** SA*LI*I VE GÜVENL***N*N ÖNEM* VE *SG* DA KAVRAMLAR

Report
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN
ÖNEMİ VE İSG’ DA KAVRAMLAR
Mehmet KURTÇA
• TEKNİK ZORUNLULUKLAR
• EKONOMİK ZORUNLULUKLAR
• SOSYAL ZORUNLULUKLAR
TEKNİK ZORUNLULUKAR
Yeni
teknolojilere
bağlı
olarak
geleneksel
riskler
azalmakta, niteliği değişmekte ancak yeni riskler söz
konusu olmaktadır Dolayısıyla, yeni teknolojilere bağlı
olarak yeni korunma yolları geliştirilmekle birlikte risklerin
azaldığını
söyleyebilmek
radyoaktivite
geçmişte
mümkün
değildir.
olmayan
ancak
Örneğin,
günümüzde
karşımıza çıkan yeni bir risk faktörüdür. Japonya’da 2011
yılında meydana gelen deprem ve sonrasında Fukuşiyama
nükleer santralinde olanlar sadece burada çalıflanları değil,
tüm toplumu hatta dünyayı etkilemiştir.
TEKNİK ZORUNLULUKLAR
Yaygın
geçtikçe
olarak
kullanılan
artmakta
ve
kimyasalların
buna
bağlı
sayısı
olarak
gün
meslek
hastalıklarının sayısında da artış olmaktadır. Örneğin,
havuzlarda
kullanılan
çalışanlarda,
kimyasal
havuzun
maddeler
hastalıkları gündeme gelmiştir.
temizlenmesinde
nedeniyle
meslek
TEKNİK ZORUNLULUKAR
Günümüzde çalışanlarda, depresyon ve strese bağlı
psikolojik sorunlar karşımıza sık bir şekilde çıkmaya
başlamıştır. Çünkü çalışanların uzun süre makinelerin
karşısında kalmaları, diğer kişilerden ayrı, izole bir şekilde
çalışmaları kişilerde psikolojik sorunların ortaya çıkmasına
neden olmaktadır.
Toplumdaki herkesin yararlandığı sanayileşmenin ve
teknolojik gelişmelerin bedelini çalışanlara ödetmeme
düşüncesi çağdaş toplumların başlıca amaçlarından
birini oluşturmaktadır Bunlara bağlı olarak iş sağlığı ve
güvenliği konusu daha önemli hale gelmiştir.
EKONOMİK ZORUNLULUKLAR
Üretimde yeni teknolojilerin kullanılmasıyla birlikte üretimin
maliyeti artmaktadır. Çünkü yeni teknoloji her zaman daha
fazla harcama gerektirmektedir. Işverenler
açısından yaptıkları yatırımın karşılığını elde etmek ve buna
bağlı olarak kâr elde etmek önem taşımaktadır. Aksi halde,
üretim faaliyetlerine devam etmeyeceklerdir.
Işverenler, yaptıkları yatırımın karşılığını alabilmek için
işyerinde vardiyalı çalışma yaptırabilirler. Ancak, bu
durumda yapılan çalışmanın bir kısmının gece sayılan döneme
denk gelmesi kaçınılmazdır. Gece sayılan dönemde işçilerin
dikkatlerinin daha çabuk dağılması onları iş kazası riskine
daha açık hale getirmektedir.
EKONOMİK ZORUNLULUKLAR
Ayrıca, işverenlerin kâr güdüsü içinde hareket edip iş
sağlığı
ve
güvenliği
önlemlerini
ikinci
plana
atmaları
işyerlerinde işgücü devir hızını yükseltipiş kazaları ve
meslek hastalıklarının sayısında artışa neden olmaktadır.
Bütün
bunlar
verimliliği,
motivasyonu
azaltır
ve
işletmelerin ekonomik açıdan daha çok zarara uğramasına
neden olur.
EKONOMİK ZORUNLULUKLAR
Kayıt dışı istihdamın yaygın hale gelmesi, bu şekilde
çalışanların sağlıklarının ve güvenliklerinin sağlanmasını
daha da önemli hale getirmektedir.
Günümüzde, küreselleşmeye bağlı olarak işyerleri
rekabet edebilmek için esnek çalışmaya yönelmişlerdir.
Evde çalışma, tele çalışma, alt işveren uygulamaları,
kısmi süreli çalışma gibi esnek çalışma şekilleri
bulunmaktadır. Ancak esnek çalışma şekillerinde, işçilerin
işyeri dışında çalışmalarıyla birlikte iş sağlığı ve güvenliği
konusu daha fazla önem kazanmaktadır.
SOSYAL ZORUNLULUKLAR
İşgücü arzının yüksek buna karşılık makinelerle yapılan
üretime bağlı olarak işgücü talebinin daha düşük
olması sonucunda işçiler son derece olumsuz koşullarda
çalışmak zorunda kalmışlardır.
Günümüzde de uzun çalışma sürelerine, olumsuz çalışma
koşullarına kamuoyunun ilgisiyle birlikte bu alana dikkatler
yönelmekte, yeni çalışmaların yapılması söz konusu
olmaktadır. Nitelim ülkemizde, kamuoyunun ilgisini
tersanelerde meydana gelen iş kazalarına yöneltmesiyle
birlikte bu alana ilişkin çözüm önerileri gündeme
gelmiştir. Aynı şekilde, slikosiz hastalarının yaşadıklarına
kamuoyunun ilgisini yöneltmesi yine bu konuda çalışmalar
yapılmasını gündeme getirmiştir. Dolayısıyla, toplumun
çeşitli kesimlerinden gelen tepkiler de iş sağlığı ve
güvenliği konusunun önem kazanmasında etkili olmaktadır.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
ALANINIDA KAVRAMLAR
İş Sağlığı
İş söz konusu olduğunda “sağlık”, sadece bir hastalığın
veya fiziksel arızanın olmamasının ötesinde işyerindeki
güvenlik ve hijyenle doğrudan ilgili olup sağlığı etkileyen
fiziksel ve zihinsel öğeleri içermektedir . iş sağlığı, daha çok
çalışma ortamında bulunan ve işçinin sağlığını etkileyebilecek
risk
faktörleri
anlamındadır.
karşısında
işçinin
sağlığının
korunması
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
ALANINIDA KAVRAMLAR
İş Sağlığı
ILO (uluslararası çalışma örgütü) ve WHO (Dünya Sağlık
Örgütü)’ne göre “iş sağlığı, hangi işi yaparlarsa yapsınlar
bütün çalışanların fiziksel, ruhsal ve sosyal refahlarının
mümkün olan en yüksek düzeye çıkarılmasını ve burada
tutulmasını; çalışma koşullarından kaynaklanan sağlık
sorunlarının önlenmesini; işçilerin işleriyle ilgili olup sağlığa
zararlı risklerden korunmalarını; işçilerin fiziksel ve
biyolojik
kapasitelerine
uygun
mesleki
ortamlarda
çalıştırılmalarını; özetle işin insana, insanın da işine uygun
getirilmesini hedeflemektedir”
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
ALANINIDA KAVRAMLAR
İş Güvenliği
İş güvenliği, daha çok işçinin teknik özellik taşıyan
risklere karşı korunmasını ifade etmektedir. işyerinde
kullanılan makine, donanım, teçhizata bağlı olarak ortaya
çıkabilecek risklerin belirlenmesi ve bunlara karşı önlem
alınmasıdır. iş güvenliği, “işyerlerini, işin yürütümü nedeniyle
oluşan tehlikelerden ve sağlığa zarar verebilecek koşullardan
arındırarak, daha iyi bir çalışma ortamı sağlamak için yapılan
sistemli çalışmalar olarak” tanımlanabilir . Günümüzde iş
güvenliği, teknik bir bilim dalı haline gelmiştir ve hukuk,
iktisat, istatistik, ergonomi, tıp, mühendislik gibi bilimlerden
de yararlanmaktadır.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
ALANINIDA KAVRAMLAR
İş Kazası
WHO iş kazasını, “önceden planlanmamış, çoğu zaman
yaralanmalara, makine ve teçhizatın zarara uğramasına veya
üretimin bir süre durmasına yol açan olay” olarak
tanımlamaktadır. ILO ise iş kazasını, “belirli bir zarar veya
yaralanmaya yol açan, önceden planlanmamış beklenmedik bir
olay” şeklinde tanımlamaktadır.
Doktrinde ise iş kazası, “sigortalının işveren otoritesi
altında bulunduğu bir sırada gördüğü iş veya işin gereği
dolayısıyla aniden ve dıştan meydana gelen bir etkenle onu
bedenen veya ruhça zarara uğratan bir olay” olarak
tanımlanmaktadır.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
ALANINIDA KAVRAMLAR
İş Kazası
6331 sayılı iş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda, Kanunun
yayımlandığı tarihten itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girecek
olan m.3/g’de iş kazası, “işyerinde veya işin yürütümü
nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut
bütünlüğünü ruhen ya da bedenen özre uğratan olay” olarak
tanımlanmıştır.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
ALANINIDA KAVRAMLAR
Meslek Hastalığı
Doktrinde meslek hastalığı, “belirli bir mesleğin (işin)
ifası sonucu o mesleğin (işin) nitelik ve yürütüm şartların
doğurduğu
bir
sakatlık
veya
hastalık”
olarak
tanımlanmaktadır .
6331 sayılı iş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda, Kanunun
yayımlandığı tarihten itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girecek
olan m.3/l’de meslek hastalığı, “Mesleki risklere maruziyet
sonucu ortaya çıkan hastalık” olarak tanımlanmıştır.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
ALANINIDA KAVRAMLAR
Meslek Hastalığı
5510 sayılı SSGSSK m.14/I’e göre meslek hastalığı,
“sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı
tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden
uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal
özürlülük halleridir”.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
ALANINIDA KAVRAMLAR
Meslek Hastalığı
Meslek hastalığının tanımındanda anlaşıldığı üzere
meslek hastalığında tekrarlanan bir durum söz konusudur.
Zaten bu durum, iş kazası ile meslek hastalığı arasındaki
temel farktır. Çünkü iş kazası aniden, beklenmedik şekilde
meydana gelirken meslek hastalığında tekrarlanan bir durum
söz konusu olmaktadır. Torna tezgâhında çalışan birisi bir
anda elini makineye kaptırması sonucunda iş kazasına
uğrayabilir. Kot kumlama işinde çalışanlarda ise tekrarlanan
bir şekilde kumu solumaları sonucunda slikosiz hastalığı
ortaya çıkmaktadır.

similar documents