‬بلند مدت بودن‬
‫‪ -2‬سنگین بودن به لحاظ مالی‬
‫ویژگی ها ‪:‬‬
‫‪ -3‬ارتباط تولیدی بین کاالهای صادراتی و محصوالت بازخرید شده‬
‫‪ -4‬وجود دو قرارداد مجزا‬
‫‪11‬‬
‫‪ ‬مثال ‪ :‬یک کنسرسیوم متعلق به چند کشور صنعتی ‪ ،‬خط لوله گاز از‬
‫کشور روسیه به مقصد اروپای غربی بسازند و در مقابل از گاز همان‬
‫خط لوله خریداری نمایند ‪.‬‬
‫‪ ‬ایران کشوری است که ازروش بیع متقابل برای توسعه میادین نفت و گاز‬
‫خود بسیار استفاده کرده است ‪.‬‬
‫‪12‬‬
‫‪ -5‬قرارداد افست (تعادلی)‬
‫‪OFFSET‬‬
‫‪ ‬تعریف ‪:‬‬
‫‪ ‬دولت یا یک نهاد دولتی (واردکننده) نسبت به خرید پروژه ها و یا اقالم‬
‫گران قیمت و کامالً تخصصی مثل تجهیزات پیشرفته نظامی یا هواپیما از‬
‫یک کشور صنعتی اقدام کند مشروط بر اینکه صادر کننده ملزم به‬
‫گنجاندن مواد ‪ ،‬اجزاء یا قطعات تشکیل دهنده تولید شده در کشور وارد‬
‫کننده در کاالها شود یا ملزم است خدمات مشخصی را ارائه نماید یا از‬
‫پرسنل یا پیمانکاران داخلی استفاده یا به آن ها آموزش دهد ‪،‬یا تکنولوژی‬
‫انتقال دهد یا در کشور وارد کننده در بخش غیر مرتبط با پروژه سرمایه‬
‫گذاری کند ‪.‬‬
‫‪13‬‬
‫هدف اولیه استفاده از این قسم قرارداد ‪ ،‬عدم وجود نقدینگی یا مشکل‬
‫مالی نیست ‪ ،‬بلکه این قراردادها بیش تر جهت جذب تکنولوژی پیشرفته‬
‫و دخالت و مشارکت تولیدکنندگان داخلی خود در خرید های هنگفت‬
‫خارجی بوده است ‪ .‬به عبارت دیگر اساس قرارداد های افست را‬
‫تعهداتی شکل می دهند که فروشنده یک پروژه متقابالً و در جهت منافع‬
‫اقتصادی کشور خریدار تقبل می کند که به افزایش فرصت های شغلی و‬
‫کسب دانش فنی هم منجر می شود ‪.‬‬
‫‪-1‬‬
‫انواع قرارداد‬
‫افست‬
‫‪14‬‬
‫مستقیم (تعهدات اضافی صادر کننده در ارتباط با موضوع پروژه اصلی است)‬
‫مثال بخشی از تولیدات مازاد پروژه را به خارج صادر کند‬
‫‪ -2‬غیر مستقیم‬
‫(تعهدات اضافی صادر کننده مستقیما ً در ارتباط با موضوع پروژه‬
‫اصلی نیست) مثال کمک مالی به یک طرح تحقیقاتی‬
‫‪ -6‬قرارداد تعویض‬
‫‪SWAP‬‬
‫‪ ‬تعریف ‪ :‬در روش «تعویض» کاالهای مشابه که در محل های فیزیکی‬
‫متفاوتی قرار دارند ‪ ،‬با یکدیگر معاوضه می شند تا مخارج حمل و نقل‬
‫کاهش پیدا کند و یا موانع حمل و نقل بر طرف گردد ‪.‬‬
‫‪ ‬مزیت ‪ :‬این قرارداد در مورد کاالهایی به کار می آید که منبع (‪(origin‬‬
‫موضوعیت و اهمیت ندارد مثال در مورد نفت و مواد پترو شیمی‬
‫مثال ‪ :‬اگر فرض کنیم ایران با برزیل قرارداد فروش نفت خام دارد و از طرفی ونزوئال با پاکستان‬
‫چنین قراردادی داشته باشد ‪ ،‬چنانچه قرارداد تعویض منعقد شود ‪ ،‬ایران تا میزان قرارداد پاکستان‬
‫و ونزوئال نفت خود را به پاکستان می دهد و ونزوئال هم به همین میزان برزیل می دهد ‪.‬‬
‫‪15‬‬
‫قرارداد ساخت ‪ ،‬بهره برداری و واگذاری‬
‫‪B .O .T‬‬
‫(‪(BUILD – OPERATE – TRANSFER‬‬
‫تعریف ‪:‬‬
‫طرحی با مجوز دولت و از طرف دستگاه دولتی برای ساخت به یک‬
‫شرکت خصوصی واگذار می گردد ؛ پس از ساخت ‪ ،‬امتیاز بهره‬
‫برداری از طرح برای مدتی ( که غالبا ً بین ‪ 25‬الی ‪ 40‬سال می باشد) به‬
‫سازنده داده شده و او مالک طرح و منافع حاصل از آن می گردد و بعد‬
‫از انقضای مدت قرارداد به دولت طرف قرارداد انتقال می یابد ‪.‬‬
‫به شرکت خصوصی سازنده اصطالحا ً (‪ )concessionaire‬و به طرف‬
‫دیگر (‪ )principal‬اطالق می شود ‪.‬‬
‫‪16‬‬
‫مشخصه های اصلی بی‪.‬او‪.‬تی‬
‫‪ -1‬دولت به کنسرسیوم امتیاز احداث یک پروژه اقتصادی را اعطا می کند‬
‫و حق بهره برداری از آن طرح را برای دوره معینی به کنسرسیوم‬
‫می دهد ‪.‬‬
‫‪ -2‬کنسرسیوم مسوول تأمین مالی و ساخت پروژه است ‪.‬‬
‫‪ -3‬کنسرسیوم هزینه های انجام شده و سود خود را از طریق بهره برداری‬
‫از پروژه به دست می آورد ‪.‬‬
‫‪ -4‬پس از سپری شدن مدت مقرر ‪ ،‬پروژه به طور رایگان به دولت مزبور‬
‫منتقل می شود ‪.‬‬
‫‪17‬‬
‫اولین نمونه قرارداد بی ‪.‬او‪ .‬تی به سال ‪ 1834‬میالدی و قضیه توسعه‬
‫کانال سوئز باز می گردد که به موجب آن ‪ ،‬کشور مصر از طریق جذب‬
‫سرمایه های اروپایی و استفاده از نیروی متخصص ‪ ،‬سعی در گسترش‬
‫آن داشت ‪.‬‬
‫یکی از ویژگی های ممتاز این قرارداد در مقایسه با قرارداد های مشابه‬
‫‪ ،‬مشارکت دو بخش دولتی و خصوصی است که باعث تأمین مالی کافی‬
‫برای پروژه های زیربنایی می شود ‪.‬‬
‫در طرح ساماندهی اقتصاد جمهوری اسالمی ایران (در سال ‪ )1378‬و‬
‫قانون تشویق و حمایت از سرمایه گذاری خارجی (مصوب ‪ 1381‬مجمع‬
‫تشخیص) به این قرارداد اشاره شده است ‪.‬‬
‫‪18‬‬
‫‪ ‬مزایای بی ‪ .‬او‪ .‬تی‪:‬‬
‫‪‬‬
‫‪ -1‬تحمیل خطر اجرا و بهره برداری به شرکت خصوصی سازنده‬
‫‪‬‬
‫‪ -2‬بهره مندی از مزایای بخش خصوصی از جمله کاهش هزینه ها و تشریفات اداری و تسریع در اجرای طرح‬
‫‪‬‬
‫‪ -3‬شیوه ای مناسب برای انتقال تکنولوژی است ‪.‬‬
‫‪‬‬
‫‪ -4‬وجود معافیت های مالی ‪ ،‬تسهیالت و سایر مشوق ها برای بخش خصوصی سازنده‬
‫‪ ‬معایب بی‪ .‬او‪.‬تی ‪:‬‬
‫‪19‬‬
‫‪‬‬
‫‪ -1‬پیچیدگی ها و دشواری زیاد‬
‫‪‬‬
‫‪ -2‬گاه بی ‪ .‬او‪ .‬تی منجر به ایجاد انحصار می شود‬
‫‪‬‬
‫‪ -3‬تحمیل خطر مربوط به تغییر سیاست های ارزی یا قانونگذاری به دولت‬
‫سرمایه گذاری مشترک‬
‫‪JOINT-VENTURE‬‬
‫‪ ‬تعریف ‪:‬‬
‫مشارکتی است که چند شخص حقیقی یا حقوقی برای انجام یک پروژه‬
‫معین بین خود ایجاد می کنند و با انجام پروژه مزبور و تقسیم سود و‬
‫زیان احتمالی آن ‪ ،‬مشارکت آنان نیز پایان می یابد ‪.‬‬
‫‪ ‬مالحظات یا دالیل ایجاد جوینت ونچر ‪:‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪20‬‬
‫‪ -1‬وسعت پروژه و حجم مالی آن زیاد باشد و یک شخص به تنهایی قادر به تأمین هزینه‬
‫های آن نباشد و یا جرأت آن را نداشته باشد ‪.‬‬
‫‪ -2‬ممکن است یک شخص صرفا ً توانایی فنی و تخصص الزم برای یک طرح را‬
‫داشته باشد لیکن فاقد منابع مالی بوده و بالعکس ‪.‬‬
‫‪ -3‬محدودیت یا ممنوعیت در سرمایه گذاری مستقل در یک کشور خارجی (از جمله‬
‫ایران طبق اصل ‪)81‬‬
‫تفاوت جوینت ونچر با نهاد های مشابه‬
‫‪ ‬وجه تمایز‪ joint-venture‬از ‪partnership‬‬
‫موضوع جوینت ونچر انجام معامله ای خاص می باشد در حالی که در‬
‫مشارکت از نوع ‪ partnership‬شرکا برای مدتی نامحدود یا معین و‬
‫برای انجام معامالت مختلف با هم مشارکت می کنند ‪.‬‬
‫‪ ‬وجه تمایز ‪ joint-venture‬از کنسرسیوم‬
‫شرکت های تشکیل دهنده کنسرسیوم با حفظ موجودیت مستقل خود ‪،‬‬
‫تحت پوشش کنسرسیوم اقدام به تأسیس شرکت جدیدی می کنند که‬
‫شخصیت حقوقی دارد در حالی که جوینت ونچر ها اساسا ً فاقد شخصیت‬
‫حقوقی اند و فقط مجموعه ای از شرکا به حساب می آیند ‪.‬‬
‫‪21‬‬
‫طرز تأسیس‬
‫‪ ‬جوینت ونچرها چون شرکت تجاری در معنای خاص خود نیستند نیازی‬
‫به ثبت ندارند و تشکیل آن ها تابع تشریفات خاصی نیست ‪.‬‬
‫‪ ‬انواع جوینت ونچر ‪:‬‬
‫‪ -1 ‬محدود (حدود اختیارات و مسوولیت شرکا به اعتبار کیفیت عضویت‬
‫آن ها در شرکت تفاوت می کند)‬
‫‪ -2 ‬نامحدود (شرکا در قبال هم و نیز در قبال اشخاص ثالث از حقوق و‬
‫تعهدات مساوی برخوردارند)‬
‫‪22‬‬
‫فهرست منابع‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪ – 2‬دکتر شیروی ‪ ،‬عبدالحسین ‪ ،‬پروژه های ساخت ‪ ،‬بهره برداری و انتقال ( ‪ ، (BOT‬مجله‬
‫نامه مفید ‪ ،‬شماره ‪26‬‬
‫‪‬‬
‫‪ -3‬دکتر قهرمانی ‪ ،‬نصر هللا ‪ ،‬ماهیت حقوقی جوینت ونچر و مقایسه آن با نهاد های مشابه‬
‫‪‬‬
‫‪ -4‬اشمیتوف ‪ ،‬کالیو ام ‪ ،‬حقوق تجارت بین الملل ‪ ،‬نشر سمت ‪ ،‬جلد اول ‪ ،‬چاپ سوم‬
‫‪‬‬
‫‪‬‬
‫‪23‬‬
‫‪ -1‬دکتر شیروی ‪ ،‬عبدالحسین ‪ ،‬حقوق تجارت بین الملل ‪ ،‬نشر سمت ‪ ،‬چاپ اول‬
‫‪ – 5‬صادقی ‪ ،‬محسن ‪ ،‬بررسی قرارداد های ساخت بهره برداری و واگذاری ( ‪ ، (BOT‬نشریه‬
‫پژوهش نامه بازرگانی ‪ ،‬شماره ‪ ، 38‬بهار ‪. 1385‬‬

similar documents