Staatsvorming en centralisatie

Report
Vorsten konden hun gebied uitbreiden
door
-huwelijken
-veroveren
-koop
Aan het einde van de ME werd vanuit
Bourgondië een staat gevormd tussen
Frankrijk en Duitsland
De hertogen van Bourgondië waren oorspronkelijk leenmannen van de Franse
koning
Filips de Stoute(jongste zoon Franse koning
-krijgt in 1363 Bourgondië in leen
-maakt zich los van de Franse kroon
-trouwt met Margaretha van Vlaanderen
Jan zonder Vrees
-erft Vlaanderen,Artois en Franche Comté
-trouwt met Margaretha van HollandHenegouwen
Filips de Goede
-verovert Luxemburg
-koopt Namen
-erft Brabant en Limburg
-erft Holland,Zeeland en Henegouwen
-verwerft de bisdommen Luik en Utrecht
-trouwt met Isabella van Portugal
Karel de Stoute
-verovert Lotharingen
-trouwt met Margaretha van York
-wil de koningskroon (gaat niet door)
-sneuvelt bij Nancy bij verovering van Elzas
Maria van Bourgondië
-stemt in met het Groot Privilege
(erkent de rechten van de steden/adel)
-trouwt met Maximiliaan van Habsburg
(keizer van Duitsland en heerser over de
Oostenrijkse erflanden)→
einde droom van zelfstandige
Bourgondische staat (stamland
Bourgondië gaat verloren)
Filips de Schone
-trouwt met Johanna van Aragon
Hun zoon Karel V heerst over groot deel
van Europa
-Bourgondische gebieden
-Duitsland en Oostenrijkse erflanden
-Spanje (en haar kolonies)
Bourgondische hertogen streven naar
vergroting van hun macht dmv een
centralisatiepolitiek
-feodale legers→huurlegers
-edelen vervangen door burgers in het
bestuur(modern ambtenarenapparaat)
-adel vervangen door juristen in de rechtspraak
-instellen van de Staten Generaal
(algemene standenvergadering samengesteld uit vertegenwoordigers van de
Gewestelijke standenvergaderingen)
-instellen Orde van het Gulden Vlies
(hoge adel aan zich binden)
Bourgondische hertogen hadden een
koninklijk hof
-prachtige kastelen en paleizen
-beschermden de cultuur→
schilders(bv Jan van Eyck) en beeldhouwers naar hun hof→hun producten
(wandtapijten,altaarstukken, kerken,
grafmonumenten) verhogen aanzien van de
hertogen
-verzamelen kostbare handschriften
Dat kostte allemaal veel geld
-hofleven
-oorlogen
-salaris ambtenaren
Ze hadden inkomsten uit
-hun eigen bezittingen
-tollen
-bedes (verzoek om geld→privileges)
Dat was niet genoeg→
-leningen
-pogingen tot instellen van vaste belastingen
(uniform en centraal geïnd)
-adel en geestelijkheid
-benadrukken hun feodale rechten
-willen geen belasting betalen
-steden
-benadrukken hun stadsrechten
-willen alleen betalen in ruil voor
nieuwe rechten
Ook daar proberen vorsten hun macht te
vergroten
Engeland
Door verloren 100 jarige oorlog met
Frankrijk verzwakt hun positie→
Engelse parlement biedt tegenwicht
(geen belastingheffing zonder hun toestemming)
Rechten parlement vastgelegd in de
Magna Charta(al in 1215)
100 jarige oorlog versterkt hun positie→
Franse koning mag belasting heffen zonder
toestemming parlement→
parlement overbodig (wordt niet meer
bijeen geroepen)
Duitsland
In Duitsland was de macht van de keizer
verzwakt (zie voorafgaande)
Heersers van de deelstaten vergroten hun
macht wel
Aaneensluiten van een groot gebied onder
1 gezag
Onder het vorstenhuis van Bourgondië
alle Nederlandse gewesten in bezit
proberen te krijgen
• Door aankopen
• Door uithuwelijken
• Door oorlogen
Van een kleine streek naar een
machtige ‘staat’
Vorsten die daarvoor zorgden:
Filips de Stoute
Filips de Goede Karel de Stoute
Onder de Habsburgse vorst Karel de V wordt Habsburgse Rijk verder
uitgebreid (bijvoorbeeld met Spanje)

similar documents